Biết rằng mặt phẳng chứa tr ục v à c ắt mặt xung quanh thùng rượu là các đường parabol, hỏi thể tích của thùng rượu ( đơn vị lít) l à bao nhiêu?... Tính thể tích khối bê tông để đổ đủ[r]
Trang 2File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 2
Facebook: https://www.facebook.com/dongpay
MỤC LỤC
NGUYÊN HÀM NÂNG CAO 3
A – LÝ THUYẾT CHUNG 3
B – BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM 4
TÍCH PHÂN NÂNG CAO 15
A – LÝ THUYẾT CHUNG 15
B – BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM 16
ỨNG DỤNG TÍCH PHÂN NÂNG CAO 55
A – LÝ THUYẾT CHUNG 55
B – BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM 55
ỨNG DỤNG THỰC TẾ 87
Trang 3NGUYÊN HÀM NÂNG CAO
G x F x C cũng là một nguyên hàm của hàm số f x trên K
Định lí 2 Nếu F x là một nguyên hàm của hàm số f x trên K thì mọi nguyên hàm của f x trên K đều có dạng G x F x C với C là hằng số
Định lí 3 Mọi hàm số f x liên tục trên K đều có nguyên hàm trên K
Chú ý: công thức tính vi phân của f x là d f x f ' x dx
Trang 4File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 4
Trang 6File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 6
f x
x
trên khoảng ?;
Trang 7Ta có bài toán gốc sau:
212
x a
2
x a
Khi đó áp dụng công thức vừa chứng minh ta có
Trang 8File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 8
tan2
1 4
tan 12
x x
Trang 9A 12 3.
cos x B 2
13
sin x C. tanx 2 D. cotx 2
Hướng dẫn giải:
2 2
2 2
22
Ta chỉ cần đạo hàm của F(x), rồi sau đó quan sát kết quả đúng
Ta có: ' 1 2 sin cos ' 1 2sin cos 3sin cos
2sin cos 2 sin cos 2 sin cos
3 2
25 20 41
Trang 10File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 10
3
Ta phải khai triển sin 2xcos 2x2 để xem thử
sin 2 cos 2 2 1 sin 4 1 4
4
x x dx x dxx cos x C
Chọn D
Trang 11 dựa trên công thức hạ bậc: cos2 1 cos 2
Trang 12File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 12
2 2
khi 02
khi 02
x
x C x x
2
khi 0
khi 02
khi 02
2 2
khi 02
Hướng dẫn giải:
Ta có:
Trang 135 8 4
11
11
người ta đặt t g x (một hàm biểu diễn theo
biến x) thì nguyên hàm trở thành 2dt Biết 4 3
C. 2 6.2
D. 2 3 6.2
Hướng dẫn giải:
Đối với bài này HS cần pahir nắm được kĩ thuật biến đổi khi tính nguyên hàm Hs cần phải
dự đoán phép đặt ẩn phụ, đầu tiên ta thấy nguyên hàm có thể biến đổi thành:
Trang 14File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 14
Trang 15TÍCH PHÂN NÂNG CAO
A – LÝ THUYẾT CHUNG
1 Định nghĩa
Cho hàm số y f x thỏa:
+ Liên tục trên đoạn a b ;
+ F x là nguyên hàm của f x trên đoạn a b ;
Lúc đó hiệu số F b F a được gọi là tích phân từ a đến b và kí hiệu
Trang 16File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 16
1cos2
Trang 18File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 18
4
3
a a
Trang 19Câu 7: Tính tích phân
6 2
4 2 3
4 1
0
d2
t J
4 1
Trang 20File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 20
0 0
e e
Trang 21Suy ra: a27,b 3,c 2,d 6 Vậy a b c d 28
Câu 12: Với các số nguyên a b, thỏa mãn
Trang 22File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 22
Trang 231 3cos
a
x x
thì tích phân không xác định vì mẫu thức không xác định
(trong căn bị âm) Vậy đáp án phải là B, nghĩa là chỉ chấp nhận
Trang 24File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 24
có nghiệm duy nhất n (tính đơn điệu) 3
Câu 18: Giá trị của
11
1
n
x n
n
x e
n
x n
e
n e
e e
Trang 25ln cos sin ln cos sincos sin cos sin
12001.2 D 1002
12002.2
Câu 22: Cho tích phân trong đó a là nghiệm của phương trình , b là một
số dương và Gọi Tìm chữ số hàng đơn vị của b sao cho
e
e
2 1
2x 2
b a
2 2
1
2 1
2x 2 0 0
Trang 26File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 26
2 2
Trang 27
Trang 28File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 28
1
( ) 5
I f t dt
Chọn A
Trang 292[2 ( ) 1] 16
e
f x dx
6 ln
Trang 30File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 30
Trang 31 (Do tích phân xác định không phụ thuộc
vào biến số tích phân)
(Do tích phân xác định không phụ thuộc
vào biến số tích phân)
I f x dx Đặt t2xdt2dx Đổi cận:
Trang 32File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 32
Trang 33P f x
Hướng dẫn giải
Trang 34File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 34
Trang 36File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 36
Trang 37x x
Trang 38File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 38
e I
e
212018
e I
e
21
e I e
(2) (Tích phân xác định không phụ thuộc
vào biến số tích phân).Ta có:
e I
Trang 40File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 40
3 2
Trang 41f f
f f
Trang 42File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 42
Trang 44File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 44
Facebook: https://www.facebook.com/dongpay
Câu 62: Cho hàm số 2
1sin
Trang 452611
x
f x dx a dx b xe dx
a b
Trang 46File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 46
15
0 10
402
:
a a
Trang 47T n
Trang 48File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 48
Facebook: https://www.facebook.com/dongpay
Vì k nên (1) không thỏa mãn với mọi 3
;
a ,hoặc thay 4 vào đáp án (1) ta thấy
đều không thỏa
53
35
17.15
.15
Trang 49Mà
53
.3
Trang 50File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 50
02
02
Trang 52File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 52
Trang 53Cho 2
f x x và g x 3x2
2 0
max f x g x dx( ), ( )
A
2 2 0
Trang 54File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 54
Facebook: https://www.facebook.com/dongpay
Câu 81: Cho
1 0
,2
dx I
Chọn D
Trang 55ỨNG DỤNG TÍCH PHÂN NÂNG CAO
(Trong đó f x f x liên tục trên đoạn [a;b]), 1( ), 2( )
thì diện tích S được tính theo công thức 1( ) 2( )
(Trong đó f x liên tục trên đoạn [a;b]), quay quanh trục Ox, ta được khối tròn xoay
Thể tích V của khối tròn xoay được tính theo công thức x 2
( )
b
x a
Thể tích V của khối tròn xoay được tính theo công thức y (y)2
b
y a
V f dx
B – BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Cho hàm số y f x liên tục trên đoạn a b Gọi D là diện tích hình phẳng giới hạn bởi;
đồ thị C :y f x , trục hoành, hai đường thẳng xa, x (như hình vẽ dưới đây) b
Trang 56File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 56
Facebook: https://www.facebook.com/dongpay
Giả sử S là diện tích hình phẳng D Chọn công thức đúng trong các phương án A, B, C, D D
cho dưới đây?
Trên đoạn a;0, đồ thị ( )C ở dưới trục hoành nên f x f x
Trên đoạn 0;b , đồ thị C ở trên trục hoành nên f x f x
y x x và hai tiếp tuyến của C xuất phát từ M3; 2 là
A. 8
5
13
11.3
Trang 57Gọi x y0; 0 là tọa độ tiếp điểm Khi đó, 2
1
4 32
y x x và y x 0 x0 2Phương trình của tiếp tuyến của C tại điểm có tọa độ x y0; 0 là
Câu 3: Gọi D là miền được giới hạn bởi các đường y 3x10,y1,yx2 và D nằm ngoài
parabol yx2 Khi cho D quay xung quanh trục Ox, ta nhận được vaath thể tròn xoay có thể tích là:
4
2
3 2
B
Trang 58File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 58
Facebook: https://www.facebook.com/dongpay
Câu 4: Gọi d là tiếp tuyến của đồ thị hàm số ylnx tại giao điểm của đồ thị đó với trục Ox Diện
tích của hình tam giác tạo bởi hai trục tọa độ và đường thẳng d được xác định bởi tích phân:
1
01
x dx
1
01
Câu 5: 1) cho y1 f x1( ) và y2 f x2( ) là hai hàm số liên tục trên đoạn [a;b] Giả sử: và , với
a b, là các nghiệm của phương trình f x1( ) f x2( ) Khi đó diện tích của hình 0phẳng giới hạn bởi 2 đường thẳng và đồ thi của hàm số được cho bởi công thức
A. (1) đúng nhưng (2) sai B.(2) đúng nhưng (1) sai
C. Cả (1) và (2) đều đúng D.Cả (1) và (2) đều sai
Hướng dẫn giải:
Chú ý rằng với mọi x ; , f x1( ) f x2( )0 và f x và 1( ) f x đều liên tục trên khoảng 2( )
, nên ; f x1( ) f x2( ) giữ nguyên dấu
Trang 59Câu 6: Gọi là diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số , trục Ox và đường
thẳng với Kết quả giới hạn là:
Câu 7: Phần bôi đen trên hình vẽ là hình phẳng (D) giới hạn giữa parabol (P) và tiếp tuyến d của (P)
tại điểm A(1;1) và đường thẳng x Tính diện tích hình phẳng (D) 2
4
1
Trang 60File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 60
Lưu ý: Bài này cần phải tìm phương trình của các đường dựa trên hình vẽ
Câu 8: Diện tích miền phẳng giới hạn bởi các đường: y2 ,x y và x 3 y 1 là:
A. S 1 1
ln 22 B
11
Câu 9: Cho a b, là hai số thực dương Gọi (K) là hình phẳng nằm trong góc phần tư thứ hai, giới
hạn bởi parabol yax2 và đường thẳng y bx Biết thể tích khối tròn xoay tạo được khi
quay (K) xung quanh trục hoành là một số không phụ thuộc vào giá trị của a và b Khẳng
định nào sao đây là đúng?
A. b4 2a5 B. b4 2a2 C. b3 2a5 D. b52a3
Hướng dẫn giải:
Trang 62File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 62
Câu 11: Cho hàm số y f x( ) có đồ thị y f x( ) cắt trục Ox tại ba điểm có hoành độ ab như c
hình vẽ Mệnh đề nào dưới đây là đúng?
Đồ thị của hàm số y f x( ) liên tục trên các đoạn a b và;
b c , lại có ; f x( ) là một nguyên hàm của f x( )
Do đó diện tích của hình phẳng giới hạn bởi các đường:
( )0
S f x x f x x f x f a f b
Trang 63Vì S1 0 f a f b 1
Tương tự: diện tích của hình phẳng giới hạn bởi các đường:
( )0
(có thể so sánh f a với f b dựa vào dấu của f x( ) trên đoạn a b và so sánh ; f b
với f c dựa vào dấu của f x( ) trên đoạn b c ).;
Câu 12: Gọi V là thể tích khối tròn xoay tạo thành khi quay hình phẳng giới hạn bởi các đường
Khi quay tam giác OMH quanh trục Ox tạo thành hai hình nón có chung đáy:
Hình nón N có đỉnh là O , chiều cao h OK a, bán kính đáy RMK a ;
Trang 64File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 64
Câu 13: Cho tam giác đều ABC có diện tích bằng 3 quay xung quanh cạnh AC của nó Tính thể
tích V của khối tròn xoay được tạo thành
Oxy sao choO0;0 , A1; 0 , B0; 3 với O là trung
điểm AC Phương trình đường thẳng AB là y 3x1,
thể tích khối tròn xoay khi quay ABO quanh trục AC
Trang 66File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 66
Theo giả thiết ta có S E 7.S C ab49 ab49
Câu 17: Gọi S t là diện tích hình phẳng giới hạn bởi các đường
Trang 67x x
Câu 18: Gọi H là phần mặt phẳng giới hạn bởi đường thẳng ymx với m và parabol (P) có 2
Trang 68File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 68
mx y m 0 Tìm giá trị của m để S 3
Câu 20: Gọi S là diện tích của mặt phẳng giới hạn bởi đường thẳng y1 mx với m < 2 và parabol
(P) có phương trình y x2x Gọi S là diện tích giới hạn bởi (P) và Ox Với trị số nào2
của m thì 1 1 2
2
S S ?
Trang 692 2
0
42
(Chú ý: muốn đường thẳng cắt parabol tại 2 điểm phân biệt thì trong tinhd huống này
parabol phải có phần chứa đỉnh nằm trên đường thẳng)
Chọn A
Câu 21: Cho hình thang cong (H) giới hạn bởi các đường ye y x; 0;x và 0 x ln 4 Đường
thẳng xk, 0 k ln 4 chia (H) thành hai phần có diện tích S1 và S như hình vẽ bên 2
Trang 70File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 70
Câu 22: Gọi H là hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số: yx24x , trục tung và trục hoành 4
Xác định k để đường thẳng d đi qua điểm A0; 4có hệ số góc k chia H thành hai
k k
Câu 23: Cho hàm số yx43x2m có đồ thị C m với mlà tham số thực.Giả sử C m cắt trục
Ox tại bốn điểm phân biệt như hình vẽ :
Trang 71Gọi S , 1 S và 2 S là diện tích các miền gạch chéo được cho trên hình vẽ Tìm 3 m để
Phương trình hoành độ giao điểm:
Điều kiện d: y = m(x+2) và (C): giới hạn 2 hình phẳng:
Gọi S1, S2 lần lượt là diện tích các hình phẳng nhận được theo thứ tự từ trái sang phải
Trang 72File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 72
phẳng giới hạn bởi đồ thị (C) và các đường thẳng và có diện tích bằng
Trang 73Dựa vào BBT suy ra
2 2
00
2
x x
Trang 74File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 74
Câu 27: Trong hệ trục Oxy, cho tam giác OAB vuông ở A, điểm B nằm trong góc phàn tư thứ nhất.
A nằm trên trục hoành, OB = 2017 Góc Khi quay tam giác đó quanh trục Ox ta được khối nón tròn xoay Thể tích của khối nón lớn nhất khi:
C tiếp xúc với đường thẳng y 4 tại điểm có hoành độ âm và đồ thị hàm số y f x
cho bởi hình vẽ dưới đây:
Trang 75Tính diện tích S của hình phẳng giới hạn bởi đồ thị C và trục hoành
y
Trang 76File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 76
Facebook: https://www.facebook.com/dongpay
Do đó độ dài cần tính:
2
2 1
1 4x dx
25
3 0
2
y x nên
1 2
Trang 77Câu 32: Xét hàm số y f x liên tục trên miền Da b; có đồ thị là một đường cong C Gọi S
là phần giới hạn bởi C và các đường thẳng xa, x Người ta chứng minh được rằng b
diện tích mặt cong tròn xoay tạo thành khi xoay S quanh Ox bằng
x x
f x và các đường thẳng x , 1 xe quanh Ox là
A.
2
2 18
e
4
4 964
e
4 16 716
e e
D
4
4 916
Trang 78File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 78
Facebook: https://www.facebook.com/dongpay
3
1
2 1
4 2
13
y x , từ điểm A có hoành độ a = 0 đến điểm B có hoành
Câu 34: Cho hai mặt cầu S , 1 S2 có cùng bán kính R thỏa mãn tính chất: tâm của S thuộc 1
S2 và ngược lại Tính thể tích phần chung V của hai khối cầu tạo bởi ( )S và 1 (S2)
R
V
325
5
R R
R R
Trang 79Câu 35: Gọi V là thể tích khối tròn xoay tạo thành do quay xung quanh trục hoành một elip có
Do elip nhận Ox , Oy làm các trục đối xứng nên thể tích V cần tính bằng 4 lần thể tích hình
sinh bởi hình phẳng giới hạn bởi các đồ thị hàm số 4 25 2
5
y x , y và các đường 0thẳng x 0, x 5quay xung quanh Ox
2 5
Trang 80File Word liên hệ: 0978064165 - Email: dangvietdong.bacgiang.vn@gmail.com Trang 80
Facebook: https://www.facebook.com/dongpay
Câu 37: Cho hàm số có đồ thị là (C) Gọi S là diện tích hình phẳng giới hạn bởi
đồ thị (C) với y<0 và trục hoành, S’ là diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị (C) với y>0
và trục hoành Với giá trị nào của m thì ?
Hướng dẫn giải
Phương trình hoành độ giao điểm (*)
Đặt , phương trình trở thành: (**)
Để S>0, S’>0 thì 0<m<4 Khi đó (*) có 4 nghiệm phân biệt với
là hai nghiệm dương phân biệt của (**)
xb ab Do đó P luôn cắt d tại 2 điểm phân biệt A a ma ; 2 và B b mb ; 2
Với mọi m, đường thẳng d luôn đi qua điểm M 0; 2 Mà y CT 1
m
Trang 81Do đó diện tích hình phẳng giới hạn bởi P và d là
2 2
Câu 39: Cho parabol (P) và hai điểm A, B thuộc (P) sao cho AB = 2 Tìm A, B sao cho diện
tích hình phẳng giới hạn bởi (P) và đường thẳng AB đạt giá trị lớn nhất
Hướng dẫn giải
Phương trình đường thẳng AB:
Gọi S là diện tích hình phẳng cần tìm, ta có
2
yx
43
34
23
32