Các em thường nhằm lẫn giữa các câu lệnh lặp, các em chưa phân biệt khi nào thì dùng câu lệnh lặp với số lần xác định và chưa xác định do đó khi thực hành trên máy để viết chương trình t
Trang 1PHẦN 1 ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lí do chọn đề tài
Hiện nay nền kinh tế - xã hội ngày càng phát triển, hội nhập kinh tế ngày càng mở rộng đòi hỏi nền giáo dục Việt Nam không ngừng cải tiến, đổi mới phù hợp với thế giới và các quốc gia trong khu vực Đã qua rồi cái thời "Thầy đọc - trò ghi" của những năm về trước Giáo dục hiện đại không chỉ phải đi sâu nghiên cứu cập nhật nội dung kiến thức mới mà còn phải đầu tư tìm ra những phương pháp giảng dạy mới khoa học và hiệu quả hơn Phương pháp hiện đại đòi hỏi sử dụng giữa 3 yếu tố đó là: dụng cụ học tập, nội dung và phương pháp giảng dạy của thầy
và tính tích cực của của học sinh Mỗi yếu tố đều giữ vai trò rất quan trọng, quyết định đến sự thành bại trong dạy học
Mặt khác, trong bối cảnh đó, nền giáo dục còn có những bất cập về chất lượng giáo dục, nhiều giáo viên sử dụng phương pháp dạy học lạc hậu đã gây nên tình trạng thụ động trong học tập của học sinh dẫn đến hiệu quả dạy học chưa cao Học sinh ít được lôi cuốn động viên khích lệ để hứng thú, tự giác học tập, gây nên tình trạng chán học, bỏ học ở một số bộ phận học lực yếu kém Cùng với nhiều nguyên nhân, tình trạng này trở nên khá gay gắt, khó khắc phục
Đặc trưng của môn Tin học lớp 8 là kiến thức về lập trình Ngôn ngữ lập trình dường như rất xa lạ vì đây là kiến thức đầu tiên trong lập trình mà các em được học
Qua giảng dạy môn Tin học ở trường THCS Lạc Hòa, bản thân tôi nhận thấy rằng nhiều học sinh lớp 8 thấy môn lập trình Pascal khó và khô khan Mới đầu các
em cũng rất sợ vì khi thấy giải một bài toán ở ngoài thì đơn giản và chỉ trong vòng vài giây có thể nhẩm ra kết quả còn ở trong lập trình cũng bài toán đó mà phải làm đến hàng chục phút mà có thể cho kết quả sai Pascal trở nên quá xa lạ và khó khăn đối với người sử dụng và nhất là đối với học sinh THCS là những người đang trực tiếp ứng dụng ngôn ngữ lập trình này
Xét ở một góc độ nào đó Lập trình cũng là một môn học khó đối với học sinh THCS Khó ở đây không phải do tính phức tạp của môn học hay phạm vi kiến thức quá rộng lớn Nếu đem so sánh môn học Lập trình và các phân môn Toán học ở trường THCS thì Lập trình Pascal gọn nhỏ hơn nhiều lần
Lập trình Pascal "khó" đối với học sinh THCS ở chỗ: môi trường lập trình Pascal có giao diện và các từ khóa đều bằng tiếng Anh, các dòng thông báo hay trợ giúp cũng vậy Nhìn chung học sinh THCS vốn tiếng Anh không nhiều, đa số các
em còn yếu về tiếng Anh Lấy đơn vị lớp để tính thì mỗi lớp chỉ có một vài em được gọi là "thông thạo" tiếng Anh qua các bài học Hầu hết số còn lại nằm trong trạng thái "mù tịt" Đây là một khó khăn cho việc hiểu được Pascal
Trang 2Một vấn đề nữa cũng là rào cản đối với việc các học sinh THCS tiếp cận với lập trình Pascal đó là: tư duy Toán của các em dừng lại ở mức độ Sách Giáo Khoa Toán THCS do đó kỹ năng phân tích, tổng hợp, xây dựng thuật toán cho mỗi bài toán hay vấn đề cần lập trình chưa tốt Các em thường nhằm lẫn giữa các câu lệnh lặp, các em chưa phân biệt khi nào thì dùng câu lệnh lặp với số lần xác định và chưa xác định do đó khi thực hành trên máy để viết chương trình thì chương trình không chạy dẫn đến các em chán học và không yêu thích học ngôn ngữ Pascal
Trong quá trình giảng dạy tôi luôn luôn tìm tòi, học hỏi, trao đổi với đồng nghiệp để tìm ra phương pháp dạy mang lại hiệu quả cao, đó chính là lí do mà tôi
tìm hiểu và đưa ra “ Một số biện pháp giúp học sinh học tốt câu lệnh lặp trong Pascal Tin Học 8 tại Trường THCS Lạc Hòa ”, để phần nào giúp học sinh có cái
nhìn tổng quát về câu lệnh lặp từ đó tránh được các lỗi khi viết chương trình
2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: sách Tin học 8 quyển 3
- Phạm vi nghiên cứu: Học sinh khối 8 tại Trường THCS Lạc Hòa
3 Lịch sử đề tài
Qua trao đổi với đồng nghiệp vấn đề này đã được nhiều người quan tâm
và đều nhận ra cần phải có những phương pháp nào đó để giúp học sinh học tốt tin học 8 nhưng chưa có một phương pháp cụ thể nào về vấn đề này Nên tôi đã mạnh dạn áp dụng một số phương pháp dạy học mới vào học sinh của mình đang giảng dạy để giúp các em tiếp cận tốt hơn với những kiến thức mới và qua đó có thể giúp các em học tốt ngôn ngữ lập trình Pascal
4 Mục đích nghiên cứu
- Theo tinh thần đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới sách giáo khoa đã nâng cao kết quả học tập của học sinh: học sinh có cơ hội hoạt động nhiều hơn, tự lực hơn Thế nhưng tính tích cực của các em chưa cao nên việc nắm vững kiến thức và vận dụng kiến thức còn hạn chế, nhiều em còn lơ là trong học tập Mặt khác, lập trình pascal là môn học khó hiểu và khó nhớ do đó có một số học sinh nhằm lẫn giữa các câu lệnh khi viết chương trình Để giúp học sinh hiểu và phân
biệt được các câu lệnh lặp thì tôi đã sử dụng các ví dụ minh họa cụ thể để học sinh
hiểu như thế nào gọi là ‘lặp’ và như thế nào là ‘lặp với số lần biết trước và lặp với
số lần chưa biết trước’ Và hình thành ở học sinh kĩ năng phân tích, xử lý các vấn
đề liên quan đến vòng lặp trong quá trình lập trình các chương trình đơn giản sau này
5 Điểm mới của đề tài:
Việc thực hiện nội dung này đã góp thêm một phương pháp mới trong việc giảng dạy học sinh lớp 8 có được kỹ năng cơ bản để giải bài toán trên máy tính bằng ngôn ngữ lập trình Pascal Tạo cho học sinh sự thích thú nhằm nâng cao tính
Trang 3tích cực, độc lập, sáng tạo và kỹ năng chuyên nghiệp của học sinh trong quá trình
sử dụng máy vi tính
Bên cạnh đó các học sinh sẽ cùng hỗ trợ lẫn nhau và thúc đẩy nhau cùng học tập, cùng tiến bộ Những đối tượng khác có niềm đam mê lập trình, đam mê nghiên cứu viết phần mềm tin học sẽ ngày càng hứng thú khám phá trong quá trình thực hành trên máy tính
Từ kết quả thao tác thực tế, thực hành của học sinh qua mỗi tiết học, học sinh có thể tự mình đánh giá kiến thức tiếp thu bài của mình, của bạn kết hợp tự đánh giá của giáo viên đối với mỗi học sinh Qua đó học sinh có thể tự điều chỉnh quá trình học tập của mình để lĩnh hội tri thức một cách đầy đủ và tốt nhất, Thầy cũng điều chỉnh được hoạt động dạy của Thầy, dẫn đến nâng cao chất lượng bộ môn Tin học trong nhà trường Có thể nói điểm mới của sáng kiến chính là học sinh học lý thuyết và học lý thuyết từ thực tế, thực hành trực tiếp với các thiết bị trực quan, máy tính, kết hợp học sinh tự đánh giá chính mình, đánh giá bạn đã làm được gì? Chưa làm được gì so với yêu cầu đặt ra qua các tiết thực hành
Trang 4PHẦN 2 GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Cơ sở lý luận
Ngày nay, trên thế giới đang diễn ra quá trình tin học hoá trên nhiều lĩnh vực hoạt động của xã hội loài người và đem lại nhiều hiệu quả to lớn
Sự phát triển mạnh mẽ như vũ bão của tin học đã làm cho xã hội có nhiều nhận thức mới về cách tổ chức các hoạt động Nhiều quốc gia trên thế giới ý thức được rất rõ tầm quan trọng của tin học và có những đầu tư lớn cho lĩnh vực này, đặc biệt trong giáo dục nâng cao dân trí về tin học và đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao
Đảng và Nhà nước ta đã nhận thấy được tầm quan trọng của ngành Tin học và
đã đưa môn học này vào nhà trường phổ thông như những môn khoa học khác
Việc đưa CNTT vào hoạt động giảng dạy trong nhà trường nói chung đã được sự quan tâm đăc biệt của ngành giáo dục Thực tế đó đòi hỏi cần phải nhanh chóng nâng cao chất lượng giảng dạy bằng cách phát huy những ưu thế của lĩnh vực CNTT, phải biết tận dụng nó, biến nó thành công cụ hiệu quả phục vụ cho sự nghiệp giáo dục.Việc đưa CNTT vào giảng dạy những năm gần đây đã chứng minh, công nghệ tin học đem lại hiệu quả rất lớn trong quá trình dạy học, làm thay đổi nội dung, phương pháp dạy học CNTT là phương tiện để tiến tới “xã hội học tập” Mặt khác, giáo dục và đào tạo đóng vai trò quan trọng thúc đẩy sự phát triển của CNTT thông qua việc cung cấp nguồn nhân lực cho CNTT Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng yêu cầu “đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong giáo dục đào tạo ở tất cả các cấp học, bậc học, ngành học theo hướng dẫn học CNTT như là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới phương pháp dạy học ở các môn”
2 Thực trạng vấn đề
Thực tế việc giảng dạy sử dụng các phương pháp giáo dục truyền thống không đáp ứng được mục tiêu dạy học Trong khi khoa học công nghệ ngày càng phát triển thì việc chiếm lĩnh tri thức mới đòi hỏi người học cần phải giữ vai trò chủ động Trong khi đó đa phần học sinh trường ta còn rất thụ động, phần lớn do khả năng nhận thức của các em còn nhiều hạn chế, nhiều em có hoàn cảnh đặt biệt khó khăn, các em ít được tiếp xúc với máy tính Vì thế, việc phát huy tính tích cực trong các môn học nói chung và bộ môn Tin học 8 nói riêng là vấn đề cực kỳ quan trọng
Trong quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy Pascal là môn học khó đối với các
em học sinh Khối 8, vì có một số thuật toán các em chưa được học ở bộ môn Toán, thêm vào đó là các em chỉ sử dụng các câu lệnh bằng Tiếng Anh để thể hiện khi
Trang 5lập trình Do đó việc học tập của học sinh vẫn còn mang tính mơ hồ, như bị ép buộc, dẫn đến khi các em viết chương trình thì lẫn lộn giữa câu lệnh này với câu lệnh kia
2.1 Thuận lợi
- Ban giám hiệu trường luôn quan tâm giúp đỡ, tạo điều kiện tốt cho việc dạy và học Thường xuyên nhắc nhỡ, động viên cán bộ giáo viên cải tiến các phương pháp dạy học và đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin trong các tiết dạy Tạo điều kiện sắm sửa máy móc, trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học môn Tin học
- Sự ủng hộ nhiệt tình của các đồng nghiệp đã giúp cho quá trình giảng dạy Tin học của tôi đạt hiệu quả cao hơn
- Nhà trường có giáo viên trẻ nhiệt tình năng động, được đào tạo qua trường lớp sư phạm và đạt chuẩn về chuyên môn nghiệp vụ
- Chương trình sách giáo khoa có nội dung kiến thức phù hợp với thực tế cuộc sống của học sinh và có nhiều tranh ảnh đẹp dễ bắt mắt tạo niềm hứng thú cho học sinh
- Sự phát triển công nghệ thông tin giúp giáo viên có nhiều nguồn tư liệu, hình ảnh qua mạng Internet
- Học sinh chăm ngoan, biết vâng lời thầy cô, giúp đỡ lẫn nhau trong học tập
- Mỗi lớp đều có số học sinh ham học, tích cực phát biểu xây dựng bài trong giờ học là nguồn động viên lớn trong quá trình giảng dạy của tôi
- Vì là môn học trực quan, sinh động, môn học khám phá những lĩnh vực mới nên học sinh rất hứng thú học, nhất là những tiết thực hành
- Đời sống kinh tế gia đình của một số em học sinh ở nhà đã có máy vi tính nên cũng có những thuận lợi nhất định đối với môn học
2.2 Khó khăn
- Nhà trường có một phòng máy vi tính để cho học sinh thực hành nhưng vẫn còn hạn chế về số lượng, mỗi lần thực hành có tới ba đến bốn em ngồi cùng một máy nên các em không có nhiều thời gian để thực hành làm bài tập một cách đầy
đủ, nên ảnh hưởng đến chất lượng giờ thực hành học tập của học sinh
- Điều kiện phục vụ dạy học, tài liệu, sách báo cho giáo viên và học sinh tham khảo chưa được phong phú
- Mức độ tiếp thu kiến thức của học sinh là khác nhau nên tính hiệu quả chưa đồng đều Đòi hỏi sự đầu tư thời gian công sức của giáo viên nhiều
- Đa số các em học sinh chỉ được tiếp xúc với máy vi tính ở trường là chủ yếu,
do đó sự tìm tòi và khám phá máy vi tính với các em còn hạn chế, nên việc học tập của học sinh vẫn còn mang tính chậm chạp
Trang 6- Trình độ ngoại ngữ của các em còn thấp dẫn đến việc ghi nhớ kiến thức bài học gặp rất nhiều khó khăn vì vậy khả năng tiếp thu bài mới và vận dụng bài cũ cũng như kĩ năng thực hành trên máy tính còn kém
- Một số em “ngại” sử dụng máy nên “nhường” cho bạn kế bên sử dụng.
- Đời sống của gia đình học sinh còn khó khăn chỉ lo làm ăn mưu sinh chưa thật sự quan tâm sâu sát về việc học cũng như hoạt động của con em mình
2.3 Thực trạng
Đa phần đời sống kinh tế của gia đình các em thuộc khó khăn và vùng sâu nên sự tiếp súc với máy tính và Internet còn rất nhiều hạn chế Mặt khác trong chương trình học thì có một số khái niệm, từ ngữ chuyên môn, cấu trúc máy tính, một số bộ phận của máy tương đối mới với các em nên các em rất dễ nhầm lẫn Chính vì thế mà giáo viên phải bám sát từng đối tượng học sinh Hệ thống bài tập
đưa ra cần bán sát bài dạy Điều kiện phục vụ dạy học, tài liệu cho giáo viên và học
sinh tham khảo chưa được phong phú
2.3.1 Số liệu thống kê
Kết quả khảo sát các lớp trước khi thực hiện đề tài:
TỔNG SỐ HỌC SINH GIỎI KHÁ TB YẾU KÉM GHI CHÚ
2.3.2 Nguyên nhân thực trạng
- Học sinh trường phần lớn là người dân tộc, sự quan tâm của phụ huynh đến việc học tập của con em còn nhiều hạn chế, điều kiện để các em có máy vi tính ở nhà là rất khó, hầu hết các em chỉ được tiếp xúc, làm quen với máy tính trong giờ học dẫn đến việc sử dụng máy của học sinh còn lúng túng, chất lượng giờ học chưa cao Một bộ phận học sinh chưa coi trọng môn học, xem đây là một môn phụ nên chưa có sự đầu tư thời gian cho việc học
- Do một số khái niệm về máy tính, từ ngữ chuyên môn, các thành phần của mạng máy tính là tương đối mới và khó nhớ đối với các em nên các em rất thụ động trong giờ học, có không ít học sinh chưa cố gắng trong học tập, không chịu khó động não, nên ảnh hưởng không nhỏ đến việc học
3 Cấu trúc câu lệnh lặp:
Dạng 1: Lặp với số lần biết trước For…Do
Cú pháp:
For <Biến đếm > := <giá trị đầu> to <giá trị cuối> do <Câu lệnh> ;
Trong đó:
+ for, to, do: là các từ khóa
+ Biến đếm: có kiểu nguyên.
+ Giá trị đầu và giá trị cuối là các biểu thức có cùng kiểu với biến đếm và giá trị cuối phải lớn hơn hoặc bằng giá trị đầu.
Trang 7+ Câu lệnh có thể là câu lệnh đơn giản hay câu lệnh ghép
Nguyên lý hoạt động
1 Biến đếm nhận giá trị của giá trị đầu
2 Máy kiểm tra xem giá trị của biến đếm còn nhỏ hơn giá trị của biểu thức giá trị cuối hay không (biến đếm ≤ giá trị cuối)
3 Nếu việc kiểm tra:
- Cho giá trị sai câu lệnh sẽ bị bỏ qua
- Cho giá trị đúng:
+ Máy sẽ thực hiện câu lệnh sau từ khóa do
+ Tăng giá trị của biến đếm lên giá trị đứng liền sau của
- Quay trở lại bước 2
Trong cấu trúc For to do, câu lệnh được thực hiện lặp đi lặp lại cho đến khi giá trị của biến đếm lớn hơn giá trị cuối Mỗi lần thực hiện xong câu lệnh, giá trị của biến đếm được tăng lên đến giá trị liền sau của nó
Dạng 2: Lặp với số lần chưa biết trước While…Do
Cú pháp:
While <điều kiện> do <câu lệnh>;
Trong đó:
+ Điều kiện: thường là một phép so sánh.
+ Câu lệnh là thân chu trình và có thể là câu lệnh đơn hoặc câu lệnh ghép
Nguyên lý hoạt động:
1 Máy tính xác định giá trị của điều kiện
2 Tuỳ thuộc vào giá trị của điều kiện:
- Nếu điều kiện có giá trị đúng, máy tính sẽ thực hiện câu lệnh sau đó quay lại bước 1
- Nếu điều kiện có giá trị sai, câu lệnh sẽ bị bỏ qua và việc thực hiện lệnh lặp kết thúc
• Nhận xét:
- Câu lệnh được thực hiện lặp đi lặp lại cho đến khi nhận giá trị sai Câu lệnh
sẽ không được thực hiện lần nào nếu nhận giá trị sai ngay từ khi bắt đầu vào chu trình
- Trong thân chu trình phải có câu lệnh làm thay đổi giá trị của để tránh xảy
ra vòng lặp vô tận
4 Một số ví dụ :
Để giúp học sinh phân biệt được câu lệnh lặp biết trước và câu lệnh lặp chưa biết trước, tôi đã nêu một số ví dụ và trình chiếu một số hình ảnh để minh họa cho
ví dụ như sau:
Trang 8Ví dụ 1: Em hãy liệt kê các hoạt động mà hằng ngày em phải thực hiện lặp đi lặp
lại nhiều lần?
- Giáo viên gọi vài học sinh đứng lên trả lời
+ Học sinh 1: Đánh răng hai lần vào buổi sáng và buổi tối
+ Học sinh 2: Học bài
+ Học sinh 3: lặt rau
+ Học sinh 4: ăn cơm ba bữa
- Giáo viên hỏi tiếp: trong 4 đáp án của 4 bạn vừa nêu, em nào cho Thầy biết đáp
án nào lặp với số lần biết trước và số lần chưa biết trước?
+ Học sinh: đánh răng hai lần và ăn cơm ba bữa là lặp với số lần biết trước, lặt rau
và học bài là lặp với số lần chưa biết trước vì học bài khi nào thuộc thì nghĩ nên chưa biết số lần lặp lại là bao nhiêu
Ví dụ 2: Giáo viên sẽ đặt câu hỏi như sau:
Các em quan sát hình 1 và cho biết phải đổ bao nhiêu lần thì bình sẽ được đổ đầy nước và công việc gì được làm đi làm lại nhiều lần
+ Học sinh sẽ trả lời được ngay là số lần thực hiện là 50 lần và công việc được làm đi làm lại là công việc đổ nước vào bình
- Tiếp theo cho các em xem hình thứ 2 như sau:
Bình này chứa tối đa là 50 lít
? lít
Hình 2
Ca
Bình này chứa tối đa là 50 lít
1 lít
Hình 1
Ca
Trang 9Giáo viên đặt câu hỏi như sau:
+ Các em cho Thầy biết phải đổ bao nhiêu ca nước để bình đầy nước ?
+ Đổ khi nào thì dừng việc đổ nước?
- Từ hai câu hỏi trên thì các em sẽ trả lời được là: chưa biết được số lần đổ và thực hiện công việc đổ nước cho đến khi bình đầy thì dừng việc đổ nước lại
=> Từ hai hình ảnh ở trên chúng ta có thể giúp cho các em hiểu và biết được như thế nào là lặp và phân biệt được lặp với số lần biết trước và lặp với số lần chưa biết trước
- Sau khi các em đã biết được như thế nào là lặp và phân biệt được hai dạng lặp
- Tiếp theo giáo viên đưa 2 bài toán làm ví dụ như sau:
Bài 1: Viết chương trình tính tổng sau:
S=1+2+3+…+100
Bài 2: Viết chương trình in ra các số lẽ nhỏ hơn hoặc bằng n, với n được nhập từ
bàn phím
Giáo viên đưa ra các câu hỏi sau:
Câu hỏi 1: Trong 2 bài toán trên bài nào xác định được số lần lặp?
Học sinh trả lời: bài 1 xác định được số lần lặp, cụ thể là cộng dồn đến 100
Câu hỏi 2: Em hãy viết câu lệnh lặp để tính tổng S ở bài 1?
Học sinh trả lời:
S:=0;
For i:=1 to 100 do
S:=s+i ;
Câu hỏi 3: bài 2 đã xác định được số lần lặp hay không?
Học sinh trả lời: chưa xác định được số lần lặp vì n được nhập từ bàn phím và
không biết có được bao nhiêu số lẽ
Câu hỏi 4: để tìm ra các số lẽ ta phải làm như thế nào?
Học sinh trả lời:
Cho biến i có giá trị ban đầu bằng 1 vì số lẽ đầu tiên là 1
Dùng vòng lặp while…do với điều kiện i<=n và i:=i+2 ( i:=i+2 vì số lẽ sau bằng số
lẽ trước cộng với 2 )
Câu hỏi 5: Em hãy viết câu lệnh lặp để tìm các số lẽ ở bài toán 2
Học sinh trả lời:
i:=1 ;
while i<=n do
begin
write(i:3,’, ‘);
Trang 10i:=i+2 ; end;
Câu hỏi 6 : hai bài toán trên khác nhau ở điểm nào?
Học sinh trả lời: Bài toán 1 đã biết số lần lặp cụ thể, bài toán 2 chưa xác định
được lần lặp cụ thể
Bài 3: Tính tổng S = 1 + 1/2 + 1/3 + + 1/n
• Nhận xét:
- Trong biểu thức trên, số hạng thứ i của tổng có thể tính được theo công thức S(i)
= 1/i (i=1,2, ,n)
- Trường hợp này có thể sử dụng được số lần lặp Chọn vòng lặp FOR.
• Chương trình:
Var i, n : Integer; S:Real;
Begin
Write('Hay nhap vao so nguyen n=');
Readln(n);
S:=0;
For i:=1 to n do
S:= S + 1 / i;
Writeln( ' Tong S =', S : 6 : 2 );
Readln;
End
Bài 4: Tìm bội số chung nhỏ nhất của hai số nguyên dương
• Thuật toán:
Lấy một trong hai số lần lượt nhân với 1, 2, 3, cho đến khi nào tích số chia hết cho số thứ hai thì tích số chính là BSCNN
• Nhận xét:
- Thuật toán cho thấy là trong quá trình tính toán, không thể biết trước được quá trình nhân phải thực hiện lặp lại bao nhiêu lần Trường hợp này phải sử dụng cấu trúc lặp với số lần lặp không xác định
- Điều kiện để dừng là tích số chia hết cho số thứ hai
• Chương trình
Program Boisochungnhonhat;
Var
Bscnn, n, m, k: Integer;
Begin
Write(‘m= ‘); Readln(m);
Write(‘n= ‘); Readln(n);
bscnn := m; k := 2;
While (BSCNN mod n <> 0) do