SÁN LÁ ppt _ KÝ SINH TRÙNG

Bài giảng pptx các môn chuyên ngành Y dược hay nhất có tại “tài liệu ngành dược hay nhất”; https:123doc.netusershomeuser_home.php?use_id=7046916. Slide ký sinh trùng ppt dành cho sinh viên chuyên ngành Y dược. Trong bộ sưu tập có trắc nghiệm kèm đáp án chi tiết các môn, giúp sinh viên tự ôn tập và học tập tốt môn ký sinh trùng bậc cao đẳng đại học chuyên ngành Y dược và các ngành khác có môn ký sinh trùng

SÁN LÁ (Trematoda)

 Sán lá ký sinh (Platyhelminthes) có thân dẹp,

thường có hình chiếc lá, không phân đoạn,

không có ống tiêu hóa hoàn chỉnh và không có hậu môn, có đĩa hút, đĩa hút

 Nhóm có nhiều đĩa hút (Polystoma)

 Nhóm chỉ có hai đĩa hút (Distoma), sán lá

(sán lá thật sự - Flukes) và sán máng

(Schistosoma

SÁN LÁ

Đặc điểm chung

1 Đối xứng hai bên

2 Kích thước từ vài milimet đến vài cm

3 Con trưởng thành có đĩa hút (đĩa hút miệng/đĩa hút bụng)

4 KHÔNG có khoang cơ thể (nội tạng nhúng vào nhu mô)

5 Hệ tiêu hóa : Miệngmanh tràng bịt kín

6 Hệ bài tiết: TB ngọn lửabàng quanglổ bài tiết

7 Không có hệ hô hấp, sống kỵ khí

8 Hệ sinh dục: lưỡng tính

9 Sinh sản vô tính ở ốc (KCTG), sinh sản hữu tính ở người

Chu trình phát triển

Chu trình phát triển của sán lá

Cercaria Miracidium

Fasciola hepatica

Fasciola sp.

Con trưởng thành và trứng Fasciola hepatica

Clonorchis sinensis

Clonorchis sinensis

Fasciolopsis buski

Paragonimus westermani

Chu trình phát triển của sán lá lớn ở gan

Chu trình phát triển của sán lá nhỏ ở gan

RAAFAT T MOHAMED

Chu trình phát triển của sán lá lớn ở ruột

Chu trình phát triển của sán lá phổi

• Chẩn đoán : áp xe gan (BV Hà Nội)

• Điều trị : kháng sinh (>10 ngày)

 Chi phí hàng chục triệu đồng Nhưng không khỏi bệnh

• Chuyển viện: Viện SR-KST-CT TƯ Điều trị 10 ngày khỏi bệnh

Vùng bụng bị đau

bởi sán lá gan lớn

 Chẩn đoán nhầm

 Ung thư gan

 Sán lá lớn ở gan đi lạc chỗ vào phổi nhầm với lao phổi

Trieuj chứng

SÁN LÁ NHỎ Ở GAN, SÁN LÁ LỚN Ở GAN

 Rối loạn tiêu hóa

 Sốt, dị ứng

 Tắc ống dẫn mật, ứ mật, vàng da Viêm ống mật, túi mật

 Gan to, xơ gan

 Thiếu máu (hồng cầu < 2 triệu), BCTT 20-60%)

SÁN LÁ LỚN Ở RUỘT

 Rối loạn tiêu hóa (phân có chất nhầy, vàng, hôi)

 Tắc ruột, viêm ruột

 BCTT 20-25%

 Độc tố sán gây phù nề toàn thân dẫn đến tử vong

 Di chuyển đến não gây động kinh, bại liệt 1/2 thân

 Gây abcès gan

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG (tham khảo)

SÁN LÁ LỚN Ở GAN

Sau 6 - 12 tuần xâm nhập:

- Đau bụng ( hạ sườn phải hoặc vùng thượng vị ), sốt

cơn, sút cân, nổi mề đay, ho, khó thở, đau ngực, rối loạn đại tiện , chán ăn, ăn không tiêu, buồn nôn

- Áp xe gan có mủ, hủy hoại dần bộ phận gan, vỡ bao gan → tử vong, viêm phúc mạc…

S: oval

Bệnh học

Tim trứng trong phân hoặc dịch tá tràng

Miễn dịch điện dy

Thiếu máu BCTT tang 60%

XÉT NGHIỆM

Chụp cản quang

Siêu âm

RAAFAT T MOHAMED

Nội soi ống mật

Fasciola hepatica trong ống dẫn mật

Fasciola hepatica trong gan

Fasciola hepatica gây abces

gan

Sán lá lớn trong ống mật

Sán lá lớn ở mô gan

Trứng sán lá phổi ở phổi

Sán lá phổi gây tổn thương phổi

Chẩn đoán

SÁN LÁ LỚN Ở GAN VÀ SÁN LÁ NHỎ Ở GAN

Lâm sàng: Gan to, sờ đau

Cận lâm sàng: Xét nghiệm phân tìm trứng (ít thấy trứng) hay hút dịch tá tràng tìm trứng

Siêu âm, chụp X quang [chụp cắt lớp vi tính gan (CT scan)

Phản ứng KN-KT (Test ELISA), BC ái toan

ĐIỀU TRỊ

 * SÁN LÁ LỚN Ở GAN:

 2 Déhydro émétin Liều: 1 mg/kg/ngày x 10 ngày, tiêm dưới da hay tiêm bắp.

 Phenanthrolin quinon (Entobex*) 3v/ngày x 10 ngày

 Bithionol (Bitin*, Actamer*) 20 mg/kg x 2 lần/ngày, uống cách ngày, trong 14 ngày.

 Triclabendazol (Fasinex*) Liều 10 mg/kg (sau khi ăn)

 Nếu sau 3 tháng chưa khỏi → dùng liều gấp đôi (20 mg/kg)

 Chia 2 lần uống, cách nhau 12 – 24 giờ.

 Theo dõi 1 sau điều trị: 7, 15, 30, 60 ngày nhằm tránh tái nhiễm.

 Artesunat cũng có hiệu quả

THAM KHẢO ĐIỀU TRỊ SL GAN LỚN

 Triclabendazole (liều 12 mg/kg/ ngày liều duy nhất, dùng sau bữa ăn có nhiều chất béo)

 Arginine 200mg (3 viên/ ngày, chia 3 lần (bổ gan)

 Levotrine 5mg x 2 viên/ ngày chia 2 lần (kháng histamine)

 Serratiopeptidase 10mg x 2 viên/ ngày chia 2 lần (chống viêm)

 Vitamin B6 trong 30 ngày liên tiếp (do đang dùng thuốc chống lao)

Điều trị trong 15 ngày cho kết quả tốt.

Ngày thứ 16 bị đau trở lại, lấy 12 xác sán từ ống mật.

2 tháng sau tái khám, tăng 1 kg5

4 tháng sau , BCTT 4%, hiệu giá kháng thể 1/1600

6 tháng sau, BCTT 15%, hiệu giá kháng thể 1/1600

Egaten 20mg/kg/ ngày, thuốc bổ gan, chống viêm, B6

8 tháng sau các tổn thương biến mất, tăng 3kg5.

* SÁN LÁ LỚN Ở RUỘT:

 Niclosamid (Trédémine*, Yomésan*)

 Liều: Sáng bụng đói nhai 2v, sau 1 giờ nhai 2v, 2 ngày liên tiếp

 Praziquantel (Biltricide*) Liều: 25 mg/ kg/lần x 3 lần/ngày

 Hạt cau

SÁN LÁ NHỎ Ở GAN:

 Bithionol (Bitin*) Liều: 30 mg/kg/ngày x 10 ngày (cách ngày)

 Praziquantel Liều: 25 mg/kg/lần x 3 lần/ngày (3 ngày) (hay 5j)

 40 mg/kg/ngày (liều duy nhất)

 Albendazol (Zentel*) Liều: 10 mg/kg/ngày x 7 ngày

 Uống sau khi ăn Không uống rượu bia trong ngày dùng thuốc.Điều trị

SÁN LÁ PHỔI:

 Niclofolan (Bilevon*) Liều: 2 mg/kg.

 Bithionol (Bitin*, Actamer*) Liều: 40 mg/kg/ngày x 20 ngày.

 Praziquantel (Biltricide*)Liều: 25 mg/kg/lần x 3 lần/ngày

x 2 ngày.

 Triclabendazol Liều: 20 mg/kg/ngày

PHÒNG BỆNH SÁN LÁ LỚN Ở GAN

+ Cách ly động vật nuôi như trâu, bò, cừu, dê khỏi nơi ở của người.

+ Điều trị cho động vật bị nhiễm sán lá gan và tránh chất thải của chúng vào nguồn nước.

+ Không ăn sống các loại rau thủy sinh.

+ Phát hiện sớm và điều trị người bệnh.

+ Tiêu diệt ốc