Quy trình chế biến chả cá surimi, tổng quan về nguyên liệu, các loại phụ gia sử dụng trong chả cá surimi, các chỉ tiêu chất lượng: cảm quan, vi sinh, hóa lý., quy trình chế biến; các biến đổi nguyên liệu trong quá trình chế biến, các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm chả cá.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM HUẾ
MÔN HỌC: CÔNG NGHỆ CHẾ BIẾN THỦY SẢN
Đề tài QUY TRÌNH CHẾ BIẾN SURIMI TỪ CÁ
Trang 2Surimi là thịt cá được rửa sạch, nghiền nhỏ, không
có mùi vị và màu sắc đặc trưng, có độ kết dính vững
chắc, là chất nên protein cho nhiều thực phẩm mô
phỏng thủy sản và phi thủy sản như thịt cua, thịt tôm,
thịt bò, giò chả, xúc xích, dăm bông, nem chua,
Surimi là thực phẩm cho tương lai Surimi chưa
nhiều đặc tính ưu việt Surimi có hàm lượng protein
cao, lipid thấp, không chứa cholesterol và glucid, cơ
Trang 3Xúc xíchGiò,chảTôm surimiCua surimi, gà surimi,
bò surimi và các sản phẩm khác
Công nghệ chế tạo surimi
Công nghệ tạo sản phẩm mô phỏng
Sơ đồ tổng quản khả năng sản xuất surimi và sản phẩm mô
phỏng từ cá
Trang 4Nguyên liệu để sản xuất surimi
NÂNG CAO GIÁ TRỊ KINH TẾ CHO NGUYÊN LIỆU
CÁ RẺ TIỀN
Trang 61.3 Phụ gia trong sản xuất surimi
Trang 71.4 Các chỉ tiêu
chất lượng
Chỉ tiêu Mức yêu cầu
Hạng đặc biệt Hạng nhất Hạng hai Màu sắc Trắng đến trắng
ngà Trắng ngà Trắng ngà
Mùi Mùi đặc trưng
của sản phẩm surimi, không có mùi lạ
Mùi đặc trưng của sản phẩm surimi, không có mùi lạ
Mùi đặc trưng, tanh nhe
Ph 6.5 – 7,2 6.5 – 7,2 6.5 – 7,2 Hàm lượng
nước, tỷ lệ % khối lượng, hhông lớn hơn
Trang 8Chỉ tiêu vi sinh vật của sản phẩm surimi
Tên chỉ tiêu Mức yêu cầu
Tổng số vi sinh vật hiếu khí, tính
bằng số khuẩn lạc trong 1g sản
phẩm, không lớn hơn
100.000
Tổng số coliforms, tính bằng số
khuẩn lạc trong 1g sản phẩm,
không lớn hơn
100
Staphylococcus aureus, tính bằng
số khuẩn lạc trong 1g sản phẩm,
không lớn hơn
100
Escherichia coli, tính bằng số
khuẩn lạc trong 25g sản phẩm Không cho phép
Trang 92 CÁC QUÁ TRÌNH CƠ BẢN TRONG CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT SURIMI:
Trang 102.1 Quá trình xử lý nguyên liệu:
Trang 122.2 Quá trình rửa cá xay
Trang 13CÁC BIẾN ĐỔI TRONG QUÁ TRÌNH RỬA
Trang 142.3 Quá trình ép tách nước
• Mục đích của quá trình ép tách nước là giảm bớt lượng nước sau
rửa, cân bằng lượng nước của thịt cá phù hợp như tự nhiên để tạo điều kiện cho quá trình hình thành thể gel trong quá trình nghiền trộn
• Hàm ẩm của thịt cá trước khi nghiền trộn ảnh hưởng đến độ bền
đông kết và độ dẻo dai của surimi Do vậy việc ép tách bớt một lượng nước ra khỏi thịt cá sau rửa là cần thiết (quá trình điều chỉnh lượng nước cho thích hợp với điều kiện tạo gel của protein).
• Trong quá trình ép cần điều chỉnh về hàm lượng nước phù hợp để
nâng cao chất lượng cua surimi.
Trang 152.4 Quá trình định hình
Trang 162.5 Quá trình cấp đông và bảo quản đông surimi
- Độ bền đông kết của surimi phụ thuộc vào nhiệt độ và thời gian bảo quản Nếu thời gian bảo quản ngắn khoảng 2 tuần thì độ bền đông kết của surimi chưa thay đổi đáng kể ở các nhiệt độ bảo quản – 10 oC, -20
oC, - 35 oC Còn thời gian bỏa quản kéo dài hơn 2 tuần thì độ đông kết giảm theo kéo dài theo thời gian.
- Sự suy giảm độ bền đông kết trong bảo quản đông cũng được giải thích dựa trên khả năng tự phân của protein với cathepsin hoạt động
Trang 173 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
Trang 183.1 ẢNH HƯỞNG CỦA YẾU TỐ NGUYÊN LIỆU
• Chế biến surimi từ cá thì sử dụng cá đã qua bảo quản 1-2 ngày ở
nhiệt độ bằng nước biển lạnh 0
oC
• Các loại cá khác nhau có độ đông kết khác của surimi cá có hàm lượng
mỡ cao và hạt mỡ phân tán trong cơ thể cá thì khó tạo liên kết trong
mạng lưới
• Cá ngon nhất là lúc cá đã phát triển đầy đủ nhưng lúc này hàm lượng mỡ trong cá cao nhất Các sau thời kì sinh sản cho chất lượng surimi thấp
nhất vì lúc này mạch protein suy giảm, cơ thịt lỏng lẻo, ít đàn hồi.
• Cá sử dụng sản xuất surimi ngay sau khi đánh bắt thì chất lượng surimi cao nhất Thời gian sử dụng sản xuất surimi không quá 2h kể từ sau khi đánh bắt.
Trang 193.2 ẢNH HƯỞNG CỦA YẾU TỐ CÔNG NGHỆ
3.2 Ảnh hưởng của yếu tố công nghệ
Trang 203.2 Ảnh hưởng của yếu tố công nghệ
Trang 21• Mục đích
- Loại bỏ những thành phần làm giảm khả năng tạo gel như
protein chất cơ, máu, chất béo, enzyme proteaza thủy phân protein chất cơ
- Làm sạch cá, rửa trôi những chất gây mùi đặc trưng tạo sản phẩm màu trắng, không mùi, độ đàn hồi của gel cao
• Hiệu quả của quá trình rửa phụ thuộc vào thời gian khuấy đảo,
số lần rửa, dung dịch nước rửa, nhiệt độ nước rửa và tỷ lệ nước rửa.
KHÂU RỬA
3.2 Ảnh hưởng của yếu tố công nghệ
Trang 223.2 Ảnh hưởng của yếu tố công nghệ
Trang 233.2 Ảnh hưởng của yếu tố công nghệ
Trang 243.3 ẢNH HƯỞNG CỦA YẾU TỐ BẢO QUẢN VÀ HÓA HỌC
Trang 25ẢNH HƯỞNG CỦA pH
3.3 ẢNH HƯỞNG CỦA YẾU TỐ BẢO QUẢN VÀ HÓA HỌC
Hình 1.1 Ảnh hưởng của pH đến độ đông kết của
surimi
• pH ảnh hưởng đến độ đàn hồi là do pH ảnh hưởng đến độ hòa tan của protein, pH trung tính (6,5 -7) làm cho độ hòa tan protein là lớn nhất và
có độ bền đông kết cao nhất
muốn cho surimi có độ bền đông kết cao, cần đưa về pH tự nhiên của thịt cá Trong quá trình rửa thịt cá, dung dịch rửa kiềm hoặc acid sẽ ảnh hưởng đến pH của surimi Cần có biện pháp kỹ thuật tương ứng như ép tách triệt để nước sau mỗi chu kỳ rửa và rửa lại lần cuối bằng nước trung tính lạnh
Trang 26Ảnh hưởng của hàm lượng muối
3.3 ẢNH HƯỞNG CỦA YẾU TỐ BẢO QUẢN VÀ HÓA HỌC
Trang 27 muốn sản phẩm đạt được kết cấu theo ý muốn, có thể chỉnh lý tỷ lệ tinh bột và lòng trắng trứng cùng với sự cân đối của các hợp phần khác tạo cho hàm ẩm trong surimi ở mức hợp lý
3.3 ẢNH HƯỞNG CỦA YẾU TỐ BẢO QUẢN VÀ HÓA HỌC
Trang 284 MỘT SỐ QUY TRÌNH SẢN XUẤT SURIMI
CỦA VIỆT NAM
Trang 294.1 Quy trình công nghệ sản xuất surimi
từ cá nhám
Trang 304.2 Quy trình công nghệ sản xuất
surimi từ một số cá tạp
Trang 314.3 Quy trình sản xuất surimi từ cá trích xương
Tiếp nhận(nhiệt độ phòng )
Rửa 2( Nồng độ NaHCO3,
0,2% ) (acid acetic: 0,005%) Rửa 3
Rửa 4(15 °C ,trong 10
phút)
Ép tách nước(Lực ép 0,2kg/cm;8
phút)
Phối trộn gia vị
Nghiền giã(nghiền 20 phút)
Định hình , ổn định
cấu trúc
Cấp đông mạ băng(-30 35 °C ,30 phút)
Bao gói, bảo quản(-18 °C ,hút chân
không )
Trang 324.4.1 Quy trình sản xuất surimi từ cá hố
Ép tách nước(Lực ép 0,21kg/cm2)Phối trộn phụ gia
Nghiền giã(nghiền 20 phút)
Định hình (nhiệt độ thường,20
phút)
Cấp đông mạ băng(-35 45 °C ,)
Bao gói, bảo quản(-18 °C ,hút chân
không )
Trang 33Quy trình sản xuất surimi từ cờ
Rửa 2 (CH3COOH 0,03%,10 phút ) ( nhiệt độ phòng,15 phút) Rửa 3
Ép tách nước (khối lượng ép 12kg)
Phối trộn phụ gia,nghiền
giã (15 phút) Định hình Cấp đông mạ băng (-40 45 °C ,) (-25 °C ,hút chân không )Bao gói, bảo quản
Trang 34Quy trình sản xuất surimi từ cá mè trắng
Cá mè
Xử lý tách thịt
Xay nhỏ
Rửa 1 (NaHCO3 0,2%+NaCl 0,1%)
Rửa 2 (CH3COOH 0,03%+NaCl 0,1% )
Rửa 3 (NaCl 0,05% )
Ép tách nước (khối lượng ép0,416 kg/cm 2 )
Phối trộn phụ gia,nghiền giã
(15 phút) Định hình Cấp đông mạ băng (-40 45 °C ,) (túi PE,hút chân không )Bao gói, bảo quản
Trang 35CÁC THIẾT BỊ CHÍNH TRONG DÂY CHUYỀN
SẢN XUẤT SURIMI
Trang 36Máy rửa cá trống quay
1 Máng đựng nước rửa
2 Thùng rửa trống quay
3 Động cơ truyền động
4 Cửa nguyên liệu vào
5 Cửa nguyên liệu ra
Trang 38Bồn rửa thịt cá xay
Trang 39Ly tâm tách nước
1 Cửa nguyên liệu vào 5 Cửa nguyên liệu ra
2 Trống xoay 6 Bàn chải con lăn
3 Đường nước ra 7 Vòi phun nước
4 Trục vít
Trang 411 Cửa nguyên liệu vào 5 Cửa ra bán thành phẩm
2 Tấm sàng bao ngoài trục 6 Bộ giảm tốc
3 Cánh vít 7 Động cơ
4 Trục 8 Khung đỡ
Máy ép tách nước
Trang 42Bồn trộn phụ gia
1 Động cơ 4 Máng đưa nguyên liệu vào
2 Bồn trộn 5 Cánh khuấy
3 Trục truyền động 6 Bộ phận đựng nước đá