Bai 19 So Sánh

=> Nêu lên vẻ ngoài giống nhau nhưng tính nết khác nhau để nhấn mạnh sự đáng yêu, hiền lành, dễ thương của chú mèo vằn.. So sánh là gì?..[r]

CHÀO MỪNG THẦY CÔ

VÀ CÁC EM ĐẾN VỚI BÀI HỌC

Lớp 6C

Giáo viên: Kim Thị Hoài

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu hỏi: Phó từ là gì? Cho vài ví dụ

* Các loại phó từ thường gặp

Là những từ đi kèm động từ, tính từ để bổ sung

ý nghĩa cho động từ, tính từ

Ví dụ : đang học, rất đẹp

Phó từ

- Chỉ quan hệ thời gian : đã , sẽ , đang …

- Chỉ mức độ : rất, quá, lắm, hơi

- Chỉ sự tiếp diễn : vẫn, còn , cứ, cũng…

- Chỉ sự phủ định : không , chưa , chẳng

- Chỉ sự cầu khiến : hãy, đừng , chớ

Tiết 78

a Trẻ em như búp trên cành

Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan.

(Hồ Chí Minh)

I So sánh là gì?

a Trẻ em được so sánh như búp trên cành.

Non nớt, bụ bẫm, cần được nâng niu chăm sóc.

Có nét tương đồng.

Thể hiện tình cảm yêu mến, chứa chan hi vọng.

Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

b [ ] Trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận.

(Đoàn Giỏi)

SO SÁNH

1 Ví dụ 1 (Sgk tr 24)

Thể hiện lòng yêu mến tự hào về vẻ đẹp

hùng vĩ của thiên nhiên

Cao, dài, chắc chắn, vững chãi, hùng vĩ

Có nét tương đồng.

Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

SO SÁNH

I So sánh là gì?

Con mèo vằn vào tranh, to hơn cả con hổ nhưng

nét mặt lại vô cùng dễ mến (Tạ Duy Anh)

-> Nét giống nhau: hình dáng đều có vằn, sọc đen, vàng.

-> khác nhau: tính nết Mèo hiền lành, hổ dữ tợn.

=> Nêu lên vẻ ngoài giống nhau nhưng tính nết khác nhau để nhấn mạnh sự đáng yêu, hiền lành, dễ thương của chú mèo vằn.

2 Ví dụ 2 (Sgk tr 24)

SO SÁNH

I So sánh là gì?

- So sánh là đối chiếu sự

vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

3 Ghi nhớ Tr 24- SGK)

SO SÁNH

I So sánh là gì?

1 Ví dụ 1

2 Ví dụ 2

Điền những tập hợp từ chứa hình ảnh so sánh trong các câu đã dẫn ở phần I vào mô hình phép so sánh dưới đây:

Vế A (sự vật được so sánh) Phương diện so sánh Từ so sánh

Vế B (sự vật dùng để so sánh)

Trẻ em như búp trên cành

dựng lên cao

ngất như hai dãy trường

thành vô tận

=> Phép so sánh (đầy đủ) có 4 phần

Rừng đước

SO SÁNH

II Cấu tạo của phép so sánh

(Non nớt cần được bảo vệ)

• 1 Mô hình cấu tạo đầy đủ của một

phép so sánh gồm:

- Vế A (nêu tên sự vật, sự việc được so

sánh)

- Vế B (nêu tên sự vật, sự việc dùng để so

sánh với sự vật, sư việc nói ở vế A)

- Từ ngữ chỉ phương diện so sánh

- Từ ngữ chỉ ý so sánh (gọi tắt là từ so

sánh)

SO SÁNH

II Cấu tạo của phép so sánh

2 Các từ so sánh: ngoài từ như còn các từ -> là, như là, y, y như, giống như, tựa ,

tựa như….

II Cấu tạo của phép so sánh

1 Mô hình cấu tạo của phép so sánh

SO SÁNH

- Quê hương là chùm khế ngọt

-Anh em như thể tay chân

- Bao nhiêu tấc đất tấc vàng bấy nhiêu

lòng mẹ

Cửu Long

chí lớn ông cha

Trường Sơn

Vế B

(sự vật dùng

để so sánh)

Từ so sánh

Phương diện

so sánh

Vế A

(sự vật được

so sánh)

* Chú ý: Trong thực tế mô hình cấu tạo nói trên có thể biến đổi ít nhiều:

- Các từ ngữ chỉ phương diện so sánh và chỉ ý so sánh có thể được lược bớt.

- Vế B có thể được đảo lên trước vế A cùng với từ so sánh.

không chịu khuất

II Cấu tạo của phép so sánh SO SÁNH

bao la sóng trào

(Cao, lớn, rộng)

3 Các loại so sánh

Lúc ở nhà, mẹ cũng là cô giáo

Khi tới trường, cô giáo như mẹ hiền

(Lời bài hát)

Từ xa nhìn lại, cây gạo sừng sững như một tháp đèn khổng lồ […]

(Vũ Tú Nam)

Bà như quả đã chín rồi

Càng thêm tuổi tác, càng tươi lòng vàng (Võ Thanh An)

Trường Sơn : chí lớn ông cha Cửu Long : lòng mẹ bao la sóng trào

(Lê Anh Xuân)

a So sánh đồng loại.

- So sánh người với người:

- So sánh vật với vật:

b So sánh khác loại:

- So sánh người với vật:

- So sánh cái cụ thể với

cái trừu tượng:

Lớn lên cùng trời xanh.

(Đồng Xuân An)

SO SÁNH

khoẻ như …

chậm như…

trắng như…

nhanh như…

Khoẻ như voi Khoẻ như trâu Khoẻ như lực sĩ

Trắng như tuyết

Trắng như ngà Trắng như bông

Chậm như rùa Chậm như sên

Nhanh như sóc Nhanh như cắt

Bài tập 2/ T26- SGK SO SÁNH

THẢO LUẬN NHÓM

Nhóm 1, Làm bài tập 1 SGK Tr 25

Nhóm 2 Tìm những câu văn có sử dụng phép so sánh

trong văn bản “Sông nước Cà Mau” (Đoàn Giỏi)? (Bài

tập 3/ Tr 25- SGK)

Nhóm 2, Tìm những câu văn có sử dụng phép so

sánh trong văn bản “Bài học đường đời đầu tiên” (Tô

Hoài)? (Bài tập 3/ Tr 25- SGK)

III Luyện tập: Bài tập 1/ T25- SGK.

a So sánh đồng loại.

- So sánh người với người:

- So sánh vật với vật:

b So sánh khác loại:

- So sánh người với vật:

cái trừu tượng:

Thầy thuốc như mẹ hiền.

ra như chiếc dù che mưa, che nắng.

Bóng Bác cao lồng lộng

Ấm hơn ngọn lửa hồng.

Công cha như núi ngất trời Nghĩa mẹ như nước ở

ngoài Biển Đông

- So sánh vật với người: Cái chàng gầy gò và dài lêu nghêu Dế Choắt , người

như một gã nghiện thuốc phiện

SO SÁNH

Bài tập 3/ Tr 25- SGK:

a) Những câu văn có sử dụng phép so sánh trong văn bản “Bài

- Những ngọn co gẫy rạp , y như có nhát dao vừa lia qua

- Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp

như hai lưỡi liềm máy làm việc.

- Cái chàng dế Choắt , người gầy gò và dài lêu nghêu như

một gã nghiện thuốc phiện

- Đã thanh niên rồi mà cánh chỉ ngắn củn đến giữa lưng, hở

cả mạng sườn như người cởi trần mặc áo gi-lê

- Đến khi định thần lại, chị mới trợn tròn mắt , giương cánh

lên, như sắp đánh nhau

- Mo Cốc như cái dùi sắt , chọc xuyên cả đất.

b) Những câu văn có sử dụng phép so sánh trong văn bản “Sông

- Càng đổ gần về hướng mũi Cà Mau thì sông ngòi, kênh rạch càng bủa giăng chi chít như mạng nhện.

- [ ] Ở đó tụ tập không biết cơ man nào là bọ mắt, đen như

hạt vừng , chúng cứ bay theo thuyền từng bầy như những đám mây nho [ ]

- [ ] Cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên, hụp xuống như

người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng.

- [ ] Trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như

hai dãy trường thành vô tận.

- Những ngôi nhà bè ban đêm ánh đèn măng-sông chiếu rực trên mặt nước như những khu phố nổi.

Bài tập 3/ T25- SGK:

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:

- Học thuộc khái niệm so sánh, cấu tạo phép so sánh.

- Làm hoàn thiện các bài tập trang

25, 26 vào vở

- Soạn bài: Bức tranh của em gái tôi.