Thái độ học tập của sinh viên trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên

Van d6 do da dat ra trong qua trinh doi m6i c6ng tac dao tao hien nay ciia trucmg DH SPKT Hung Yen la lam sang to thuc trang thai do hoc tap cua sinh vien, de tir do c6 the dua ra cac [r]

KHOA TAM LY HOC

li6u, ket qua neu trong luan van la trung thirc va chua tirng duac cong bo trong ba't ki m6t cong trinh nghien cihi nao khac

Tac gia xin bay to long biet an sau sac t6i GS.TS Nguyen Ngoc Phii, ngirofi da tan tinh hirdng dan toi hoan thanh luan van nay

Xin chan thanh cam an Khoa Tarn ly hoc, Phong Dao tao sau dai hoc, trucmg Dai hoc Khoa hoc Xa hoi va Nhan van, xin cam on cac thay, c6, cac ban dong nghiep, ban be va gia dinh da tao dieu kien thuan lofi va giilp

dd toi trong qua trinh hoc tap va nghien ciJu

Tac gia luan van

Le Ngoc Phuang

SL so luong ngudi tra 16i

1 Ly do chon de tai 1

2 Muc dich nghien cun 3

3 Gia thiet nghien curu 3

4 NhiSm vu nghiSn cun 4

5 Doi tircmg, khach the nghien ciJu 4

6 Phircfng phap nghien ciJu 5

Chirong 1 CO S6 Lt LUAN VA THl/C TifiN CUA VAN f)t NGHlfiN CCfU 7

1.1 Lich sur nghien curu van de 7

\.\.\ Nghien curu thai do va thai do hoc tap trong tarn ly hoc phuong Tay

7 LI.2 Nghien ciiu thai do va thai do hoc tap 6 Lien X6 trudc day 9

1.1.3 Nghien curu Thai do hoc tap a Viet Nam 13

1.2 NhOmg khai niem ca ban 15

1.2.1 Thai d6 15

1.2.2 Hoc tap 20

1.2.3 Thai do hoc tap 24

1.3 Chirc nang cua Thai do hoc tap Moi quan he cua thai do hoc tap

vol cac hien tuong tarn ly khac 25

1.3.1 Chiic nang cijaThai do hoc tap 25

1.3.2 Moi quan he cua thai do hoc tap doi v6i cac hien tuong tarn ly

khac 27

1.4 Cau true cua thai do hoc tap 33

1.5 D$c diem hoc tap cua Sinh vien trucmg DHSPKT Hung Yen 37

1.5.1 Qua trinh phat trien cua trirdng Dai hoc Sir pham Ky thuat Himg

Yen 37

1.5.2 Mot so net chung ve sinh vien truong Dai hoc Su pham Ky thuat

Hung Yen 38

2.2 Khao sat - dieu tra thirc trang Thai do hoc tap cua Sinh vien

Truemg DH SPKT Hung Yen 42

2.2.1 Xac dinh mSu nghien curu 42

2.2.2 Cac phuong phap nghien curu cu the 42

Chirong 3 PHAN TICH K^T QUA NGHlfiN CtTU 45

3.1 Vai net ve khach the nghien curu 45

3.2 Ket qua khao sat ve nhan thurc doi vol hoc tap 45

3.2.1 Nhan thurc ve muc dich va nhiem vu hoc tap 46

3.2.2 Nhan thurc ve noi dung hoc tap 47

3.2.3 Nhan thurc v6 phuong phap hoc tap 53

3.2.4 Nhan thurc v6 dieu kien, phuong tien dam bao hoat dong hoc tap 55

3.2.5 Nhan thiic ve cac quy dinh, quy che hoc tap cua nha trudng 61

3.3 Ket qua khao sat ve Xuc cam - Tlnh cam doi vol hoc tap 63

3.3.1 Mure do xuc cam - tinh cam doi v6i hoc tap noi chung, v6i cac mon

chuyen nganh noi rieng 63

3.3.2 Mure do xuc cam, tinh cam doi v6i nghe nghiep tuong lai se dam

nhiem 67

3.4 Ket qua khao sat ve y chi va hanh dong y chi trong hoc tap 73

3.4.1 Mure do y chi quyet tam khac phuc kho khan cua ca nhan vuon len

lam chii tri thiic 73

3.4.2 Miic do y chi quyet tam khac phuc kho khan, tro ngai truoc nhtrng

han che ve di6u kien va phuong tien ciia nha tru5ng 78

3.5 Tong hop chung ket qua dieu tra ve thai do hoc tap 83

3.6 Ket qua thao luan nhom sinh vien cac doi tugng ve thai do hoc tap

85 3.7 Phan tich mot so trucmg hop dien hlnh 93

Trong th6' gi6i hidn dai, hoc tap ngay cang c6 vai tro quyet dinh den su phat tri^n cua xa h6i cung nhir cua tijrng ca nhan trong xa hoi do Khoa hoc giao due hien dai cung da xac dinh duac muc tieu ca ban ciia giao due do la viec hlnh thanh nhan each cho ngu5i hoc, nham dap ung duac nhung yeu c^u ngay cang cao cua xa hoi Hoat dong day hoc, cung nhu muc dich cua viec hoc tap, hien nay, m6i quoc gia, m6i ca nhan ngay cang nhan thu'c day dii, do

la : "Hoc de biet, hoc de lam, hoc de chung song va hoc de lam ngudi, de tu khang dinh minh"[l, tr 2]

Day hoc, ngoai viec cung cap tri thiic, trang bj ky nang - ky xao cho ngudi hoc con c6 nhiem vu hinh thanh thai do tich cue cua ngudi hoc doi v6i hien thuc Kh6ng nhung the, ly luan giao due hien dai con cho rang "viec hlnh thanh Thai do hoc tap cho ngu5i hoc con la nhiem via hang dau, dung tren ca viec cung cap tri thiJc va ren luyen ky nang"[7, tr.3] Cung nhu vay, ngucfi hoc, ngay trong qua trinh hoc tap, cung phai hlnh thanh thai do tich cue, say me nghien cun tri thiic ma nhan loai da sang tao va tich luy duac, tir do lam giau them von tri thiic cho ban than Do cung la vl viec tiep thu tri thurc, ky nang,

ky xao khong chi phu thuoc vao nhiJng dieu kien hoc tap nhu : moi trucmg, phuang tien giang day, phuang phap giang day ma no con lien quan den cac yeu to chii quan nhu nhan thiic, dong ca, hung thu, thai do va hanh vi ciia ngu5i hoc Co the thay, Thai do hoc tap la mot trong nhung nhan to chu quan quy dinh hieu qua cua hoat dong hoc tap, no vira la muc dich, vira la dieu kien cua hoat dong hoc tap Chinh vl vay, c6 Thai do hoc tap dung dan la ca sa cua qua trinh tiep thu tri thirc mot each hieu qua nhat, tu do dam bao cho con ngudi CO the dinh hucfng mot each diing ddn trong the giai hien dai, trong ky nguyen cua sir toan cau hoa

tri^n cua da't nu6c trong thdi kl cong nghiep hoa - hien dai hoa, Nghj quyet cua Ban Cha'p hanh Trung uang Dang Cong san Viet Nam tai Dai hoi Dai bieu toan qu6c l^n thur IX da chi ro nhOng giai phap Ion nham doi mod sir nghi6p giao due - dao tao Trong so cac giai phap Dang ta nha'n manh "phat trien doi ngu giao vien, coi trong chat luong va dao diic su pham", dong th5i "nguofi hoc thl cham lo hoan thien nhan each, hang say, mi6t mai hoc tap, tiep thu tri thurc, phat huy tu duy sang tao va nang luc tu dao tao cf ngucfi hoc, de ho tra thanh nhiJng cong dan huu ich doi v6i xa hoi" Hay noi each khac, "van de hien nay la phai tlm ra dong luc cho ngucyi day va ngudi hoc"[2, tr 61,62]

Thuc ti6n dao tao cua truong DH SPKT Hung Yen cho thay day la moi trucmg su pham ky thuat, vijra dao tao ngh6 ky thuat, vijra dao tao giao vien day nghe va day se la mot nguon luc quan trong de xay dung da't nu6c Tuy nhien, trong qua trinh dao tao cung nay sinh nhieu van de, tru6c tien la sinh vien duac dao tao lam giao vien ky thuat, nhung ho van chu yeu la quan tam nhieu den cac nganh nghe ky thuat ma mlnh duac dao tao, it chu y den cac mon su pham, cung nhu cac mon hoc ca sa Ngoai ra, con c6 khong it sinh vien to ra lucfi nhac, khong c6 y chi trong hoc tap, khong co chi tien thii, va dac biet con

CO mot bo phan khong nho sinh vien van mong muon duac chuyen sang hoc tai mot tru5ng khac tren Ha Noi neu nhu thi d6 (vao nam sau) va van bo mot mot khoi luong th5i gian tuong doi Icn ra de on thi Ho van chua thuc su chu tam vao viec hoc, vao luyen ngh6 Van d6 do da dat ra trong qua trinh doi m6i c6ng tac dao tao hien nay ciia trucmg DH SPKT Hung Yen la lam sang to thuc trang thai do hoc tap cua sinh vien, de tir do c6 the dua ra cac giai phap v6 chinh sach, quy che, ve noi dung, phuang phap giang day, nham gop phan hlnh thanh su hung thii, quan tam trong hoc tap, cung nhu hlnh thanh nhan each ngu5i hoc, luon tao cho ngucfi hoc c6 thai do tich cue, "hoc tap hang say,

Hi6n nay, a nu6c ta c6 ra't it cac cong trinh nghien cun mot each c6 he

th6ng ve van di thai do hoc tap, dac biet la van de thay doi thai do hoc tap

cung nhu thai do hoc tap v6i cac mon hoc khac nhau Khong nhirng the, thuat ngii " thai do hoc tap " con chua duac lam sang to, nhieu khi dan den viec sir dung thuat ngu nay m6t each tuy tien, thieu chinh xac

NhGng ly do tren la ca scf cho viec nghien curu Thai dp hoc tap cua

sinh vien Tritdng DH SPKT Hung Yen Ngoai ra, viec nghien curu de tai

nay con giup ich cho toi va cac dong nghiep trong qua trinh giang day va c6ng tac sau nay

2 Muc dich nghien ciru

D6 tai khai quat lai nhung van di ly luan ve thai do, thai do hoc tap, chi

ra thuc trang thai do hoc tap cua sinh vien trucmg Dai hoc Su pham Ky thuat Hung Yen, tir do dua ra nhung kien nghj can thiet, nham hlnh thanh thai do hoc tap dung dan cho sinh vien, gop phan nang cao chat luang giao due - dao tao cua nha trucmg

3 Gia thiet nghien cihi

Qua khao sat sa bo thuc ti6n va nghien curu cac cong trinh ly luan co lien quan bu6c dau chiang toi dua ra nhung gia thiet sau:

- Thai do hoc tap cua sinh vien trudng DH Su pham Ky thuat Hung Yen

CO sir khong dong nhat nhu nhau doi v6i cac mon hoc

- Tu tuong mong muon thi d6 va duac hoc tai mot trudng khac tren Ha Noi ciia mot so sinh vien da co anh huong khong tot den thai do hoc tap ciia chinh ho

- Giup sinh vi6n co nhan thiic d^y du, sau sac ve miac dich hoc tap tai trucmg la trach nhi6m cua nha trucmg, cua th^y, co giao va cac thanh phan lam cong tac giao due nham hlnh thanh thai do hoc tap tich cue cho sinh vien

4 Nhiem vu nghien curu

D6 tai CO cac nhiem vu nghien curu sau:

- Khai quat lai nhung va'n de ly luan v6 thai do noi chung, thai do hoc tap noi rieng d6ng th5i chi ra duac ca'u true ciia thai do hoc tap

- T 6 chiic nghien cun cu the lam ro thirc trang thai do hoc tap ciia sinh vi6n Truong Dai hoc Su pham Ky thuat Hung Yen, Phan tich mot so trucmg

hop di^n hlnh v6 thai d6 hoc tap

- Tren co so do, dua ra nhung kien nghj can thiet nham hlnh thanh thai

do hoc tap dung dan cho sinh vien, gop phan nang cao chat luong giao due dao tao ciia nha trucmg

-5 Doi tuong, khach the nghien cuii

5 J Dai tuong nghien cihi

Thai do hoc tap ciia sinh vien

52 Khach the nghien cihi

- 259 sinh vien nam thii nhat, thiJ hai va thur ba thuoc cac he Dai hoc, Cao dang ciia trucfng DH Su pham Ky thuat Hung Yen

- 40 can bo quan ly giao due, giang vien la nhirng nguoi Irirc tiep hoac gian tiep tham gia tac dong hlnh thanh thai do hoc tap dung dan cho sinh vien trong qua trinh dao tao

nghidn curu cu th^ sau day da duoc ap dung:

6.1 Phuong phap nghien cihi van ban va tai lieu

Nghi6n cufu, phan tich khai quat cac van ban, tai lieu, sach bao trong va ngoai nu6c co li6n quan den de tai nghien curu nham xay dung co so ly luan, xac djnh each thurc va phuong phap nghien cun

6.2 Phuang phap quan sat

Thong qua qua trinh quan sat mot each trirc quan, nham tlm hieu va danh gia thai do hoc tap ciia sinh vien trong qua trinh hoc

6.3 Phuang phap dieu tra bang bang hoi

Day la phuang phap sir dung cac cau hoi nham thu thap thong tin ciia sinh vien v6 thai do hoc tap, thong qua cac bieu hien v6 : nhan thurc, xiic cam -tlnh cam va y chi - hanh dong y chi Bang hoi duoc thiet ke diia tren cac thang

do thai do, cac chi bao v6 thai do Co 4 loai bang hoi: bang hoi danh cho sinh vien, bang hoi danh cho giao vien, bang hoi thao luan nhom, bang hoi phong va'n

6.4 Phuang phap toa dam, phong van vd phong van sau

Tro chuyen v6i sinh vien ve thai do hoc tap, lam ro nhung mau thuan

giua thai do hoc tap va ket qua hoc tap, bo sung thong tin \6 thuc trang,

nguyen nhan va giai phap dieu chinh thai do hoc tap ciia sinh vien cung nhu viec van dung kien thuc da hoc vao cuoc song

6.5 Phuang phap nghien cihi ket qua hoc tap, ren luyen

Thong qua ho so quan ly sinh vien cua Giao vien chii nhiem va Phong Dao tao, tien hanh thu thap ket qua phan loai ren luyen, ket qua thi, kicm tra cac mon hoc nham gop phan danh gia thai do hoc lap ciia sinh vien

danh gia thai d6 hoc tap ciia sinh vien

6.7 Phuang phap chuyen gia

Nham khai thac y ki^'n danh gia va kinh nghiem ciia cac nha giao due, cac th^y c6 giao, cac thanh ph^n lam cong tac giao due, quan ly tai nha trucmg

6.8 Phuang phap danh gia thong qua bdi tap

Muc dich cua phuong phap nay nham tlm kiem thong tin ve thai do hoc

tap ciia sinh vien Chii di ciia bai luan la " Thai do hoc tap ciia ban tai Trif&ng

Dai hoc Suphqm Ky thuat Hitng Yen\

- Thdi ky thiknhdt: (tir khi khai niem ve thai do duoc su dung d^u tien vao

nam 1918 cho den tru6c chien tranh the gidi thur hai) Day la thcfi ky phat trien manh me, v6i nhieu cong trinh nghien cuu tap trung chu yeu vao djnh nghIa, cau true, chiic nang ciia thai do va moi quan he giua thai do v6i hanh vi

- Thdi ky thi( hai: (tiT chien tranh the gi6i Ian thii hai cho den cuoi nhiJng

nam 50) VI ly do chien tranh di6n ra tren toan the gi6i, cung v6i su be tac trong qua trinh ly giai cac nghjch ly nay sinh khi nghien cun thai do, nen 6 thdi ky nay, cac cong trinh nghien curu ve thai do giam sut ca ve so luong lan chat luong

- Th&i ky thu ba: (t\x cuoi nhung nam 50 tro lai day) Cac nu6c phuong

Tay phuc hoi va phat trien tra lai sau chien tranh Ciing v6i sir phat trien do, cac cong trinh nghien curu thai do cung duoc tiep tuc v6i nhieu y tuong, quan diem m6i Tuy nhien, chinh luc nay tam ly hoc v6 thai do cung lam vao tlnh trang khiing hoang

Chung ta co the xem xet chi tiet ky hon ve qua trinh nghien cuu do Vao nam 1918 hai nha tam ly hoc ngu5i My la W.I.Thomas va F.Znaniccki la

nhung ngudi ngucri d^u tien dua ra va sir dimg khai niem ve thai do thong qua

nhung nghi6n curu cua mlnh \i nong dan Ba Lan Cho den nam 1934, La Piere

da dua ra m6t thi nghidm gay kinh ngac, khi ong da chung minh mot di6u la nhung gi chung ta noi va nhung gl chung ta lam (tijfc la thai do va hanh vi ciia

ca nhan trong cung mot trucmg hop) doi khi lai rat khac nhau ( Nghjch ly La Piere )[37, tr 230 - 237] Ket luan cua La Piere da lam cho cac nha tam ly hoc phuong Tay hoai nghi, tijr do lam giam bdrt sir quan tam ciia ho doi v6i cac van

de ve thai do Sau do ciang v6i tac dong ciia cuoc chien tranh the gi6i thur hai, cac nha nghien curu v6 thai do giam di nhieu, cung giong nhu thdi ky thur hai

ma Shikhirev da chia Chi sau khi chien tranh ket thuc, viec nghien cijru ve thai

do m6i thuc su duoc quan tam Vao nam 1957, co mot nghien curu da ly giai tai sao "hanh vi lai anh hucmg tdi thai do ciia con ngucfi" - la "Thuyet Bat dong

nhan thurc" ciia Leon Festinger[39] Ngoai cac van dt duac de cap tren, cac

nha tam ly hoc phuong Tay con nghien cun, xem xet nhieu khia canh khac ciia thai do nGa, nhat la cac van de ve vai tro, chijrc nang, cau true, nhu cac nghien curu cua M.Rokeach (1968), T.M.Ostrom (1969), U.J.Mc.Guire (1969) va J.R.Rempell (1988)[44, tr 39] Den nam 1972, cung co mot hoc thuyet

nghien curu ve moi quan he giua thai do va hanh vi cua con nguod Do la

thuyet 'Tu nhan thiic'' ciia Daryl Bern [38] Hai hoc thuyet ciia Leon Festinger

va Daryl Bern da co anh huong kha Ion t6i cac nghien curu sau nay Khong nhung the cac nha nghien curu cung dua ra phuang phap nghien curu hlnh thanh, thay doi thai do nhu phuong phap "ducng ong gia vof" cho phep do cac thai do cua con nguofi do Edward Jones va Harold Sigall (1971)[42, tr 349-

360] d6 ra cijng "ky thuat lan tijmg bu6c mot" ciia Janathan Freedman va Scott

Fraer(1966)[41,tr 195-202]

Nhu vay, co the thay rang trong suot thai ky tir dau the ky XX cho den nay, o phuong Tay, da co rat nhi^u cong liinh nghien cuu v6 thai do va cijng v6i no cung xuat hien nhieu phuang phap nghien cuu mai ve hien lugng tam

ly dac biet nay

d6ng CO thuc ddy tinh tich cue ciia hoc sinh vcd giao vien, v6i mon hoc, cung

nhu thai d6 trong timg giai doan hoc tap Tuy nhien, cac cong trinh nghien curu

do lai dua vao "Thuyet Hanh vi" de cao vai tro ciia cac yeu to do con ngudi tao n6n, nhu thucmg, phat ma khong chu y nhieu den cac yeu to moi trucmg, chu th^ trong viec hlnh thanh tri thurc, ky nang [48]

1.1.2 Nghien cihi thai do va thai do hoc tap a Lien Xo tru6c day

Trong qua trinh nghien cuu thai do a Lien Xo trudc day, co hai hoc thuyet duoc coi la co anh huong rat Icn t6i tam ly hoc Lien Xo hon ca Do la: Thuyet tam the ciia D.N.Uznatze va thuyet djnh vj ciia V.Iadov

Thuyet tam the

Dua vao cac co so thirc nghiem, D.N.Uznatze da de ra "Hoc thuyet tam the'" Theo ong: " tam the la trang thai tron ven ciia chu the, san sang tri giac cac su kien va thuc hien cac hanh dong theo mot hucng nhat djnh" [55] Tam the la trang thai san sang hucng tdi mot hoat dong nhat djnh, la co so ciia tinh tich circ CO chon loc, co djnh hu6ng ciia chii the Tam the xuat hien khi co su

"tiep xuc" giua nhu cau va cac tlnh huong thoa man nhu cau, giiip ca nhan thich ung v6i cac dieu kien ciia moi trucmg

Uznatze da diing khai niem tam the vai tu each la khai niem trung tam, nham khac phiic tinh don gian va co hoc, quan diem true tiep ciia hanh vi da timg dong gop mot vai tro quan trong trong tam ly hoc truyen thong va tam ly hoc hanh vi Dong thdi, Uznatze cung dua ra phuong phap ciing co va thay doi tam the, mot phuong phap nghien curu tam the doc dao Tuy nhien, khai niem tam the ma Uznatze sir dung lai la cai vo thuc de giai thfch hanh vi ciia con

ngudi Ong mdi chi di cap den qua trinh hien thuc hoa cac nhu cau sinh ly ma

khong tinh den mot each day dii cac hinh thurc hoat dong phuc tap, cao cap

khac ciia con ngudi Ong cung kh6ng tinh den sir tac dong ciia cac yeu to xa h6i cung nhu vai tro ciia qua trinh llnh hoi kinh nghiem xa hoi tdi viec quy djnh cac hanh vi cua con ngudi Nhung co the nhan thay rang vdi nhiJng phat hi6n mdi, "thuyet tam the" da dong vai tro la phuong phap luan khoa hoc cho nhieu llnh viic cu the ciia tam ly hoc hien dai

Thuyet dinh vi

Dua tren "thuyet tam the " ciia Uznatze, V.A.Iadov da phat trien khai niem tam the, nham dieu chinh cac hanh vi, hoat dong xa hoi ciia ca nhan ladov cho rang con ngudi co mot he thong cac djnh vj khac nhau, rat phijrc tap,

va hanh vi ciia con ngudi bj dieu khien bdi cac to chiic "djnh vj " nay[54] Theo ladov, tam the cua Uznatze chi la cac djnh vj d bac thap nha't No chi duoc hlnh thanh khi co sir tiep xiic giua nhu cau sinh ly va doi tuong cSn thoa man nhu cau do, dau chi la "cac dinh vi dieu chinh hanh vi, phan ung ciia ca nhan trong cac tlnh huong don gian nhat", ma phai d bac cao hon cac "djnh vj", phiic tap hon, duoc hlnh thanh tren co sd cac hoat dong giao tie'p cua con ngudi trong cac nhom nhd Tren cap bac nay la cac "djnh vj" dugfc hlnh thanh tren CO sd cung nhu nhung djnh hudng, sd thich duoc hlnh thanh trong cac llnh vuc xa hoi cu the Con cap bac cao nhat ciia "djnh vj", theo tac gia, tao nen su djnh hudng gia tri ciia nhan each, cd tac dung dieu chinh hanh vi va hoat dong trong nhiing tlnh hudng ma tinh tich cue xa hoi co gia trj nhat doi vdi nhan each Nhu vay co the thay, he thong "djnh vj" co thur bac til thap den cao, dieu chinh hanh vi ciia ca nhan trong cac dieu kien xa hoi ngay nay cang duoc md rong va on djnh hon Tii' he thong "djnh vj" chiing ta cd the ly giai mot each hop ly hanh vi xa hoi ciia ca nhan, cung nhu nhiJng mau thuan giua

hanh vi vdi thai do cua ca nhan Do la vi cac "djnh vj" d bac thap, bi dieu

khien, bj chi phdi bdi cac "dinh vj" d bac cao hon "Thuyet dinh vj " da nghien cun thai do d mot gdc nhln hoan toan mdi No da thiet lap duac moi lien he giiJa nhung each tiep can hanh vi ciia nhan each tiJ cac goc do khac nhau nhu

tam ly hoc dai cuong, tam ly hoc xa hoi Tuy nhien thieu sot chu yeu ciia ladov la da khdng lam ro khai niem "djnh vj " la gl, dong thdi cung khong chi

ra duoc co ch^ di^u chinh hanh vi bang cac "djnh vj" trong nhung tlnh huong

xa h6i

Ngoai hai thuyet chu yeu tren, nghien curu van de thai do d Lien Xo trude day con phai ke den thuyet thai do nhan each Thuyet "thai do nhan each" cua nha tam ly hoc V.N.Miaxisev[54] cho rang nhan each la mot he thong thai do Theo tac gia, phan xa cd dieu kien chinh la co sd sinh ly hoc cua thai do cd y thurc cua con ngudi vdi hien thuc Miaxisev chia thai do ra lam hai loai: tich cue va tieu cue Ciing vdi cac qua trinh, cac trang thai, cac thu6c tinh tam ly, thai do la mot trong nhung hlnh thurc the hien tam ly ngudi Tuy nhien, Miaxisev lai cho rang cac qua trinh tam ly nhu c^u, thj hieu, hung thu, tlnh cam, y chi, deu la thai do Cd the tha'y viec xep ngang hang quan

he xa h6i vdi thai do la chua thoa dang, cung nhu coi thuoc tinh tam ly ciia nhan each la thai do cung chua cd co sd Tuy vay, Miaxisev van la mot trong nhung ngudi dat nen mong cho tam ly hoc theo quan diem Macxit Miaxisev cung da diing thuyet thai do nhan each de sir dung trong Y hoc

G^n day, khi nghien cun nhan each nhu mot pham trii co ban ciia tam ly hoc, V.F.Lomop - nha tam ly hoc Xo viet da de cap den thai do chii quan ciia nhan cach[25], su che djnh ciia quan he xa hoi doi vdi thai do chu quan, su hlnh thanh thai do chii quan thong qua hoat dong va giao tie'p

Noi tdm lai, khi nghien cuu cac van de ciia thai do, cac nha tam ly hoc

Xo Viet da van dung each tiep can hoat dong va nhan each, gdn thai do vdi

nhu cau, va\ dieu kien hoat dong, vdi nhan each, coi thai do nhu la mot he

thong, tir dd dua ra each ly giai hop ly va khoa hoc ve su hinh thanh thai do, vj tri va chiic nang cua thai do trong qua trinh dieu chinh hanh vi va hoat dong ciia ca nhan

Trong tam ly hoc day hoc d Lien Xo cu, thai do hoc tap khong duoc nghien curu rieng re ma I6ng vao trong nghien ciiu dong co, hung thii hoc tap

Cd th^ k^ d^n cac tac gia tieu bieu da cd cac cong trinh nghien ciiru ve dong co hoc tap cua hoc sinh la:

- I.L.Bogiovic (1951) nghien curu dong co, thai do hoc tap cua hoc sinh nhd

- A.K.Marcova (1983) nghien curu hlnh thanh dong co hoc tap ciia hoc sinh

- Machikhina va dong tac gia nghien cuu quan he giua dong co va thai

do hoc tap ciia hoc sinh[25]

- A.I.Kovaliov (1987) nghien curu dong co lua chon nghe nghiep ciia hoc sinh, sinh vien[53] v.v

Cac nha nghien ciJu Xo Viet da xac djnh hoat dong hoc tap bj chi phoi

bdi dong co hoc tap Dong co hoc tap cd ba nguon gdc: nguon goc cd nhan

(hung thu, ham muon, tam the', thai do, niem tin, the gidi quan, quan niem ve ban than, thai do vdi xa hoi, y thiic tu hoan thien, sir thoa man nhu cau, ly

tuong song); nguon goc ben trong (nhu cau), nguon goc ben ngoai (doi hoi,

mong doi ciia xa hoi, dieu kien khach quan) Cac yeu to nay neu duoc gan lien vdi hoat dong hoc tap hoac vdi cac thanh phan ciia no (ket qua, muc dich, qua trinh), se trd thanh dong co hoc tap Dong co hoc tap duoc chia lam hai loai:

dong ca ben ngoai (thudng, phat de doa, ddi hoi, ap lire nhdm) va dong ca ben trong (hung thii ddi vdi tri thiic, su td md, ham muon nang cao trinh do) Vi

vay cd the thay thdi do hoc tap Id mot trong nhung ca sd hinh thanh dong cc

hoc tap Trong Imh hoi tri thuc thl kha nang tap trung, phan phdi chii y, tam

the', thai do la cac nhan td quan trong bac nhat[53]

Vien sT N.V.Cuz-mi-na (1980) mot trong nhirng tac gia coi thai do H thanh phan ndng cot trong nhan each, da de ra phuang phap danh gia tU(m^

ddi to^n dien nhan each sinh vien Trong 11 chi bao theo ba nhdm thuoc tinh nhan each, tac gia da de cap den thai do hoc tap cua sinh vien vdi cac miic do khac nhau Phuong phap nay cd the sir dung lam co sd cho viec xay dung cac thang do thai do hoc tap cua sinh vien

O Cong hoa dan chii Dure trude day cung da cd mot sd cong trinh nghien cun tieu bieu ve thai do do mot sd nha tam ly hoc xa hoi nhu V.Nayzo, M.Phovec.tien hanh Ngoai nhirng va'n de duoc nghien ciin mot each truyen thdng, thl cac nha tam ly hoc Dure edn de cap den nhieu va'n de khac nhu cac

CO che hlnh thanh thai do, su djnh hlnh thai do ( co che bat chude, luyen tap, hudng dan) do H.Hiebsch va M.Worwerg thuc hien Trong llnh virc kinh te, mdt sd cong trinh nghien curu da xem thai do nhu la mot thanh td ciia nang sua't tap the

1.1.3 Nghien curu Thai do hoe tap d Viet Nam

Khi nghien curu thanh tiru ciia tam ly hoc the gidi va thuc tien tam ly hoc nude nha, cac nha tam ly hoc Viet Nam da xac djnh mot sd quan niem co ban

ve vj tri, vai trd ciia thai do trong qua trinh thuc hien hoat dong giang day va hoat dong hoc tap Muc tieu ciia giao due la hlnh thanh d ngudi hoc cd day dij tri thurc, ky nang, ky xao, cd van hoa, cd thai do ung xir hai hoa vdi moi trudng song, trong qua trinh hoc tap va vdi ban than mlnh

Thai do la mot trong nhirng muc dich hang dau cua day hoc ben canl"

viec cung cap tri thuc, ren luyen ky nang, ky xao [9]

Thai do hoc tap la mot trong nhiJng bieu hien cua dong ca hoc tgp[\0] Thai do la mot trong 4 thanh phan noi dung day hoc dai hoc (he thdn^

tri thij'c, he thdng ky nang ky xao, he thdng kinh nghiem hoat dong sang tao

he thdng cac chuan muc thai do ddi vdi hien thuc) [12]

Thai dd hoc tap la mdt bo phan cau thanh dong thdi la mot thuoc tinh co ban toan ven cua y thurc hoc tap ciia chii the, la yeu td quy djnh tinh tir giac, tich cue hoc tap va the hien bang nhung cam xiic, hanh dong tuong ung [14],

Trong mdi tuong quan: Nhan thiic - Thai do - Hanh dong thl llnh hoi tri thurc (khau trung tam cua hoat dong hoc tap) ddng vai trd co sd, cd y nghia

dinh huang, dieu chinh, soi sang cho thdi do, hanh vi [18]

Su hlnh thanh dong co hoc tap ciia hoc sinh chju sir chi phdi ciia nhieu nhan td trong dd cd quan niem, thai do ciia gia dinh ddi vdi viec hoc tap ciia con cai, thai do, su danh gia ciia xa hoi ddi vdi viec hoc tap ndi chung va thanh tich hoc tap ndi rieng [20]

Thai do hoc tap la mot trong nhiJng co sd tam ly quan trong trong viec hlnh thanh va phat trien nhan each ca nhan cua sinh vien dai hoc su pham[35]

TiJ nhung quan niem cung nhu thuc tien ve viec nghien curu thai do hoc tap tai nude ta, da cd mot sd de tai lien quan den thai do hoc tap cua hoc sinh, sinh vien da duoc nghien curu:

- Tinh tich ciic nhan thiic nhu la thai do [3]

- Tu danh gia thai do hoc tap ciia SV su pham trong dieu kien cd su phan cap hoc bong [4]

- Nhirng kho khan chu quan cung nhu khach quan klm ham tinh tich ciic hoc tap cua sinh vien [5,6]

- Thuc trang dong co hoc tap, cac nguyen nhan anh hudng den tinh tich cue hoc tap ciia sinh vien [ 13]

- Quan he giUa tu danh gia ciia hoc sinh vdi thai do hoc tap va dong co hoc tap [15]

- Thai do ciia sinh vien trudng cao dang su pham Tuyen Quang ddi vdi tuhoc [16]

- va'n di kich thich tinh tich cue hoc tap ciia sinh vien [26]

- Dinh hudng gia tri cua thanh nien, sinh vien, hoc sinh [31]

- Tinh tich cue hoc tap cua sinh vien su pham trong qua trinh dao tao theo chef dd hoc tap mdi [34,35]

V^ phuong phap nghien cun thai do hoc tap da cd cac cong trinh nghien cun:

- Van diing cac chi bao ciia Frank nghien curu tu danh gia thai do hoc tap mon toan cua sinh vien su pham [14]

- Phuong phap do thai do, tinh th^n trach nhiem ddi vdi lao dong, su thdng nha't ve djnh hudng gia trj ciia tap the hoc sinh [26]

Tom lai: O Viet Nam, cac cong trinh nghien ciJu thai do hoc tap ciia

hoc sinh sinh vien cdn chua duoc trien khai rong, mdi chi dat duoc mot sd ket qua bude dau nhu xac djnh vai trd vj tri ciia thai do hoc tap trong viec hlnh thanh dong co hoc tap, nghien cun thai do hoc tap cua sinh vien thong qua nghien ciJu dong co hoc tap, tinh tich cue hoc tap, hiirng thii hoc tap, djnh hudng gia trj Cac nha nghien curu da cd gang tlm nhiJng chi bao chi tiet ve thai do hoc tap song cdn cd nhirng khia canh chua cd su thdng nhat tir nhung van de chung nhu djnh nghia, cau triic ciia thai do hoc tap cho den viec xac djnh cac chi bao cu the'

1.2 NHIJNG KHAI NIEM CO BAN

1.2.1 Thai do

TiJ khi khai niem thai do duoc dua ra lan dau tien vao nam 1918, ciing vdi rat nhieu nghien curu khac nhau ve thai do, thl ddng thdi cijng xuat hien nhiJng djnh nghia khac nhau ciia cac nha tam ly hoc ve thai do Mdi djnh nghia lai ban tdi mot khia canh ciia thai do, gop phan lam phong phii them

each hi^u w6 pham tru nay Tuy nhien, tnidc khi 66 cap den cac dinh nghia do,

chung ta hay xem cac tCr dien dinh nghia the nao ve thai do

Trong til diin tieng Viet, Thai do dirge dinh nghia la: "each nhln nhan, hanh d6ng ciia ca nhan ve mot hudng nao do tnr6e mot van di, mot tlnh

hu6ng cdn giai quySt Do la tong the nhitng bieu hien ra ben ngoai cua y nghi, tinh cam cua ca nhan doi v6i con nguofi hay mot su viec nao do" [21,tr 894] Trong tir di^n Anh-Viet, "thai do" duge viet la "Attitude" va dirge dinh nghia

la "each umg xir, quan diem cua mot ca nhan"[22, tr 760] Tir dien xa hoi hoe

do Nguyin Khac Vien chij bien cung nhan manh: "tam the - thai do - xa hoi

da duge ciing co, co ca'u true phure tap, bao gom cac thanh phdn: nhan thurc, xuc cam, hanh vi"[33, tr.278] Con trong tir dien cac thuat ngCr Tam ly va Phan tam hoc xuat ban tai New Yorlc nam 1996 thi lai cho rang: "Thai do la mot trang thai on dinh b6n vCrng, do tiep thu duge tCr ben ngoai, hirdng vao su umg

x\x mot each nhat quan doi v6i mot nhom doi tugng nhat dinh, khong phai nhu

ban than chung ra sao ma chung duge nhan thurc ra sao Mot thai do duge

nhan biet a su nhat quan ciia nhung phan ung doi vdi mot nhom doi tugng

Trang thai sSn sang co anh hudng true tiep len cam xuc va hanh dong cd lien quan den ddi tugng" Nhu vay, cac tir dien khi dinh nghia ve thai do d6u cho rang dd la "each ung xir cua ca nhan ddi vdi cac tinh hudng, cac van de ciia xa hoi" Nd duge cau thanh rat phirc tap, vdi nhieu bo phan hgp thanh, cho dCi each sijr dung tir ngu khi dinh nghia ve thai do la khac nhau

Khi ndi tdi dinh nghia ve thai do tir trude tdi nay, chung ta khong quen nhac lai khai niem thai do da duge dua ra lan dau tien vao nam 1918 cua hai nha tam ly hoe ngudi My la W.I.Thomas va F.Znaniecki Hai nha tam ly hoc nay cho rang: "Thai do la dinh hudng chia quan ciia ca nhan cd hanh dong hay khong hanh dong khac ma duge xa hoi chap nhan" [47] Hai ong cung cho rang : "TTiai do la trang thai tinh than cua ca nhan ddi vdi mot gia tri" Nhu

vay, W.LThomas va F.Znaniecki da ddng nhat thai dd vdi djnh hudng gia trj cua ca nhan

Mdt nha tam ly hoc ngudi My khac, G.W.Allport, vao nam 1935, da dua

ra dinh nghia ve thai do nhu sau: ''Thai do la trang thai sSn sang ve mat tinh thSn va thdn kinh, duoc hlnh thanh thong qua kinh nghiem, cd kha nang dieu chinh hay anh hudng nang dong ddi vdi phan ung ciia ca nhan den cac tlnh hudng va khach th^ ma nd cd thiet lap mdi quan he" [dan theo 32, tr.48] Allport djnh nghia "thai dd tren khia canh dieu chinh hanh vi" Ong coi thai

dd nhu mdt trang thai tam ly, th^n kinh cho hoat ddng 6 mdt ca nhan, khi sap sira cd nhung hanh ddng dien ra thl se xuat hien thai do nham chuan bj va dieu chinh nhung hoat dong dd Cd the thay la, Allport da tra Idi duoc cau hoi thai

do la gl, va da de cap den nguon gdc, vai trd, chure nang ciia thai do Tijr dd, dng da rut ra duoc mot sd nhung dac diem cua thai do, nhu "thai do la trang thai ciia tinh than va he th^n kinh, la sir san sang phan ung, la mot trang thai

cd to chure, dugfc hlnh thanh tren co sd kinh nghiem qua khiJ, va nd dieu khien cung nhu anh hudng tdi hanh vi ciia ca nhan Day la djnh nghia ve thai do dugfc ra't nhieu cac nha tam ly hoc khac thiJa nhan Tuy nhien, Allport chua luu

y tdi anh hudng cua mdi trudng, nhu cau, dong co ciia ca nhan ddi vdi qua trinh hlnh thanh thai do Chinh vl vay, khi djnh nghia ve thai do, Allport da du doan rang: "Khai niem thai do cd le la khai niem phan biet nhat djnh va quan trong nhat trong tam ly hoc xa hoi hien dai My"[36, tr 810]

Sau nay, nha tam ly hoc T.M.Newcom cung dua ra mot djnh nghia tuong tu nhu dinh nghia cua Allport Ong cho rang: "thai do chinh la mot thien hudng hanh dong, tu duy nhan thu'c, cam nhan ciia ca nhan tdi mot ddi tugng hay su viec cd lien quan"[dan theo 11, tr 318,319]

Vao nam 1964, nha tam ly hoe nhan each ngudi My la J.P.Guil ford

da dua ra mot dinh nghia ve "thai do", dua tren quan niem cho rang nhan each bao gom bay khia canh tao nen mot cau true doc dao Bay khia canh dd la:

Nang luc, khi chSft, giai phau, hlnh thai, nhu edu, hung thii va thai do Va dng

da dinh nghia: 'Thai dd la nhung c^ chi, phong thai, y nghi lien quan den nhung hoan canh xa hdi " [30] Khong chi mot mlnh Guilford, ma h^u nhu tat

ca cac tac gia viet vi tam ly hoc nhan each deu coi "thai do" nhu la mdt thuoc

tinh ciia nhan each Chinh V.N.Miaxisep, mot nha tam ly hoc Xd Viet, da cho rang "Thai do la dieu kien khai quat ben trong cua he thdng cac hanh vi ciia con ngudi "[30] Cdn A.Kossakowski va J.Lompcher, vao nam 1975 cung djnh nghia: "Thai do la thuoc tinh tam ly, bao gom niem tin, ly tudng, hung thu, thai do xa hdi "[30]

Trude A.Kossakowski va J.Lompcher, vao nam 1935, H.Fillmore da dua

ra mdt djnh nghia mdi ve thai dd: "Thai do la su san sang phan ung tich cue hay tieu circ ddi vdi mot ddi tuong hay mot bieu tuong trong mdi trudng"[40, trang 540] Fillmore cdn khang djnh "thai do la su djnh hudng ciia ca nhan tdi cac khia canh khac nhau ciia moi trudng, va thai do la mot ca'u triic mang tinh ddng co" Nam 1971, mot nha tam ly hoc ngudi My la H.C.Triandis da dua mot djnh nghia khac ve thai do Ong cho rang : "Thai do la nhirng tu tudng duoc tao nen bdi cac xiic cam, tlnh cam Nd gay tac dong den hanh vi nha't djnh, d mdt giai cap nhat djnh, trong nhirng tlnh hudng xa hoi nhat djnh Thai

dd ciia con ngudi bao gom nhiJng dieu ma ho cam thay va suy nghi ve ddi tugng, ciing nhu each xir su ciia ho ddi vdi ddi tugng dd"[17] Khi xem xet djnh nghia ciia Triandis, ta thay cd mot diem tuong ddng vdi djnh nghia ciia Allport, vl Allport cho rang "thai do" cd "tinh gay tac ddng" tdi mot tlnh hudng nao dd Chinh R.Marten khi phan tich djnh nghia ciia Allport va djnh nghia ciia Triandis da nhan thay diem chung nay Ong cho rang thai do duge hinh thanh nhd kinh nghiem song cua mdi ca nhan Nd cd tinh on dinh va tuy theo tung tlnh hudng, thai do se thay doi tuy theo tirng tlnh hudng dd Marten

da dua ra mot dinh nghia: " Thai do la xu hudng thudng xuyen ddi vdi cac tlnh hudng xa hoi, nd bieu thi su thdng nhat ciia y nghi (nhan thuc) xuc cam va

hanh vi Thai dd cua con ngudi cd mdi quan he chat che vdi hanh vi vl thai do duoc xac djnh bdi tinh thdng nhat ben trong ciia nd" Cdn g^n day, James.W Kalat dua ra djnh nghia: "Thai dd la su thich hay khong thich mdt su vat hoac mdt ngudi nao dd cua ca nhan, tir dd cd anh hudng tdi hanh vi ciia anh ta khi ung xir vdi su vat hay con ngudi dd"[43] Nha tam ly hoc John Traven cung djnh nghia: "Thai dd la each cam xiic, tu duy va hanh ddng tuong ddi lau dai ddi vdi su viec hay con ngudi dd"[49, tr 299 - 310]

Trong khi dd, khi nghien curu ve thai do, mdt nha tam ly hoc Xd Vie't khong sir dung khai niem "thai do " ma dung thuat ngu tuong duong la "tam the'" khi giai thich hanh vi ciia con ngudi, ma dien hlnh la Uznatze vdi "thuyet tam the'" Uznatze cho rang "thai do khong phai la mot ndi dung cue bd ciia y thurc, khdng phai la ndi dung tam ly bj tach rdi, ddi lap lai vdi cac trang thai tam ly khac ciia y thurc va d trong mdi quan he qua lai vdi nd, ma nd la mdt trang thai toan ven, xac djnh ciia chii the Tinh khuynh hudng nang ddng ma tam the' la mdt ye'u td toan ven theo mot khuynh hudng nha't djnh nham mot tinh nang dong nha't djnh Dd la su phan anh co ban, dau tien ddi vdi tac ddng ciia tlnh hudng, ma trong dd, chu the phai dat ra va giai quye't nhiem vu"[55] Cdn cac nha tam ly hoc xa hdi Leningrat (Lien Xd cu) lai quan niem "thai do

la nhiJng co cau tam ly san cd, djnh hudng cho su ung phd ciia ca nhan"[23]

Qua cac vi du tren, ta thay, hau het cac djnh nghia deu giai thich "thai

do" dudi gdc do chuc ndng ciia nd Thai do djnh hudng hanh vi, ung xir ciia

con ngudi Nd thiic day, tang cudng tinh than sSn sang ciia nhiJng hanh vi, phan ung ciia con ngudi tdi ddi tugng cd lien quan Chinh Nayzo khi nghien cull khai niem thai do da dua ra cac dac diem chung nay ciia cac djnh nghia ve thai do Y kie'n ciia Nayzo da dugfc hai tac gia ciia cudn "Nhap mon tam ly hoc Macxit" la H.Hiebsch va M.Worwerg cong nhan H.Hiebsch va M.Worwerg

da chi ra "die'm chung" khi nghien cuu khai niem thai do trong ly luan Tam

ly hoc ndi chung va tam ly hoc Macxit ndi rieng mot each cu the va chfnh xac

"c5n phai chon tieu chu^n chure nang lam diem tiia" Trong tam ly hoc Macxit,

dd la chure nang cua thai dd trong hoat ddng hop tac"[52] Trong tam ly hoc xa hdi My hien dai, khi djnh nghia ve thai do, mot sd tac gia thudng de cap nhieu

de'n khia canh nhan thiitc hon la ve mat chuc ndng ciia thai do, nhu Davis

Myers da coi "thai do" la "phan ung cd thien chi hay khdng thien chi ve mot

diiu gl dd, hay mdt ngudi nao dd, duoc the hien trong niem tin, cam xiic hay

hanh vi cd chii djnh[44, tr 39] Hay nhu nha tam ly hoc W.J.Me Guire thl djnh nghia rang: "thai do la bat cur su the hien nao dd ve mat nhan thurc, tong ke't sii danh gia cua chiing ta ve ddi tugng cua thai do, ve ban than, ve nhung ngudi khac, ve do vat, ve hanh ddng, su kien hay tu tudng"[45]

Nhirng quan niem ve thai do cung duoc phan anh trong quan diem ciia cac nha tam ly hoc Viet Nam Dd la quan niem cho rang "thai do la mot bd phan ca'u thanh, dong thdi la mot thuoc tinh co ban ciia y thiJc"[32, tr 48] hay

"thai do, ve mat ca'u triic, bao ham ca mat nhan thurc, mat xiic cam va mat hanhvi[21,tr 894]

Ndi tdm lai, da cd nhieu cac djnh nghia khac nhau ve thai do Chiing tdi

da xem xet, phan tich cac djnh nghia dd, va cho rang: Thdi do la mot bo phan

hap thdnh, mot thuoc tinh tron ven cua y thicc^ quy dinh tinh san sdng hdnh dong ciia con ngudi ddi vdi ddi tuong theo mot huong nhat dinhy duoc bgc

Id ra ben ngoai thdng qua hdnh vi, cu chi, net mat vd Idi ndi cua ngudi dd trong nhirng tinh huong, dieu kien cu the

1.2.2 Hoc tap

De llnh hdi kinh nghiem xa hdi, ngudi ta cd nhieu each tiep thu khac nhau Hoc mot each ngau nhien trong cuoc sdng Diira tre tien hanh thao tac vdi dd choi nham vao viec thoa man nhiJng nhu cau true tiep nao dd ve hoat ddng kham pha vdi do choi Mot ngudi cong nhan can hoan thien ky nang, ky xao, sir thanh thao cac qua trinh dieu khien Cung nhu the, sir giao tiep vdi ngudi xung quanh, doc sach bao, tiep xiic vdi phuong tien thdng tin dai chiing

se hinh th^nh cho ca nhan cac phuong thurc tu duy, cac phuong thiire hanh vi K£ft qua each hoc tren la viec llnh hdi kinh nghiem khdng triing hop vdi muc dich true tie'p ciia chinh hoat ddng hay hanh vi Chi llnh hdi nhung gl cd lien quan true tie'p de'n nhu c^u, hiing thii, chi dua lai nhiing tri thurc tien khoa hoc, nhiJng nang luc thuc tien do kinh nghiem hang ngay tnic tiep mang lai

Song trong thuc tien lai ddi hdi con ngudi phai cd tri thiic khoa hoc thuc

su, phai hlnh thanh nhiJng nang luc thuc tien mdi, ma each hoc ngau nhien dua tren co sd hoat dong tu nhien ciia con ngudi la khdng the tao ra dugfc De dat dugfc dieu nay c^n phai cd mdt hoat ddng dac biet ma muc dich co ban ciia

nd chinh la hoc Hoat ddng dac thii dd ciia con ngudi cd miic dich true tie'p la hoc tap, dugfc goi la hoat ddng hoc tap

Nhu vay, hoc tap la hoat ddng dac thii ciia con ngudi duoc dieu khien

bdi muc dich tu giac la llnh hdi nhiing tri thiic, ky ndng, ky xao mdi, nhiing hinh thac hdnh vi vd nhiing dang hoat ddng nhat dinh

Hoat dong hoc tap co nhung dac diem sau:

Ddi tugng ciia hoat ddng hoc tap la tri thurc va nhiJng ky nang, ky xao tuong ung vdi nd Mud'n hoc tap cd ket qua, ngudi hoc phai tich cue tien hanh cac hoat ddng hoc tap bang chinh thai do, y thuc tu giac, nang luc tri tue cua ban than De thiic day thai dp hoc tap tich cue, tu giac, viec dau tien phai lam

la lam cho doi tuang cdn chiem Unix duac xuat hien trong y thifc cua hoc sinh,

Hoat ddng hoc tap la hoat ddng hudng vao lam thay doi chinh ban than minh Ngudi hoc cang cd thai do hoc tap tich cue bao nhieu thl nang luc tri tue

va tinh than ciia ho cang duoc boc Id cao bay nhieu

Hoat dong hoc tap la hoat dong dugfc dieu khien mot each cd y thuc nham tie'p thu tri thiJc, ky nang, ky xao De cd y thuc hoc tap, ddi hdi mdi ca nhan lai phai nhan thurc duoc muc dich cung nhu nhiem vu hoc tap cua chi'nh ban than mlnh

Hoat ddng hoc khdng chi hudng vao viec tiep thu nhung tri thiic, ky nang, ky xao ma cdn hudng vao viec tie'p thu ca nhiing tri thiic ciia chinh ban than qua trinh hoc tap, hay ndi each khac la tiep thu dugfc ca phuong phap de

gianh duoc tri thiic dd

Di hlnh thanh hoat ddng hoc tap trude tien c^n:

Hinh thdnh dong ca, thdi do hoc tap

Ddng CO, thai do hoc tap khdng phai la mot cai gl dd triJu tugng trong mdi ca nhan, ma nd dugfc the hien ra ben ngoai bang chinh hoat ddng ciia ca nhan dd Thai do hoc tap cd lien quan rat chat che de'n ddng co hoc tap Cd hai loai ddng co hoc tap: ddng co hoc tap nham hoan thien tri thiic va ddng co hoc tap nham thie't lap cac mdi quan he xa hdi

Thuoc ve loai ddng co hoan thien tri thiic, ngudi hoc ludn cd Idng khao khat md rdng tri thiic, mong muon cd nhieu hieu biet, say me cua chinh ban than vdi viec nhan thiic muc dich, ndi dung, nhiem vu, phuang phap hoc tap

Mdi \An chiem llnh dugfc tri thiic mdi, d ngudi hoc se hlnh thanh cac xiic cam,

tlnh cam, do su phii hgp vdi nguyen vgng hoan thien tri thiic ciia mlnh Khi

dd, d ngudi hoc se hlnh thanh y chi, hanh ddng y chi thiic day ngudi hoc cd gang hon niJa trong qua trinh hoc tap Hoat ddng hoc tap duge thiic day bdi ddng CO hoan thien tri thiic thudng khdng chiia dung xung dot ben trong Nd cung cd the xuat hien nhiing su khac phuc khd khan trong tien trinh hoc tap va ddi hdi ca nhan phai cd nhung nd luc ciia y chi Nhung dd la nhiing nd luc hudng vao viec khac phuc nhiJng trd ngai ben ngoai de dat nguyen vgng nay sinh, chii khdng phai hudng vao viec dau tranh vdi chinh ban than mlnh Do vay, chii the ciia hoat dong hoc tap thudng khdng cd nhiJng cang thang tam ly

De thiic day hoat dong hoc tap cua ngudi hoc, each tot nhat la phai hinh thanh duge ddng co, thai do hoc tap tich cue ciia ngudi hoc thong qua cac tac dong

cd djnh hudng ciia nha giao due

Thudc \i loai ddng co quan he xa hdi, cung cd the thay ngudi hoc say

sua hoc tap nhung su say sua, nhiJng xiic cam, tlnh cam ma ngudi hoc cd lai bat ngudn tir su ha'p dan, Idi cudn cua mot "cai khac" ngoai muc dich true tiep ciia viec hoc tap Nhung "cai khac" dd cd the la thudng va phat, yeu c^u va de doa (cac loai quy che', quy djnh ); thi dua va ap luc (mong mud'n bang vdi ban be ); mong dgi hanh phiie va Igi ich tuong lai (nhan thiic ve nhiem vii va yeu edu cua qua trinh hoc tap ); ngoai ra la cac ye'u td gia dinh, xa hdi

6 day, nhung tri thiic, ky nang, thai do, hanh vi ddi tugng dich thuc ciia hoat ddng hoc tap chi la phuong tien de dat duge nhiJng muc tieu co ban khac Hoat ddng hoc tap duge thiic day bdi ddng co quan he xa hdi d mot miic

do nao dd mang tinh chat cudng bach va cd liic xua't hien nhu mot vat can c^n phai khac phuc tren con dudng di tdi muc dich co ban Net dac trung ciia loai hoat ddng nay la cd nhiJng luc chdng ddi nhau, nen cd the nay sinh su cang thang tam ly dang ke, ddi hdi nhiJng nd luc tam ly ben trong, ddi khi ca sir da'u tranh vdi chinh ban than mlnh Khi cd su dau tranh gay gat, ngudi hoc thudng

cd biiu hien vi pham ndi quy, thd o vdi viec hoc tap hay tham chi bd hoc

Thdng thudng, ca hai loai ddng co nay ciing duge hlnh thanh d ngudi hoc va chiing lam thanh mot he thdng duge sap xep theo thii bac Trong qua trinh hoc tap, hoc tap dan trd thanh nhu cau khdng the thieu duge d ngudi hoc Mud'n cd duge dieu nay thl can phai hlnh thanh d ngudi hoc mot thai do hoc tap tich cue, phai cd duge nhu cau hoc tap gan lien vdi mot trong nhung mat ciia hoat ddng hoc tap (muc dich, nhiem vu, qua trinh, ket qua ) hay vdi tat

ca cac mat nay Khi dd, nhiing yeu td nay ciia hoc tap se bien thanh ddng co, hlnh thanh mot thai do hoc tich cue, chu ddng, tao nen siic manh tinh than thiic d^y ngudi hoc vugt qua tat ca moi khd khan de gianh lay tri thiic

Hinh thdnh muc dich hoc tap

Ciing vdi viec hlnh thanh ddng ca, thai do hoc lap, thl cung can phai hlnh thanh muc dich hoc tap Muc dich chi bat dau xuat hien khi ma ca nhan

bat d^u hanh ddng Trong qua trinh chie'm llnh ddi tugng, hoc tap ludn dien ra

su chuyen hoa giOa muc dich va phuong tien Muc dich hoc tap chinh la cac khai niem va ndi dung mdn hoc ma ngudi hoc c^n llnh hdi, bien tri thiic trong sach vd, trong cac bai hoc do ngudi day cung cap, gidi thieu thanh tai san tri tue rieng cua ca nhan Miic dich cuoi ciing duge hlnh thanh trong qua trinh hoc tap se trd thanh mdt he thdng thiic day, djnh hudng cho ngudi hoc trong qua trinh thuc hien hoat ddng hoc tap

Hinh thdnh hdnh ddng hoc tap

Mud'n tao su phat trien tam ly ciia ngudi hoc trong hoc tap, cung nhu lam cho ngudi hoc cd mot thai do hoc tap tich cue thl can phai lay chinh hanh ddng hoc tap ciia ho lam co sd Dieu dd cd nghia la qua trinh tao su phat trien tam ly ciia chii the hoc tap chi cd the duge thuc hien thdng qua cac hanh ddng hoc tap cu the De lam sang td sir hlnh thanh hanh ddng hoc tap thl can phai lam rd mdt sd ndi dung: Hinh thiic ton tai ciia khai niem; Cac hanh ddng hoc tap cu the

Nhu vay, hanh ddng hoc tap giiip cho viec phat hien ra cac mdi quan he tong quat va chiing ta cd the bieu dien mdi quan he dd thanh tnic quan thdng qua viec md hlnh hoa mdi quan he dd Trong qua trinh hoc tap, ba ndi dung tren duge hlnh thanh va phat trien chinh trong qua trinh hlnh thanh khai niem

Nd trd thanh cong cu, phuong tien hoc tap va cQng chinh chiing gdp phan quyet dinh chat lugng hoc tap

1.2.3 Thai do hoc tap

Nhiing ket qua duge trinh bay d tieu muc 1.2.1 da phan nao cho chiing

ta tha'y duge biic tranh chung nhat ve mdt hien tugng tam ly phiic tap d con

ngudi - hien tugng thdi do, Cd the thay rd la da cd rat nhieu nhiJng dinh nghia

khac nhau ve thai do, day ciing la dieu de hieu Hien tugng thai do ludn phai gan vdi cac hoat ddng nghe nghiep ciia mot con ngudi trong nhiJng dieu kien

Ijch sijf nh^t djnh Hoat ddng hoc tap la mdt hoat ddng dac thu ciia con ngudi,

nd giup cho con ngudi llnh hdi tri thiic, ky nang, ky xao de cd the sdng, ton tai

va phat tri^n Thai dd ciia con ngudi ndi chung, ciia ngudi hoc ndi rieng trong llnh vuc nay - llnh vuc hoc tap, cd mdt y nghia dac biet quan trong Mdt thai

dd tich cue, diing dan trong hoc tap se trd thanh ddng luc co vu ngudi hoc quan tam khac phuc moi trd ngai, bang moi each phai vuon len chiem llnh tri thiic Trong trudng hgp nguge lai, thai do tieu cue, khdng diing dan, mang y nghia ca nhan vj ky se trd thanh nhiJng rao can gay khd khan cho ngudi hoc tren con dudng tlm kiem tri thiic

Chinh vl su quan trong cua thai dd hoc tap trong hoat ddng hoc tap nen

da cd nhi^u edng trinh nghien ciiu sau ve llnh virc nay, dac biet la da cd rat nhi^u edng trinh nghien ciiu ve llnh vuc ddng co hoc tap, co sd thiic day con ngudi bieu hien thai do hgc tap theo hudng nay hay hudng khac

Qua phan tich khai niem thai do va mdi quan he ciia nd vdi cac khai niem cd lien quan, dac biet la vdi hoat ddng hgc tap, nhan each, cd the neu djnh nghia ve thai do hgc tap lam co sd cho nghien ciiu ciia de tai nhu sau:

''Thai dp hpc tap la mot bd phan hop thdnh, mdt thuoc tinh trpn ven cda y thac, quy dinh tinh san sdng hdnh ddng cua ngudi hpc ddi vdi hoat ddng hpc tap theo mot hu&ng nhat dinh, duac boc Id ra ben ngoai thdng qua hdnh vi, cu: chi, net mat vd Idi ndi cua ngudi hpc trong nhiing tinh huong, dieu kien hpc tap cu the ''

1.3 CHtrC NANG CUA THAI DO HOC TAP MOI QUAN HE CUA THAI D O HOC TAP VCfl CAC HIEN TUONG TAM LY KHAC

1.3.1 Chiic nang cua Thai do hoc tap

Con ngudi cd kha nang ung xii linh hoat theo tiJng tlnh hudng khac nhau nhd cd cac khudn mau thai do xa hdi nhat djnh Dieu nay ludn giiJ mot vai trd

to Idn trong ddi sdng tam ly con ngudi Thai do hoc tap cd mdt sd chiic nang

chii y6u, co ban sau day:

- Chac ndng thich nghi: giiip ca nhan dat duge muc dich hgc tap da de

ra Cd nhi6u trudng hgp cac ca nhan tu thay doi thai do cua mlnh do nhiing tac ddng tii mdi trudng ben ngoai

- Chac ndng kien thac: nhd cd cac khudn mau thai do xa hdi sSn cd, ca

nhan chi viec thuc hien rap khudn theo mdt each het siic gian don, dong thdi tiet kiem duge thdi gian, siic luc

- Chac ndng tac ddng, dieu chinh hdnh vi: day la mot chiic nang quan

trong ciia thai do hgc tap, duge xem xet nhieu hon ca, nham tlm hieu anh hudng ciia thai do hoc tap tdi hoat ddng va cac hanh ddng hgc tap ciia ca nhan nhu the nao

- Chac ndng tu ve: khi mdt ca nhan cd su xung dot ( giiia hung thii va

nhu c^u, thai do va hanh vi ), ca nhan thudng bien minh, tu ly giai nham tao

ra mdt thai do mdi, tuong ling, giam bdt va loai bd nhirng "bat ddng" ndi tam, tiJ dd mdi ca nhan lam giam cang thang, tao can bang cho ndi tam

- Chac ndng the hien gia tri: thdng qua sir danh gia ve ddi tugng, dong

thdi thdng qua su bieu hien ve xiic cam, tlnh cam ciing nhu y chi, hanh ddng y chi ciia ca nhan, tii dd ca nhan se bieu hien nhiJng gia trj nhan each ciia mlnh

Qua cac chiic nang tren, thl chiic nang tac ddng, dieu chinh hanh vi nhu

da ndi la duge quan tam nhieu hon ca Va cac chiic nang nay ciing duge nghien ciiu de lam rd co che thuc hien, tir dd tlm ra cac dieu kien de cd the thuc hien cac chiic nang nay mot each tot nhat Nhu vay, cd the thay rang, khi nghien ciiu thai do, cd rat nhieu cac quan diem khac nhau Vl vay, khi nghien ciiii thai do, chiing tdi xuat phat tiJ quan diem coi thai do nhu la mot thuoc tinh tam ly ciia nhan each

Cd th^ minh hoa cac chure nang cua thai do hoe tap theo so do sau

Chure ndng thieh nghi (trong hoe tap)

Chure ndng the hien gia tri

Chure ndng

kien thurc

CHtrC NANG CUA THAI D 6 HOC TAP

Chure ndng tac dong, dieu chinh hoat dong, hanh dong hoc tap cu the

Chure ndng

tu ve

HinJt 1 Cliitc ndng cua thdi dp hpc tap

1.3.2 Moi quan he ciia thai do hoe tap ddi vdi eae hien tuong tam

ly khac

* Thai do va nhu cau

Mdi ca nhan deu cd nhiing nhu cau ciia rieng ban than mlnh Do la vl

nhu c^u chinh la ddi hdi tat yeu ma con ngudi can phai thoa man de cd the ton tai va phat trien theo nhirng yeu cau ciia dieu kien sdng Khdng nhirng the, nhu c^u cdn la ddng lire thiic day ca nhan hoat ddng Trong cuoc sdng, con ngudi ludn tlm each de thoa man nhu cau ciia mlnh Thdng qua qua trinh thoa man nhu c^u, con ngudi ciing cd cac quan niem ve thai do, nhu nhan thiic, xiic cam, tlnh cam, y chi, hanh ddng y chi, cung nhu vdi chinh ddi tugng se thoa man nhu c^u Chinh su phat trien ciia nhu cau se quyet dinh sir hlnh thanh cua thai dd Nhu vay, cd the thay thai do duge hlnh thanh khi nhu cau gap mot

tinh hudng cd ddi tugng cd th^ thoa man nhu c5u VI vay, nhu edu chinh la ngudn gdc, la ddng lire ben trong cua thai do, do dd, cd the bieu dien mdi quan he ciia thai dd va nhu c^u nhu sau:

Hinh 2 Mdi quan he nhu cau - thdi dp

Nhu vay, cd th^ tha'y thai do hgc tap phan anh tinh chat, cudng do, miic

dd thoa man cua nhu c^u Thai do hgc tap se duge the hien thdng qua nhiing nhu c^u bieu hien trong qua trinh hgc tap ciia sinh vien Vdi mdi quan he nay,

cd the thdng qua cac bieu hien ciia nhu cau de tlm hieu ve thai do hgc tap

* Thai do va hanh dong

Giira thai do va hanh dong (hanh vi) cd mdi lien he vdi nhau ma cac nha nghien ciiu thai do ludn quan tam va xem xet den Mdi ca nhan, trong cuoc sdng ciia mlnh, thudng ludn phai ddng cac vai trd khac nhau Chinh vl the', d^n d^n, mdi ca nhan tu thich ling vdi cac vai ciia mlnh, tiJ dd ho thuc hien mdt each thoai mai, chii khdng gugng ep, gd bd niia Cang ngay, eon ngudi cang cd nhieu vai trd mdi ma mlnh can phai lam quen va thuc hien nd mot each tot nha't De thuc hien duge cac vai trd mdi nay sinh trong cuoc sdng, ddi hdi mdi ca nhan phai cd duge hanh vi mdi, phii hgp vdi cac vai trd dd "Va chinh cac hanh vi mdi nay se lam nay sinh cac thai do mdi" [46, tr 367 -372] Ddng thdi, khi ma thai do mdi xuat hien, nd se true tiep anh hudng den hanh vi ciia ca nhan va se thiic day qua trinh thuc hien hanh vi dd Mot sd nha tam ly hgc da nghien ciiu ve mdi lien he giira thai do va hanh vi, nhu thuyet

"Tu tri giac" ciia Daryl Bern [38] va thuyet "Bat ddng nhan thirc" cua Leon Festinger [39] Cac thuyet tren da nghien ciiu va di den ket luan rang: hanh vi

ban d^u cd anh hudng defn thai do ciia hanh vi tiep theo nd, cdn thai do thl lai anh hudng d£fn chinh hanh vi tao ra nd Nhu vay cd the tha'y, hanh vi va thai

dd cd mdi quan h6 hai chi^u, tac ddng tuong hd lan nhau

Tii nhung nghien ciiu tren, cd the tha'y thai do hgc tap duge bgc Id thdng qua nhiing hanh ddng, duge bieu hien trong qua trinh hgc tap ciia ngudi hgc Qua trinh hgc tap nay la tieu cue hay tich cue se duge the hien thdng qua thai

dd hgc tap cua ca nhan

* Thai do va xuc cam, tinh cam

Nhu tren da ndi, trong cude sdng, con ngudi cd nhieu vai trd khac nhau

vl vay con ngudi cung thudng xuyen cd nhiing mdi quan he nha't djnh, ke ca mdi quan he vdi mdi trudng ciia the gidi khach quan Khdng nhiing the, con ngudi cdn chju su tac ddng cua chinh cac mdi trudng ben trong co the Trude mdt hien tugng, cd the la mdt hien tugng tu nhien, hay la mdt hien tugng nay sinh trong ddi sdng ca nhan va trong xa hdi, mdi ca nhan ludn bgc Id thai do ciia mlnh mot each cu the, ra't da dang nhung ciang ra't sinh ddng Thdng qua

dd, mdt so net bieu hien ciia xiic cam, tlnh cam duge bgc Id ra ben ngoai nhu vui hay budn, yeu hay ghet, sung sudng hay dau kho, kinh phuc hay khinh bi

Giiia thai do va xiic cam, tlnh cam cd mdi lien he kha mat thie't vdi nhau

vl ca hai deu cd mot so net gid'ng va khac nhau co ban Ca hai deu duge hlnh thanh tii mdt ye'u to dd la nhu cau, deu cd ciing mot chiic nang co ban dd la giiip ca nhan thich nghi vdi mdi trudng sdng Ngoai ra, ca thai do va xiic cam, tlnh cam deu cd chung tinh chat Nhung ve thanh phan thl thai do rong hon xiic cam, tlnh cam, vl chinh ban than thai do da bao ham ba yeu td: nhan thiic, xuc cam, tlnh cam va y chi, hanh ddng y chi Chinh vl vay ma pham vi phan anh ciia thai do rong hon rat nhieu so vdi xiic cam, llnh cam

Cd th^ tha'y rang, xiic cam va tlnh cam ciia ca nhan chinh la nhiing net

biiu hien thai dd cua cac nhan ddi vdi cac hien tugng xay ra, cd the la d mdi

trudng khach quan hay trong chinh ban than ca nhan dd, "tinh chat ciia mdi thai dd cd quan he mat thie't de'n viec thoa man hay khdng thoa man nhiing nhu cdu vat cha't hay tinh th^n ciia mdi ngudi" [28, tr 352] Nhu vay, trong

qua trinh con ngudi tiep xiic vdi ddi tugng nham thoa man nhu c^u cua ban than thl xiic cam, tlnh cam xuat hien Ciing trong qua trinh nay, xiic cam, tlnh cam lai di^u chinh hanh vi cua mdi ca nhan Nhd cd xiic cam, tlnh cam ma chiing ta mdi biet duge tinh cha't, mire do, dac diem ciia thai do ca nhan ddi vdi ddi tugng nhu the nao Nhung xiic cam, tlnh cam chi phan anh nhiing rung cam ciia con ngudi tdi ddi tugng, trong khi dd thai do ludn phan anh qua trinh nhan thu'c, phuong thiic ung xii ciia ca nhan, cam xiic, mong mud'n, nhu cau cd lien quan vdi ddi tugng

Nhu vay, thai do hgc tap ludn the hien xiic cam, tlnh cam ciia ca nhan trong qua trinh hgc tap Thdng qua viec bieu hien cam xiic, vdi ndi dung mdn hgc, phuong phap giang day ma ngudi hgc bieu hien thai do hgc tap cua mlnh ra ben ngoai Do vay, xiic cam, tlnh cam cung duge coi nhu la mdt chi bao de danh gia thai do hgc tap ciia ca nhan trong qua trinh hgc

* Thai do va y chi, hanh dong y chi

Trong y thiic ca nhan, y chi va thai do deu la nhiJng thanh phan cau tao nen, duge bieu hien trong hanh ddng, dac biet la su khac phuc trd ngai, khd khan trong qua trinh thuc hien hanh ddng Y chi duge the hien d kha nang de

ra muc dich cung nhu cd gang vugt qua moi trd ngai de dat duge muc dich da d^ ra tir trude Cac pham chat ciia y chi, hanh ddng y chi deu duge the hien thdng qua thai dd tuong ung Do vay, thai do hgc tap cd the duge the hien thdng qua viec khac phuc trd ngai, khd khan trong qua trinh hgc tap de tiJ dd

cd the dat duge ket qua tot trong qua trinh hgc tap VI vay, cd the sir dung y chi, hanh ddng y chi nhu mot chi bao de danh gia thai do hgc lap cua ca nhan

^ Thai do va y thurc ca nhan

Thai dd va y thiic ca nhan cd mdi quan he hihi co vdi nhau Ca'u triic ciia

y thiic bao gdm 3 thanh ph^n la: nhan thiic, thai do va tinh tich cue cua y thiic

Y thiic dilu khien mdt each tu giac thai do, hanh ddng y chi Do vay, cd the tha'y thai dd chinh la mdt thanh ph^n ciia y thiic, nd chinh la bieu hien cua mdi lien he giita y thiic vdi hien thuc Thai do phan anh su tac ddng ciia hien thuc khach quan tdi con ngudi mdt each cd chgn Igc, ddng thdi thai do ciing la hlnh thiic tac ddng nguge trd lai tii con ngudi tdi hien thuc

Nhu vay, thdng qua y thiic ciia mdi ngudi, chiing ta cd the nghien ciiu thai do ciia chinh ca nhan dd Tir dd, cd the thay thai do hgc tap ciia ca nhan duge bieu thj thdng qua tinh th^n tu giac, tich cue, chii ddng ciia ca nhan trong qua trinh hgc tap

* Thai do va djnh hirdng gia tri

Djnh hudng gia trj duge hlnh thanh va nay sinh trong qua trinh tich luy kinh nghiem xa hdi, trong qua trinh giao tiep, trong qua trinh xa hdi hoa Cac djnh hudng gia trj duge ca nhan sir dung trong nhu cau, quan diem, hiing thii, muc dich, niem tin, ly tudng, the' gidi quan Trong nghien ciiu dau tien ve thai do, ciia hai nha tam ly hgc ngudi My W.I.Thomas va F.Znaniecxki, da cho rang thai do va djnh hudng gia trj la ddng nha't vdi nhau [47], ddng nghia vdi viec thai do chinh la djnh hudng gia tri Tuy nhien, cd the thay, chinh djnh hucing gia trj lai hlnh thanh xu hudng va ndi dung nhan each ciia ca nhan, va

nd ludn duge coi la co sd ben trong ciia thai do Chinh mdi quan he true tie'p giira nhu Cciu va ddi tugng lam thoa man nhu cau da lam nay sinh va hlnh thanh thai do, ddng thdi nd cung dieu chinh hanh vi ciia ca nhan trong mot sd llnh virc cu the' Trong khi dd thl djnh hudng gia trj lai duge hlnh thanh mot each gian tiep, thdng qua mot sd yeu td nhu: chuan muc, phap che, quy dinh dang duge ban hanh va su dung Djnh hudng gia tri cung dieu chinh hoat dong

ciia ca nhan trong mdt miic dd rdng hon, dd la trong mdi quan he ciia mdt he thdng xa hdi nh^t djnh Nhu vay, cd the tha'y, trong khi thai do chi la mdt bd phan nam trong djnh hudng gia trj thl djnh hudng gia trj lai ndi den rat nhieu thai dd khac nhau

Qua nhiing va'n de tren, cd the tha'y thai do hgc tap se duge bieu thj thdng qua chinh he thdng gia trj ciia timg ngudi hgc Neu ngudi hgc danh gia mdn hgc la quan trong, thl hg se cd thai do hgc tap tich cue, cdn nguge lai, hg

se cd bieu hien thai do hgc tap khdng nhu mong mud'n Thdng qua he thdng gia trj ciia tiJng ca nhan, cd the danh gia chinh thai do hgc tap ciia ca nhan dd

* Thai do va tinh each

Giiia thai do va tinh each cd mdi quan he mat thiet vdi nhau Dd la vl tinh each duge bieu hien thdng qua thai do ciia timg ca nhan Hay ndi mot each khac, chinh thai do la mat ndi dung cua tinh each Tinh each la thai do da duge ciing cd trong nhiing phuong thiic hanh vi quen thuoc Do vay, cd the bieu hien mdi quan he giiia thai do va tinh each nhu sau:

TINH

Hinh 3 Mdi quan he giUa thdi dp vd tinh cdch

Vdi md hlnh tren, cd the thay tinh each rdng hon thai do rat nhieu Thai

do se tao nen noi dung ciia tinh each, qua dd the hien ro cac net dac trung cua tung dang tinh each khac nhau Do tinh each la su ket hgp cua nhieu dac diem tam ly ciia con ngudi, ddng thdi lai mang tinh chat on dinh, nen cd the thay tinh dn djnh ciia tinh each chinh la do tinh on dinh ciia thai do cung nhu ciia

he thdng hanh vi tuong ling dem lai

Nhu vay, chinh tinh each ciia ca nhan cGng la mot yeu to chi phoi he

th6ng thai d6 hoc tap cua ngirdi hoc Ca nhan nao lira chon mon hoe mot each chinh xac, thi se co dugfc thai d6 hoe tap diing dan vol chuyen nganh ma minh

da lua chon

*

* Thai do va humg thu

Hiing thu la mdt thudc tinh tam ly ciia nhan each Nhd cd hung thii, tinh

tich cue trong hoat ddng ciia ca nhan mdi duac duy tri va thiic day Hung thii

lam tang hieu qua cua hanh ddng Do dd, cd quan niem cho rang "hiing thii la thai do dac biet ciia ca nhan ddi vdi mdt ddi tugng nao dd, viJa cd y nghia trong cude sdng, viia cd kha nang mang lai khoai cam cho ca nhan trong qua trinh hoat ddng" [8] 0 ca nhan, hung thii duge the hien thdng qua su tap trung chii y, su quan tam va say me khi ddi tugng xuat hien, dac biet la neu nhu ddi tugng dd thu hiit toan bd su chii y ciia ca nhan Trong liic nay, khdng nhiing ca nhan quan tam, chii y den ddi tugng ma cdn nay sinh tlnh cam vdi chinh ddi tugng dd Khi dd, hung thii trd thanh mdt dang thai do dac biet va thdng qua hung thii, cd the danh gia thai do cua ca nhan ddi vdi ddi tugng vira xuat hien nhu the nao

Tdm lai, cd the coi hung thii nhu la mot da'u hieu, mot chi sd nham danh gia miic do bieu hien ra ben ngoai ciia thai do

1.4 CAU TRUC CUA THAI DO HOC TAP

Trong mot cudn sach viet vao nam 1956, M.J.Rosenberg da dua ra md hlnh ba thanh td [46, tr 367 - 372], hlnh thanh nen cau tnic thai do, ba thanh

td dd la: nhan thu'c, xiic cam, tlnh cam, y chi va hanh ddng y chi Cau triic nay

duge phcin Idn cac nha tam ly hgc tan thanh Thdnh to" thu nhat la nhan thiic,

the hien sir nhln nhan, quan diem danh gia ciia ca nhan ddi vdi ddi tugng cd

lien quan Thdnh to thi( hai la xiic cam, tlnh cam, the hien sir rung dong, quan tam, chii y ciia chii the tdi ddi tugng Thdnh td thi( ha la y chi va hanh ddng y

chi, bao gdm nhiing phan ung, ung xu ciia ca nhan ddi vdi ddi tugng dd Cac thanh td tren, tuy theo timg ddi tugng va tlnh hudng se chiem giir mot vai trd nao dd, chu dao, chi phdi thai do cua ca nhan mot each khac nhau trong nhiing tinh hudng xac djnh Chang han, mdt sinh vien nao dd cd nhan thiic rd, diing

\i muc dich va nhiem vu hgc tap d trudng: hgc d trudng phai lam sao dat ket

qua tdt nha't d^ sau nay ve giang day cac mdn hgc ky thuat cho hgc sinh pho thdng dat ket qua cao, kich thich, ddng vien cac em hgc sinh hang say hgc tap cac mdn hgc do mlnh phu trach, thl thai do hgc tap tat ye'u ma sinh vien dd tu bi^u hien bang hanh vi ciia mlnh se la su hang say, cdn cu, miet mai trong hgc tap; tranh thii thdi gian de tu hgc; tich cue trao doi vdi ban be; tich cue hdi thdy cd giao mdi khi duge gap thdy, cd ve nhiing dieu ma mlnh chua hieu rd, chua nam chac

Trong trudng hgp nay, nhan thirc ddi vdi hgc tap cd mdt y nghia chi phdi dac biet trong viec bieu hien thai do ra hanh vi ben ngoai Mdt sinh vien khac lai cd xiic cam dac biet vdi mdn hgc ma mlnh dang hgc, thich thii va cam tha'y hanh phiic khi hgc mdn hgc dd Chac chan rang vdi sinh vien nay, anh ta

se khdng bao gid vang mat trong gid hgc mdn nay so vdi ngudi khac Sinh vien nay se trd thanh ngudi biet chii ddng, tich cue khac phuc khd khan trd ngai cua ban than nhieu nhat de tap trung cho hgc tap cd ke't qua hon so vdi nhieu ngudi khac Viec xay dung cac thang do thai do cung phai xuat phat tir nhiing thanh td trong cau triic nay

Tii nhiing phan tich va cac nhan djnh tren, cd the md ta chung cau true

cua thai do hoc tap nhu sau: