- phương pháp thực hành, phương pháp thuyết trình, đàm thoại, phương pháp dạy học theo nhóm, phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề.. Tiến trình giờ dạy-giáo dục: 1.[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày giảng: 9A: 9B: Tiết 37.
BÀI 29: AXIT CACBONIC VÀ MUỐI CACBONAT
A Mục tiêu:
1 Về kiến thức: Biết được:
- H2CO3 là axit yếu, không bền
- Tính chất hoá học của muối cacbonat (tác dụng với dung dịch axit, dung dịch bazơ, dung dịch muối khác, bị nhiệt phân huỷ)
- Chu trình của cacbon trong tự nhiên và vấn đề bảo vệ môi trường
2 Về kĩ năng: Xác định phản ứng có thực hiện được hay không và viết các
phương trình hoá học Nhận biết một số muối cacbonat cụ thể
3.Về tư duy: Rèn luyện khả năng quan sát, dự đoán, suy luận hợp lý và suy luận
lôgic
4.Về thái độ và tình cảm
- Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập;
- HS biết chu trình của C trong tự nhiên, nếu chu trình bị phá vỡ sẽ ảnh hưởng đến môi trường, cuộc sống của con người Từ đó nhận thấy trách nhiệm cần tuyên truyền, hợp tác, đoàn kết với cộng đồng trong việc bảo vệ chu trình cacbon
- HS biết q.trình lâu dài để tạo thành các hang động thạch nhũ Từ đó biết tôn trọng di sản và có trách nhiệm tuyên truyền, hợp tác cùng cộng đồng bảo vệ di sản TN
5 Về định hướng phát triển năng lực
* Năng lực chung: Năng lực giao tiếp, năng lực tự học, năng lực hợp tác
*Năng lực riêng: năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học, năng lực giải quyết vấn
đề, năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào thực tiễn
B.Chuẩn bị của GV và HS:
1 Gv: + Ống nghiệm (8)
+ Giá thí nghiệm, ống hút, kẹp gỗ
+ Hoá chất: Na2CO3, NaHCO3, dd HCl, dd Ca(OH)2 , ddCaCl2, ddK2CO3
2 Hs: + ôn lại tính chất hoá học của axit và muối
+ Nghiên cứu trước bài 29
C Phương pháp
- phương pháp thực hành, phương pháp thuyết trình, đàm thoại, phương pháp dạy học theo nhóm, phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
D Tiến trình giờ dạy-giáo dục:
1 Ổn định lớp: (1phút)
- Kiểm tra sĩ số:
2 Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra lồng ghép trong tiết học
3 Giảng bài mới:
* Giới thiệu: Cacbon đioxit là một oxit axit, vậy axit cacbonic và các muối
cacbonat tương ứng có những tính chất nào? Nghiên cứu bài học hôm nay
Hoạt động 1: Tìm hiểu axit cacbonic (7phút)
- Mục tiêu: biết được trạng thái tự nhiên, tính chất hóa học của axit cacbonic
Trang 2- Tài liệu tham khảo và phương tiện: Sgk, sgv, máy tính
- Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật đặt câu hỏi,
- Gv y/c hs đọc thông tin sgk
? Hãy cho biết trạng thái tự nhiên của axit
cacbonic?
→ hs trả lời, hs khác nhận xét
→ Gv nhận xét, kết luận
- Gv đặt vấn đề: các em đã biết sự tạo thành và
phân tích của axit cacbonic
?Hãy viết PTHH chứng minh sự tạo thành và
dễ bị phân tích của axit cacbonic?
→ hs lên bảng viết PTHH, hs khác nhận xét
→ Gv y/c hs rút ra nhận xét về tính chất của
axit cacbonic
I Axit cacbonic
1 Trạng thái tự nhiên và tính chất vật lí
- Tồn tại trong nước mưa
và nước tự nhiên với hàm lượng nhỏ (9/100)
2 Tính chất hoá học
- là axit yếu: dd làm quỳ màu tím chuyển thành màu đỏ nhạt
- là axit không bền:
H2CO3 CO2 +
H2O
Hoạt động 2: Tìm hiểu cách phân loại muối cacbonat (26 phút)
- Mục tiêu: Biết phân loại muối cacbonat và tính chất và ứng dụng của muối cacbonat
- Tài liệu tham khảo và phương tiện: Sgk, sgv, máy tính, chuẩn KT – KN, thí nghiệm
- Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, phương pháp dạy học theo nhóm, phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học:kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật đặt câu hỏi,
? H2CO3 là axit đa axit, nó có thể tạo ra những
loại muối nào? Lấy ví dụ?
- Gv y/c hs đọc thông tin sgk
? Có mấy loại muối cacbonat?
? Muối cacbonat trung hoà là gì?
Muối cacbonat axit là gì?
→ Hs trả lời, hs khác nhận xét
→ Gv ghi bảng và đưa ra CTTQ của 2 loại
muối
? Hãy lấy ví dụ mỗi loại muối?
II Muối cacbonat
1 Phân loại
gồm 2 loại:
- Muối cacbonat trung hoà : Na2CO3, CaCO3…
- Muối cacbonat axit:
NaHCO 3 , Ca(HCO 3 ) 2
Trang 3- Gv hướng dẫn hs nghiên cứu tính tan của
muối cacbonat trong bảng tính tan sgk – T170
? Theo dõi bảng tính tan, nhận xét tính tan của M
cacbonat?
GV bổ sung tính tan của M hiđrocacbonat
? Hãy nhận xét về tính tan của muối cacbonat?
→ hs trả lời, Gv đánh giá, nhận xét
- Gv đặt vấn đề:
? Hãy nhắc lại tính chất hoá học của muối?
? Dự đoán tính chất hóa học của muối
cacbonat?
? Với dụng cụ và hóa chất đã cho, đề xuất thí
nghiệm chứng minh?
-HS các nhóm làm TN chứng minh tính chất
hóa học của muối cacbonat
- Các nhóm báo cáo kết quả, rút ra kết luận
- GV giới thiệu tính chất muối cacbonat axit tác
dụng với dd bazơ tạo muối trung hòa và nước
- GV lưu ý HS: khả năng phân hủy muối
cacbonat trung hòa và muối cacbonat axit
- GV yêu cầu HS đọc mục “Em có biết”
- GV giới thiệu phản ứng muối cacbonat trung
hòa tạo thành muối cacbonat axit
? Thời gian tạo ra các hang động thạch nhũ?
- GV: Cần phải tôn trọng các di sản thiên nhiên
? Liên hệ bản thân?
- Tôn trọng di sản thiên nhiên
- Trách nhiệm: tuyên truyền, hợp tác bảo vệ di
sản thiên nhiên
? Trình bày các ứng dụng của muối cacbonat?
2 Tính chất
a Tính tan
- Muối cacbonat trung hoà: đa số không tan trong nước trừ muối cacbonat của kim loại kiềm
- Muối cacbonat axit: hầu hết đều tan trong nước
b Tính chất hoá học
* Tác dụng với axit NaHCO3 + HCl →
NaCl + CO2 + H2O
Na2CO3 + 2HCl →
2NaCl +CO2 + H2O
↦ Kết luận: Muối cacbonat + dd axit mạnh hơn axit cacbonic →
muối + CO2 ↑ + H2O
* Tác dụng với dd bazơ
K2CO3 + Ca(OH)2 ❑⃗
↦ một số muối cacbonat + dd bazơ ❑⃗
muối ↓ + bazơ mới
Chú ý: muối
hiđrocacbonat +dd kiềm
→ muối trung hoà +
H2O NaHCO3 + NaOH ❑⃗
Na2CO3 + H2O
* Tác dụng với dd muối
Na2CO3 + CaCl2 ❑⃗
↦ dd muối cacbonat + một số muối → 2 muối mới
* Muối cacbonat bị nhiệt phân huỷ (trừ muối cacbonat của kl kiềm)
→ giải phóng khí CO2
Trang 4CaCO3 ⃗t o CaO + CO2
2NaHCO3 ⃗t o Na2CO3 +
H2O +CO2
* Lưu ý: muối cacbonat trung hòa tạo thành muối cacbonat axit
3 Ứng dụng (sgk)
Hoạt động 3 Tìm hiểu chu trình cacbon trong tự nhiên.( 5 phút)
- Mục tiêu: biết được chu trình chuyển hóa cacbon trong tự nhiên
- Tài liệu tham khảo và phương tiện: Sgk, sgv, máy tính
- Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật đặt câu hỏi,
? CO2 tạo ra trong TN từ những nguồn nào?
? CO2 được hấp thụ bởi những con đường
nào?
? Trình bày chu trình của C trong TN?
? Mối quan hệ giữa các thành phần?
? Chu trình cacbon trong tự nhiên có giai
đoạn nào làm ảnh hưởng đến sự biến đổi khí
hậu?
- Quá trình đốt cháy thực vật, cháy rừng thải
trong môi trường khí quyển lượng
cacbonđioxit, cháy rừng gây biến đổi nhiều
đến khí hậu
? Quan sát chu trình cacbon, nhận xét mối
quan hệ các thành phần?
-Có rất nhiều quá trình tạo ra CO2 nhưng chỉ có
1 quá trình hấp thụ khí CO2
? Trách nhiệm của em trong việc BVMT?
- Trồng cây xanh
- Tuyên truyền đến mọi người
- Hợp tác, đoàn kết cùng cộng đồng
III Chu trình cacbon
SGK
4 Củng cố: ( 5 phút)
- Hs hoàn thành phiếu học tập: Hãy cho biết trong các cặp chất sau, cặp nào
có thể tác dụng với nhau? Giải thích và viết PTPƯ
a/ H2SO4 và KHCO3
b/ NaHCO3 và Ca(OH)2
Trang 5c/ K2CO3 và NaCl d/ CaCl2 và K2CO3
5 Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau (1 phút)
- Làm bài tập sgk
- Học bài cũ và đọc trước bài 30
E Rút kinh nghiệm: