Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự bắt buộc do Nhà nước ban hành và đảm bảo thực hiện , thể hiện ý chí của giai cấp thống trị trong xã hội, nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội?. Tuy [r]
Trang 1Ngày soạn: Tuần 7, tiết 7 Ngày giảng
CHỦ ĐỀ: PHÁP LUẬT NƯỚC CHXHCN VIỆT NAM Hình thành kiến thức: Pháp luật nước CHXHCN Việt Nam
Tiến trình dạy học và giáo dục
1 ổn định tổ chức.(1’)
2 Kiểm tra bài cũ: (2’) Kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà của HS
3 Bài mới: 1’
Giới thiệu bài mới : Trong những bài học về quyền và nghĩa vụ công
dân em đã biết rằng Nhà nước không chỉ ban hành văn bản pháp luật quy định các quyền nghĩa vụ đó mà còn bảo đảm thi hành chúng bằng nhiều biện pháp Theo cách đó, Nhà nước thiết lập một khuôn khổ PL và một môi trường thi hành PL Trong đó mỗi công dân, mỗi tổ chức phải biết mình:
- Có quyền làm gì?
- Phải làm gì?
- Làm như thế nào ?
- Không được làm gì ?
Để: Phù hợp yêu cầu lợi ích của người khác và xã hội Không làm hại đến tự do, lợi ích của người khác và xã hội Nhà nước với các quy tắc, chuẩn mực PL là công
cụ chủ yếu để điều hành xã hội Với tư cách là HS THCS, em phải làm gì? Thái độ như thế nào ?
Để giúp các em hiểu và làm đúng theo pháp luật cô cùng các em nghiên cứu bài học hôm nay : Pháp luật nước CHXHCN Việt Nam
Hoạt động 2 : HÌNH THÀNH KIẾN THỨC 30’
- Mục đích: Cung cấp cho học sinh một số biểu hiện về pháp luật
Trang 2- Phương pháp: đàm thoại, thuyết trình, thảo luận nhóm
- Kĩ thuật: động não, trình bày một phút
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS
?Khi nhà nước chưa xuất hiện,
trong xã hội có tồn tại pháp luật
không?
- Khi nhà nước chưa xuất hiện
(xã hội chưa có giai cấp) chưa tồn tại pháp luật
?Pháp luật chỉ xuất hiện khi nào?
-Pháp luật xuất hiện khi xã hội có
giai cấp
?Theo em, pháp luật được hình
thành từ đâu?
*Tên bộ luật thành văn đầu tiê của
nước ta là luật “Hình thư” ra đời năm
1042 (Dưới triều Lý Thánh Tông)
Yêu cầu HS đọc và giải quyết phần
ĐVĐ
GV lâp bảng trên bảng phụ
I ĐẶT VẤN ĐỀ ( 15’)
*Nguồn gốc ra đời của pháp luật
- Sự ra đời của pháp luật gắn với sự
ra đời của nhà nước
*Con đường hình thành pháp luật
-Thông qua con đường lập pháp -Những qui phạm xã hội được nâng lên thành luật
HS trao đổi , trả lời điền vào bảng sau
Cả lớp nhận xét, bổ sung
Điề u
Bắt buộc Cdko được làm
Biện pháp
xử lí
74 - Trả thù
người khiếu nại , tố cáo
- BLHS- Điều 132 : Cải tạo không giam giữ đến 3
Trang 3
?
GV
Những nội dung trong bảng thể
hiện vấn đề gì ?
Giải thích :
Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử
sự bắt buộc do Nhà nước ban hành và
đảm bảo thực hiện , thể hiện ý chí
của giai cấp thống trị trong xã hội,
nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội
Từ việc tìm hiểu vấn đề trên em rút
ra được bài học gì ?
Kết luận và chuyển ý
Một lần nữa chúng ta có thể
khẳng định : Pháp luật chính là công
cụ để thực hiện sự thống trị của giai
cấp Tuy nhiên Pháp luật do Nhà
nước đại diện cho toàn xã hội ban
hành nên cũng mang tính xã hội thể
hiện ý chí và lợi ích của các giai cấp
khác nhau
GV đàm thoại cùng học sinh để rút ra
được kết luận pháp luật là gì ? Giải
thích việc thực hiện đạo đức và thực
hiện pháp luật
Giải thích : Pháp luật là một hiện
tượng vừa mang tính giai cấp lại vừa
thể hiện tính xã hội Hai tính chất này
có quan hệ mật thiết với nhau Xét
theo quan điểm hệ thống không có
pháp luật chỉ duy nhất thể hiện tính
189
- Huỷ hoại rừng
năm tù hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm
- Phạt tiền hoặc phạt tù tùy theo mức
độ vi phạm
HS trả lời ý kiến cá nhân ( ghi vở )
Các điều luật trên quy định :
- Mọi người phải tuân theo pháp luật.Ai vi phạm sẽ bị nhà nước xử lí
HS nhận biết mối quan hệ giữa đạo đức và pháp luật
Đạo đức Pháp luật
- Chuẩn mực đạo đức, xã hội đúc kết từ thực
tế cuộc sống và nguyện vọng của nhân dân
- Tự giác thực hiện
- Sợ dư luận xã hội, lương tâm cắn rứt
- Do nhà nước đặt ra được ghi lại bằng các văn bản
- Bắt buộc thực hiện
- Phạt cảnh
Trang 4?
GV
GV
GV
giai cấp cũng như không có pháp luật
chỉ thể hiện tính xã hội Tuy nhiên
mức độ đậm nhạt của hai tính chất đó
của pháp luật rất khác nhau và
thường hay biến đổi tùy thuộc vào
điều kiện kinh tế, xã hội , đạo đức,
quan điểm, đường lối và các trào lưu
chính trị xã hội trong mỗi nước, ở
mỗi thời kì lịch sử nhất định
GV dùng sơ đồ để giải thích
Cơ sở hình thành đạo đức , pháp
luật
Biện pháp thực hiện đạo đức và
PL ?
Không thực hiện bị xử lý như thế
nào ?
Đàm thoại cùng HS để tìm hiểu đặc
điểm của pháp luật
Đặt giả thiết : Một trường học không
có nội quy, ai muốn đến lớp hay ra về
cũng được , trong giờ học ai thích
làm gì cứ làm theo ý mình thì điều gì
sẽ xảy ra
Gợi ý để HS hình dung ra một xã hội
không có pháp luật thì xã hội sẽ như
thế nào ?
Vậy theo em nhà trường đề ra nội
quy để làm gì ? Vì sao ?
cáo, Phạt tù,Phạt tiền
II NỘI DUNG BÀI HỌC (10’) 1.Khái niệm pháp luật
Pháp luật là các quy tắc xử sự chung, có tính bắt buộc, do Nhà nước ban hành, được nhà nước bảo đảm thực hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục, cưỡng chế.
Trang 5
?
?
Cơ quan, xí nghiệp, nhà máy đề ra
các quy định để làm gì ? Vì sao ?
Xã hội đề ra pháp luật để làm gì ?
Vì sao phải có pháp luật ?
Nhận xét , kết luận
Từ các nhận xét trên em hiểu pháp
luật là gì ?
Yêu cầu HS đọc bài học 1 –
(SGK-60)
Tổ chức cho HS thảo luận về đặc
điểm của pháp luật
Nêu ví dụ minh họa:
VD1 Luật giao thông đường bộ quy
định, khi đi qua ngã tư, mọi người,
mọi phương tiện phải dừng lại trước
đèn đỏ
Em hiểu vấn đề trên quy định điều
gì ?
Vậy qua việc tìm hiểu VD 1
Em hiểu thế nào là tính quy phạm
phổ biến của pháp luật ?
Nêu VD 2 : Qua các phiên tòa Luật
2 Đặc điểm của pháp luật
a Tính quy phạm phổ biến :
- Các quy định của pháp luật là thước đo hành vi của mọi người trong xã hội quy định khuôn mẫu, những quy tắc xử sự chung mang tính phổ biến
Trang 6?
GV
GV
GV
?
?
sư là người bào chữa cho thân chủ
dựa trên các văn bản pháp luật họ có
quyền yêu cầu tòa xử đúng người,
đúng tội
Em hãy cho biết người luật sư thể
hiện tốt vai trò của mình như thế
nào trong pháp luật ?
Vây theo em thế nào là tính xác
định chặt chẽ ?
Nêu VD 3 : Tại điều 138 tội trộm
cắp tài sản
Mục 2 : Phạm tội thuộc một trong
các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù
từ 2 năm đến 7 năm
Khoản e) quy định : Chiếm đoạt tài
sản từ 50 triệu đến 200 triệu đồng
Theo em các điều mục trên quy
định điều gì trong pháp luật ?
Vậy tính bắt buộc của pháp luật
được thể hiện như thế nào ?
Chốt lại, kết luận
Các vấn đề trên nói lên đặc điểm của
pháp luật bao gồm 3 đặc điểm cơ bản
đó là : Tính quy phạm phổ biến, tính
xác định chặt chẽ và tính bắt buộc
Tổ chức cho học sinh thảo luận về
b Tính xác định chặt chẽ :
- Các điều luật được quy định rõ ràng, chính xác, chặt chẽ, thể hiện trong các văn bản pháp luật
c Tính bắt buộc ( tính cưỡng chế)
- Pháp luật do Nhà nước ban hành, mang tính quyền lực Nhà nước, bắt buộc mọi người đều phải tuân theo, ai vi phạm sẽ bị Nhà nước xử lí theo quy định.
.3- Bản chất pháp luật Việt Nam
- Pháp luật nước CHXH chủ nghĩa Việt Nam thể hiện ý chí của giai cấp công nhân và nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam, thể hiện quyền làm chủ của nhân dân Việt Nam trên tất cả lĩnh vực của đời sống xã hội ( chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục )
Trang 7?
GV
?
GV
GV
GV
bản chất và vai trò của pháp luật
Đưa ra VD :
Công dân có các quyền và nghĩa vụ
sau :
- Quyền kinh doanh -> Nghĩa vụ
đóng thuế
- Quyền học tập -> Nghĩa vụ học tập
Theo em các quyền trên thể hiện
điều gì ?
Khẳng định đó là bản chất cơ bản của
pháp luật Việt Nam, giúp cho công
dân phát huy quyền làm chủ của
mình trong việc xây dựng và bảo vệ
đất nước
Vậy em hiểu bản chất pháp luật
Việt Nam thể hiện điều gì ?
Nhận xét ,chốt lại , yêu cầu HS đọc
bài học 3 ( SGK- 60 )
Phân tích làm rõ bản chất của pháp
luật :
+ Về chính trị: Công dân có quyền
tham gia quản lý Nhà nước, quyền
được bầu cử vào cơ quan quyền lực
Nhà nước; Quyền kiểm tra, giám sát
hoạt động của cơ quan, công chức
Nhà nước, quyền tự do ngôn luận, tự
do báo chí
4- Vai trò của pháp luật
- Pháp luật là công cụ để thực hiện quản lý nhà nước , quản lý kinh tế, văn hóa xã hội , giữ vững
an ninh chính trị, trật tự an toàn
xã hội
- Pháp luật là phương tiện phát huy quyền làm chủ của nhân dân ,bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân bảo đảm công bằng xã hội
Trang 8?
?
GV
+ Về kinh tế: Quyền tự do kinh doanh, quyền sở hữu về TLSX, quyền lao động + nghĩa vụ lao động + Về văn hoá: Quyền + nghĩa vụ học tập
+ Về XH: Quyền bảo vệ chăm sóc sức khoẻ
+ Quyền tự do dân chủ, tự do cá nhân: Quyền được bảo hộ tính mạng , quyền tự do đi lại, cư trú, tự
do tín ngưỡng
Đưa ra VD tiếp theo
VD 1 :
-Vi phạm đạo đức sợ lương tâm cắn rứt, dư luận xã hội
- Vi phạm pháp luật bị phạt cảnh cáo, phạt tiền, phạt tù
VD 1 đã khẳng định điều gì ?
Đưa tiếp VD 2 :
- Tài sản có giá trị đăng kí quyền sở hữu
( nhà của, ô tô…)
- Pháp luật quy định biện pháp xử lí hành vi vi phạm quyền lợi, lợi ích hợp pháp của công dân
Giải đáp thắc mắc và chốt lại ý kiến
Trang 9VD 2 khẳng định vai trò gì của
pháp luật ?
Qua phần tìm hiu trên em hiểu
pháp luật có vai trò như thế nào
trong đời sống xã hội ?
Chốt lại , yêu cầu HS đọc bài học 4
(SGK-60)
Qua phần thảo luận trên em rút ra
bài học gì ?
Nhấn mạnh:
- Vi phạm đạo đức sợ lương tâm cắn
rứt, dư luận XH
- Vi phạm PL: Phạt chỉ có quản lí
bằng PL
- PL là phương tiện bảo vệ quyền, lợi
ích hợp pháp của công dân: Tài sản
có giá trị đăng kí quyền sở hữu (nhà
cửa, đất, ô tô ) biện pháp xử lí hành
vi vi phạm quyền, lợi ích hợp pháp
của công dân
Bài học hôm nay gồm những nội
dung cơ bản nào ?
4 Củng cố 5’
GV : Tổ chức cho HS chơi trò chơi : HáI hoa dân chủ về chủ đề “ Sống, lao động, học tập theo Hiến pháp, pháp luật’’
GV : Cho HS chuẩn bị các câu hỏi theo nội dung sau :
Trang 10- Kể chuyện gương người tốt việc tốt và chưa tốt.
- Đọc thơ ,sưu tầm tục ngữ , cao dao về pháp luật
- Xử lí tình huống
HS : Tiến hành thực hiện
* Gương người tốt và chưa tốt:
+ Anh Nguyễn Hữu Thành công an tỉnh Vĩnh Phúc đã hi sinh trong khi đuổi bắt tội phạm
+ Cảnh sát giao thông quận N ( thành phố Hồ Chí Minh ) nhận hối lộ của tài xế
* Cao dao :
Làm người trông rộng , nghe xa
Biết luân , biết lý mới là người tinh
* Tục ngữ
- Làm điều phi pháp điều ác đến ngay
- Luật pháp bất vị thân
- Chí công vô tư
* Xử lý tình huống
Bạn Hưng đi học muộn không làm bài tập , mất trật tự trong lớp , đánh nhau với các bạn
Hành vi của bạn Hưng có vi phạm pháp luật không ? (Lưu ý vừa vi phạm pháp luật ,vừa vi phạm đạo đức)
GV : Nhận xét phần thể hiện của các em ( Cho điểm động viên những em tham gia nhiệt tình )
GV : Kết luận toàn bài : Xa xưa có một thời loài người không có pháp luật, người ta điều chỉnh hành vi của con người bằng những chuẩn mực, những quy tắc xử xự của đạo lí làm người Khi Nhà nước ra đời những quy tắc ,tập quán
Trang 11đó trở nên bất lực trong các hành vi của con người Một phương tiện mới ra đời của con người đó là pháp luật Các quy tắc xử xự của pháp luật trở thành phương tiện quan trọng của đời sống xã hội có giai cấp Với tư cách là pháp luật đấu tranh với những hành vi vi phạm pháp luật, để góp phần xây dựng xã hội bình yên, hạnh phúc.
5- Hướng dẫn HS học bài và làm bài ở nhà.(5‘)
- Học thuộc nội dung bài học
- Làm các bài tập còn lại
- Sưu tầm ca dao , tục ngữ
- Ôn tập kiến thức đã học
- Liên hệ nội dung đã học để làm bài tập của bài Pháp luật và kỉ luật, Pháp luật nước CHXHCN Việt Nam chuẩn bị cho tiết 3 của chủ để: Luyện tập