- Em hãy tìm trong hai câu thơ trên những từ có nghĩa giống nhau hoặc tương tự nhau ?... nhỡn, ngú, dũm, liếc trụng coi, chăm súc hi vọng, mong đợi Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa gi
Trang 1GV: Vũ Thị Bích Liên
Trang 2- Em hãy nêu các lỗi thường gặp trong việc sử dụng quan hệ từ ?
Trang 3BT : Cho 2 câu thơ sau:
“Thương nhau trái ấu cũng tròn
Ghét nhau quả bồ hòn cũng méo”
- Em hãy tìm trong hai câu thơ trên những từ
có nghĩa giống nhau hoặc tương tự nhau ?
Trang 5Ví dụ 1 :
– Bản dịch thơ “ Xa ngắm thác núi Lư”
Nắng rọi Hương Lô khói tía bay,
Xa trông dòng thác trước sông này.
Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước,
Tưởng dải ngân hà tuột khỏi mây.
Dựa vào kiến thức đã học ở bậc TH em hãy tìm các từ đồng nghĩa với mỗi từ: rọi, trông ?
Trang 6nhỡn, ngú, dũm, liếc
trụng coi, chăm súc hi vọng, mong đợi
Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau
Chiếu ánh sáng vào một vật nào
đó.
Nhìn để
nhận biết.
Trang 7Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc vào nhiều nhóm từ đồng nghĩa khác nhau.
Ghi nhớ
Trang 9Chim xanh ăn trỏi xoài xanh,
Ăn no tắm mỏt đậu cành cõy đa.
( Ca dao )
Rủ nhau xuống bể mũ cua, Đem về nấu quả mơ chua trờn rừng ( Trần Tuấn Khải )
-Nghĩa giống nhau.
- Khụng phõn biệt về sắc thỏi nghĩa.
Từ đồng nghĩa hoàn toàn
Trang 10VD 2:
Tr ớc sức tấn công nh vũ bão và tinh thần chiến
đấu dũng cảm tuyệt vời của quân Tây Sơn, hàng vạn quân Thanh đã bỏ mạng.
- Công chúa Ha-ba-na đã hi sinh anh dũng, thanh kiếm vẫn cầm tay
- Nghĩa của hai từ “bỏ mạng” và “hy sinh” cú gỡ
giống và khỏc nhau ?
Trang 11-Nghĩa giống nhau.
-Sắc thái nghĩa khác nhau. không hoàn toàn Từ đồng nghĩa
Trang 13VD 1 Rñ nhau xuèng bÓ mß cua
§em vÒ nÊu me chua trªn rõng
( TrÇn TuÊn Kh¶i )
Chim xanh ¨n xoµi xanh
¡n no t¾m m¸t ®Ëu cµnh c©y ®a ( Ca dao )
Trang 14- Hi sinh và bỏ mạng không thể thay thế cho nhau vì có sắc thái ý nghĩa khác nhau.
- Trước sức tấn cơng như vũ bão và tinh thần chiến đấu dũng cảm tuyệt vời của quân Tây Sơn, hàng
Trang 15- Chia li: nghĩa là chia tay lâu dài ,thậm chí là
vĩnh biệt vì kẻ đi là người ra trận
- Chia tay: chỉ mang tính chất tạm thời ,thường
là sẽ gặp lại trong một tương lai gần
VD2: Tại sao đoạn trích trong Chinh phụ ngâm khúc lấy tiêu đề là Sau phút chia li mà khơng là Sau phút chia tay ?
- Tiêu đề Sau phút chia li hay hơn Sau phút chia
tay vì vừa mang sắc thái cổ xưa và diễn tả được
cảnh ngộ sầu bi của người chinh phụ.
- Chia li và chia tay không thể thay thế cho nhau
Giống nhau: rời nhau,mỗi người một nơi
Khác nhau :
Trang 16Ghi nhớ:
- Không phải bao giờ từ đồng nghĩa
cũng có thế thay thế cho nhau Khi nói cũng như khi viết ,cần cân nhắc để chọn trong số các từ đồng nghĩa những từ thể hiện đúng thực tế khách quan và sắc
thái biểu cảm.
Trang 17Bài 3: Tìm từ địa phương đồng nghĩa với từ toàn dân:
nón- mũ heo- lợn
Trang 18mãng cầu- na
vịt xiêm - ngan
Trang 19Bài 4/115:Hãy thay thế các từ in đậm trong các câu sau :
1 Món quà anh gửi, tôi đã
đưa tận tay chị ấy rồi.
1 Món quà anh gửi, tôi đã
trao tận tay chị ấy rồi.
Trang 205/ Phân biệt nghĩa của các từ trong nhóm từ đồng nghĩa sau :
Trang 21Biếu : người biếu có ngôi thứ thấp hơn người nhận.
Tặng : không phân biệt ngôi thứ với người nhận.
Cho : người cho có ngôi thứ cao hơn hoặc ngang bằng người nhận.
kẹo
Trang 22Trong các cặp câu sau, câu nào có thể dùng hai từ
đồng nghĩa thay thế nhau, câu nào chỉ dùng đ ợc một trong hai từ đồng nghĩa đó?
A.
B
Trang 23Bài 9: Chữa các từ dùng sai in đậm trong các câu
sau:
=> Hưởng thụ
-Trong xã hội ta không ít người sống ích kỉ, không giúp
đỡ bao che cho người khác.
chúng ta lòng biết ơn đối với thế hệ cha anh.
=> trưng bày
Trang 25TIẾT 35 – TIẾNG VIỆT – TỪ ĐỒNG NGHĨA
DÆn dß
- Tìm trong một số VB có các cặp từ đồng nghĩa
- Học thuộc 3 ghi nhớ, làm bài tập còn lại
- Soạn bài : Cách lập ý của bài văn biểu cảm