Kỹ năng tự quản lý hoạt động học tập của sinh viên Trường Cao đẳng kinh tế - Kỹ thuật Hải Dương

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN --- VŨ THỊ THU TRANG KỸ NĂNG TỰ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ - KỸ THUẬT HẢI DƯƠN

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

VŨ THỊ THU TRANG

KỸ NĂNG TỰ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ - KỸ THUẬT

HẢI DƯƠNG

Chuyên ngành: Tâm lý học

Mã số: 60.31 80

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÝ HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS Hoàng Mộc Lan

Hà Nội - 2015

LỜI CẢM ƠN!

Sau quá trình học tập, nghiên cứu tại Khoa Tâm lý học Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn Hà Nội, em đã hoàn thành chương trình học và Luận văn tốt nghiệp

Em xin gửi tới toàn thể Ban Giám hiệu; các Phòng, Ban, Khoa; các cán bộ, giảng viên của Trường lòng biết ơn chân thành!

Em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới toàn thể cán bộ, giảng viên Khoa Tâm lý đã tận tình giảng dạy, hỗ trợ chúng em trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu!

Để có thể hoàn thành nghiên cứu này, em đã nhận được sự chỉ bảo, hướng dẫn

tận tình, chu đáo của Giảng viên, PGS.TS Hoàng Mộc Lan – Khoa Tâm lý học

Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn Hà Nội Em xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành, sâu sắc tới cô!

Hà Nội, tháng 6 năm 2015

Học viên

Vũ Thị Thu Trang

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi Các dữ liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác

Tác giả luận văn

Vũ Thị Thu Trang

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 1: Đánh giá của sinh viên về mức độ kỹ năng tự lập kế hoạch học tập Bảng 2: Căn cứ để đăng ký môn học của sinh viên khi lập kế hoạch

Bảng 3: Kỹ năng học tập trên lớp

Bảng 4: Kỹ năng tự học, tự nghiên cứu

Bảng 5: Kỹ năng tự kiểm tra, đánh giá hoạt động học tập

Bảng 6: Mức độ kỹ năng học tập của sinh viên

Bảng 7: Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng tự quản lý hoạt động học tập

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 1: Nhận thức của sinh viên về tầm quan trọng của Kỹ năng tự quản

lý hoạt động học tập

Biểu đồ 2: Mục đích học tập của sinh viên

Biểu đồ 3: Hành động thực hiện kế hoạch học tập của sinh viên

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 8

1 Lý do chọn đề tài 8

2 Mục đích nghiên cứu 9

3 Đối tuợng nghiên cứu 9

4 Khách thể nghiên cứu 9

5 Giả thuyết nghiên cứu 9

6 Nhiệm vụ nghiên cứu 9

7 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 10

8 Phương pháp nghiên cứu 10

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Error! Bookmark not defined 1.1 Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined 1.1.1 Nghiên cứu ở nước ngoài Error! Bookmark not defined 1.1.2 Nghiên cứu ở Việt Nam Error! Bookmark not defined 1.2 Lý luận về kỹ năng và kỹ năng tự quản lý hoạt động học tập của sinh viên Error! Bookmark not defined 1.2.1 Lý luận về kỹ năng và khái niệm kỹ năng Error! Bookmark not defined 1.2.2 Khái niệm tự quản lý Error! Bookmark not defined 1.2.3 Khái niệm hoạt động học tập Error! Bookmark not defined 1.3 Khái niệm sinh viên Error! Bookmark not defined 1.4 Khái niệm kỹ năng tự quản lý hoạt động học tập của sinh viên Error! Bookmark not defined. 1.4.1 Các mặt biểu hiện của kỹ năng tự quản lý hoạt động học tập của sinh viên 26

1.2.3 Khái niệm hoạt động học tập Error! Bookmark not defined. 1.4.2 Quá trình hình thành và mức độ kỹ năng tự quản lý hoạt động học tập của sinh viên 27

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng tự quản lý hoạt động học tập của sinh viên Error! Bookmark not defined

1.5.1 Yếu tố khách quan Error! Bookmark not defined.

1.5.2 Yếu tố chủ quan 31

Chương 2: TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Error!

Bookmark not defined

2.1 Nghiên cứu lý luận Error! Bookmark not defined 2.2 Vài nét về địa bàn nghiên cứu Error! Bookmark not defined

2.2.1 Vài nét về Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Hải Dương Error!

Bookmark not defined

2.2.2 Một số đặc điểm khách thể nghiên cứu Error! Bookmark not

defined

2.3 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined

2.3.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu Error! Bookmark not defined 2.3.2 Phương pháp điều tra Error! Bookmark not defined 2.3.3 Phương pháp quan sát Error! Bookmark not defined 2.3.4 Phương pháp thảo luận nhóm Error! Bookmark not defined

2.3.5 Phương pháp xử lý số liệu nghiên cứu bằng thống kê toán học và

các thang đánh giá Error! Bookmark not defined

Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU Error! Bookmark not defined 3.1 Nhận thức của sinh viên về tầm quan trọng của kỹ năng tự quản lý hoạt động học tập Error! Bookmark not defined

3.2 Mức độ kỹ năng tự quản lý hoạt động học tập của sinh viên Error! Bookmark not defined

3.2.1 Kỹ năng tự lập kế hoạch học tập Error! Bookmark not defined 3.2.2 Kỹ năng học tập trên lớp Error! Bookmark not defined 3.2.3 Kỹ năng tự học, tự nghiên cứu Error! Bookmark not defined 3.2.4 Kỹ năng tự kiểm tra, đánh giá hoạt động học tập Error!

Bookmark not defined

3.3 So sánh tương quan mức độ kỹ năng tự quản lý hoạt động học tập

của sinh viên Error! Bookmark not defined

3.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng tự quản lý học tập của sinh viên

Error! Bookmark not defined

3.4.1 Các yếu tố chủ quan Error! Bookmark not defined 3.4.2 Các yếu tố khách quan Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 76

1 Kết luận Error! Bookmark not defined

2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 83

PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Khi bước chân vào các trường chuyên nghiệp, mỗi sinh viên phải đặt ra cho mình một kế hoạch học tập, một sự hướng đích trong thời gian nhất định, thời gian đó có là 3 năm đối với bậc học cao đẳng hoặc từ 4 đến 6 năm đối với bậc học đại học Trong thời gian đó, đa phần các sinh viên sống xa gia đình và bố mẹ, vì thế việc tự quản lý hoạt động học tập trở nên rất cần thiết Bởi vì đây chính là giai đoạn đánh dấu sự trưởng thành

ở các em và cũng chính các em là nguồn nhân lực chủ yếu để đưa đất nước phát triển Với tốc độ phát triển thông tin như hiện nay đòi hỏi sinh viên phải có những kỹ năng và phương pháp học tốt để có thể tự học và tự trau dồi kiến thức cho mình Khác với cách học ở phổ thông, học tập ở bậc cao đẳng, đại học đòi hỏi ở sinh viên phải có kỹ năng, phương pháp học tập mới để có tiếp nhận một lượng kiến thức lớn Hoạt động học tập của sinh viên là đi sâu, tìm hiểu những môn học, những chuyên ngành khoa học cụ thể, hoạt động này mang tính độc lập, tự chủ và tính sáng tạo cao Vì thế, vấn đề đặt ra ở đây

là bản thân họ phải luôn luôn tích cực và chủ động để có thể hòa nhập và tự hoàn thiện chính bản thân

Hơn nữa, sinh viên luôn luôn phải tiếp nhận và làm việc với lượng thông tin lớn và cường độ cao vì vậy nếu không biết cách tự quản lý việc học tập sẽ dẫn đến kết quả học tập không đáp ứng được yêu cầu về chất lượng mà xã hội đặt ra và không phải sinh viên nào cũng biết cách tự quản lý việc học tập của mình Đối với những sinh viên có nền tảng tốt từ phổ thông (được sự giáo dục của gia đình và nhà trường, có mục tiêu rõ ràng, cụ thể cho việc học ) thì việc tự quản lý trở nên dễ dàng hơn rất nhiều Còn đối với sinh viên lười học, ham chơi thì đây thực sự là một điều hết sức khó khăn

Sinh viên Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Hải Dương cũng có các vấn đề như vậy Có những sinh viên dù xa gia đình và phải vừa học vừa làm nhưng kết quả học tập rất tốt, nhưng ngược lại có những sinh viên lại chểnh mảng, ham chơi, thả lỏng mình vì vậy việc học tập hết sức khó khăn Hơn nữa, họ là những sinh viên học trong một ngành

điều kiện thực tế cũng gặp rất nhiều khó khăn Bên cạnh đó, đội ngũ giáo viên trong trường nhiều thầy/cô còn rất trẻ nên việc trao đổi kinh nghiệm giảng dạy và thực hành còn có những hạn chế nhất định Việc quan tâm tới từng sinh viên cũng có những khó khăn nhất định Tất cả những điều đó đã phần nào tác động đến hoạt động học tập của

sinh viên Từ những thực trạng trên, chúng tôi đã nghiên cứu đề tài “Kỹ năng tự quản lý

hoạt động học tập của sinh viên Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Hải Dương”

Nghiên cứu kỹ năng tự quản lý hoạt động học tập của sinh viên sẽ góp phần bổ sung tài liệu phục vụ trực tiếp cho giảng dạy về lĩnh vực này, đồng thời giúp cho sinh viên chủ động thực hiện hoạt động học tập có hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng đòi hỏi nguồn nhân lực trong xu thế hội nhập của đất nước

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu thực trạng kỹ năng tự quản lý hoạt động học tập của sinh viên Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Hải Dương , phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến thực trạng

đó Trên cơ sở đó đề xuất một số kiến nghị nâng cao kỹ năng tự quản lý hoạt động học tập của sinh viên, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo của Trường

3 Đối tuợng nghiên cứu

Kỹ năng tự quản lý hoạt động học tập của sinh viên Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Hải Dương

4 Khách thể nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu: 326 người, trong đó bao gồm: 300 sinh viên và 20 giảng viên giảng dạy và 6 cán bộ làm công tác quản lý trong Trường

5 Giả thuyết nghiên cứu

Kỹ năng tự quản lý hoạt động học tập trong đào tạo theo tín chỉ của sinh viên Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Hải Dương ở mức độ trung bình Trong đó, yếu nhất

là kỹ năng tự lập kế hoạch học tập và kỹ năng tự học, tự nghiên cứu Động cơ học tập và chương trình đào tạo là hai yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất đến kỹ năng tự quản lý hoạt

- Xây dựng cơ sở lý luận của đề tài nghiên cứu Cụ thể là tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề, làm rõ các khái niệm sau: Kỹ năng, tự quản lý, hoạt động học tập, sinh viên,

kỹ năng tự quản lý hoạt động học tập của sinh viên

- Nghiên cứu thực trạng kỹ năng tự quản lý hoạt động học tập của sinh viên Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Hải Dương

- Phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến thực trạng đó

- Đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao kỹ năng tự quản lý hoạt động học tập của sinh viên

7 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

- Nội dung nghiên cứu: đề tài chỉ tập trung nghiên cứu kỹ năng tự quản lý hoạt động học tập của sinh viên theo chương trình đào tạo tín chỉ của Nhà trường, bao gồm các kỹ năng thành phần: Kỹ năng tự lập kế hoạch, kỹ năng học tập trên lớp, kỹ năng tự học, tự nghiên cứu và kỹ năng tự kiểm tra và đánh giá họat động học tập

- Khách thể nghiên cứu:

+ 300 sinh viên đang học tập ở 2 khóa (năm I, năm II) vì Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Hải Dương mới đào tạo theo phương thức tín chỉ được 2 năm Những sinh viên này đang học tập tại các khoa: Quản trị, Tài chính Ngân hàng, Kế toán Kiểm toán, Công nghệ Thông tin, Công nghệ kỹ thuật Điện – Điện tử của Trường

- Địa bàn nghiên cứu: Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Hải Dương

- Thời gian nghiên cứu: 9/2012-9/2013

8 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

- Phương pháp phỏng vấn sâu

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO TÀI LIỆU TIẾNG VIỆT

1 Phan Dũng (1997), Phương pháp luận sáng tạo KHKT, Sở KH,CN&MT, Nxb Đại

học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh

2 Vũ Dũng (2000), Từ điển Tâm lý học, NXBKHXH, HN

3 Hồ Ngọc Đại (2010), Giải pháp giáo dục, NXB Giáo dục Việt Nam

4 Trần Thị Minh Đức (2012), Cố vấn học tập trong các trường đại học, Nxb.Đại học

Quốc gia Hà Nội

5 Phạm Minh Hạc, Phạm Hoàng Gia, Lê Khanh, Trần Trọng Thủy (1989), Tâm lý học

đại cương (tập 2)

6 Phạm Minh Hạc (1989), Hoạt động – Ý thức – Nhân cách, Nxb.Giáo dục

7 Phạm Minh Hạc (1978), Tâm lý học (tập 1, tập 2), Nxb.Hà Nội

8 Lê Nam Hải (2009), Kỹ năng tự học của sinh viên đại học đào tạo theo hình thức từ

xa Luận án Tiến sĩ Tâm lý học

10 ĐHQGHN (2006), Hướng dẫn sử dụng phương pháp dạy học phù hợp với phương

thức đào tạo theo tín chỉ

11 Khoa Tâm lý học (2012), Đào tạo – Nghiên cứu và ứng dụng tâm lý học trong bối

cảnh hội nhập quốc tế, Nxb Đai học Quốc gia Hà Nội

12 Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGH (2008), Kiểm định, đánh giá và quản lý chất lượng đào tạo đại học

13 Phạm Thị Thu Hoa (2009), Kỹ năng nghiên cứu khoa học của sinh viên khoa học xã

hội và nhân văn, Luận án Tiến sĩ Tâm lý học

14 Vũ Thị Nho (2003), Tâm lý học phát triển, Nxb.Đại học Quốc gia

15 Đào Thị Oanh (2003) Tâm lý học lao động, Nxb.Đại học Quốc gia Hà Nội

16 Nguyễn Văn Phương (2009), Kỹ năng học tập các môn lý luận chính trị của học

17 ĐHQGHN (2007), Quy định đào tạo đại học hệ chính quy theo tín chỉ ở Đại học Quốc gia Hà Nội

18 Đại học Quốc gia Hà Nội (2010), Quy chế đào tạo đại học ở Đại học Quốc gia Hà

Nội

19 Hoàng Trọng, Chu Nguyễn Mộng Ngọc (2005), Phân tích dữ liệu nghiên cứu với

SPSS, Nxb.Thống kê

20 Nguyễn Thạc, Phạm Thành Nghị (1992), Tâm lý học sư phạm đại học, Nxb Giáo

dục

21 Phạm Văn Quyết, (2011), Thực trạng nghiên cứu khoa học của sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội, Đề tài cấp ĐHQGHN

22 Nguyễn Quang Uẩn (chủ biên), Trần Hữu Luyến, Trần Quốc Thành (2000), Tâm lý

học đại cương,

23 Trường Đại học Luật Hà Nội (2010), Sự thích ứng với hoạt động học tập theo

phương thức đào tạo tín chỉ của sinh viên Trường Đại học Luật Hà Nội Đề tài

nghiên cứu khoa học mã số LH-09-02/ĐHL-HN

24 Nguyễn Khắc Viện (2001), Từ điển Tâm lý học, Nxb.Văn hóa Thông tin

TÀI LIỆU TIẾNG ANH

23 Zimmerma, Risemberg, Menges, Robert J (1997) Self-managerment of learning,

University of Michigan

24 Butler, D L., & Winne, P H (1995) Feedback and selfregulated

learning: A theoretical synthesis Review of Educational Research

25 Ellis, D (1994) Becoming a master student Rapid City, USA

26 Barry.J.Zimmerman, Sebastian Bonner, Robert Kovach (1997) Developing self-

regulated learners American Psychological Association Washington D.C USA