uyết là tên gọi chung của một nhóm thực vật (trong đó có các cây dương xỉ) sinh sản bằng bào tử như rêu nhưng khác rêu về cơ quan sinh dưỡng và sinh sản.. Cơ quan sinh sản.[r]
Trang 1Mục tiêu
Kiến thức:
- Biết một số loài tảo đơn bào, tảo đa bào (nước mặn, nước ngọt) và công dụng của một của chúng
- Mô tả và nêu được đặc điểm của các loài thực vật: rêu, quyết, dương xỉ, hạt trần, hạt kín
- So sánh được thực vật thuộc lớp 2 lá mầm với thực vật thuộc lớp 1 lá mầm
- Nêu được vai trò của các loài thực vật
Kỹ năng:
- Biết phân biệt các loài thực vật trong tự nhiên
Thái độ:
- Yêu thiên nhiên, quan tâm, biết các loài thực vật trong tự nhiên
Trang 2Hoạt động 1: Nhận biết một số loài Tảo
Một số loại tảo thường gặp
Vai trò của tảo
Cũng như thực vật tảo quang hợp tạo khí ……… và chất ……… Nhờ quang hợp tảo là nguồn cung cấp thức ăn và khí ôxy cho động vật
Con người còn dùng tảo làm phân bón, thuốc, nguyên liệu làm giấy, hồ dán
Tảo cũng có thể gây hại như một số tảo đơn bào sinh sản nhanh làm nước nhiễm bẩn, tảo xoắn, tảo vòng sống ruộng lúa quấn quanh gốc khiến cây khó đẻ nhánh
Trang 3Hoạt động 2: Rêu - Cây rêu
rong thiên nhiên có nhiều cây nhỏ bé (nhiều khi chiều cao chưa tới 1cm), thường mọc thành từng đám, tạo nên một lớp thảm mục xanh tươi Những cây tí hon đó là những cây rêu, chúng thuộc nhóm Rêu Em hãy đọc thông tin trong SGK Sinh học 6 từ trang 126 đến trang 127
Môi trường sống của rêu
Rêu sống ở nơi ………
Quan sát cây rêu
Quan sát hình 38.1 em có thể nhận ra được những bộ phận nào của cây?
Dùng các từ sau đây điền vào chỗ chấm thích hợp: rể (giả), thân,
lá, mạch dẫn
Cơ quan sinh dưỡng của rêu: ………,
………, ………
Chưa có ………
Túi bào tử và sự phát triển của rêu
Cơ quan sinh sản là túi bào tử nằm ở ngọn cây Bào tử nảy mầm phát triển thành cây rêu
Vai trò của rêu
Rêu sống ở nơi ẩm ướt
Cơ quan sinh dưỡng gồm: rễ(giả), thân, lá Chưa có mạch dẫn
Rêu tạo oxy, chất mùn, chất đốt
T
Trang 4Hoạt động 3: Quyết - Cây dương xỉ
uyết là tên gọi chung của một nhóm thực vật (trong đó có các cây dương xỉ) sinh sản bằng bào tử như rêu nhưng khác rêu về cơ quan sinh dưỡng và sinh sản Em hãy đọc thông tin trong SGK Sinh học 6 từ trang 128 đến trang 131
Quan sát cây dương xỉ
Cây dương xỉ sống ở: ………
1 Cơ quan sinh dưỡng
Cơ quan sinh dưỡng gồm: ………
2 Cơ quan sinh sản
Dương xỉ sinh sản bằng bào tử,
cơ quan sinh sản
là túi bào tử nằm dưới mặt lá
Q
Nơi sống: Đất ẩm, bờ ruộng, dưới tán cây…
Cơ quan sinh dưỡng gồm:
- Lá già có cuống dài, lá non đầu cuộn tròn
- Thân hình trụ, nằm ngang
- Rễ thật
- Có mạch dẫn
Dương xỉ sinh sản bằng bào tử, cơ quan sinh sản là túi bào tử
Trang 5Hoạt động 4: Hạt trần - Cây thông
hực vật hạt trần là một nhóm thực vật có hạt chứa các hạt trên các cấu
trúc tương tự như hình nón (có nơi quen gọi là quả) chứ hạt không phải
bên trong quả như thực vật hạt kín Ở bài này chúng ta sẽ tìm hiểu về cây thông
hai lá đại diện cho Họ Thông để tìm hiểu đặc điểm của Thực vật hạt trần Em
hãy đọc thông tin trong SGK Sinh học 6 từ trang 132 đến trang 134
Cơ quan sinh dưỡng của cây thông
Điền từ thích hợp và các chỗ trống: Thân cành, Lá, Rễ cọc
Cơ quan sinh dưỡng:
……… màu nâu, xù xì (cành có vết sẹo do lá khi rụng để lại)
……… nhỏ hình kim, mọc từ 2-3 chiếc trên cành con rất ngắn
……… ăn sâu trong đất
Cơ quan sinh sản (nón)
Cơ quan sinh sản của thông là nón đực và nón cái
Nhìn hình 40.2.1 em hãy cho biết đặc điểm của nón đực và nón cái:
Nón đực: ………
Nón cái: ………
Do nón chưa có bầu nhụy chứa noãn nên nó của cây hạt trần không thể coi là một hoa và hạt nằm trên lá noãn hở (hạt trần), nó chưa có quả thật sự
Giá trị của cây Hạt trần
T
Trang 6Hoạt động 5: Hạt kín - Đặc điểm của thực vật Hạt kín
Em hãy đọc thông tin trong SGK Sinh học 6 từ trang 135 đến trang 136
Cơ quan sinh dưỡng
Rễ: rễ cọc hoặc rễ chùm
Thân: có mạch dẫn hoàn thiện, có nhiều dạng và kích thước khác nhau
Lá: đa dạng về cách mọc, kiểu lá, gân lá
Cơ quan sinh sản
Cơ quan sinh sản có hoa, quả, hạt
Hạt nằm trong quả nên được bảo vệ tốt hơn
Hoa và quả có nhiều dạng khác nhau
Môi trường sống đa dạng
→ Đây là nhóm thực vật tiến hóa hơn cả
Hoạt động 6:
Lớp Hai lá mầm và lớp Một lá mầm – Các bậc phân loại
hực vật hạt kín gồm cây Hai lá mầm và cây Một lá mầm Em hãy đọc thông tin trong SGK Sinh học 6 từ trang 137 đến trang 141
Hình 42.1 bao gồm hai cây đại điện cho cây Một lá mầm và cây Hai lá mầm Căn cứ vào các
đặc điểm của rễ hoa hãy phân biệt cây hai lá mầm và cây một lá mầm theo các đặc điểm sau
Thân
Kiểu gân lá
Số cánh hoa
Rễ
Đặc điểm phân biệt giữa lớp Hai lá mầm và lớp Một lá mầm
Hai lớp này phân biệt với nhau chủ yếu ở số lá mầm của phôi Ngoài ra còn một vài dấu hiệu
để phân biệt khác như kiểu rễ, kiểu gân lá, số cánh hoa, dạng thân, …
Các bậc phân loại
Các em hãy dùng các từ sau điền vào chỗ trống thích hợp: cao đến thấp, cơ sở, giống nhau, khác nhau
Bậc phân loại thực vật từ cao đến thấp: Ngành – Lớp – Bộ – Họ – Chi – Loài
- Ngành là bậc phân loại ………
- Loài là bậc phân loại ……… Các cây cùng loài có nhiều điểm
……… về hình dạng, cấu tạo
- Bậc càng thấp thì sự ……… giữa các thực vật cùng bậc càng ít
T
Trang 7Hoạt động 7: Nguồn gốc cây trồng
Em hãy đọc thông tin trong SGK Sinh học 6 từ trang 144 đến trang 145
Em hãy kể tên một vài loại cây trồng và công dụng của nó? Em hãy cho biết những cây đó được trồng với mục đích gì?
Quan sát hình tìm sự khác nhau giữa cây cải dại và các cây cải trồng, hoàn thành bảng sau đây
Tên cây
Bộ phận dùng
So sánh tính chất Cây hoang dại Cây trồng
Cải ……… Lá
Cải ……… Hoa
Cải ……… Thân
Cây trồng bắt nguồn từ đâu?
Cây trồng bắt nguồn từ cây dại
Cây trồng phục vụ nhu cầu cuộc sống của con người
Cây trồng khác cây dại như thế nào?
Tuỳ theo mục đích sử dụng mà con người đã tạo ra được nhiều cây trồng khác xa và tốt hơn tổ tiên của chúng
Muốn cải tạo cây trồng cần phải làm gì?
Cải biến tính di truyền: lai, chiết, ghép, chọn giống, cải tạo giống, nhân giống
Chăm sóc: tưới nước, bón phân, phòng trừ sâu bệnh
Trang 8Mục tiêu
Kiến thức:
- Nêu được vai trò của thực vật đối với động vật và người
- Giải thích được sự khai thác quá mức dẫn đến tàn phá và suy giảm đa dạng sinh vật
Kỹ năng:
- Nêu các ví dụ về vai trò của cây xanh đối với đời sống con người và nền kinh tế
Thái độ:
- Yêu thiên nhiên, biết cách bảo vệ môi trường tự nhiên
a biết thực vật nhờ qua trình quang hợp đã tạo nguồn thức ăn cho các sinh vật nhưng vai trò của thực vật không chỉ thế Thực vật còn có ý nghĩ to lớn trong việc điều hòa khí hậu
và bảo vệ môi trường Em hãy đọc thông tin trong SGK Sinh học 6 từ trang 146 đến trang
156
Thực vật góp phần điều hòa khí hậu
Em hãy quan sát hình 46.1 và cho biết vai trò của thực vật đối với việc điều hòa lượng khí cacbônic và ôxy trong không khí?
Dựa vào thông tin của bảng em hãy trả lời các câu hỏi sau: Lượng mưa ở hai nơi A và B khác nhau như thế nào? Nguyên nhân nào khiến khí hậu hai nơi A và B khác nhau?
T
Trang 9Để giảm bớt tác hại của các khí thải này bên cạnh những biện pháp kỹ thuật người ta còn trồng nhiều cây xanh quanh nhà máy Em hãy giải thích tại sao?
Thực vật bảo vệ đất và nguồn nước Người ta đo lượng chảy của dòng nước mưa rơi xuống nơi ……… yếu nhiều hơn so với nơi ………
Rễ có vai trò giữ đất Khi trời mưa đất đồi trọc sẽ bị
……… Cũng tương tự nếu ven sông, ven
bờ biển không có ……… giữ đất sẽ gây hiện tượng xói lở
Trong quá trình quang hợp, thực vật lấy vào khí cacbonic (CO2) và nhả ra khí oxi (O2) Quá trình hô hấp thì ngược lại
→ Thực vật giúp ổn định lượng khí CO 2 và O 2 trong không khí
Nhờ tác dụng cản bớt ánh sáng và tốc độ gió, thực vật có vai trò quan trọng trong việc điều hòa khí hậu, tăng lượng mưa của khu vực
Những nơi có nhiều cây cối như ở vùng rừng núi thường có không khí trong lành vì lá cây có tác dụng ngăn bụi, diệt một số vi khuẩn, giảm ô nhiễm môi trường
Trang 10Khi trên rừng, đồi không có cây giữ thì đất, nước theo nước mưa sẽ dồn hết xuống vùng thấp lấp sông suối gây
………
Mặc khác nơi không giữ được nước gây
………
Nơi có rừng ngoài giúp bảo vệ đất, ngăn lũ lụt, hạn hán còn giúp nước thâm từ từ vào đất giúp tạo và bảo vệ nguồn ………
Vai trò của thực vật đối với động vật
Các em đã học thực vật quang hợp tạo ôxy và chất hữu cơ
Động vật đã sử dụng ôxy để ……… và chất hữu cơ từ thực vật để làm
………
Tuy nhiên có một số loại cây có thể gây hai cho động vật như: trúc đào, đuốc cá, cà độc được
có độc tính cao gây nguy hiểm cho động vật khi ăn phải
Ngoài ra thực vật còn là nơi ơ và nơi sinh sản của một số loài vật
Thực vật với đời sống con người
Có bao giờ chúng ta tự hỏi: một số thứ xung quanh chúng ta như thức ăn, quần áo, hằng ngày của chúng ta được lấy từ đâu? Nguồn cung cấp các sản phẩm ấy một phần lớn là từ thực vật
Em hãy kể tên một số loại cây và công dụng của chúng đối với con người mà em biết:
Thực vật, đặc biệt là thực vật rừng giúp giữ đất, chống xói mòn
Thực vật đặc biệt là thực vật rừng đã góp phần hạn chế lũ lụt, hạn hán
Thực vật góp phần tránh hạn hạn và bảo vệ nguồn nước ngầm
Trang 11STT Tên cây
Cây lương thực
Cây thực phẩm
Cây
ăn quả
Cây công nghiệp
Cây lấy gỗ
Cây làm thuốc
Cây làm cảnh
Cây
có công dụng khác
2
3
4
5
6
Một cây có thể có nhiều công dụng khác nhau đối với con người Bên cạnh đại đa số cây có ích cũng có một số ít cây có hại cho sức khỏe con người nếu ta sử dụng không đúng cách:
Những cây có giá trị sử dụng
Thực vật có công dụng nhiều mặt: như cung cấp lương thực, thực pẩm, gỗ …
Đó là nguồn tài nguyên quý giá, chúng ta cần bảo vệ và phát triển nguồn tài nguyên
đó để làm giàu cho Tổ Quốc
Những cây có hại cho sức khỏe con người
Đa số thực vật có lợi, một số ít chứa chất độc gây hại cho con người như: thuốc lá, cây thuốc phiện, cây cà độc dược,