ĐỊA 7 TIẾT 1

- Mục tiêu: HS biết tình hình gia tăng dân số trên thế giới thông qua khai thác biểu đồ dân số, nguyên nhân và hậu quả của sự gia tăng đó.. - Phương pháp: vấn đáp, thuyết trình, [r]

Ngày soạn: 4/9/2020

HỌC KÌ I Phần một: THÀNH PHẦN NHÂN VĂN CỦ MÔI TRƯỜNG

Tiết 1:

Bài 1: DÂN SỐ

I MỤC TIÊU BÀI HỌC: Sau bài học, HS:

1 Kiến thức: Có những hiểu biết về:

- Dân số và tháp tuổi

- Tình hình gia tăng dân số thế giới, nguyên nhân và hậu quả của sự gia tăng đó

- Bùng nổ dân số và hậu quả của nó đặc biệt đối với môi trường, biện pháp khắc phục

2 Kĩ năng

- Hiểu và nhận biết được sự gia tăng dân số và bùng nổ dân số qua biểu đồ dân

số

- Rèn kĩ năng đọc và khai thác thông tin từ tháp tuổi và biểu đồ dân số thế giới

- Đọc và hiểu cách xây dựng tháp tuổi

3 Thái độ

- Ý thức về sự cần thiết phải phát triển dân số một cách có kế hoạch

- Có thái độ nghiêm túc trong học tập

4 Định hướng phát triể̉n năng lực

- Năng lực chung: tự học, giải quyết vấn đề, giao tiếp, hợp tác, sử dụng ngôn ngữ, năng lực tính toán

- Năng lực chuyên biệt: sử dụng biểu đồ, số liệu thống kê, hình vẽ…

* Lưu ý: Mục 3 "Sự bùng nổ dân số": từ dòng 9-12 SGK không dạy (giảm

tải).

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Đối với giáo viên

- H1.1, H1.2/sgk phóng to

- Bảng phụ ghi nội dung trò chơi nhỏ

- Tranh sưu tầm về nạn đói, bùng nổ dân số,

2 Đối với học sinh

- Sách, vở, bảng nhóm

- Đọc trước nội dung bài và thử trả lời các câu hỏi

III PHƯƠNG PHÁP - KÍ THUẬT

- PP: Vấn đáp, thuyết trình, thảo luận, trực quan, thực hành

- KT: Động não, chia nhóm

IV HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP

1 Ổn định lớp (1p)

- Kiểm tra sĩ số học sinh

7A

7B

7C

- Kiểm tra vệ sinh lớp học

2 Kiểm tra bài cũ (2p)

- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS, đồ dùng sách vở học tập

3 Bài mới

3.1 Khởi động:

- Mục tiêu: đặt vấn đề tiếp cận bài học.

- Phương pháp: thuyết trình

- Kĩ thuật: động não.

- Thời gian: 2p

Theo tài liệu của UBDS toàn thế giới mỗi ngày có 35.600.000 trẻ sơ sinh

ra đời Vạy hiện nay trên trái đất của bao nhiêu người, trong đó có bao nhiêu nam, nữ, bao nhiêu người già trẻ Vậy, điều đó có phải là một thách thức lớn đối với việc phát triển kinh tế - xã hội không? Chúng ta sẽ tìm câu trả lời đó qua bài học hôm nay

3.2 Hình thành kiến thức

* Hoạt động 1: Tìm hiểu về dân số,

nguồn lao độngqua tháp tuổi và điều

tra dân số

- Mục tiêu: HS có hiểu biết về dân số,

nguồn lao động Biết khai thác kiến

thức và phân biệt các tháp tuổi thông

qua biểu đồ

- Phương pháp: vấn đáp, thuyết trình,

thảo luận, trực quan

- Kĩ thuật: động não, tư duy

- Thời gian: 8p

1 Dân số, nguồn lao động

- GV Y/C hs:

+ đọc thuật ngữ “dân số” sgk/186

VD: 01/04/2009 VN có 85,86 triệu

người

→ Làm thế nào để biết được số dân,

nguồn lao động ở 1 vùng, 1 quốc gia?

Đó là công việc của người điều tra dân

số

+ Đọc sgk/3 cho biết: các cuộc điều tra

dân số cho ta biết những gì?

+ Quan sát H1.1sgk/4 cho biết:

Trẻ em từ 0 – 4 tuổi ở mỗi tháp có bao

nhiêu bé trai, bao nhiêu bé gái?

( Tháp 1 có khoảng 5,5 triệu bé trai; 5,5

triệu bé gái Tháp 2 có khoảng 4,5 triệu

bé trai; gần 5 triệu bé gái)

So sánh số người trong độ tuổi lao

động ở 2 tháp? ( Tháp 1 ít hơn tháp 2)

Nhận xét hình dạng 2 tháp? (Thân,

đáy, đỉnh)

- HS tìm hiểu, trả lời

- GV nhận xét, kế luận

- Các cuộc điều tra dân số cho biết tình hình dân số, nguồn lao động của

1 địa phương, 1 quốc gia

- Dân số được biểu hiện cụ thể bằng 1 tháp tuổi

- Tháp tuổi cho biết tổng số nam và

nữ phân theo đọ tuổi, nguồn lao động hiện tại và tương lai của mỗi địa phương

- Hình dạng tháp tuổi cho biết dân số già hay trẻ

Điều chỉnh, bổ sung:

* Hoạt động 2 Tìm hiểu tình hình gia

tăng dân số trên thế giới thông qua khai

thác biểu đồ dân số

- Mục tiêu: HS biết tình hình gia tăng dân

số trên thế giới thông qua khai thác biểu đồ

dân số, nguyên nhân và hậu quả của sự gia

tăng đó

- Phương pháp: vấn đáp, thuyết trình, thảo

luận, trực quan

2.Tình hình gia tăng dân số thế giới

- Kĩ thuật: động não, tư duy

- Thời gian: 10p

- GV cho HS đọc các thuật ngữ: tỉ lệ sinh,

tỉ lệ tử, gia tăng dân số

- GV giới thiệu cách tính tỉ lệ gia tăng dân

số tự nhiên và gia tăng dân số cơ giới

Bước 1:

- GV chia lớp thành 6 nhóm, hướng dẫn

HS đọc thông tin SGK, biểu đồ H1.2 trao

đổi và trả lời các câu hỏi:

+ Nhóm 1, 2, 3: Dân số thế giới tăng chậm

trong khoảng thời gian nào? Vì sao?

+ Nhóm 4, 5, 6: Dân số thế giới tăng

nhanh từ năm nào? Tăng vọt từ năm nào?

Giải thích nguyên nhân từ các hiện tượng

trên ?

Bước 2: Cá nhân HS thực hiện nhiệm vụ

theo yêu cầu của GV, sau đó trao đổi trong

nhóm để cùng thống nhất phương án trả lời

Bước 3: Đại diện nhóm báo cáo kết quả;

các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, bổ

sung

Bước 4: GV nhận xét, đánh giá và chuẩn

kiến thức

- GV giải thích thêm và rút ra kết luận :

Sau 1950 một số nước kém phát triển ở

Châu Á –Phi – Mĩ Latinh giành được độc

lập, đời sống được cải thiện và những tiến

bộ về y tế làm giảm nhanh tỉ lệ tử vong khi

tỉ lệ sinh vẫn còn cao

* GV kết luận: Dân số thế giới tăng nhanh ở

các thế kỉ XIX- XX

- Dân số thế giới tăng chậm chạp

ở nhiều thế kỉ trước do dịch bệnh, đói kém, chiến tranh

- Dân số thế giới tăng nhanh từ đầu thế kỉ XIX đến nay nhờ

những tiến bộ trong các lĩnh vực kinh tế- xã hội, y tế

Điều chỉnh, bổ sung:

* Hoạt động 3: Tìm hiểu về Bùng nổ 3 Sự bùng nổ dân số

dân số: nguyên nhân, hậu quả, cách

giải quyết

- Mục tiêu: HS có hiểu biết về bùng nổ

dân số và hậu quả của nó, biện pháp khắc

phục

- Phương pháp: vấn đáp, thuyết trình,

thảo luận, trực quan

- Kĩ thuật: động não, tư duy

- Thời gian: 10p

Bước 1: GV yêu cầu HS xem một số

tranh về bùng nổ dân số ở Châu Phi, nạn

đói, đọc thông tin mục 3, lần lượt trả lời

các câu hỏi:

- Bùng nổ dân số là gì? Xảy ra khi nào ?

- Nguyên nhân dẫn đến bùng nổ dân số ở

các nước đang phát triển ?

- Hậu quả bùng nổ dân số? Theo em

thấy, ở địa phương giữa 2 gia đình có

mức thu nhập như nhau, 1 gia đình 2 con

và gia đình 4 con thì có sự khác nhau về

mức sống như thế nào?

- Biện pháp khắc phục, liên hệ địa

phương?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ, có thể

so sánh kết quả làm việc với bạn cùng

bàn để hoàn thành nội dung

GV quan sát HS làm việc, hỗ trợ HS

Bước 3: HS báo cáo kết quả làm

việc,các bạn khác nhận xét, bổ sung

Bước 4: GV đánh giá nhận xét kết quả

làm việc của HS và chuẩn kiến thức

- Dân số tăng nhanh và đột biến (tỉ lệ gia tăng dân số >2.1%) -> bùng

nổ dân số

- Từ những năm 50 của thế kỉ XX, bùng nổ dân số diễn ra ở các nước đang phát triển thuộc châu Á, châu Phi và Mĩ Latinh

+ Nguyên nhân: do các nước này giành được độc lập, đời sống được cải thiện và những tiến bộ về y tế làm giảm nhanh tỉ lệ tử, trong khi tỉ lệ sinh vẫn cao

+ Hậu quả: Tạo sức ép đối với việc làm, phúc lợi xã hội, môi trường, kìm hãm sự phát triển kinh tế- xã hội,

Điều chỉnh, bổ sung:

3.3 Củng cố - Luyện tập

- Mục tiêu:

+ Học sinh vận dụng kiến thức để làm bài tập vận dụng, liên hệ thực tiễn + Định hướng phát triển năng lực tự học, hợp tác, sáng tạo

- Phương pháp: Nêu vấn đề, thuyết trình, thực hành

- Kỹ thuật: Động não,

- Thời gian: 8 phút

- HS làm bài tập trắc nghiệm:

Câu 1: Khoảng thời gian nào dân số TGtăng gấp đôi DSTG đầu công nguyên?

A.Thế kỉ X B Thế kỉ XIV

C.Thế kỉ XVI D Thế kỉ XVII

Câu 2: Tại sao trong những năm gần đây DSTG tăng nhanh?

A.Nhờ những tiến bộ trong lĩnh vực giáo dục

B.Nhừ những tiến bộ trong lĩnh vực kinh tế -xã hội

C.Nhờ những tiến bộ trong lĩnh vực y tế

D.Câu B- C đúng

Câu 3: Hiện nay dân số thế giới có xu hướng như thế nào?

A Tăng nhanh B Tăng dần

C Giảm dần D Không tăng

Câu 4: Làm bài tập 2 /sgk( gv hướng dẫn hs làm )

+ Châu Phi ( cao nhất)

+ Châu Âu ( thấp nhất)

+ GTDSTN của châu Á giảm nhưng tỉ trọng dân số so với toàn thế giới tăng là do: Tỉ lệ sinh vần cao hơn tỉ lệ tử ( vì y học phát triển), trước kia châu Á

đã có sự bùng nổ ds, nhập cư từ các châu lục khác

3.4 Tìm tòi - mở rộng

- Mục tiêu:

+ Học sinh liên hệ thực tiễn, tìm tòi mở rộng kiến thức

+ Định hướng phát triển năng lực tự học, sáng tạo

- Phương pháp: giao nhiệm vụ

- Kỹ thuật: động não

- Thời gian: 2p

- Cho biết tình hình dân số nước ta những năm gần đây?

- Nhà nước ta cần có những chính sách gì về dân số?

5 Hướng dẫn về nhà (2p)

+ Thực hiện bài tập 2/SGK/trang 6

+ Về nhà : Sưu tầm tranh ảnh về các chủng tộc trên thế giới

- Nghiên cứu bài 2: Sự phân bố dân cư và các chủng tộc trên thế giới

+ Dân cư trên thế giới chủ yếu sinh sống ở khu vực nào? Tại sao?

+ Mật độ dân số là gì?

+ Căn cứ vào đâu người ta chia dân cư trên thế giới thành các chủng tộc? ác chủng tộc này sinh sống chủ yếu ở đâu?