động từ 1

+ Cầm: nhận, giữ một vật gì đó của người khác về mình (mình được nhận).  Làm rõ tính keo kiệt của anh nhà giàu.[r]

PHÒNG GD- ĐT HUYỆN ĐÔNG TRIỀU

TRƯỜNG THCS MẠO KHÊ I PHÒNG GD- ĐT HUYỆN ĐÔNG TRIỀU

TRƯỜNG THCS MẠO KHÊ I

Ví dụ 1: (sgk/145)

Tìm động từ trong những câu dưới đây:

a.Viên quan ấy đã đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra

những câu đố oái oăm để hỏi mọi người

(Em bé thông minh) b Trong trời đất, không gì quý bằng hạt gạo […] Hãy lấy

gạo làm bánh mà lễ Tiên vương.

(Bánh chưng, bánh giầy)

c Biển vừa treo lên, có người qua đường xem, cười bảo:

- Nhà này xưa quen bán cá ươn hay sao mà bây giờ

phải đề biển là cá “tươi”? (Treo biển)

NHÌN TRANH TÌM ĐỘNG TỪ

ủ

chèo

Ví dụ 1: (sgk/145)

Các động từ trên kết hợp với những từ nào đứng trước

a.Viên quan ấy đã đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra

những câu đố oái oăm để hỏi mọi người

(Em bé thông minh) b Trong trời đất, không gì quý bằng hạt gạo […] Hãy lấy

gạo làm bánh mà lễ Tiên vương.

(Bánh chưng, bánh giầy)

c Biển vừa treo lên, có người qua đường xem, cười bảo:

- Nhà này xưa quen bán cá ươn hay sao mà bây giờ

phải đề biển là cá “tươi”? (Treo biển)

Ví dụ : Hãy xác định chủ ngữ, vị ngữ, động từ

trong các câu sau.

- Nam đang chạy.

-Chạy là môn thể thao rèn luyện sức khỏe.

 Động từ làm vị ngữ (Chức vụ chính).

- Con bò đang gặm cỏ.

 Động từ làm chủ ngữ

Khi làm chủ ngữ, động từ mất khả năng kết hợp với

các từ: đã, đang, sẽ, cũng…

Nội

dung

Khả năng

kết hợp

Chức vụ

ngữ pháp

- Kết hợp với các từ: đã, sẽ đang, cũng, vẫn, hãy, chớ, đừng,

- Thường làm vị ngữ Khi làm chủ ngữ mất khả năng kết hợp với các từ: đã, sẽ, đang, cũng, vẫn, hãy, chớ, đừng,…

-Thường làm chủ ngữ Khi làm

vị ngữ phải có từ “là” đứng trước.

Vd: - Học sinh đang làm bài.

- Mai là học sinh.

Vd: Nam đang học bài Vd: đen ấy rất dễ Những con mèo

thương.

Vd: Lan đang lao động.

- Lao động là vinh quang.

Em hãy chỉ ra sự khác nhau giữa động từ và danh từ (Khả năng kết hợp và chức vụ ngữ pháp )?

- Không kết hợp với các từ :

đã, sẽ, đang, cũng, vẫn, hãy, chớ, đừng, ; mà kết hợp với các từ chỉ số và lượng ở phía trước: tất cả, những, từng…

Xếp các động từ sau vào bảng phân loại: buồn, chạy, cười, dám đau, đi, định, đọc, đứng, gãy, ghét hỏi, ngồi, nhức, nứt, toan, vui, yêu.

Trả lời câu

hỏi

Làm gì ?

Trả lời câu

hỏi

Làm sao ?

Thế nào ?

Thảo luận nhóm

Động từ không đòi hỏi động từ khác đi kèm phía sau.

Động từ thường đòi hỏi động từ khác đi kèm phía sau.

Dám, toan, định, đừng

Đi, chạy, cười, đọc hỏi, ngồi, đứng.

Buồn, gãy, ghét, đau nhức, nứt, vui, yêu Nam định đi Huế

Động từ tình thái.

Hoa viết thư

 Hành động.

Lan đang buồn

 Trạng thái.

Động từ tình thái. Động từ chỉ hoạt

động, trạng thái.

Bài tập 1/147: Tìm động từ trong bài “ Lợn cưới, áo mới”

Có anh tính hay khoe của Một

hôm, may được cái áo mới, liền

đem ra mặc, rồi đứng hóng ở

cửa, đợi có ai đi qua người ta

khen Đứng mãi từ sáng đến

chiều chả thấy ai hỏi cả, anh ta

tức lắm.

Đang tức tối, chợt thấy một

anh, tính cũng hay khoe, tất

tưởi chạy đến hỏi to:

- Bác có thấy con lợn cưới

của tôi chạy qua đây không?

Anh kia liền giơ ngay vạt áo

ra, bảo:

- Từ lúc tôi mặc cái áo mới

này, tôi chẳng thấy con lợn nào

chạy qua đây cả!

(Theo Truyện cười dân gian

Việt Nam)

Bài tập 1/147: Tìm động từ trong bài “ Lợn cưới, áo mới”

Có anh tính hay khoe của Một

hôm, may được cái áo mới, liền

đem ra mặc, rồi đứng hóng ở

cửa, đợi có ai đi qua người ta

khen Đứng mãi từ sáng đến

chiều chả thấy ai hỏi cả, anh ta

tức lắm.

Đang tức tối, chợt thấy một

anh, tính cũng hay khoe, tất

tưởi chạy đến hỏi to:

- Bác có thấy con lợn cưới

của tôi chạy qua đây không?

Anh kia liền giơ ngay vạt áo

ra, bảo:

- Từ lúc tôi mặc cái áo mới

này, tôi chẳng thấy con lợn nào

chạy qua đây cả!

(Theo Truyện cười dân gian

Việt Nam)

Động từ

tình thái Động từ hành động Động từ trạng thái

có (thấy)

khoe, may, đem, mặc, đứng, đi, khen, đứng, thấy, hỏi, thấy, khoe, chạy, hỏi, chạy, giơ, bảo, mặc, thấy, chạy

tức, tức tối, có (anh), có (ai)

THÓI QUEN DÙNG TỪ

Có an chàng nọ tính tình rất keo kiệt Một hôm, đi đò qua sông, anh chàng khát nước bèn cúi xuống, lấy tay vục nước sông uống Chẳng may đà anh

ta lộn cổ xuống sông Một người ngồi cạnh thấy thế, vội giơ tay ra hét lên:

- Đưa tay cho tôi mau!

Anh chàng sắp chìm nghỉm nhưng vẫn không chịu nắm tay người kia Bỗng Một người quen biết anh chàng chạy lại, nói:

- Cầm lấy tay tôi này!

Tức thì anh ta cố ngoi lên, nắm chặt tay người nọ và được cứu thoát

Trong lúc anh chàng mê mệt, người nọ giải thích:

-Tôi nói thế vì biết tính cách anh này Anh ấy chỉ muốn cầm của người khác,

chứ không bao giờ chịu đưa cho ai cái gì.

Bài tập 2/147: Em cười truyện sau ở chỗ nào?

Sự đối lập nhau về nghĩa của 2 động từ chỉ hành động “đưa” và “cầm”.

+ Đưa: trao cái gì đó từ mình cho người khác (mình bị mất).

+ Cầm : nhận, giữ một vật gì đó của người khác về mình (mình được nhận).

Làm rõ tính keo kiệt của anh nhà giàu

*Bài cũ :

-Học ghi nhớ, cho ví dụ; xem lại bài tập -Hoàn chỉnh bài tập về nhà

*Bài mới : Soạn bài “ Cụm động từ”

+ Cụm động từ là gì?

+ Cấu tạo của cụm động từ?

Trả lời câu hỏi phần I,II sgk/147-148