Kiến thức: - Cấu tạo của phép tu từ so sánh.. Kĩ năng: - Nhận diện được phép so sánh.. - Nhận biết và phân tích được các kiểu so sánh đã dùng trong văn bản, chỉ ra được các kiểu so sánh
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 6 BÀI 19 - TIẾT 78: SO SÁNH
I Mục tiêu :
1 Kiến thức: - Cấu tạo của phép tu từ so sánh.
- Các kiểu so sánh thường gặp
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật trong đoạn trích
2 Kĩ năng: - Nhận diện được phép so sánh.
- Nhận biết và phân tích được các kiểu so sánh đã dùng trong văn bản, chỉ ra được các kiểu so sánh đó
3 Thái độ: - Học sinh có ý thức sử dụng so sánh để đặt câu, tạo lập văn bản
II Chuẩn bị :
1 GV: - Bảng phụ ghi ví dụ phần I, II và bài tập 2.
2 HS: - Đọc và nghiên cứu bài theo câu hỏi SGK.
III Tiến trình tổ chức dạy - học:
1 Kiểm tra bài cũ: Thế nào là phó từ ? có mấy loại phó từ ? cho ví dụ ?
2 Các hoạt động dạy - học:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HĐ1 : HDHS tìm hiểu KN So sánh
- GV treo bảng phụ -> HS đọc ví dụ
? Hãy xác định các cụm từ chứa hình ảnh so
sánh ?
? Trong các ví dụ đó, có sự vật nào được so
sánh ?
- HS: Trả lời
? Vì sao có thể so sánh như vậy ?
? So sánh các sự vật, sự việc với nhau như
vậy để làm gì ?
I
SO SÁNH LÀ GÌ ?
1 Ví dụ
2 Nhận xét:
- Các sự vật được so sánh:
+ Trẻ em - búp trên cành
+ Rừng đước - hai dãy trường thành vô tận -> Vì chúng có đặc điểm giống nhau
->Tăng sức gợi cảm
Trang 2- HS: Trả lời
- HS đọc câu 3 SGK: "Con mèo vằn vào
tranh, to hơn cả con hổ nhưng nét mặt lại vô
cùng dễ mến."
? So sánh câu văn này với câu văn trên ?
? Qua xét các ví dụ, em hiểu thế nào là so
sánh ? Lấy thêm VD?(Đường vô )
- HS đọc ghi nhớ SGK Tr 24
HĐ2: HDHS tìm hiểu cấu tạo của phép so
sánh:
- HS chép vào vở bảng cấu tạo của phép so
sánh và điền các so sánh đã tìm được ở phần
1 vào bảng
? Nêu thêm các từ so sánh mà em biết ?
- HS: tựa, tựa như, bằng
? Phép so sánh có mấy yếu tố ?
- GV treo bảng phụ ghi ví dụ sgk Tr 25
? Cấu tạo của phép so sánh trong các câu có
gì đặc biệt ?
- HS: câu a: vắng từ ngữ chỉ phương diện
so sánh, từ so sánh.
câu b: Từ so sánh và vế B đảo trước vế A.
- HS đọc phần ghi nhớ SGK Tr25
- GV nhấn mạnh phép so sánh, cấu tạo của
phép so sánh
HĐ3: HDHS luyện tập
- HS đọc yêu cầu BT 1
- GV chia 4 nhóm thảo luận
* Ghi nhớ: SGK Tr 24
II
CẤU TẠO CỦA PHÉP SO SÁNH:
Vế A (Sự vật được so sánh)
Phương diện so sánh
Từ
so sánh
Vế B (Sự vật dùng để
so sánh) -Trẻ em
- Rừng đước
dựng lên, cao ngất
như như
búp trên cành hai dãy trường thành
- Phép so sánh có cấu tạo đầy đủ gồm 4 yếu tố (VD b)
->Khi sử dụng có thể lược bỏ một số yếu tố trong phép so sánh
* Ghi nhớ: SGK/28
Trang 3- GV giao nhiệm vụ:
+ Nhóm 1- 3: Thảo luận ý a
+ Nhóm 2- 4 Thảo luận ý b
- HS: Đại diện nhóm trình bày kết quả
-> Nhóm khác nhận xét- GV nhận xét, kết
luận
- HS đọc yêu cầu bài tập
- GV treo bảng phụ, gọi học sinh lên điền
vào chỗ trống
- HS khác nhận xét
- GV kết luận
- HS đọc yêu cầu bài tập
- GV chia lớp làm 2 nhóm và giao nhiệm vụ
cho từng nhóm
+ Nhóm 1: Tìm các câu văn có sử dụng
phép so sánh trong bài "Bài học đường đời
đầu tiên"
+ Nhóm 2: Tìm các câu văn có sử dụng
phép so sánh trong bài "Sông nước Cà
Mau”
- GV: Phát phiếu học tập - HS làm bài vào
phiếu
- HS: Đại diện nhóm trình bày kết quả
- GV nhận xét, kết luận
III LUYỆN TẬP Bài tập 1
a So sánh đồng loại.
- Thầy thuốc như mẹ hiền
- Núi tiếp núi như bức tường thành
b So sánh khác loại.
- Mẹ già như chuối chín cây
- Sự nghiệp của chúng ta như rừng cây đang lên Bài tập 2
- Khỏe như vâm (voi, hùm, trâu )
- Đen như bồ hóng (củ súng, tam thất, than )
- Trắng như bông (tuyết, trứng gà bóc )
- Cao như núi ( ) Bài tập 3
* "Bài học đường đời đầu tiên"
- Những ngọn cỏ gãy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua
- Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai….như hai lưỡi liềm máy làm việc
- Cái chàng Dế Choắt…thuốc phiện
* Bài "Sông nước Cà Mau"
- Càng đổ gần về hướng…như mạng nhện
- ở đó tụ tập không biết cơ man…đám mây nhỏ
3 Củng cố:
- Thế nào là so sánh ? công dụng của so sánh ?
- So sánh có cấu tạo như thế nào ?
Trang 44 Hướng dẫn học ở nhà:
- Học thuộc ghi nhớ SGK
- Nắm chắc thế nào là so sánh và cấu tạo của so sánh
- Tìm VD về so sánh đồng loại và so sánh khác loại
- Hoàn chỉnh phép so sánh trong một số thành ngữ quen thuộc
- Làm bài tập 4 SGK Tr 26
- Đọc và nghiên cứu bài " Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong bài văn miêu tả".