Các tuyến nội tiết trong cơ thể có sự phối hợp hoạt động để bảo đảm các hoạt động sinh lí trong cơ thể diễn ra bình thường. Ví dụ: Sự phối hoạt động tuyến yên, tuyến tụy khi lượng đườn[r]
Trang 1NỘI DUNG BÀI GHI MÔN SINH HỌC 8
Bài 56: TUYẾN YÊN TUYẾN GIÁP
I Tuyến yên:
Vị trí: Nằm trên nền sọ, vùng dưới đồi
Cấu tạo: phân thành 3 thùy: thùy trước, thùy sau và thùy giữa
Chức năng:
+ Tiết hoocmon kích thích hoạt động các tuyến nội tiết khác,
+ Tiết hoocmon ảnh hưởng đến sự tăng trưởng, trao đổi glucozơ, chất
khoáng, trao đổi nước và sự co thắt cơ trơn (tử cung)
II Tuyến giáp:
Vị trí: nằm trước sụn giáp của thanh quản,
Chức năng:
+ Tiết hoocmon là tiroxin (TH, có thành phần là iốt) có vai trò quan trọng trong trao đổi chất và chuyển hóa ở tế bào
+ Tiết hoocmon canxitonin cùng với hoocmon của tuyến cận giáp tham gia điều hòa canxi và phot pho trong máu
Bài 57: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN
I Tuyến tụy:
Tuyến tụy là một tuyến pha: vừa tiết dịch tiêu hóa (dịch tụy) vừa tiết hoocmon
Chức năng nội tiết do đảo tụy thực hiện:
+ Tế bào α: tiết glucagôn làm tăng đường huyết
+ Tế bào β: tiết insulin làm giảm đường huyết
=> Điều hòa lượng đường huyết ổn định để đảm bảo các quá trình sinh lí diễn
ra bình thường
II Tuyến tên thận:
Vị trí: gồm một đôi nằm trên hai quả thận
Chức năng:
+ Phần vỏ:
Lớp cầu tiết hoocmon điều hòa lượng muối Na, K trong máu,
Lớp sợi: tiết hoocmon điều hòa đường huyết (tạo glucozơ từ protein, lipit) Lớp lưới: tiết hooc mon điều hòa các đặc tính sinh dục nam
+ Phần tủy: tiết ađrênalin và noađrênalin điều hòa hoạt động tim mạch, góp phần cùng với glucagon điều chỉnh lượng đường huyết
Bài 58: TUYẾN SINH DỤC
I Tinh hoàn và hoocmon sinh dục nam:
Tinh hoàn:
+ Sinh sản tinh trùng
+ Tiết hoocmon sinh dục nam là testôstêron
Trang 2 Hoocmon testôstêron gây biến đổi cơ thể ở tuổi dậy thì của nam: mọc lông, ria mép, lớn nhanh cao vượt, …
- Dấu hiệu quan trọng đánh dấu tuổi dậy thì ở nam là: xuất tinh lần đầu
II Buồng trứng và hoocmon sinh dục nữ:
Buồng trứng:
+ Sinh sản ra trứng,
+ Tiết hoocmôn sinh dục nữ ơstrôgen
Hoocmon ơstrôgen gây biến đổi cơ thể ở tuổi dậy thì của nữ: mọc lông, mông, ngực phát triển…
Dấu hiệu quan trọng đánh dấu tuổi dậy thì ở nữ là: hành kinh lần đầu
Bài 59: SỰ ĐIỀU HÒA VÀ PHỐI HỢP HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC
TUYẾN NỘI TIẾT
I Điều hòa hoạt động của các tuyến nội tiết:
Tuyến yên tiết hooc mon điều khiển hoạt động của các tuyến nội tiết
Hoạt động của tuyến yên tăng cường hay kìm hãm chịu ảnh hưởng của các hoocmon do các tuyến nội tiết tiết ra
=> Đó là cơ chế tự điều hòa các tuyên nội tiết nhờ thông tin ngược
Ví dụ: Ví dụ cơ chế tự điều hòa của tuyến giáp, tuyến thượng thận
II Sự phối hợp hoạt động của các tuyến nội tiết:
Các tuyến nội tiết trong cơ thể có sự phối hợp hoạt động để bảo đảm các hoạt động sinh lí trong cơ thể diễn ra bình thường
Ví dụ: Sự phối hoạt động tuyến yên, tuyến tụy khi lượng đường trong máu
giảm