Ngữ văn 9 - Tuần 25 - Viếng lăng Bác

- Hình ảnh ản dụ: Cây tre trung hiếu vừa thể hiện nguyện ước của tác giả muốn ở bên Bác, vừa là lời hứa quyết tâm của nhà thơ trung thành với lí tưởng cộng sản, con đường cách mạng m[r]

Trang 1

Người thực hiện: Trần Thị Hà

Tổ: Khoa học xã hội

Trang 2

KIỂM TRA BÀI CŨ

? Đọc thuộc bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ”, khái quát những nét chính về nội dung

và nghệ thuật của bài thơ

? Qua bài thơ em có nhận xét gì về những nguyện ước của tác giả

ĐÁP ÁN

-Nội dung: Bài thơ là tiếng lòng thiết tha yêu mến và gắn bó với đất nước, với cuộc đời Thể hiện nguyện ước chân thành của nhà thơ được cống hiến cho đất nước, góp một “mùa xuân nho nhỏ” của mình vào mùa xuân lớn của dân tộc

- Nghệ thuật: Thể thơ 5 chữ, lời thơ trong sáng, giàu hình ảnh và nhạc điệu thiết tha, sâu lắng, sử dụng nhiều hình ảnh so sánh, ẩn dụ đẹp, sáng tạo

- Những nguyện ước của tác giả thật bình dị mà lớn lao, cao cả, đáng để cho tất cả chúng ta đặc biệt là thế hệ trẻ học tập và noi theo

Trang 5

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả

-Tên thật: Phan ThanhViễn (1928-2005),

quê An Giang

-Thơ ông thường nhỏ nhẹ, giàu tình cảm,

đậm chất thơ

2 Tác phẩm

Sáng tác :tháng 4 - 1976, in trong tập

“ Như mây mùa xuân ”

- Các tập thơ chính : + Như mấy mùa xuân + Anh hùng mìn gạt + Quê hương địa đạo + Mắt sáng học trò + Có đâu như ở miền Nam

Trang 6

VIẾNG LĂNG BÁC

(Viễn Phương)

I.Tìm hiểu chung

II.Đọc – hiểu văn bản

1.Đọc, chú thích

- Đọc: To, rõ ràng, thiết tha, sâu lắng

- Chú thích: 1, 2, 3/ 60

Trang 7

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát

Ôi !Hàng tre xanh xanh Việt Nam

Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ

Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùaxuân

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi

Mà sao nghe nhói ở trong tim

Mai về Miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này

Trang 8

I.Tìm hiểu chung

II.Đọc – hiểu văn bản

1.Đọc, chú thích

2.Kết cấu, bố cục

- Kết cấu: Biểu cảm kết hợp miêu tả và tự sự

- Bố cục: 3 phần

- Phần 1: Hai khổ thơ đầu ( Cảm xúc của tác giả khi đứng trước lăng)

- Phần 2: Khổ thơ 3 ( Cảm xúc khi tác giả vào trong lăng Bác)

- Phần 3: Khổ cuối ( Cảm xúc khi nhà thơ sắp rời xa lăng Bác)

Trang 9

I.Tìm hiểu chung

II Đọc – hiểu văn bản

3.Phân tích

3.1 Cảm xúc của tác giả khi

đứng trước lăng Bác

Ôi !Hàng tre xanh xanh Việt Nam Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.

Em có nhận xét gì về cách xưng hô của tác giả? Tác dụng

-Nhà thơ xưng “con” gọi “ Bác” -> Vừa thể hiện

sự kính trọng vừa gợi sự thân thiết gần gũi

- Từ “thăm”: Giảm nhẹ nỗi đau trong lòng nhà thơ đồng thời thể hiện tình cảm thân thuộc như đứa con lâu ngày xa cách trở về thăm cha.

- Hình ảnh “hàng tre” mang nhiều tầng ý nghĩa: + Hàng tre xanh bát ngát trong sương ở xung quanh lăng Bác.

+ Hàng tre tượng trưng cho dân tộc Việt Nam kiên cường, bất khuất trước bão táp, mưa sa.

-> Hình ảnh ẩn dụ gợi liên tương cả dân tộc Việt Nam luôn ở bên Bác, đoàn kết, kiên cường đi theo

lí tưởng của Người.

Trang 10

3.Phân tích

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân

- Hình ảnh “mặt trời”

+ “mặt trời” trên lăng là mặt trời của tự nhiên.

+ “mặt trời” trong lăng là chỉ bác Hồ.

-> Hình ảnh ẩn dụ: Ca ngợi sự lớn lao, vĩ đại của Bác và thể hiện sự tôn kính và biết

ơn vô hạn của nhân dân ta đối với Bác.

- Hai câu cuối: Nhịp thơ chậm, giọng thơ

trầm lắng sử dụng biện pháp hoán dụ và động từ “dâng” gợi hình ảnh dòng người ngày ngày vào lăng viếng bác với niềm xúc động, bồi hồi, nặng trĩu nỗi nhớ thương.

Hình ảnh “mặt trời”

trong đoạn thơ có ý nghĩa gì?

Em có cảm nhận gì về hai câu thơ cuối?

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân

Trang 12

3.Phân tích

Với việc sử dụng biện pháp ẩn

dụ, hoán dụ, hình ảnh thơ sóng

đôi, lời thơ thiết tha, sâu lắng đã

thể hiện niềm xúc động bồi hồi,

lòng kính yêu và biết ơn vô hạn

của nhà thơ đối với Bác

Trang 13

3.Phân tích

3.2 Cảm xúc của tác giả khi vào

trong lăng Bác

Mà sao nghe nhói ở trong tim!

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền

Vẫn biết trời xanh là mãi mãi

Bằng lời văn của mình, em hãy diễn tả lại hình ảnh trong hai câu thơ đầu?

- Hai câu thơ đầu diễn tả hình ảnh Bác nằm ngủ, một giấc ngủ bình yên trong ánh sáng dịu hiền của vầng trăng.

-> Câu thơ gợi ra không gian yên tĩnh, thanh bình, đầy trang nghiêm.

- Hai từ “vẫn biết”, “mà sao” diễn tả hai trạng thái đối lập: Vẫn biết rằng bac như trời xanh vĩnh hằng, bất diệt nhưng nhà thơ không kìm nổi sự xót xa, đau đớn trước sự

ra đi của Người Nỗi đau ấy “nhói” lên như

có nghàn mũi kim đâm vào trái tim đang quặn thắt, tê tái, thổn thức.

Hình ảnh thơ đẹp, lời thơ nhẹ

nhàng, sâu lắng diễn tả nỗi xót xa,

đau đớn khôn nguôi của nhà thơ

khi nhìn thấy di hài của Bác

Trang 14

I Tìm hiểu chung

3.Phân tích

3.3 Cảm xúc của tác giả khi sắp

phải rời xa lăng Bác

Nhịp thơ dồn dập, sử dụng điệp ngữ

và biện pháp liệt kê thể hiện ước nguyện

tha thiết muốn được ở bên Bác của tác

giả

Mai về Miền Nam thương trào nước mắt

Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này

Từ ngữ nào diễn tả trạng thái cảm xúc của tác giả khi sắp phải xa lăng Bác?

- Thương trào nước mắt: Cảm xúc được bộc lộ một cách trực tiếp, đó là niềm thương nhớ pha lẫn xót xa, nuối tiếc Cảm xúc dâng trào không thể kìm nén.

Mai về Miền Nam thương trào nước mắt

Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác

Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây

Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này

Xác định các biện pháp

nghệ thuât? Tác dụng?

- Điệp ngữ: “Muốn làm” và phép liệt kê đã thể hiện những nguyện ước chân thành và tha thiết của nhà thơ mong được ở gần bên Bác.

- Hình ảnh ản dụ: Cây tre trung hiếu vừa thể hiện nguyện ước của tác giả muốn ở bên Bác, vừa là lời hứa quyết tâm của nhà thơ trung thành với lí tưởng cộng sản, con đường cách mạng mà Người đã chọn.

Trang 15

III Tổng kết

1.Nội dung

Tấm lòng thành kính và niềm xúc

động và biết ơn sâu sắc của nhà thơ

và của mọi người đối với Bác

2 Nghệ thuật

- Giọng điệu vừa trang trọng vừa

tha thiết, nhiều hình ảnh ẩn dụ đẹp và gợi cảm

- Ngôn ngữ bình dị mà cô đúc

Khái quát những nét chính về nội dung và nghệ thuật của bài thơ

3.Ghi nhớ

IV.Luyện tập

Hãy đọc diễn cảm bài thơ?

Trang 16

Ôi !Hàng tre xanh xanh Việt Nam

Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ

Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùaxuân

Mà sao nghe nhói ở trong tim

Trang 17

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Học thuộc lòng bài thơ, ghi nhớ;

- Chuẩn bị: “Sang thu”:

+ Sự biến đổi của đất trời sang thu được gợi tả qua hình ảnh hiện tượng gì?

+ Phân tích những biến chuyển trong không gian lúc sang thu + Em hiểu tính triết lí trong hai câu thơ cuối là gì?

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	1,44 MB