Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng.Uể oải, chống tay xuống phản,anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên.Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã[r]
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Thế nào là lượt lời trong hội thoại?Để giữ lịch sự trong giao tiếp
ta cần phải làm gì?
Trang 4I Nhận xét chung:
Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng.Uể oải,
chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lý trưởng đã
sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước
Trang 5Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét
bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ.
2 cai lệ : CN
3 thét : VN
4 bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ : BN
Trang 6Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét
bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ.
Thảo luận nhóm
Có thể thay đổi trật tự từ trong câu in đậm trên theonhững cách nào mà không làm thay đổi nghĩa cơ bảncủa câu?
Trang 7(1) Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn
khàn của người hút nhiều xái cũ
(2) Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều
xái cũ, gõ đầu roi xuống đất
(3) Thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái
cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất
(4) Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ cai
lệ gõ đầu roi xuống đất, thét
(5) Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, gõ
đầu roi xuống đất cai lệ thét
(6) Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của
người hút nhiều xái cũ cai lệ thét
Trang 8Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng.Uể oải,
chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa
ngỏng đầu lên Run rẩy cất bát cháo, anh mới
kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lý
trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi
song, tay thước và dây thừng.
Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ:
- Thằng kia! Ông tưởng mày chết đêm qua,
còn sống đấy à? Nộp tiền sưu! Mau!
(Ngô Tất Tố)
Nhấn mạnh thái độ hung hãn, vị thế trong
xã hội của tên cai lệ và tạo liên kết câu.
Trang 9Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng.Uể oải,
chống tay xuống phản,anh vừa rên vừa ngỏng đầu
lên.Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng,cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào vớinhững roi song, tay thước và dây thừng
(1) Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khànkhàn của người hút nhiều xái cũ:
-Thằng kia ! Ông tưởng mày chết đêm qua,còn
sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!
→Nhấn mạnh vị thế xã hội, liên kết với câu trước vàcâu sau
Thử thay thế câu in đậm trong đoạn trích bằng các câuvừa sắp xếp được và nhận xét về tác dụng của sự thay
đổi ấy?
Trang 10Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng.Uể oải,
chống tay xuống phản,anh vừa rên vừa ngỏng đầu
lên.Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng,cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào vớinhững roi song, tay thước và dây thừng
(2) Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút
nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất:
-Thằng kia ! Ông tưởng mày chết đêm qua,còn sốngđấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!
→Nhấn mạnh vị thế xã hội, liên kết với câu trước .
Thử thay thế câu in đậm trong đoạn trích bằng các câuvừa sắp xếp được và nhận xét về tác dụng của sự thay
đổi ấy?
Trang 11Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng.Uể oải,
chống tay xuống phản,anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên.Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai
lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với
những roi song, tay thước và dây thừng
(3)Thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều
xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất:
- Thằng kia ! Ông tưởng mày chết đêm qua,còn
sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!
→ Nhấn mạnh thái độ hung hãn
Thử thay thế câu in đậm trong đoạn trích bằng các câuvừa sắp xếp được và nhận xét về tác dụng của sự thay
đổi ấy?
Trang 12(4) Bằng giọng khàn khàn của người hút
nhiều xái cũ cai lệ gõ đầu roi xuống đất ,
Nhấn mạnh thái độ hung hãn, liên kết câu
với câu sau
Liên kết câu với câu sau
Liên kết câu với câu sau
Trang 13(2) Cai lệ gõ đầu roi xuống đất , thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ.
3) Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất.
(4) Thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất.
Nhấn mạnh vị thế xã hội, liên kết câu
với câu trước và câu sau
Nhấn mạnh vị thế xã hội, liên kết câu
với câu trước
Nhấn mạnh thái độ hung hãn
Trang 14GHI NHỚ
- Trong một câu có thể có nhiều
cách sắp xếp trật tự từ, mỗi cách
đem lại hiệu quả diễn đạt riêng.
- Khi nói (viết) cần biết lựa chọn trật
tự từ thích hợp với yêu cầu giao tiếp.
Trang 15II Một số tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ:
a Người nhà lí trưởng hình như không dám hành
hạ một người ốm nặng, sợ hoặc xảy ra sự gì, hắn
cứ lóng ngóng ngơ ngác, muốn nói mà không dám nói Đùng đùng, cai lệ giật phắt cái thừng trong tay anh này và chạy sầm sập đến chỗ anh Dậu.
Chị Dậu xám mặt, vội vàng đặt con xuống đất,
chạy đến đỡ lấy tay hắn.
(Ngô Tất Tố- Tắt đèn) Thể hiện thứ tự trước sau của các hành động.
1
Trang 16b Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng Uể oải,
chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng
đầu lên Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập
tiến vào với những roi song, tay thước và dây
Trang 17Lom khom dưới núi tiều vài chú
Lác đác bên sông chợ máy nhà
(Huyện Thanh Quan-Qua Đèo Ngang)
Vài chú tiều lom khom dưới núi
Mấy nhà chợ lác đác bên sông
Dưới núi vài chú tiều lom khom
Bên sông mấy nhà chợ lác đác
Nhận xét cách sắp xếp trật tự từ sau của tác giả ?
Tác giả đảo vị ngữ lên đầu câu để nhấn mạnh hình ảnh ,đặc
điểm của sự vật.
Trang 18II Một số tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ:
Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quânthù Tre xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữlàng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa
chín Tre hy sinh để bảo vệ con người
(Thép Mới, Cây tre Việt Nam)
Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù
Tre xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ mái nhà
tranh, giữ đồng lúa chín, giữ làng, giữ nước Tre hy sinh
để bảo vệ con người
Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù
Tre xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ làng, giữ
mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín, giữ nước Tre hy sinh
để bảo vệ con người
a
c
b
Trang 19c
b
Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ
đồng lúa chín (Thép Mới, Cây tre Việt Nam)
Tre giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín, giữ
Hiệu quả diễn đạt cao hơn vì nó có nhịp điệu hơn
(đảm bảo được sự hài hòa về ngữ âm)
Trang 20- Liên kết câu với những câu khác trong văn bản.
- Đảm bảo sự hài hoà về ngữ âm của lời nói.
Trang 21Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung …
Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị
anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu
của một dân tộc anh hùng.
Kể tên các vị anh hùng dân tộc theo thứ tự xuất hiện của các vị ấy trong lịch sử.
Trang 22III Luyện tập:
b Đẹp vô cùng Tổ quốc ta ơi! (1)
Rừng cọ, đồi chè, đồng xanh ngào ngạt Nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát (2)
Chuyến phà dào dạt bến nước Bình Ca.
(Tố Hữu, Ta đi tới)
(1) “Đẹp vô cùng” đưa lên trước để nhấn mạnh cái đẹpcủa non sông mới được giải phóng
(2) Đảo “hò ô” lên trước để bắt vần với sông Lô (vần
lưng), thể hiện sự mênh mang của sông nước vừa đảmbảo cho câu thơ bắt vần với câu trước (ngạt - hát) Trật
tự từ đảm bảo sự hài hòa về ngữ âm cho lời thơ
Trang 23III Luyện tập:
c
- Ấy cũng may cho cô, vơ vẩn mãi ở ngoài
phố thế này mà gặp mật thám hay đội con gái thì khốn.
- Mật thám tôi cũng chả sợ, đội con gái tôi
cũng chả cần.
(Nguyễn Công Hoan - “Ngựa người, người ngựa”)
Tạo liên kết với câu đứng trước.
Trang 24Cối xay tre , nặng nề quay , từ nghìn đời nay , xay nắm thóc
(Thép Mới)
Sắp xếp lại trật tự từ sau và nhận xét:
Trang 25Cối xay tre , nặng nề quay , từ nghìn đời nay , xay nắm thóc
(Thép Mới)
Từ nghìn đời nay, cối xay tre, nặng nề quay, xay nắm thóc.
Từ nghìn đời nay ,nặng nề quay ,cối xay tre ,xay nắm thóc.
Cối xay tre ,từ nghìn đời nay ,nặng nề quay, xay nắm thóc.
Cối xay tre ,nặng nề quay ,xay nắm thóc ,từ nghìn đời nay.
Cối xay tre ,xay nắm thóc ,nặng nề quay ,từ nghìn đời nay.
Đảm bảo sự hài hòa cân đối về ngữâm
Trang 26■ Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm
nắm tay tôi dẫn đi trên con
lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ.
Cụm từ in đậm trong đoạn văn trên có tác dụng như thế nào?
trước đó.
Trang 27Hướng dẫn chuẩn bị ở nhà
Xem lại nội dung bài học
- Làm bài tập
Chuẩn bị bài mới:Tìm hiểu yếu tố miêu tả và
tự sự trong văn nghị luận
Trang 28(2) Cai lệ gõ đầu roi xuống đất , thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ.
3) Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người
Nhấn mạnh vị thế xã hội, liên kết câu
với câu trước và câu sau
Nhấn mạnh vị thế xã hội, liên kết câu
với câu trước
Nhấn mạnh thái độ hung hãn