Từ thế kỉ XVIII, khi bàn luận về phép học, La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp đã đưa ra ý kiến của mình trong bài tấu dâng vua, những ý kiến ấy của ông đến nay vẫn còn giá trị.. Hoạt động của GV[r]
Trang 1NỘI DUNG HỌC TẬP MÔN VĂN 8 TUẦN 28 (Từ 30/3-4/4/2020)
Văn bản: BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC
(Luận học pháp)
Nguyễn Thiếp
I M ụ c ti ê u c ầ n đạ t : Giúp HS:
- Thấy được mục đích, tác dụng của việc học chân chính: học để làm người,
học để biết và làm, học để góp phần làm cho đất nước hưng thịnh, đồng thời
thấy được tác hại của lối học chuộng hình thức, cầu danh lợi
- Nhận thức được phương pháp học tập đúng đắn, kết hợp học với hành Học
tập cách lập luận của tác giả, biết cách viết bài văn nghị luận theo chủ đề nhất
định
II Chuẩn bị: GV soạn giáo án HS chuẩn bị bài.
III Tiến trình tổ chức các hoạt động
Hoạt động 1: Giới thiệu bài:
Từ xa xưa, con người đã có nhu cầu được học tập Việc học tập giúp bản
thân mở mang kiến thức, giúp xã hội phát triển, góp phần làm cho đất nước
hưng thịnh Nhưng phương pháp học tập nào mới là đúng đắn lại là điều mà
không phải ai cũng hiểu được Từ thế kỉ XVIII, khi bàn luận về phép học, La
Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp đã đưa ra ý kiến của mình trong bài tấu dâng vua,
những ý kiến ấy của ông đến nay vẫn còn giá trị
HĐ2: Đọc - hiểu chú thích
HS đọc văn bản Chú ý giọng đọc to, rõ nhưng nhẹ nhàng,
thể hiện thái độ tôn kính
(?) Giới thiệu sơ lược về La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp?
=> HS đọc chú thích ( SGK/77)
(?) Vì sao Nguyễn Thiếp lại hợp tác giúp vua Quang
Trung?
=> Nguyễn Thiếp nhận ra rằng Quang Trung là đấng minh
I Đọc- hiểu chú thích:
1 Tác giả: sgk/77
2 Tác phẩm:
-Xuất xứ: sgk/77
-Thể loại: tấu
-Bố cục: 3 phần
Trang 2quân, có thái độ cầu hiền tài, trọng kẻ sĩ Vì vậy ông mới hợp
tác với nhà Tây Sơn Từ đó, thấy rõ lòng yêu nước của
Nguyễn Thiếp
(?) Văn bản thuộc thể loại gì?
=>Tấu ( HS xem chú thích SGK/77, 78 )
(?) Hãy nêu hoàn cảnh ra đời của văn bản “ Bàn luận về
phép học”
=>Vua Quang Trung mời Nguyễn Thiếp ra hợp tác với triều
Tây Sơn nhưng vì nhiều lí do, Nguyễn Thiếp chưa nhận lời
Ngày 10/7/ 1791 vua chiếu thư mời Nguyễn Thiếp vào Phú
Xuân hội kiến vì có nhiều việc cần bàn nghị và ông đã nhận
lời Ông làm bài tấu bàn về 3 việc mà bậc đế vương cần biết
Trong đó có bàn về học pháp.
GV: 2 vấn đề còn lại của bài tấu:
+ P1: Lấy sự học vấn mà tăng thêm tài, bởi sự học mà có đức
+ P2: Bàn về dân tâm, khẳng định dân là gốc, gốc vững nước
mới yên
H: Hãy chia bố cục của văn bản?
+ Nêu lên mục đích chân chính của việc học
+ Phê phán những lệch lạc, sai trái trong việc học
+ Khẳng định quan điểm, phương pháp đúng đắn trong học
tập
+ Tác dụng của việc học chân chính
HĐ3: Tìm hiểu văn bản
1) M ục đích chân chính của việc học
(?) Mục đích chính của việc học là gì?
=>Học để làm người, để hiểu biết đạo lý
(?) Nhận xét về cách nêu vấn đề của tác giả?
=>Tác giả dùng câu châm ngôn vừa dễ hiểu vừa tăng sức
thuyết phục Khái niệm học được giải thích bằng hình ảnh so
sánh cụ thể, dễ hiểu Khái niệm đạo trừu tượng, phức tạp
II Đọc - hiểu văn bản 1/ Mục đích của việc học chân chính:
“Ngọc không mài, không
thành đồ vật; người không học không biết rõ đạo”
(so sánh)
=>Mục đích chân chính của việc học là để làm
Trang 3được giải thích ngắn gọn, rõ ràng.
2) Ph ê phán những lệch lạc, sai trái trong việc học
(?) Tác giả đã chỉ ra những sai trái nào trong việc học?
=>Học để mưu cầu danh lợi cho bản thân, không còn biết
đến đạo lý của con người
(?) Theo em, lối học chuộng hình thức, cầu danh lợi, học
như vậy lợi hay hại?
+ Học chuộng hình thức: là lối học thuộc từng câu, từng chữ
mà không hiểu nội dung Là cách học vẹt, học gạo, chỉ có
danh mà không có chất
+ Học cầu danh lợi : học để có danh tiếng, được trọng dụng,
có nhiều lợi lộc
+ Cách học như trên rất nguy hiểm, người trên kẻ dưới đều
thích chạy chọt, luồn cúi, không có thực chất, liên quan đến
sự tồn vong của quốc gia
3) Quan điểm và phương pháp đúng đắn trong học
tập
(?) Hãy cho biết quan điểm của tác giả về việc học như
thế nào?
+ Học phải được phổ biến rộng khắp, mở thêm trường, mở
rộng thành phần người học, tạo điều kiện thuận lợi cho người
đi học
+ Học phải bắt đầu từ những kiến thức cơ bản, nền tảng
(?) Và tác giả đã đề ra phương pháp học như thế nào?
+ Tuần tự từ thấp lên cao
+ Học rộng, nghĩ sâu, biết tóm lược những điều cơ bản, cốt
yếu nhất
+ Học phải biết kết hợp với hành, học không phải chỉ để biết
mà còn để làm
GV: Tác giả đưa ra những hình ảnh, điển cố trong văn học
Trung Quốc vì đó là điều khuôn mẫu để các bậc Nho gia Việt
Nam hướng tới
người
- Phê phán lối học sai trái, lệch lạc dẫn đến nước mất nhà tan
2/ Đề ra phương pháp học đúng đắn:
-Việc học rộng khắp -Học từ thấp đến cao -học phải kết hợp với hành
=>Quan điểm tiến bộ
3/ Ý nghĩa tác dụng của việc học:
-Đất nước nhiều nhân
Trang 44) Ý ngh ĩa , t á c d ụ ng c ủ a vi ệ c h ọ c chân chính
(?) Hãy nêu tác dụng của việc học chân chính?
=>Nếu biết cách học, chọn phương pháp học học đúng thì
đất nước sẽ có nhiều nhân tài, chế độ vững mạnh, quốc gia
hưng thịnh
HĐ4 Tổng kết
(?) Nhận xét cách lập luận của tác giả?
=> Lập luận chặt chẽ, có sức thuyết phục cao
(?) Ở cuối bài tấu, thái độ của tác giả thể hiện ra sao?
=>Thái độ khiêm nhường, tấm lòng vì dân của ông càng tỏa
sáng
HĐ4 Luyện tập
tài
-Chế độ vững mạnh -Quốc gia thịnh vượng
III TỔNG KẾT:
Ghi nhớ: SGK/79
IV Luyện tập:
( Làm vào vở soạn)
4 Củng cố: (?) Từ văn bản, em rút ra được phương pháp học tập nào là
tốt nhất? Vì sao?
5 Dặn dò:
- Ghi chép bài đầy đủ ( phần tô màu xanh)
- Học ghi nhớ và làm luyện tập vào vở soạn bài
IV LUYỆN TẬP
- Viết đoạn văn ngắn ( khoảng 200 từ) phân tích về sự cần thiết và tác dụng
của phương pháp “ học đi đôi với hành”