Ngữ văn 7 - Từ đồng nghĩa

-Từ đồng nghĩa hoàn toàn : Không phân biệt nhau về sắc thái ý nghĩa.. -Từ đồng nghĩa không hoàn toàn : có sắc thái ý nghĩa khác nhau...[r]

GV: Nguyễn Ngọc Trìu

2

Bản dịch thơ “ Xa ngắm thác núi Lư”

Nắng rọi Hương Lô khói tía bay,

Xa trông dòng thác trước sông này.

Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước, Tưởng dải ngân hà tuột khỏi mây.

rọi : chiếu ánh sáng vào một vật

trông : dùng mắt nhìn để nhận biết.

Nhìn Coi sóc, giữ gìn

cho yên ổn:

Đợi

Ghi nhớ 1

- Từ đồng nghĩa: là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau.

- Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều nhóm từ đồng nghĩa khác nhau.

Nhóm 1 1. Gan dạ

2 Nhà thơ

3 Mổ xẻ

Nhóm 2 1. 2. Máy thu thanh Xe hơi

3 Dương cầm

Nhóm 3 1. Tía

2 Heo

3 Cá lóc

1 Can đảm

2 Thi nhân

3 Phẫu thuật

1 Ra-đi-ô

2 Ô tô

3 Pi-a-nô

1 Cha/ bố

2 Lợn

3 Cá quả

Đồng nghĩa giữa từ

mượn và từ thuần Việt

Đồng nghĩa giữa từ toàn dân và từ địa phương

Nhóm 4 1. Thuyền

2 Quả bóng

3 Quả dứa

1 ghe

2 trái banh

3 trái thơm

- Rủ nhau xuống bể mò cua, Đem về nấu quả mơ chua trên rừng.

(Trần Tuấn Khải)

- Chim xanh ăn trái xoài xanh,

Ăn no tắm mát đậu cành cây đa.

(Ca dao)

- Trước sức tấn công như vũ bão và tinh thần chiến đấu dũng cảm tuyệt vời của quân Tây Sơn, hàng vạn quân Thanh đã bỏ mạng

- Công chúa Ha-ba-na đã hi sinh anh dũng, thanh kiếm vẫn cầm tay

(Truyện cổ Cu-ba)

Cùng chỉ cái chết Khác nhau sắc thái

Ghi nhớ 2

-Từ đồng nghĩa hoàn toàn : Không phân biệt nhau về sắc thái ý nghĩa

-Từ đồng nghĩa không hoàn toàn : có sắc thái

ý nghĩa khác nhau.

Quan sát hình ảnh

kẹo

- Rủ nhau xuống bể mò cua,

Đem về nấu mơ chua trên rừng.

(Trần Tuấn Khải)

- Chim xanh ăn xoài xanh,

Ăn no tắm mát đậu cành cây đa.

(Ca dao)

quả

- Trước sức tấn cơng như vũ bão và tinh thần chiến đấu dũng cảm tuyệt vời của quân Tây Sơn, hàng vạn quân Thanh đã .

-Cơng chúa Ha-ba-na đã anh dũng, thanh kiếm vẫn cầm tay

(Truyện cổ Cu-ba)

bỏ mạng

hi sinh

bỏ mạng

hi sinh

- Hi sinh và bỏ mạng không thể thay thế cho nhau vì nó có sắc thái ý nghĩa khác nhau.

Chia li và chia tay không thể thay thế cho nhau vì:

- Chia li: nghĩa là chia tay lâu dài ,thậm chí là

vĩnh biệt vì kẻ đi là người ra trận.

- Chia tay: chỉ mang tính chất tạm thời ,thường

là sẽ gặp lại trong một tương lai gần.

Thảo luận: (2 phút)

Tại sao đoạn trích trong Chinh phụ ngâm khúc lấy tiêu đề là Sau phút chia li mà khơng là Sau phút

chia tay ?

Ghi nh 3 ớ 3

Không phải bao giờ từ đồng nghĩa cũng có thế thay thế cho nhau Khi nói cũng như khi viết, cần cân nhắc để chọn

trong số các từ đồng nghĩa những từ thể hiện đúng thực tế khách quan và sắc

thái biểu cảm.

Bài tập 4/115 Hãy thay thế các từ in đậm trong

các câu sau :

1 Món quà anh gửi, tôi đã

đưa tận tay chị ấy rồi.

2 Bố tôi đưa khách ra đến

cổng rồi mới trở về.

3 Cậu ấy gặp khó khăn

một tí đã kêu

1 Món quà anh gửi, tôi đã

trao tận tay chị ấy rồi.

2 Bố tôi tiễn khách ra đến

cổng rồi mới trở về.

3 Cậu ấy gặp khó khăn

một tí đã phàn nàn

Nó ……… tử tế với mọi người xung quanh nên ai cũng mến nó.

Mọi người đều bất bình trước thái độ …… của nó đối với trẻ em

- Cuộc Cách mạng tháng Tám có ý nghĩa ………

đối với vận mệnh dân tộc.

- Ông ta thân hình ……… như hộ pháp.

Trong các cặp câu sau, câu nào có thể dùng hai từ đồng nghĩa thay thế nhau, câu nào chỉ dùng được một trong hai từ đồng nghĩa đó?

đối xử đối đãi

A đối xử /

B trọng đại / to lớn to lớn

Bài 7/117

Bài 9:? Chữa các từ dùng sai in đậm trong các câu sau:

-Ông bà cha mẹ đã lao động vất vả, tạo ra các thành quả

=> Hưởng thụ

-Trong xã hội ta không ít người sống ích kỉ, không giúp đỡ

bao che cho người khác.

chúng ta lòng biết ơn đối với thế hệ cha anh.

=> trưng bày

Từ đồng nghĩa

- Phát âm khác

nhau nhưng

nghĩa giống hoặc

gần giống nhau.

- Từ nhiều nghĩa

có thể thuộc

nhiều nhóm từ

đồng nghĩa khác

nhau.

- Đồng nghĩa hoàn toàn (Sắc thái nghĩa giống

nhau)

- Đồng nghĩa không hoàn toàn

(Sắc thái nghĩa không giống nhau)

- Phù hợp với đối tượng và hoàn cảnh

giao tiếp

TIẾT 35 – TIẾNG VIỆT – TỪ ĐỒNG NGHĨA

DÆn dß

- Tìm trong một số VB các cặp từ đồng nghĩa

- Học thuộc 3 ghi nhớ, làm bài tập còn lại

- Soạn bài : Cách lập ý của bài văn biểu cảm