- Thì ra, vì cảm mến, cô gái định để lại chiếc khăn mùi soa lại cho người thanh niên làm kỉ vật nhưng anh ta không nghĩ ra, tưởng cô bỏ quên nên đã thật thà đem trả lại.. Hai câu này khô[r]
Trang 1NGỮ VĂN 9 HƯỚNG DẪN TỰ HỌC TUẦN 7 – HKII
Tiết 123, 124
VIẾNG LĂNG BÁC
(Viễn Phương)
Phần 1: Hướng dẫn
- Các em đọc văn bản “Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới”
- Trả lời các câu hỏi hướng dẫn trong SGK
Phần 2: Các kiến thức trọng tâm cần lưu ý
I Đọc – hiểu chú thích:
1 Tác giả: Viễn Phương
2 Tác phẩm:
a Hoàn cảnh sáng tác: SGK
b Bố cục: 4 phần
I Đọc – hiểu văn bản:
1 Cảm xúc khi đặt chân đến lăng Bác:
- Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
lời kể mộc mạc, cách xưng hô gần gũi, kính trọng; nói giảm nói tránh
thái độ yêu thương, tôn kính
- hàng tre bát ngát / xanh xanh Việt Nam / bão táp mưa sa đứng thẳng hàng
từ láy, ẩn dụ, thành ngữ
Tre biểu tượng cho những con người Việt Nam kiên cường, bất khuất đứng bảo vệ Bác
2 Cảm xúc khi nhìn thấy lăng Bác:
- Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
ẩn dụ độc đáo
ngợi ca công lao to lớn, vĩ đại như trời biển của Bác
- Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng 79 mùa xuân
biểu cảm trực tiếp, hình ảnh ẩn dụ đẹp, sáng tạo; hoán dụ
tấm lòng thành kính, biết ơn vô hạn dành cho Bác
3 Cảm xúc khi được nhìn Bác:
- Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
hình ảnh tả thực đan xen ẩn dụ, giọng điệu trầm lắng
tình cảm yêu thương Bác; ngợi ca tâm hồn thanh cao của Bác
- Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Trang 2Mà sao nghe nhói ở trong tim!
ẩn dụ, biểu cảm trực tiếp
nỗi đau xót trước sự thật là Bác đã mãi mãi đi xa
4 Cảm xúc khi rời lăng Bác:
- Mai về miền Nam thương trào nước mắt
biểu cảm trực tiếp
niềm xúc động trào dâng
- Muốn làm / điệp ngữ
+ con chim hót
+ đóa hoa tỏa hương
+ cây tre trung hiếu
liệt kê, hình ảnh bình dị, gần gũi; kết cấu đầu cuối tương ứng
ước nguyện chân thành được ở bên Bác
Trang 3Tiết 125 – Tiếng Việt
NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý
Phần 1: Hướng dẫn
- Các em đọc kĩ các ví dụ trong SGK
- Trả lời các câu hỏi hướng dẫn trong SGK
- Đọc kĩ kiến thức trong phần ghi nhớ của SGK
- Từ những kiến thức đó, tự giải các bài tập liên quan, sau đó đối chiếu với đáp án mà thầy cô gợi ý bên dưới
Phần 2: Các kiến thức trọng tâm cần lưu ý
I Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý:
1 Ví dụ: SGK/74
- Trời ơi, chỉ còn có 5 phút!
ẩn ý: sắp đến giờ chia tay, anh tiếc vì điều đó
hàm ý
- Ô! Cô còn quên chiếc mùi soa đây này!
thông báo việc cô kĩ sư để quên chiếc khăn mùi soa Không có ẩn ý khác
Nghĩa tường minh
2 Ghi nhớ: SGK/75
II Luyện tập:
Bài 1/75
a Câu “Nhà hoạ sĩ tặc lưỡi đứng dậy.”, đặc biệt là cụm từ tặc lưỡi Người kể chuyện không nói rõ là người hoạ sĩ cũng chưa muốn chia tay, nhưng qua hình ảnh này, người đọc hiểu được điều đó
b.Thái độ của cô gái được miêu tả qua các từ ngữ: mặt đỏ ửng, nhận lại chiếc khăn, vội quay
đi Những từ ngữ này cho thấy cô gái rất ngượng, đành phải nhận lại chiếc khăn và muốn giấu đi sự xấu hổ của mình
- Thì ra, vì cảm mến, cô gái định để lại chiếc khăn mùi soa lại cho người thanh niên làm kỉ vật nhưng anh ta không nghĩ ra, tưởng cô bỏ quên nên đã thật thà đem trả lại Những điều này được tác giả khéo léo ngụ ý
Bài 2/75
- Tuổi già cần nước chè: ở Lào Cai đi sớm quá là câu có hàm ý, có thể hiểu là: Khi đi, ông hoạ sĩ chưa kịp uống nước chè
Bài 3/75, 76
- Câu chứa hàm ý: - Cơm chín rồi!
- Hàm ý: Ông vô ăn cơm đi
Bài 4/76
Câu “- Hà, nắng gớm, về nào…” là câu nói lảng;
Câu “- Tôi thấy người ta đồn…” là câu nói dang dở
Trang 4Hai câu này không phải là câu mang hàm ý.