CHỦ đề văn 7 kì 1

Định hướng phát triển năng lực HS: - Năng lực trình bày suy nghĩ, nêu và giải quyết vấn đề - Năng lực hợp tác, trao đổi, thảo luận về nội dung bài học - Phát triển năng lực giao tiếp, nă

Ngày soạn: 5/9/2020 CHỦ ĐỀ 1: VĂN BẢN NHẬT DỤNG VÀ NHỮNG YÊU CẦU KHI TẠO LẬP VĂN BẢN-

NGỮ VĂN 7

Thời lượng: 10 tiết

Số bài: 06

I CƠ SỞ HÌNH THÀNH CHỦ ĐỀ

- Công văn 3280 của Bộ giáo dục về tinh giảm chương trình Ngữ văn 7.

- Các văn bản nhật dụng và các bài học tập làm văn về tạo lập văn bản trong chương trìnhNgữ văn lớp 7 ở SGK hiện hành

- Tài liệu tham khảo: Tư liệu Ngữ văn 7, SGV Ngữ văn 7, Đọc- hiểu văn bản Ngữ văn 7

và một số tài liệu tham khảo khác

II THỜI GIAN DỰ KIẾN

- Chủ đề gồm 10 tiết Nội dung từng tiết được phân chia như sau:

1,2 Khái quát chủ đề - Đọc hiểu văn bản Cổng trường mở ra.

3,4 Đọc hiểu văn bản Mẹ tôi

5,6 Đọc hiểu văn bản Cuộc chia tay của những con búp bê.

7 Liên kết trong văn bản

8 Bố cục trong văn bản

9 Mạch lạc trong văn bản

10 Tổng kết chủ đề + Luyện tập tổng hợp + Kiểm tra đánh giá

Bước 1: Xác định chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ của chủ đề:

a Kiến thức:

- Hiểu được đặc điểm của văn bản nhật dụng và đặc trưng qua các tác phẩm cụ thể

- Nắm vững nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa của các văn bản nhật dụng trong chương trình

- HS nắm được những yêu cầu cơ bản khi tạo lập văn bản như: tính liên kết, bố cục và sự mạchlạc của văn bản Hiểu được muốn đạt được mục đính giao tiếp thì văn bản phải có tính liên kết,

có bố cuc rõ ràng và có sự mạch lạc trong văn bản

b Kĩ năng:

- Biết cách đọc - hiểu văn bản nhật dụng

- Vận dụng kiến thức tổng hợp để làm các bài tập nhận diện thông hiểu và tạo lập được văn bản

ở các mức độ từ đoạn văn đến bài văn

c Thái độ: Bồi dưỡng tìnhcảm gia đình, tình yêu thương con người, trân trọng những giá trị

nhân văn tốt đẹp qua văn chương và cuộc sống… Giáo dục HS ý thức tạo lập văn bản khi nói vàviết, nghiêm túc khi học tập bộ môn và vận dụng vào cuộc sống

d Định hướng phát triển năng lực HS:

- Năng lực trình bày suy nghĩ, nêu và giải quyết vấn đề

- Năng lực hợp tác, trao đổi, thảo luận về nội dung bài học

- Phát triển năng lực giao tiếp, năng lực giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình học bài

- Năng lực biết làm và làm thành thạo công việc, năng lực sáng tạo và khẳng định bản thân

- Năng lực phân tích ngôn ngữ ,giao tiếp

- Năng lực làm bài tâp,lắng nghe ,ghi tích cực

- Năng lực làm việc độc lập, trình bày ý kiến cá nhân

- Năng lực giải quyết tình huống, năng lực phát hiện, thể hiện chính kiến, giao tiếp, năng lựcbiết làm thành thạo công việc được giao, năng lực thích ứng với hoàn cảnh

- Năng lự tư duy, thẩm mĩ…

Bước 2: Bảng mô tả các mức độ đánh giá theo định hướng năng lực của chủ đề:

- Tác giả

hoàn cảnh

sáng tác

- Nhớ đượcnhững nét chính

về tác giả, tácphẩm (cuộc đời,

sự nghiệp, hoàncảnh sáng tác,

…)

- Hiểu được sựảnh hưởng củatác giả tới giá trịnội dung và ýnghĩa của cácvăn bản

- Vận dụng hiểu biết

về tác giả, tác phẩm,hoàn cảnh ra đời… đểphân tích, lí giải giá trịnội dung, nghệ thuậtcủa văn bản

- Vận dụng hiểubiết về tác giả, tácphẩm, hoàn cảnh

ra đời… để phântích, lí giải giá trịnội dung, nghệthuât của văn bảnkhông có trongSGK

- Thể loại

văn bản

Nhận diện đượcthể loại cụ thểtrong văn bản vàđặc trưng của thểloại đó

Hiểu được ai trocủa thể loại trongviệc thể hiện nộidung tư tưởngcảm xúc của cácvăn bản

Vận dụng những hiểubiết về thể loại để lígiải, phân tích giá trịnội dung và nghệ thuậttrong các văn bản

Vận dụng nhữnghiểu biết về đặctrưng thể loại đểtạo lập văn bảnkhác

Hiểu được ýnghĩa của đề tài,chủ đề, cảm xúcchủ đạo của cácvăn bản đối vớibản thân và cuộcsống

Vận dụng những hiểubiết về đề tài chủ đề

để lí giải, phân tích giátrị nội dung và nghệthuật trong các vănbản

Vận dụng nhữnghiểu biết về đề tài,chủ đề để đọc –hiểu văn bản kháccùng chủ đề, đềtài

chi tiết tiêu biểu,trong tác phẩm

- Nhớ đượcnhững câu vănhay có giá trị

- Nhận diện đượcnhững yếu tốnghệ thuật đượctác giả sử dụngtrong các chi tiết,hình ảnh

Hiểu được vaitrò, tác dụng củacác chi tiết, hìnhảnh, câu văn đốivới việc thể hiệnnội dung tưtưởng của tácphẩm

- Cảm nhận được ýnghĩa của một số từngữ, hình ảnh/ chi tiếtđặc sắc trong văn bản

- Trình bày được cảmnhận, ấn tượng của cánhân về giá trị nộidung và nghệ thuậtcủa văn bản

- Đọc diễn cảm tácphẩm

- Trình bày nhữngkiến giải riêng,những phát hiệnsáng tạo về vănbản

- Đọc - hiểu cácvăn bản khác cócùng nội dung ýnghĩa Biết sosánh được các vănbản đó

- Vận dụng trithức đọc hiểu vănbản để kiến tạo

những giá trị sốngcủa cá nhân

- Viết văn, vẽtranh…

đề của văn bản đãcho trong cácphần ngữ liệu

-Hiểu được vaitrò của tính liênkết, mạch lạc và

bố cục khi tạolập văn bản trongquá trình giaotiếp

Vận dụng được nhữnghiểu biết về tính liênkết, mạch lạc, bố cụckhi đọc hiểu được vănbản khác và tạo lậpđược các văn bản đảmbảo các yêu cầu vềtính liên kết, mạch lạc

và bố cục văn bản

- Trình bày nhữngkiến giải riêng,những phát hiệnsáng tạo khi tạolập văn bản

- So sánh các vănbản đảm bảo cácyêu cầu trên vớicác văn bản ko cóliên kết, mạchlạc…

Câu hỏi định tính, định lượng

- Trắc nghiệm KQ (về tác giả, tácphẩm, đặc điểm thể loại, chi tiếtnghệ thuật…)

- Câu tự luận trả lời ngắn (lí giải,phát hiện, nhận xét, đánh giá…)

- Bài tạo lập văn bản (trình bày cảmnhận, kiến giải riêng của cá nhân…)

- Phiếu quan sát làm việc nhóm (traođổi, thảo luận về các giá trị tácphẩm…)

Câu hỏi và bài tập minh họa:

Văn bản 1: Bài “Cổng trường mở ra” (Lí Lan)

- Nêu hiểu biết về

- Văn bản có bố cục mấyphần? Căn cứ xác định bốcục của văn bản?

- Tác giả đưa ra quanđiểm gì về nhà trường vàgiáo dục? Câu văn nàonói lên điều đó?

- Ở đoạn văn tiếp theo,tác giả tập trung làm sáng

- Kể tên một số tác phẩmkhác của nhà văn LíLan? Kể tên các văn bảncùng đề tài

- Trong phần mở đầu,người mẹ xuất hiện vớitâm trạng gì?

- Nghệ thuật diễn đạttrong phần này có gì đặcbiệt? Điều đó có tácdụng gì?

- Chỉ rõ mạch cảm xúc

- Theo em, hình ảnhthế giới diệu kì màngười mẹ ở đây nóiđến là gì? Hãy liên

hệ đến bản thân đểchứng tỏ cho điềuđó

- Ngày khai trường

ở Việt Nam chúng

ta diễn ra như thếnào?

- Ngày khai trường

văn bản.

- Tìm những chi

tiết, hình ảnh đặc

sắc trong văn bản

- Câu văn nào thể

hiện nội dung tư

tưởng của văn

bản?

tỏ nội dung nào?

- Tác giả đã dùng nhữngcâu văn nào để đưa ra ýkiến của mình?

- Em có nhận xét gì vềcác phép tu từ được sửdụng trong đoạn văn bảnnày?

- Kết thúc văn bản người

mẹ nhắn nhủ con điềugì?

suy nghĩ của người mẹtrong đêm trước ngàykhai trường của con?

- Việc mẹ nói về ngàykhai trường ở Nhật có ýnghĩa như thế nào?

- Theo em, văn bản này

có ý nghĩa ntn?

-Điền vào sơ đồ thể hiện

hệ thống các phần củavăn bản?

đầu tiên của em nhưthế nào? Viết đoạnvăn kể về ngày khaitrường đầu tiên củamình?

Văn bản 2: Mẹ tôi ( Et-môn-đô đơ A-mi-xi)

? Người bố hồi tưởng về

mẹ qua những chi tiếtnào?

? Người bố đã vẽ ra viễncảnh gì cho con khikhông còn mẹ?

?Tìm nhưng câu văn thểhiện thái độ của bố?

? Nhận xét về nghệ thuậtcủa đoạn này?

? Người bố có sự thay đổi giọng điệu như thế nào trong bức thư?

- Sưu tầm những câuchuyện, văn bản khác

trong tác phẩm Những tấm lòng cao cả?

- Theo em người mẹ cóvai trò như thế nàotrong cuộc sống củamỗi người?

-.Theo em người bố ởđây là người như thếnào?

? Tại sao đọc xong bứcthư En-ri-cô lại xúcđộng như vậy?

- Trình bày cảm nhậncủa em về nội dung, ýnghĩa văn bản?

- Hãy lí giải tại saongười bố không trựctiếp nói với con mà lạilựa chọn cách viếtthư?

?Em đã bao giờ phạmlỗi với mẹ chưa? Khi

đó em có hành độnggì?

? Qua văn bản hãy rút

ra bài học cho bảnthân trong cuộc sống

Văn bản 3: Bài “Cuộc chia tay của những con búp bê”(Khánh Hoài)

- Tác giả đã dùngnhững chi tiết nào đểdiễn tả tâm trang củangười anh, người

- Kể tên một số tácphẩm nghị luận xã hộikhác cùng viết về đề tài

- Trong phần mở đầu,tác giả dẫn dắt vào vấn

đề như thế nào?

- Giải thích nhan đề củavăn bản?

- Theo em những conbúp bê có vai trò gì

?Theo em cuộc chia taynào xúc động nhất? Hãy

lí giải?

- Viết đoạn văn nêu cảmnhận của em về nhân vậtThủy

? Thi viết vẽ tranh, sángtác thơ ca về đề tại giađình?

- Em có nhận xét gì

về nghệ thuật củađoạn văn trên?

trong câu chuyện?

- Theo em, văn bản này

có ý nghĩa ntn?

- Chỉ rõ tâm trạng củangười anh trong đoạn?

- Theo em tại sao tácgiả lại xen lẫn nhữngđoạn miêu tả? Vai tròcủa nó?

Tập làm văn: Liên kết trong văn bản Bố cục, mạch lạc trong văn bản.

- Nếu đoạn văn

viết như vậy thì

- Em hiểu liên kếtnghĩa là gì?

- Liên kết có vai tròntn trong văn bản?

- Như vậy để tạo sựliên kết của VB (trên)

Sửa lại để trở thành 1đoạn văn có nghĩa?

- Hãy đối chiếu với đoạnvăn trong văn bản "Mẹ tôi"

và nhận xét vì sao đoạnvăn vừa đọc trở nên khóhiểu?

- Tạo lập đoạn văn theochủ đề và chỉ ra tính liệnkết của đoạn văn đó?

- Cho biết 2 câu

có hợp lí không? Vìsao?

- Nêu nhiệm vụ củamỗi phần trong cácvăn bản tự sự, miêu

tả đã học

- Hãy sắp xếp lại nộidung lá đơn ấy cho phùhợp

-Hãy sắp xếp lại bố cụccủa 2 văn bản đó?

- Qua đó em rút ra đượcđiều gì khi trình bày 1 văn bản?

- Vì sao khi xây dựng vănbản, cần phải quan tâm tới

bố cục?

- Tìm những VD thực tế đểchứng minh vai trò - tácdụng của bố cục trong vănbản

- Kể lại câu chuyện Cuộc chia tay của những con búp bê theo một bố cục

- Mạch lạc có cầnthiết trong văn bảnkhông?

- Nêu những điềukiện để văn bản cótính mạch lạc?

- Toàn bộ sự việc trongvăn bản “Cuộc chia tay

…búp bê’’ xoay quanh

sự việc chính nào?

- Em có nhận xét gì vềmối liên hệ giữa cácphần các đoạn, các câutrong văn bản

- Như vậy trong văn bản

sẽ đồng thời tồn tạinhững yêu cầu nào

- Có người nói mạch lạc là

sự tiếp nối của các câu, các

ý theo 1 trình tự hợp lí Em

có tán thành không? Vìsao?

- Hãy viết một đoạn văn cótính mạch lạc và chỉ ra tínhmạch lạc trong đoạn vănvừa viết

GIÁO ÁN MINH HỌA CHỦ ĐỀ:

MÔN NGỮ VĂN –LỚP 7 Thời gian dạy học: 10 tiết

- Nắm được lời văn biểu hiện tâm trạng người mẹ đối với con trong văn bản

2 Kĩ năng

- Đọc - hiểu một văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật kí của người mẹ

- Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn bị cho ngàykhai trường đầu tiên của con

- Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm

3 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực trình bày suy nghĩ, nêu và giải quyết vấn đề

- Năng lực hợp tác, trao đổi, thảo luận về nội dung bài học

- Phát triển năng lực giao tiếp, năng lực giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình học bài

- Năng lực biết làm và làm thành thạo công việc, năng lực sáng tạo và khẳng định bản thân

- Năng lực phân tích ngôn ngữ ,giao tiếp

- Năng lực làm bài tâp ,lắng nghe ,ghi tích cực

- Năng lực làm việc độc lập , trình bày ý kiến cá nhân

- Năng lực giải quyết tình huống, năng lực phát hiện, thể hiện chính kiến, giao tiếp, năng lực biếtlàm thành thạo công việc được giao, năng lực thích ứng với hoàn cảnh

4 Thái độ

- Hiểu và trân trọng những tình cảm thiêng liêng của cha mẹ dành cho con cái

- Có ý thức học tập tốt hơn để cha mẹ vui lòng

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

1 Đối với giáo viên: Bài soạn, SGK, SGV, CKTKN, máy chiếu, bảng phụ, tài liệu tham khảo.

2 Đối với học sinh: SGK, VBT, soạn bài theo câu hỏi SGK, chuẩn bị theo phiếu học tập đã

hướng dẫn ở nhà

C Phương pháp

- Đọc sáng tạo, vấn đáp, đàm thoại, giảng bình, tổ chức HS hoạt động tiếp nhận tác phẩm

- Động não, trình bày 1 phút, đặt câu hỏi, thảo luận nhóm

D Tiến trình bài dạy

1 Ổn định tổ chức (1 phút)

- Kĩ thuật: Giao nhiệm vụ, hoàn thành nhiệm vụ

- Phương tiện: máy chiếu

Cách 1: Sau những ngày hè được nghỉ ngơi thú vị, thời gian trôi qua cũng thật nhanh và năm học mới thật sự đã đến rồi

?Trong mỗi các em thường mong mỏi điều gì khi năm học mới sắp đến?

?Mẹ thường chuẩn bị những gì cho em khi năm học mới đến?

- Trả lời cá nhân: 3 em

- GV nhận xét, động viên, dẫn dắt: Mời các em quan sát các hình ảnh khai trường, đến trường

mà GV sưu tầm trên máy chiếu

?Nhìn những bức hình trên em có cảm tưởng gì?

- Rất thân thương, bồi hồi, xao xuyến

Cách 2: Các em có xem phim Harry potter không?Ai xem cho cô biết nhân vật chính là ai?

Nhân vật chính có tài năng gì? Em có thích không? Em thích ở điểm nào? Ai cho cô biết dịchgiả nổi tiếng đã mang Harry potter đến với VN đến với thế hệ trẻ chúng ta tên gì?

Đó chính là Lí Lan chính là người phụ nữ đa tài.Bà vừa là nhà giáo, vừa là nhà văn nổi tiếng

Bà cũng viết nhiều tác phẩm rất hay trong đócó văn bản “Cổng trường mở ra” mà chúng ta sẽ

cùng nhau tìm hiểu

- Vào bài: Trong quãng đời đi học, hầu như ai cũng đã trải qua ngày khai trường đầu tiên.Nhưng, ít ai để ý xem trong đêm trước ngày khai trường ấy mẹ mình đã làm gì và nghĩ những

gì Tùy bút “Cổng trường mở ra” đã ghi lại những cảm xúc ấy Hôm nay học bài văn này,

chúng ta sẽ hiểu được trong đêm trước ngày khai trường để vào lớp 1 của con, những người mẹ

đã làm gì và nghĩ những gì nhé?

Chúng ta cùng đi tìm hiểu văn bản: “Cổng trường mở ra”.

Hoạt động hình thành kiến thức mới

- Mục tiêu: trang bị cho học sinh những kiến thức mới liên quan đến tình huống/vấn đề học tập nêu ra ở hoạt động khởi động.

- Phương pháp: thuyết trình, pháp vấn, gợi mở, phân tích, nêu vấn đề, giảng bình, thảo luận nhóm…

- Kĩ thuật:Kĩ thuật hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ

- Phương tiện: Máy chiếu, phiếu học tập

- Thời gian :

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

I Giới thiệu chung

- Nhà văn Lý Lan sinh ngày 16 tháng 7 năm 1957(59 tuổi) tại

Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương

- Bà là giáo viên tiếng Anh, nhà ăn, nhà thơ, và là một dịch giả

nổi tiếng với truyện Harry Potter bản tiếng Việt Bà có rất nhiều

tác phẩm viết cho lứa tuổi học trò như: Tập truyện thiếu nhi

“Ngôi Nhà Trong Cỏ” (NXB Kim Đồng, Hà Nội, 1984) được

giải thưởng văn học thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam; “Bí

mật giữa tôi và thằn lằn đen” (NXB Văn Nghệ - 2008)

?Em biết gì về xuất xứ của văn bản: Cổng trường mở ra"?

- Tùy bút “Cổng trường mở ra” của nhà văn Lý Lan được in trên

báo “Yêu trẻ” - TP.HCM số 166 ngày 1/9/2000 Khi bắt đầu

chương trình cải cách, lập tức, “Cổng trường mở ra” được chọn

làm bài giảng đầu tiên trong sách Ngữ văn lớp 7 (khoảng 2002,

2003) Khi đó, nhà văn Lý Lan đang du học nước ngoài

- Sinh ngày 16 tháng 7 năm 1957 (59 tuổi) tại Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương

2 Tác phẩm

- Trích từ báo Yêu trẻ số

166 TPHCM ngày 1/9/2000

II Đọc - hiểu văn bản

GV hd đọc: giọng dịu dàng, chậm rãi, đôi khi thì thầm, thể hiện

được tình cảm tha thiết, tâm trạng bâng khuâng, xao xuyến của

người mẹ trong đêm không ngủ được

- GV đọc 1 đoạn, HS đọc nối tiếp đến hết

- HS nhận xét GV sửa chữa

?Tìm và giải nghĩa một số từ biểu hiện tâm trạng của mẹ và

con trong văn bản.

- Chú thích: háo hức, bận tâm, nhạy cảm

?Từ văn bản đã đọc, hãy tóm tắt đại ý của bài văn bằng 1 câu

ngắn gọn?

- Văn bản viết về tâm trạng của người mẹ trong đêm không

ngủ trước ngày khai trường đầu tiên của con

?Nội dung của văn bản đề cập đến vấn đề gì? Thuộc kiểu văn

bản nào đã học ở kì II-lớp 6? Hãy nhắc lại đặc trưng của văn

bản ấy?

- Đề cập đến vai trò của giáo dục, quan hệ giữa gia đình, nhà

trường và trẻ em

- Đó là văn bản nhật dụng (đề cập đến những vấn đề vừa quen

thuộc vừa gần gũi hàng ngày, vừa có ý nghĩa lâu dài, trọng đại

mà tất cả chúng ta cùng quan tâm hướng tới)

?Xác định bố cục VB? Nêu nội dung từng phần?

1 Đọc - chú thích

2 Thể loại, bố cục

* Thể loại: văn bản nhậtdụng

* Bố cục: 2 phần

- P1: từ đầu -> đi ngủ sớm:những tình cảm dịu ngọtngười mẹ dành cho con

- P2: còn lại: tâm trạng củangười mẹ trong đêm trướccon vào lớp 1

3 Phân tích

Chia lớp thành 3 nhóm để thảo luận

Nhóm 1: Tìm hiểu Tình cảm của mẹ dành cho con được thể

hiện qua những hành động nào?

a- Nỗi lòng người mẹ:

* Người con:

+ giấc ngủ đến dễ dàng như

Nhóm 2: Tìm hiểu về tâm trạng của con trước ngày khai

trường

Nhóm 3: Tìm hiểu về tâm trạng người mẹ trong đêm trước

ngày khai trường của con?

Bàn bạc, thảo luận, làm việc nhóm

? Hãy cho biết qua lời kể của mẹ, cuộc sống của cậu bé trong

buổi tối trước ngày khai giảng đầu tiên vào lớp 1 hiện ra qua

các chi tiết nào ?

? Các chi tiết trên cho thấy tâm trạng của cậu bé trước ngày

khai trg đầu tiên ntn?

?Vào hôm trước ngày khai trường đầu tiên của con, người mẹ

đã làm những công việc gì?

- Trìu mến quan sát những việc làm của cậu bé lớp 1

(giúp mẹ thu dọn đồ chơi từ chiều, háo hức về việc ngày mai

thức dậy cho kịp giờ )

- Vỗ về để con ngủ, đắp mền cho con, buông mùng, ém góc

cẩn thận

- Xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con ngày đầu tiên đến

trường

- Đại diện trình bày, nhận xét

? Nhận xét về MT miêu tả nhân vật của tg?

? Qua những chi tiết này, em thấy đc tâm trạng và tình cảm

của người mẹ dành cho con ntn?

Gv bình:Lấy sự kiện là đêm trước ngày đầu tiên bước vào lớp

1 của con, tùy bút CTMR ko nói nhiều về đứa con mà tập

trung nói về tâm trạng của ng mẹ Với cách miêu tả tâm lí nvật

rất tinh tế, VB có nhiều chi tiết kể cụ thể về sự trằn trọc của ng

mẹ, những cử chỉ chăm chút của mẹ với con.Thậm chí khi mọi

việc xong xuôi, mẹ vẫn ko sao ngủ đc Ngày con vào lớp 1 đã

trở thành - 1 sự kiện trọng đại không chỉ của riêng con.

?Người mẹ đã trằn trọc suy nghĩ về những điều gì?

- Cái ấn tượng khắc sâu mãi mãi trong lòng 1 con người về cái

ngày " hôm nay tôi đi học " ấy, mẹ muốn nhẹ nhàng cẩn thận

và tự nhiên ghi vào lòng con

- Mẹ nghe nói ở Nhật

?Từ suy nghĩ ấy người mẹ đã hồi tưởng về điều gì?

- Cứ nhắm mắt lại là dường như vang lên tiếng

- Mẹ còn nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi cùng

->Hồi tưởng lại kỉ niệm sâu đậm, không thể nào quên của bản

thân về ngày đầu tiên đi học

GV cung cấp thêm thông tin về tác giả Lý Lan: Nhà văn Lý

Lan tâm sự: “Đó là một bài văn tôi viết khoảng mười năm

trước, lúc cháu tôi sắp vào lớp một Tôi chứng kiến tất cả sự

chuẩn bị và cảm thông nỗi lòng của em tôi Chị em tôi mồ cô

uống 1 li sữa + Chỉ bận tâm việc dạy sao cho kịp giờ

+ Hăng hái dọn đồ chơi, c.bị sách vở cùng mẹ

-> con: háo hức nhưng thanh thản, nhẹ nhàng, vô tư.

* Người mẹ:

+ Mọi ngày: dọn dẹp, làm việc riêng của mìh

+ Tối nay: trìu mến quan sát con, đắp mền, buông mùng,

vỗ về cho con ngủ, xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con trằn trọc ko ngủ được,

ko tập trung vào việc gì,

- 2 tâm trạng khác nhau ->phù hợp tâm lí

+ NT: Miêu tả tâm lí nhân vật rất tinh tế

-> Mẹ hồi hộp, phấp phỏng;

mẹ quan tâm và dành cho connhững tình cảm dịu ngọt nhất

- Mẹ nôn nao nghĩ về ngàykhai trường năm xưa củachính mình

- Cứ nhắm mắt lại là mẹ dường như nghe tiếng đọc bài trầm bổng: “Hằng năm,

cứ vào cuối thu… dài và hẹp

”

- Mẹ còn nhớ sự nôn nao, hồi

mẹ khi còn quá nhỏ, các em tôi không hề có niềm hạnh phúc

được mẹ cầm tay dẫn đến trường Hình ảnh đó là nỗi khao khát

mà khi làm mẹ em tôi mới thực hiện được Mãi mãi hình ảnh

mẹ đưa con đến trường là biểu tượng đẹp nhất trong xã hội

loài người.”

? Lời văn trong bài có phải là lời người mẹ đang nói trực tiếp

với con không? Theo em người mẹ đang tâm sự với ai? Cách

viết này có tác dụng gì? (HS khá - giỏi)

GV bình:Người mẹ không trực tiếp nói với con mà thực ra là

đang tâm sự với chính mình như những dòng nhật ký nhỏ nhẹ,

tâm tình, sâu lắng, tác giả đã miêu tả và làm nổi bật tâm trạng

người mẹ Người viết đi vào thế giới tâm hồn của người mẹ để

miêu tả 1 cách tinh tế những bâng khuâng, xao xuyến; những

nôn nao, hồi hộp của người mẹ trong đêm trước ngày khai

trường của con; những điều mà nhiều khi không thể nói trực

tiếp được

?Ngày khai trường ở Nhật bản diễn ra ntn? Em nhận thấy ở

nước ta ngày khai trường có diễn ra như vậy không? Hãy

miêu tả 1 vài chi tiết mà em cho là ấn tượng nhất trong ngày

khai trường mà em đã tham gia?

- HS phát biểu ý kiến theo SGK /7

- Tự do so sánh ngày khai trường ở nước ta

GV: dù ở đâu, nước nào, cả xã hội, cộng đồng đều quan tâm

đến giáo dục, đều đầu tư cho giáo dục, coi giáo dục là quốc

sách hàng đầu

?Câu văn nào trong bài nói về tầm quan trọng của nhà trường

đối với thế hệ trẻ?

- Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm trong giáo duc sẽ ảnh hưởng

đến cả một thế hệ mai sau và sai lầm một li có thể đưa thế hệ

ấy đi chệch cả hàng dặm sau này

?Em cũng hiểu thêm gì về vai trò của nhà trường đối với cuộc

đời mỗi người?

HS tả lời theo dòng suy nghĩ GV định hướng

GV bình: Câu văn khẳng định vai trò quan trọng, to lớn hàng

đầu của giáo dục, giáo dục không được phép sai lầm vì giáo

dục đào tạo con người - những người quy định tương lai của

đất nước Thành ngữ "Sai 1 li, đi 1 dặm" được vận dụng khéo

léo để thấy rõ sự tai hại, hậu quả nghiêm trọng của sai lầm

trong gd: 1 li - 1 dặm.

? Từ những trăn trở suy nghĩ đến những mong muốn của mẹ

trong đêm trước ngày con vào lớp 1, em có cảm nhận ntn về

người mẹ trong bài?

Gv bình : có lẽ chính bởi đc viết lên bằng tình yêu thương và

khát khao đc mẹ cầm tay đến trg mà “CTMR” chất chứa biết

hộp nỗi chơi vơi, hốt hoảng

+ NT:Sử dụng nhiều động từchỉ trạng thái: háo hức, trằntrọc, xao xuyến, hồi hộp, hốthoảng, nôn nao để miêu tảdiễn biến tâm trạng nhân vật

-> Mẹ thao thức, nôn nao, triền miên trong suy nghĩ về thời thơ ấu của mình

+ Mẹ muốn nhẹ nhàng và cẩn thận, tự nhiên ghi vào trong lòng con

-> Mẹ gửi gắm mơ ước vàocon chứa chan bao hi vọng.+ NT: Sử dụng lời văn độcthoại làm nổi bật tâm trạng,tình cảm và những điều thầmkín khó nói bằng lời trực tiếp

- Suy nghĩ của người mẹ:

- Mẹ liên tưởng đến ngàykhai trường ở Nhật và nghĩ

về vai trò của giáo dục đốivới trẻ

+“Ngày khai trường…ngày

lễ của toàn xã hội

-> Trong giáo dục khôngđược phép sai lầm vì giáodục quyết định tương lai của

-> Thể hiện TY con và lòngtin sắt đá của mẹ vào sự giáodục của nhà trường

bao cảm xúc Người mẹ nói chung và người mẹ VN nói riêng

luôn là thế – 1 lòng vì con Đức hi sinh thầm lặng ấy tự bao

đời nay đã trở nên gần gũi với chúng ta qua những nhịp ca

dao:

“ Con là mầm đất tươi xanh

Nở trong tay mẹ, mẹ ươm mẹ trồng

Hai tay mẹ bế mẹ bồng

Như con sông chảy nặng dòng phù sa.”

* Mẹ là người chu đáo, hếtmực yêu thương, lo lắng, làmtất thảy vì con Bà coi trọngvai trò của nhà trường đối với

xã hội nói chung và con mìnhnói riêng

Thảo luận nhóm bàn - 2 phút

?Kết thúc văn bản, người mẹ nói: "Bước qua cổng trường ", em hiểu "điều kỳ diệu" được nói đến

ở đây là gì?

- Điều hay lẽ phải, đạo lý làm người

- Tri thức, hiểu biết về mọi lĩnh vực trong cuộc sống đầy lý thú, hẫp dẫn, kỳ diệu mà con chưatừng biết

- Thời gian kỳ diệu của tình thầy trò, tình bạn,

- Thời gian của ước mơ hi vọng, niềm tin, ý chí, nghị lực và có thể cả những thất bại, đắngcay giúp ta thành người

GV bình:

- Từ mái ấm gia đình, tuổi thơ được chắp cánh đến mái trường thân yêu, các em có thầy cô, lớp học, bạn bè được chăm sóc, dạy dỗ Từng ngày chúng ta lớn lên, ngày càng vững vàng trong cuộc sống, trưởng thành về nhân cách, trí tuệ rồi lại đươc chắp cánh bay cao, bay xa trong cuộc đời Tất cả những điều đó đều được vun trồng từ thời gian kì diệu, nhà trường.Điều đó lí giải tại sao ngay từ xa xưa ông cha ta đã đề cao vai trò của giáo dục, của thầy cô: " Không thầy

?Nội dung chủ yếu của văn bản?

b Nội dung- Ý nghĩa:

Thể hiện tấm lòng của mẹ đối với con đồng thời nêu lên vai trò to lớn của nhà trường đối vớimỗi con người

HS đọc ghi nhớ SGK/9

?Nêu những từ ngữ quan trọng trong ghi nhớ?

* Ghi nhớ: SGK/ 9

Hoạt động luyện tập

- Mục tiêu: hoàn thiện kiến thức vừa chiếm lĩnh được; rèn luyện kĩ năng áp dụng kiến thức mới

để giải quyết các tình huống/vấn đề trong học tập.

- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm

- Kĩ thuật:Kĩ thuật hỏi và trả lời, trình bày một phút

- Phương tiện: Máy chiếu

- Thời gian:

III Luyện tập

GV y/c HS bài tập 1 (SGK/ 9)

- G tổ chức cho H phát biểu suy nghĩ của mình

- GV chốt: mỗi người có 1 dấu ấn sâu đậm riêng nhưng ngày khai trường đầu tiên thường để lạidấu ấn sâu đậm nhất

Bài tập1 (SGK/9)

- Báo cáo kết quả chuẩn bị ở nhà

- Bài HS đã gửi qua trường học kết nối

- Chọn khoảng 3 bài tiêu biểu chiếu lên màn hình

- HS khác nhận xét về hình thức và nội dung viết đoạn văn

- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm

- Kĩ thuật: hỏi và trả lời, trình bày một phút, động não

- Thời gian:

Nhóm 1, 2, 3 đóng tiểu phẩm 5 phút về cảnh ngày đầu tiên đi học

Nhóm 4, 5, 6 sưu tầm 3 bài hát về thầy cô, mái trường, biểu diễn tập thể thi giữa các nhóm

- HS nhận xét

- GV chốt động viên khuyến khích bằng lời khen

Cả lớp cùng hát bài : Ngày đầu tiên đi học

Chiếu clip 2 phút về buổi tựu trường

Hoạt động 5: Tìm tòi, mở rộng, sáng tạo

- Mục tiêu: tìm tòi, mở rộng thêm những gì đã được học, dần hình thành nhu cầu học tập suốt đời.

- Phương pháp: thảo luận nhóm

- Kĩ thuật: hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ

- Phương tiện: Phiếu học tập

- Thời gian:

- HS quan sát một số hình ảnh và đoán tên văn bản

- Nhìn vào các bức tranh em hãy nhận xét về việc cộng đồng và xã hội ngày nay quan tâm đến

đến việc học của trẻ em như thế nào?

?Tại sao Văn bản có tên "Cổng trường mở ra"?

- Lấy câu nói cuối cùng của người mẹ trong phần kết thúc văn bản - Nhan đề văn bản -> khẳngđịnh niềm tin tưởng vào vai trò của giáo dục

4 Hướng dẫn học bài cũ, chuẩn bị bài mới (2 phút)

*Hướng dẫn học bài cũ:

- Viết 1 đoạn văn ghi lại cảm xúc của bản thân về ngày khai trường đầu tiên

- Sưu tầm và đọc một số văn bản về ngày khai trường

*Hướng dẫn chuẩn bị bài mới:

- Chuẩn bị: Mẹ tôi

+ Tìm hiểu kĩ về tác giả, tác phẩm

+ Đọc kĩ văn bản, đọc diễn cảm, đọc sáng tạo

+ Chia bố cục, trả lời câu hỏi SGK

+ Viết đoạn văn biểu cảm về mẹ

+ Câu chuyện cảm động về mẹ sưu tầm

- Hiểu sơ giản về tác giả Ét- môn-đô đơ A-xi- mi

- Hiểu cách giáo dục vừa nghiêm khắc, vừa có lí vừa có tình của người cha khi con mắc lỗi

- Hiểu nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư

2 Kĩ năng

- Đọc- hiểu một văn bản biểu cảm được viết dưới hình thức một bức thư

- Phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha (tác giả của bức thư) và người mẹđược nhắc đến trong thư

3 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực trình bày suy nghĩ, nêu và giải quyết vấn đề

- Năng lực hợp tác, trao đổi, thảo luận về nội dung bài học

- Phát triển năng lực giao tiếp, năng lực giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình học bài

- Năng lực biết làm và làm thành thạo công việc, năng lực sáng tạo và khẳng định bản thân

- Năng lực phân tích ngôn ngữ ,giao tiếp

- Năng lực làm bài tâp,lắng nghe ,ghi tích cực

- Năng lực làm việc độc lập , trình bày ý kiến cá nhân

- Năng lực giải quyết tình huống, năng lực phát hiện, thể hiện chính kiến, giao tiếp, năng lựcbiết làm thành thạo công việc được giao, năng lực thích ứng với hoàn cảnh

4 Thái độ

- Hiểu và trân trọng những tình cảm thiêng liêng của cha mẹ dành cho con cái

- Có ý thức học tập tốt hơn để cha mẹ vui lòng

B Chuẩn bị đối với giáo viên và học sinh

1 Đối với giáo viên:tư liệu về tác giả, tác phẩm.

2 Đối với học sinh: soạn bài theo câu hỏi sách giáo khoa và thực hiện theo hướng dẫn của GV.

C Phương pháp

- Đọc sáng tạo, vấn đáp, đàm thoại, giảng bình

- Động não, trình bày 1 phút, đặt câu hỏi, thảo luận nhóm, cặp đôi

D Tiến trình bài dạy

1 Ổn định tổ chức (1 phút)

2 Kiểm tra bài cũ (3 phút)

?Học xong văn bản Cổng trường mở ra, em hiểu thêm được điều gì?

- Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý của HS

- Phương pháp: Thuyết trình, nêu vấn đề

- Kĩ thuật: Động não, tia chớp, hỏi và trình bày

Cách 1:Kể câu chuyện “Chiếc bình vỡ”

Em có suy nghĩ gì về câu chuyện này? (Tấm lòng bao dung của mẹ)

Thế mà có những đứa con đã không trân trong tấm lòng ấy, có những lời lẽ hỗn láo với mẹ Bàivăn mà các em tìm hôm nay đã thể hiện hết nội dung ấy với bài “Mẹ tôi” của A- mi -xi

Cách 2: Các em hãy kể tên những bài thơ, hát, ca dao viết về hình ảnh người mẹ?

Chia lớp thành ô nhóm, nhóm nào tìm được nhiều đáp án sẽ chiến thắng

- Đại diện các nhóm treo lên bảng sản phẩm

- GV nhận xét, động viên, dẫn dắt: Mời các em quan sát sản phẩm mà các nhóm đã làm

- Có thể khẳng định rằng mẹ chính là một kì quan đặc biệt của tạo hóa nên có vô số nhà văn nhà thơ đã lấy làm nguồn cảm hứng sáng tạo Hôm nay cô trò chúng ta sẽ tìm hiểu thêm một tác phẩm viết về mẹ

Đó chính là văn bản: “Mẹ tôi”.

Hoạt động 2: H ình thành kiến thức mới

- Mục tiêu: trang bị cho học sinh những kiến thức mới liên quan đến tình huống/vấn đề học tập nêu ra ở hoạt động khởi động.

- Phương pháp: thuyết trình, pháp vấn, gợi mở, phân tích, nêu vấn đề, giảng bình, thảo luận nhóm…

- Kĩ thuật:Kĩ thuật hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ

- Phương tiện: Máy chiếu, phiếu học tập

- Thời gian :

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

I Giới thiệu chung

- Vào quân đội, là sĩ quan chưa đầy 20 tuổi.

- Hai năm sau, chiến tranh kết thúc ông dời quân ngũ đi du

lịch nhiều nước

- 1891: tham gia Đảng XH Ý, chiến đấu cho công bằng xã

hội, vì hạnh phúc của nhân dân lao động

- Cuốn "Những tấm " là tp nổi tiếng nhất trong sự nghiệp

sáng tác của ông Cuốn sách gồm nhiều mẩu chuyện có ý

nghĩa giáo dục sâu sắc

? Nêu xuất xứ của văn bản “Mẹ tôi”?

? văn bản viết dưới hình thức nào?

? Theo em văn bản này viết về vấn đề gì?Đây có đc coi là 1

vb nhật dụng ko? Vì sao?

? Vậy PTBĐ chính của vb là gì?

? Văn bản là 1 bức thư người bố gửi cho con, nhưng tại

sao tác giả lại lấy nhan đề là “Mẹ tôi ” ?

II Đọc - hiểu văn bản

Đọc - hiểu văn bản

?Văn bản đọc như thế nào cho phù hợp?

HS trả lời GV định hướng

GV hd đọc: cần thể hiện được những tâm tư và tình

cảm buồn, khổ của người cha trứớc lỗi lầm của con

và sự trân trọng của người cha với người vợ

-> GV đọc mẫu, HS đọc nối tiếp

-> nhận xét và uốn nắn phần đọc của HS

?Giải nghĩa từ: Khổ hình, vong ân bội nghĩa, bội

bạc (chú thích SGK)

?Bố cục văn bản?

?Văn bản "Mẹ tôi" giới thiệu nguyên nhân và mục đích

người bố viết thư cho con trai, đó là gì.?

- Nguyên nhân: En-ri-cô đã hỗn láo với mẹ khi cô

giáo đến thăm

- Mục đích: để cảnh cáo, phê phán, nghiêm khắc thái

độ sai trái ấy, bày tỏ thái độ của người bố

?Sáng tạo ra hoàn cảnh xảy ra câu chuyện như vậy

có tác dụng ntn?

- Câu chuyện tự nhiên hơn, xúc động hơn

GV chuyển:Đọc xong thư của bố En-ri-cô rất xúc

động Chúng ta tìm hiểu tiếp xem trong thư bố viết

1 Đọc - chú thích

2 Bố cục

- Phần 1 (Từ đầu đến vô cùng):Lí do

bố viết thư cho Enricô

- Phần 2 (Còn lại) : Nội dung bức thưcủa bố gửi Enricô

3 Phân tích

a Hoàn cảnh người bố viết thư

- Nguyên nhân: En-ri-cô đã hỗn láovới mẹ khi cô giáo đến thăm

- Mục đích: để cảnh cáo, phê phán,nghiêm khắc thái độ sai trái ấy, bày tỏthái độ của người bố

b Bức thư của bố En-ri-cô:

* Thái độ của bố:

những gì khiến E lại có tâm trạng như vậy.

Thảo luận nhóm 2 bàn - 3 phút

Nhóm 1,2: Tâm trạng của người bố với E được thể

hiện qua những chi tiết nào? Nhận xét về nghệ thuật?

Em hiểu gì về tâm trạng của người bố lúc đó?

- "Sự hỗn láo của con như 1 nhát dao đâm vào tim

bố"

- "Bố không thể nén được cơn tức giận đối với con"

- " Con mà lại mẹ con ư"

- " Thật đáng xấu hổ đó"

->Sử dụng phép so sánh diễn tả sự đau đớn, buồn

giận và thất vọng đến tột độ trước sự hỗn láo của đứa

con

GV bình:Đối với người cha, việc En-ri-cô thiếu lễ độ

với mẹ là 1 việc không thể chấp nhận và tha thứ Đó

là biểu hiện của sự vong ân, bội nghĩa, sự xúc phạm

đến tình cảm thiêng liêng của người mẹ dành cho

con.

Nhóm 3, 4: Thông qua lời nói của bố,hình ảnh người

mẹ được hiện lên qua những chi tiết nào? Em cảm

nhận ntn về người mẹ của En ?

- Mẹ đã phải thức suốt đêm mất con

- Mẹ sẵn sàng bỏ 1 năm Hp cứu sống con

GV bình: người mẹ có vai trò hết sức lớn lao trong

cuộc đời mỗi con người: Công lao của mẹ thật to lớn:

Sinh thành, dưỡng dục, chăm sóc, quan tâm từng

miếng ăn, giấc ngủ; là chỗ dựa nâng đỡ con suốt cả

cuộc đời vì " Con là hạt máu cắt đôi của mẹ"Còn mẹ

ăn cơm cá, mất mẹ liếm lá ngoài đường Thêm một

người trái đất nước mắt Nếu còn mẹ xin đừng làm

mẹ khóc/ Để đừng buồn trên mắt mẹ nghe không?.

" Con dù lớn vẫn theo con"

( Chế Lan Viên)

Nhóm 5,6: Người bố muốn nhắn nhủ tới E những gì

về mẹ? Em cảm nhận ntn về người mẹ của En ?

- Ngày buồn thảm nhất Con mất mẹ

- Con sẽ mong ước thiết tha được của mẹ

- Con sẽ cay đắng

- Con sẽ không thanh thản

- Lương tâm không phút nào được yên tĩnh

- Tâm hồn con luôn bị khổ hình

?NX gì về cách sử dụng hình ảnh, lời lẽ giọng điệu

qua đoạn văn vừa phân tích? Tác dụng của những

BPNT ấy?

+ Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim bố vậy!

+ bố ko thể nén đc cơn tức giận + Con mà xúc phạm đến mẹ ư?

- NT: biểu cảm bằng nhiều kiểu câu:cảm thán, nghi vấn, khẳng định; sửdụng so sánh giàu hình ảnh -> làm cholời văn trở nên linh hoạt, sinh động,giàu hình ảnh

-> Bố đau đớn, tức giận, thất vọng trước nỗi lầm của con.

* Hồi tưởng về mẹ:

- Mẹ thức suốt đêm, quằn quại khóc nức nở vì sợ mất con

- Người mẹ sẵn sàng bỏ 1 năm hp để tránh cho con 1 giờ đau đớn…

- Mẹ đi ăn xin để nuôi con, sẵn sàng

hi sinh tính mạng để cứu sống con!

+ Giọng văn tha thiết, trân trọng

- Hình ảnh mẹ hiện lên qua lời của bốnên rất khách quan, chân thực

-> Mẹ giàu đức hi sinh với tấm lòng yêu thương con lớn lao, cao cả

* Lời nhắn nhủ:

- Hãy nghĩ kĩ điều này En-ri-cô ạ: … ngày buồn thảm nhất là ngày con mất mẹ.

- Khi đã khôn lớn,…con sẽ mong ước tha thiết…tội nghiệp…cay đắng nhớ lại ~ lúc đã làm mẹ buồn phiền…

- Lương tâm con sẽ không một phút nào yên tĩnh, tâm hồn con như bị khổ hình

- Lời văn biểu cảm vừa mạnh mẽ, dứt khoát vừa tha

thiết nhẹ nhàng đầy thuyết phục, hình ảnh so sánh, có

ý nghĩa tượng trưng

?Nêu cảm nhận của em về 2 câu văn : "Tình yêu

thương kính trọng cha mẹ chà đạp lên tình yêu

thương đó"?

- HS tự bộc lộ

GV bình: đó là câu nói hay nhất, cảm động nhất và

có ý nghĩa sâu sắc nhất Đó là tiếng nói tâm huyết cao

đẹp của 1 người cha Nó vừa khẳng định tình cảm

thiêng liêng, cao cả của cha mẹ đ.với con cái lại vừa

cho En bài học về lòng hiếu thảo và đạo làm con Lời

khuyên thật thấm thía, sâu xa bởi lẽ lòng hiếu thảo là

cái gốc của đạo làm con, làm người Đó cũng là thông

điệp mà tác giả muốn gửi tới người đọc

?Từ thái độ hết sức nghiêm khắc đó, người bố đã nói

gì với con?? Sử dụng kiểu câu gì ? Tác dụng?

?Theo em tại sao trong thư, người bố rất tức giận,

nghiêm khắc phê phán cũng nhưng trong bức thư

người bố luôn lặp lại những lời lẽ: En-ri- cô của bố

ạ; En-ri- cô à! En - ri - cô này; Bố rất yêu con, con

là niềm hi vọng tha thiết nhất trong đời bố ?

Dùng những lời lẽ như vậy, có tác dụng gì?

- Làm cho lời lẽ trong bức thư (trở nên) nghiêm khắc

dứt khoát nhưng vẫn trìu mến, tha thiết, tràn đầy tình

yêu thương; Giọng người bố trỏ nên thiết tha tâm

tình, thủ thỉ, lời giáo huấn cứ thấm sâu vào tâm hồn

con

?Em hiểu ntn về lời khuyên của bố Enricô?

? Đây là yêu cầu ntn?

? Cuối cùng người bố đã bộc lộ tình cảm của mình

với con như thế nào?

?Qua đó em thấy bố của En-ri-cô là người như thế

nào ?

GV bình:qua bức thư, ta thấy lời lẽ có người bố nhẹ

nhàng mà thiết tha, không quát tháo, mắng mỏ mà

đọc lên nghe đau nhói cả cõi lòng Đọc những lời này

chắc cậu bé E hối hận vô cùng, còn chúng ta trong

đời ai chẳng 1 lần phạm lỗi khiến mẹ phiền lòng,

En-ri-cô hiểu ra lỗi lầm của mình

Mẹ có ý nghĩa vô cùng to lớn trong cuộc đời

-> Tình yêu thương, kính trọng cha

mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất, chà đạp lên tình cảm đó thật là xấu

hổ và nhục nhã.

-> Lời nhắn nhủ rất thấm thía, sâu sắc,chân thành

* Yêu cầu của bố En-ri-cô:

- Không bao giờ con được thốt ra lời nói nặng với mẹ.

- Con phải xin lỗi mẹ.

- Hãy cầu xin mẹ hôn con.

+ NT: Giọng điệu linh hoạt (dứt khoát

mà mềm mại, ra lệnh mà như khuyênnhủ); sd câu cầu khiến -> đầy sứcthuyết phục

- Bố muốn con xin lỗi mẹ chân thành từđáy lòng, thành tâm muốn vậy chứkhông vì khiếp sợ ai

Yêu cầu kiên quyết, rõ ràng,dứt khoátnhư ra lệnh

+ Con là niềm hi vọng của đời bố + Thà rằng bố không có con còn hơn

là thấy con bội bạc với mẹ

Bố Enricô có tình cảm yêu, ghét rõràng và rất nghiêm khắc

cha tức giận, thì khi đọc những lời văn này cũng cảm

thấy nôn nao, ân hận

?Khi đọc thư, En đã xúc động vô cùng vì sao?

A Vì bố gợi lại những kỷ niệm giữa mẹ và En

B Vì En sợ bố

C Vì thái độ kiên quyết nghiêm khắc của bố

D vì những lời nói chân tình, sâu sắc của bố

E Vì En thấy xấu hổ

- Đáp án đúng: A,C,D

?Ngoài những lí do trên, còn lí do nào khác không?

- Thấy được sự lớn lao, tình cảm cao đẹp của mẹ

- Thấy được tình yêu thương của bố dành cho mình

- Hối hận vì đã xúc phạm người mẹ đã hết lòng yêu thương em

?Nếu ở vào vị trí của En-ri- cô em sẽ xử sự ntn?

?Theo em vì sao người bố không trực tiếp nói với En-ri- cô mà lại viết thư?

GV bình: - Tình cảm sâu sắc thường tế nhị và kín đáo, nhiều khi không thể nói trực tiếp được.

Nói qua 1 bức thư thì ý tứ sẽ chi tiết hơn; có thể bộc bạch mọi nỗi niềm

- Viết thư chỉ nói riêng cho người mắc lỗi biết vừa kín đáo, tế nhị, vừa không làm người mắc lỗimất đi lòng tự trọng, người con sẽ phải suy nghĩ 1 cách nghiêm túc và sâu sắc về thái độ củamình

- Đây cũng là bài học về cách ứng xử trong cuộc sống gia đình cũng như trong nhà trường và xãhội, 1 cách ứng xử có văn hoá

4.Tổng kết

?Em hãy khái quát giá trị nghệ thuật của văn

bản?

- Sáng tạo tình huống

- Thể loại viết thư với phương thức biểu cảm

- Sử dụng chi tiết hình ảnh đặc sắc về người

mẹ

?Em hãy nêu nội dung, ý nghĩa của văn bản?

-Vai trò của người mẹ vô cùng quan trọng

trong gia đình

- Tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình

cảm thiêng liêng nhất đối với mỗi con người

- Thể loại viết thư với phương thức biểu cảm

- Sử dụng chi tiết hình ảnh đặc sắc về ngườimẹ

b Nội dung- Ý Nghĩa

-Vai trò của người mẹ vô cùng quan trọng

- Mục tiêu: hoàn thiện kiến thức vừa chiếm lĩnh được; rèn luyện kĩ năng áp dụng kiến thức mới

để giải quyết các tình huống/vấn đề trong học tập.

- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm

- Kĩ thuật:Kĩ thuật hỏi và trả lời, trình bày một phút

- Phương tiện:

- Thời gian:

? Em có đồng ý với ý kiến cho rằng:” Ngày

khai trường vào học lớp 1 là ngày có dấu ấn

sâu đậm nhất trong tâm hồn mỗi con người’’

không? vì sao? (Câu hỏi phát triển năng lực

giải quyết vấn đề)

* HS: Thảo luận bài tập 1 trong SGK

* HS: Nêu ý kiến; GV dẫn đoạn văn trong “Tôi đihọc’’ (Ngữ văn 8)

* HS: Viết đoạn văn (3- 4 câu) ghi lại cảm xúc sâusắc nhất trong ngày khai trường đầu tiên của mình

Hoạt động 4: Vận dụng

- Mục tiêu: phát hiện các tình huống thực tiễn và vận dụng được các kiến thức, kĩ năng trong cuộc sống tương tự tình huống/vấn đề đã học.

- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm

- Kĩ thuật: hỏi và trả lời, trình bày một phút, động não

- Thời gian:

- Qua lỗi lầm của Enricô, theo em làm con phải cư xử ntn với cha mẹ ?

- Đọc diễn cảm đoạn thư thể hiện vai trò lớn lao của người mẹ

- Kể lại sự ân hận của em trong một lần lỡ gây lầm lỗi để bố mẹ buồn

Hoạt động : Tìm tòi, mở rộng, sáng tạo

- Mục tiêu: tìm tòi, mở rộng thêm những gì đã được học, dần hình thành nhu cầu học tập suốt đời.

- Phương pháp: thảo luận nhóm

- Kĩ thuật: hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ

- Phương tiện: Phiếu học tập

?VB là 1 bức thư của bố gửi cho con nhưng tại sao tác giả lại lấy nhan đề "Mẹ Tôi"? Có phải nhan đề đó không phù hợp với nội dung văn bản không?

độ quý trọng -> cách đặt nhan đề là phù hợp

- Đọc thêm: “Thư gửi mẹ”, “Vì sao hoa cúc…” ; Tìm đọc tập “Những tấm lòng cao cả” của mi-xi

A-Bước 4 Giao bài và hướng dẫn học bài, chuẩn bị bài ở nhà (2 phút)

* Đối với bài cũ

- Sưu tầm những bài ca dao, thơ nói về tình cảm của cha mẹ dành cho con và tình cảm của condành cho cha mẹ

- Tóm tắt văn bản, nhớ nội dung, nghệ thuật văn bản

- Đọc phần đọc thêm /12/13

*Đối với bài mới

- Chuẩn bị: Cuộc chia tay của những con búp bê

+ Đọc kĩ văn bản

+Trả lời các câu hỏi ở phần đọc hiểu

**************************************

Tiết 5-6

Ngày soạn:

Văn bản CUỘC CHIA TAY

CỦA NHỮNG CON BÚP Bấ

- Lời văn biểu hện tõm trạng người mẹ đối với con trong văn bản

- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản

- Xác định giá trị bản thân: biết ơn những ngời đã sinh thành và dỡng dục mình

- Suy nghĩ, sáng tạo: phân tích, bình luận về những cảm xúc và tâm trạng của ngời mẹ trongngày khai trờng đầu tiên của con

3 Thái độ

- Biết thụng cảm và chia sẻ với những người bạn cú hoàn cảnh khụng may

- Trõn trọng tỡnh cảm anh em

4 Định hướng phỏt triển năng lực học sinh

- Năng lực trỡnh bày suy nghĩ, nờu và giải quyết vấn đề

- Năng lực hợp tỏc, trao đổi, thảo luận về nội dung bài học

- Phỏt triển năng lực giao tiếp, năng lực giải quyết cỏc vấn đề phỏt sinh trong quỏ trỡnh học bài

- Năng lực biết làm và làm thành thạo cụng việc, năng lực sỏng tạo và khẳng định bản thõn

- Năng lực phõn tớch ngụn ngữ ,giao tiếp

- Năng lực làm bài tõp ,lắng nghe,ghi tớch cực

- Năng lực làm việc độc lập , trình bày ý kiến cá nhân.

- Năng lực giải quyết tình huống, năng lực phát hiện, thể hiện chính kiến, giao tiếp, nănglực biết làm thành thạo công việc được giao, năng lực thích ứng với hoàn cảnh

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

1 Đối với giáo viên:Tư liệu về tác giả, tác phẩm, tham khảo tài liệu Quyền trẻ em.

2 Đối với học sinh:

- Đọc, tóm tắt truyện, xác định nội dung, tìm bố cục của văn bản

- Trả lời các câu hỏi Đọc - hiểu văn bản

C Phương pháp

- Đọc sáng tạo, vấn đáp, đàm thoại, giảng bình

- Động não, trình bày 1 phút, đặt câu hỏi, thảo luận nhóm, cặp đôi

D Tiến trình bài dạy

1 Ổn định tổ chức (1 phút)

2 Kiểm tra bài cũ (3 phút)

?Nêu ý nghĩa của văn bản Mẹ tôi? Em rút ra được bài học gì cho bản thân qua văn bản

ấy?

*Yêu cầu

- Người mẹ có vai trò vô cùng quan trọng trong gia đình

- Tình thương yêu kính trong cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất đối với mỗi con người

3 Bài mới(35 phút)

Hoạt động 1` : Hoạt động khởi động

- Thời gian: phút

- Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý của HS

- Phương pháp: Thuyết trình, nêu vấn đề

- Kĩ thuật: Động não, tia chớp, hỏi và trình bày

Gv trình chiếu hoặc in tranh cho hs quan sát

? Những bức ảnh trên gợi cho em suy nghĩ gì về hạnh phúc gia đình?

Hs tự bộc lộ (quây quần bên nhau, làm việc nhà cùng, ăn uống cùng, )

Cách 2: Cho học sinh nghe bài 3 ngọn nến lung linh

Giai điệu, ca từ của bài hát gợi lên điều gì?

Hs tự bộc lộ (tình cảm gia đình, sự hòa thuận, yêu thương, gắn bó, thấu hiểu )

Cách 3: Ở Việt Nam, ngày nào được nhắc đến là ngày Gia đình Việ Nam (28/6)

Nêu ý nghĩa của ngày này (nhắc nhở mọi người biết yêu thương, trân trọng người thân, giađình, xây dựng gia đình hòa thuân, ấm áp )

Tổ ấm gia đình vô cùng quý giá và quan trọng Song không phải ai cũng được lớn lên

trong những mái ấm tình thương như vậy Có những đứa trẻ ngay từ bé đã phải chịu đựng nỗimất mát và đau đớn về mặt tinh thần do không được hưởng tình thương trọn vẹn của cha, của

mẹ “Cuộc chia tay của những con búp bê” là văn bản đề cập đến chủ đề tế nhị đó.

Cách 4 Giáo viên đọc bài thơ: “Hai chị em” - Vương Trọng.

- Nín đi em, Bố Mẹ bận ra toà!

Chị lên bảy dỗ em trai ba tuổi

Thằng bé khóc bụng chưa quen chịu đói

Hai bàn tay xé áo chị đòi cơm.

Bố mẹ đi từ sáng, khác mọi hôm

Không nấu nướng và không hề trò chuyện

Hai bóng nhỏ hai đầu ngõ hẻm

Cùng một đường sao chẳng thể chờ nhau?

Biết lấy gì dỗ cho em nín đâu

Ngoài hai tiếng ra toà vừa nghe nói

Chắc nó nghĩ như ra đồng, ra bãi

Sớm muộn chi rồi bố mẹ cũng về.

Mẹ bế em âu yếm, vuốt ve

Bố xách nước khi mẹ vừa nhóm bếp

Nó sung sướng vào ra tíu tít Rồi quây quần, nồi cơm mở vung ra!

Nó biết đâu bố mẹ nó ra toà Đối mặt nhau, đối mặt cùng pháp lý Chẳng phải chỗ năm xưa đi đăng ký Chẳng phải lời dịu ngọt tháng ngày xa.

Nó biết đâu Bố Mẹ nó ra toà

Là cầm cưa xẻ ngang tình đoàn tụ Đứa còn Mẹ thì thôi, không còn Bố Hai chị em rồi sẽ mất nhau…

- Nín đi em! Em khản giọng khóc gào Chị mếu máo, đầm đìa nước mắt Những bố mẹ bên bờ chia cắt Phút giây thôi, hãy nghe tiếng con mình!

- Dẫn vào bài: Đó chỉ là một câu chuyện buồn trong vô vàn những câu chuyện về các gia đình hiện đại bên bờ vực tan vỡ hạnh phúc mà hậu quả là những đứa trẻ ngơ ngác nhìn cha mẹ chia tay trước rồi chị em, anh em chia lìa sau Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu thêm một câu chuyện buồn nữa để cùng cảm thông chia sẻ với những bạn nhỏ có hoàn cảnh bất hạnh như vậy nhé

Hoạt động 2: Hoạt động hình thành kiến thức mới

* Mục tiêu :

- Hs nắm được thông tin cơ bản về tác giả, tác phẩm

- Hs nắm được các giá trị của văn bản

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT

I Giới thiệu chung

?Dựa vào chú thích SGK hãy nêu những nét chính về

tác giả, tác phẩm?

- Khánh Hoài (Bút danh khác: Bảo Châu)

Tên Khai sinh: Đỗ Văn Xuyền, sinh ngày 10 tháng 7

năm 1937 Quê gốc: xã Đông Kinh, Đông Hưng, Thái

Bình Nơi ở hiện nay: thành phố Việt Trì Tốt nghiệp

Đại học sư phạm (khoa sinh ngữ) Hội viên Hội Nhà

văn Việt Nam (1981)

- Tác phẩm: đạt giải nhì trong cuộc thi thơ văn viết về

1 Tác giả : Khánh Hoài

2 Tác phẩm: đạt giải nhì trong cuộc

thi thơ văn viết về quyền trẻ em –

GV hướng dẫn đọc: giọng trầm buồn, xúc động thể hiện rõ tâm trạng

mỗi nhân vật Lưu ý phân biệt giọng kể chuyện và giọng đối thoại

GV đọc mẫu-> 2 HS đọc tiếp, lớp nhận xét, GV bổ sung

?Văn bản có những sự việc chính nào? Hãy tóm tắt ngắn gọn các sự

việc ấy.

- Tâm trạng của 2 anh em Thành Thuỷ đêm hôm trước và sáng hôm

sau khi mẹ giục con chia đồ chơi

- Hai anh em chia đồ chơi

- Thành đưa Thuỷ đến trường chia tay cô giáo và các bạn

- Hai anh em trong cảnh chia tay

?Giải thích từ võ trang, ô ăn quan.

- Chú thích 5,6 ( SGK/26)

?Truyện được viết theo kiểu văn bản nhật dụng, có đúng không? Vì

sao?

- Đúng vì văn bản đề cập đến vấn đề về quyền trẻ em: trẻ em phải

được hưởng hạnh phúc, được chăm sóc, được sống trong mái ấm gia

đình, đó là vấn đề gần gũi, bức thiết trong cuộc sống ngày nay khi

trong xã hội có rất nhiều gia đình li hôn để trẻ em bơ vơ

?Em hãy xác định bố cục văn bản?

- 3 phần:

+ Từ đầu ->hiếu thảo như vậy: tâm trạng của Thành và Thủy lúc

chia đồ chơi;

+ Tiếp -> tùm lên cảnh vật: chia tay ở trường

+ Còn lại: anh em chia tay

?Văn bản được kết hợp với những PTBĐ nào? PTBĐ nào là chính?

Vì sao?

- PTBĐ: tự sự + MT, BC Tự sự là chính vì đây là 1 truyện ngắn kể

lại cuộc chia tay

?Truyện viết về ai? Về việc gì? Ai là nhân vật chính trong truyện?

Vì sao?

- Truyện viết về cuộc chia tay của anh em Thành Thuỷ khi bố mẹ

chúng bỏ nhau

- Nhân vật chính: Thành - Thuỷ Vì xuất hiện từ đầu đến cuối văn

bản; mọi sự việc đều xoay quanh 2 nhân vật, chúng đóng vai trò chủ

yếu trong việc thể hiện chủ đề tưtưởng tác phẩm

?Truyện kể theo ngôi thứ mấy? Việc lựa chọn ngôi kể này có tác

dụng gì?

- Truyện kể theo ngôi 1- xưng tôi là bé Thành (người trong cuộc,

trực tiếp chứng kiến, tham gia)->Giúp tác giả thể hiện một cách sâu

sắc những suy nghĩ tình cảm và tâm trạng nhân vật, làm tăng tính

1.Đọc - chú thích

- Đọc

- Chú thích(sgk).Chú ý chú thích: 3,5,6

2 Tóm tắt -Bố PTBĐ

- Đoạn 3: Còn Chia tay anh em.

- Nội dung chính:Cuộc chia tay của haianh em khi gia đìnhtan vỡ

- Nhân vật chính: Haianh em Thành vàThủy

* PTBĐ : Tự sự,

miêu tả, biểu cảm

* HS : ngôi thứ nhấtgiúp tác giả thể hiệnsâu sắc suy nghĩ, tìnhcảm, tâm trạng nhânvật; tăng thêm tínhchân thực của câuchuyện

chân thực, xúc động, tạo sức thuyết phục, hấp dẫn đối với người đọc.

3 Phân tích

? Tìm các chi tiết cho thấy quan hệ giữa búp bê với anh em

Thành - Thuỷ ?

? Vậy với anh em Thành- Thuỷ búp bê có ý nghĩa ntn?

? Vậy vì sao anh em họ phải chia búp bê ra?

GV: nỗi đau chia cắt này ko chỉ của riêng người lớn, nó

ahưởng đến cả những đứa trẻ hồn nhiên vô tội, thậm chí

đến cả những con búp bê đồ chơi vô tri vô giác.

? Câu chuyện mở đầu bằng chi tiết nào?

? Cách tạo tình tiết mở đầu câu chuyện như vậy có tác dụng

gì ?

GV giảng bình: Mở đầu bằng tình tiết gây bất ngờ “Mẹ

giục chia đồ chơi ” ;người đọc ngạc nhiên và muốn dõi

theo diễn biến của câu chuyện để tìm hiểu nguyên nhân.

? Lệnh chia đồ chơi của mẹ khiến Thuỷ và Thành có tâm

trạng ntn ? Nêu những chi tiết biểu hiện tâm trạng đó ?

? Em có nhận xét gì về cách miêu tả của tác gỉa trong đoạn

? Việc tác gỉa xen vào giữa cảnh chia đồ chơi của 2 anh em

1 khung cảnh sinh hoạt và cảnh thiên nhiên buổi sáng vui

tc gắn bó y thương của 2 anhem

- Vì: Bố mẹ li hôn

* Mẹ ra lệnh chia đồ chơi lầnthứ nhất:

- Thủy: run lên bần bật, kinh hoàng, buồn thăm thẳm, ánh mắt tuyệt vọng

- Thành: cắn chặt môi nước mắt cứ tuôn ra ướt đầm

+ NT miêu tả tâm lí nv tinh tếqua cử chỉ, nét mặt,

+ Tâm trạng buồn khổ, sợ hãi,đau đớn và bất lực

- “Đằng đông trời hửng dần ríu ran”

+ Đối lập cảnh tn tươi đẹp,bình thản với nỗi đau đớn, bấthạnh của 2 anh em

-> làm tăng thêm nỗi đau tronglòng Thành

- Thành nhớ về kỉ niệm:

+ Thủy ra sân vận động vá áo cho anh;

+ Thành chiều nào cũng đón em; trò chuyện

Gv bình: Việc Thành nhớ lại những tình cảm yêu thương

giữa 2 anh em càng tô đậm thêm sự đau xót, bất lực của 2

anh em khi phải chia tay nhau

- GV đọc đoạn: “Vậy mà giờ đây mơ thôi”.

? Trong đoạn này, điệp ngữ “xa nhau”, và “giấc mơ” thể

hiện điều gì?

(Mâu thuẫn giữa hiện thực và mơ ước -> tăng thêm nỗi xót

xa trong lòng Thành)

- Cho hs thảo luận nhóm

?Tìm các chi tiết miêu tả việc chia búp bê của 2 anh em

Thành và Thủy?

? Em có nhận xét gì về cách kể của tác giả?

?Cảm nhận về tình cảm của hai anh em Thuỷ qua hình ảnh

hai con búp bê?

- G bình giảng: Búp bê, kỉ vật êm đềm trong tuổi thơ của

anh em T-T, nó gắn bó với sự sum họp đầm ấm của gia

đình, là hình ảnh hiện hữu của anh em T-T nên không thể

* Mẹ ra lệnh chia đồ chơi lần2:

- Lấy 2 conbúp bê từtrong tủ đặtsang 2 phía

- Tru tréo,giận dữ

“sao anh ácthế”

- Đặt con Vệ

Sĩ vào cạnhcon Em Nhỏ

- Bỗng vui

vẻ “anh xemchúng đangcười kìa”

+ Cách kể chân thành, cảmxúc chân thật

=> Hình ảnh 2 con búp bêtượng trưng cho tình anh emkhông tách rời, bền chặt,không thể chia rẽ của Thành

và Thuỷ

GV chuyển:Mượn câu truyện chia tay của những con búp bê để nói lên 1 cách thấm thía sự

đau đớn xót xa của những đứa trẻ trong cuộc chia tay vô lý, không nên có Tên truyện gợi 1 tình

huống, gợi người đọc phải suy nghĩ, theo dõi và nó góp phần thể hiện ý đồ tư tưởng người viếtmuốn thể hiện Và càng cảm động hơn khi Thành dẫn em đến chia tay lớp học, sau đó là cuộcchia tay thực sự của hai anh em -> nội dung tiết 2

Tiết 6

? Tìm những chi tiết miêu tả Thủy khi 2 anh em đến

trường học?

? Vì sao Thủy lại bật khóc thút thít?

Gv bình:Nỗi bất hạnh ko gì đo đếm được của Thủy,

đọc đoạn này, ta như nghe thấy tiếng khóc thút thít của

Thủy, như nhìn thấy nước mắt lăn dài trên má em, như

chạm đượcc tới nỗi đau se sắt trong lòng em, và cũng

nhòa lệ như chính mình đang bị đau đớn như thế Còn

3.2 Chia tay với lớp học

- Trên đường đến trường: Thủy quan sát kĩ cảnh vật quen thuộc 2 bên đường,…Em cắn chặt môi im lặng bật lên khóc thút thít"

-> Vì: Trường học là nơi ghi dấunhững niềm vui của Thủy và emhiểu sắp phải xa mãi mãi với nơinày, em sẽ không còn được đi họcnữa…