báo cáo skkn h

Họcsinh ở lứa tuổi 11 đến 15 tuổi và là con em đồng bào các dân tộcthiểu số trong huyện, nên cách sống, cách suy nghĩ của các emcòn hạn chế đặc biệt về vấn đề chăm sóc sức khỏe sinh sản

CÁC CHỮ VIẾT TẮT

THCS: Trung học cơ sở

DTNT: Dân tộc nội trú

TDTT: Thể dục thể thao

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

“GIÁO DỤC CHĂM SÓC SỨC KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊN CHO HỌC SINH TRƯỜNG THCS DTNT TAM ĐẢO QUA VIỆC

VẬN DỤNG KIẾN THỨC SINH HỌC 8”.

1 Lời giới thiệu

Trường THCS DTNT Tam Đảo là một trường chuyên biệt Họcsinh ở lứa tuổi 11 đến 15 tuổi và là con em đồng bào các dân tộcthiểu số trong huyện, nên cách sống, cách suy nghĩ của các emcòn hạn chế đặc biệt về vấn đề chăm sóc sức khỏe sinh sản ở lứatuổi vị thành niên Nhiều bậc cha mẹ vẫn băn khoăn tự hỏi khôngbiết: Khi con mình ở độ tuổi nào thì cha mẹ nên bắt đầu giáo dụcnhững kiến thức về giới tính và sẽ giáo dục như thế nào? Không ítngười vẫn nghĩ rằng cần phải dấu diếm, không nên cho con mìnhbiết những thông tin về sinh lý sớm, về các biện pháp tránh thaivới lứa tuổi vị thành niên vì như thế sẽ ‘‘ Vẽ đường cho Hươuchạy’’ Nhưng ngày nay trẻ em, nhất là trẻ vị thành niên có điềukiện tiếp xúc rất sớm với thông tin trên các phương tiện truyềnthông đại chúng, trên internet do đó chúng sẽ rất tò mò Vì thế dùngười lớn muốn hay không muốn thì các em vẫn được cung cấpmột số kiến thức nhất định về giới tính và sức khỏe sinh sản ở lứatuổi vị thành niên Vậy làm thế nào để các em biết cách thu nhậncác thông tin chính xác, khoa học và bổ ích, đúng lứa tuổi thì cần

có sự hướng dẫn của người lớn Nhất là học sinh trong các trườngdân tộc nội trú các em sống xa gia đình, giáo dục mọi mặt chủyếu nhận được từ các thầy cô giáo

Trong thực tế việc giáo dục và chăm sóc sức khỏe sinh sảntuổi vị thành niên là một chủ đề tế nhị, nhảy cảm nên các em khó

có thể mạnh dạn chia sẻ, tâm sự mọi thắc mắc thầm kín của mìnhtrước lớp, trước mặt các bạn khác giới, trước thầy cô giáo củamình Hơn thế nữa do đặc thù của trường DTNT học sinh ăn, ở tạichỗ nếu không được cung cấp kiến thức đầy đủ sẽ không biếtcách chăm sóc sức khỏe, bảo vệ bản thân tuổi dậy thì – lứa tuổitâm sinh lí thay đổi, quan hệ bạn bè giữa nam và nữ có những

biểu hiện khác lứa tuổi trước, dễ dẫn tới nguy cơ ảnh hưởng đếnđạo đức, lối sống, việc học hành

Sức khỏe vị thành niên là một vấn đề đang được xã hội rấtquan tâm và ưu tiên, nội dung này đã được đưa vào lồng ghéptrong chương trình giảng dạy chính khóa ở các trường phổ thông,thông qua các môn học như: môn sinh học, giáo dục công dân, địa

lý hay môn ngữ văn Tuy nhiên việc lồng ghép này hiệu quả khôngcao do thời lượng các môn học đã quá tải, giáo viên còn ngạingùng khi nói về vấn đề giáo dục và chăm sóc sức khỏe sinh sảntuổi vị thành niên

Hình ảnh sinh hoạt hàng ngày của học sinh tại ktx.

Bản thân tôi một giáo viên trực tiếp giảng dạy môn sinh học

8 nghiên cứu về giải phẫu và vệ sinh cơ thể người Trong haichương cuối là chương X và chương XI đã cung cấp cho các em rấtnhiều kiến thức bổ ích về giới tính cũng như chăm sóc sức khỏesinh sản ở lứa tuổi vị thành niên Chính vì vậy, trong quá trìnhgiảng dạy tôi đã truyền thụ hết kiến thức cần nhớ có ở trong sáchgiáo khoa tôi còn lồng ghép vào trong bài học, tổ chức thànhchuyên đề ngoại khóa cấp trường các vấn đề về giới tính như: tìnhbạn khác giới, tình yêu ở độ tuổi vị thành niên; cách vệ sinh cơquan sinh dục và chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên Kĩnăng cần thiết để xử lí các cám dỗ về tình dục và từ đó bảo vệchính mình, bảo vệ bạn gái tránh mang thai ngoài ý muốn trong

độ tuổi vị thành niên Những hậu quả của sự thiếu hiểu biết vềgiới tính không phải ai khác mà chính các em phải gánh chịu, tôi

đã và đang áp dụng vào trong năm học và những năm học tiếptheo với mong muốn giúp cho các em có hành trang tốt nhất choviệc chăm sóc sức khỏe sinh sản của chính bản thân mình, từ đónâng cao được ý thức bảo vệ cơ thể mình Giúp các em vững bướcvào đời, tránh được hậu quả không đáng có ảnh hưởng đến tươnglai của các em

Xuất phát từ những lí luận và thực tiễn trên để có thể giúpcác em tránh được con đường sai lầm ảnh hưởng tới tương lai của

các em tôi đã mạnh dạn thực hiện chuyên đề: “ Giáo dục chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên cho học sinh trường THCS DTNT Tam đảo qua việc vận dụng kiến thức sinh học 8”

2 Tên sáng kiến: “Giáo dục chăm sóc sức khỏe sinh sản vị

thành niên cho học sinh trường THCS DTNT Tam đảo qua việc vận dụng kiến thức sinh học 8”

3 Tác giả sáng kiến:

Họ và tên: Dương Thị Thu Hồng

Địa chỉ tác giả sáng kiến: Hồ Sơn – Tam Đảo – Vĩnh Phúc

6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử

Kế hoạch thực hiện đề tài từ tháng 3 năm 2018 đến tháng 5năm 2018 Được áp dụng thử vào học kì II năm học 2018 – 2019

từ ngày 1 tháng 3 năm 2019

7 Mô tả bản chất của sáng kiến

7.1 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu

7.1.1 Thực trạng chung

Ở nước ta hiện nay việc đưa giáo dục giới tính và chăm sócsức khỏe sinh sản vị thành niên vào trong trường học đã đượcthực hiện, nhưng kết quả đạt được không như mong muốn vì chưa

có giáo viên chuyên trách về vấn đề này, chưa có phương tiệntrực quan, chưa có một tài liệu hay vản bản nào hướng dẫn cụ thểphải dạy như thế nào Ở bậc THCS vấn đề này mới chỉ được tíchhợp vào một số môn như sinh học, giáo dục công dân, … với thờilượng vô cùng ít ỏi Tuy nhiên trong thời lượng ít ỏi đó giáo viênkhi nói đến vần đề này còn ngại ngùng, né tránh nhất là khi nói vềcác cơ quan sinh dục hay các vấn đề về sức khỏe sinh sản chohọc sinh Trong khi đó học sinh rất tò mò, muốn tìm tòi, hiểu biếtnhững gì liên quan đến sự thay đổi của cơ thể mình, muốn khẳngđịnh mình đã là người lớn Không thỏa mãn với những gì mình biếtđược từ cha mẹ, thầy cô và từ trong sách vở, các em đã tự mìnhtìm tòi, khám phá và thử nghiệm dẫn đến bao chuyện đau lòng đãxảy ra như: trốn học để hẹn hò, yêu đương nên học hành giảmsút, đang học phải bỏ học để lấy chồng do mang thai ngoài ýmuốn

7.1.2 Thực trạng đối với học sinh trường THCS DTNT Tam Đảo

Do đặc thù của trường DTNT các em học sinh ăn, ở tại chỗphải sống xa gia đình, không được giáo dục kịp thời của cha mẹ từ

đó giáo dục của nhà trường là rất quan trọng khi thực hiệnchuyên đề tôi đã tiến hành khảo sát có tới hơn 60% học sinh đượchỏi: “ em hãy cho biết sự khác biệt giữa nam và nữ” các em chỉtrả lời là khác nhau về cơ quan sinh dục Các câu hỏi khác về giớitính đều làm cho các em lúng túng hoặc không biết hoặc khôngdám trả lời, khi các em được yêu cầu trình bày những hiểu biết vềgiới tính và chăm sóc sức khỏe sinh sản thì các em đều e dè, ngạingùng, xấu hổ và không biết dùng từ như thế nào cho phù hợpmặt khác đã xuất hiện sự cảm mến giữa bạn nam và bạn nữ Do

đó giáo dục giới tính và chăm sóc sức khỏe cho các em là rấtquan trọng

của trường đã tổ chức chuyên đề “Giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản tuổi vị thành niên” cho các em học sinh toàn

trường Chuyên đề đã thu hút được sự quan tâm và hứng thú củacác em học sinh, giúp giải đáp cho các em những câu hỏi thầmkín mà bấy lâu nay không dám hỏi ai, chia sẻ với ai vì ngại ngùng

Mở đầu chương trình các em được thầy cô truyền đạt nhữngthông tin hữu ích, thiết thực về giới tính và sức khỏe sinh sản vịthành niên như:

* Các bộ phận của cơ quan sinh dục nam và nữ:

- Cơ quan sinh dục nam:

Cấu tạo bộ quan sinh dục nam bao gồm: dương vật, bìu, tinhhoàn, ống dẫn tinh, túi tinh, tuyến tiền liệt, tuyến hành niệu đạo

Hình ảnh cơ quan sinh dục nan

- Cấu tạo cơ quan sinh dục nữ:

Bộ phận sinh dục nữ có cấu tạo ẩn và phức tạp hơn bộ phậnsinh dục nam Cơ quan sinh dục nữ gồm : Buồng trứng; Ống dẫn,phễu: thu trứng và dẫn trứng; Tử cung; Âm đạo: thông với tủcung

* Tuổi dậy thì xuất hiện ở lứa tuổi nào?

+ Đối với nam: khoảng 11 – 12 tuổi

+ Đối với nữ: Khoảng 10 – 11 tuổi

Ở tuổi dậy thì cơ thể sẽ diễn ra hàng loạt những thay đổi vềhình dáng, tâm sinh lý, cơ quan sinh dục, phân biệt rõ giới tínhnam/nữ và bắt đầu có khả năng tình dục, khả năng sinh sản.

* Dấu hiệu đánh dấu tuổi dậy thì là dấu hiệu nào?

+ Đối với nam: Xuất tinh lần đầu

+ Đối với nữ: bắt đầu hành kinh

* Thế nào là hiện tượng xuất tinh?

Xuất tinh là hiện tượng tinh dịch (tinh trùng và dịch nhờn) từtrong hệ sinh dục nam giới phóng ra ngoài Bạn trai lớn lên đếnmột lúc nào đó có khả năng này Có nhiều bạn trai xuất tinhkhông có kích thích lúc ngủ gọi là mộng tinh Là hiện tượng bìnhthường ở nam giới, đánh dấu tuổi dậy thì chính thức ở nam

* Hiện tượng kinh nguyệt là gì?

Kinh nguyệt ( hành kinh) là hiện tượng hàng tháng trứngkhông được thụ tinh, lớp niêm mạc ( lớp màng tử cung) bong ra,gây xuất huyết máu đi qua âm đạo ra ngoài

Lưu ý: Khi đến ngày hành kinh các bạn nữ sẽ có những thayđổi về cơ thể như: mệt mỏi, nhức mỏi lưng, mất ngủ, đau vùngbụng dưới, căng đau tức ngực, da dễ nổi mụn và nhiều dầu trên

da, gặp các vấn đề về tiêu hóa và thay đổi về tâm trạng: dễ cáugắt, tức giận hoặc trầm cảm

* Ngoài ra còn những dầu hiệu nào nữa?

+ Đối với nam: Lớn nhanh, cao vượt, cơ bắp phát triển, vairộng ngực nở, mọc ria mép, lông nách, lông mu, tuyến mồ hôi,tuyến nhờn phát triển, cơ quan sinh dục to ra

+ Đối với nữ: Lớn nhanh; da trở nên mịn màng; hông nởrộng; mông, đùi phát triển, mọc lông nách, lông mu, tuyến mồhôi, tuyến nhờn phát triển, bộ phận sinh dục và vú phát triển,xuất hiện mụn trứng cá

Qua các dấu hiệu xuất hiện ở tuổi dậy thì các em cần chúcách giữ gìn vệ sinh bộ phận sinh dục và bảo vệ cơ thể của mìnhnhư:

- Đối với nam:

+ Khi xuất tinh lần đầu: Quanh quy đầu là nơi đọng các chấtdịch sinh dục, vài giọt nước tiểu, mồ hôi nên các em cần kéo baoquy đầu ra sau, rửa sạch sẽ bằng nước sạch và xà phòng

+ Lớn nhanh, cao vượt, cơ bắp phát triển, vai rộng ngực nở:các em nên chọn quần áo kích cỡ phù hợp với cơ thể

+ Mọc ria mép, lông nách, lông mu, tuyến mồ hôi, tuyếnnhờn phát triển: cần thường xuyên vệ sinh sạch sẽ cơ thể, nếu vệsinh không tốt gây ra các bệnh về da liễu hay là nơi trú ẩn củanhững vi khuẩn gây ra các chứng bệnh như hôi nách

+ Cơ quan sinh dục to ra: nên các em phải mặc quần lót,nhất là những em thường tham gia các hoạt động TDTT Nên chọnquần thấm ẩm, thoáng mát và khi mặc vào cảm thấy dễ chịu.Quần pha nhiều ni lông sẽ bí, ẩm khiến cơ quan sinh dục dễ mẫnngứa khó chịu Quần bó quá mức khiến tinh hoàn luôn dính chặtvào người nên bị nóng, có thể ảnh hưởng đến việc sản xuất tinhtrùng

- Đối với nữ:

+ Bắt đầu hành kinh: Máu kinh vốn rất sạch, nhưng ra ngoài

cơ thể nó trở thành môi trường tốt cho vi khuẩn hoạt động Chonên phải thường xuyên giữ gìn vệ sinh cơ thể và đặc biệt giữ vệsinh bộ phận sinh dục, và lưu ý trong thời gian này nên ít vậnđộng, không được ngâm mình ở những nơi nước dơ bẩn,… nênthường xuyên tắm rửa bằng nước ấm và xà phòng Trước và trongkhi hành kinh một số bạn nữ hay bị đau bụng, đau lưng, đau đầu,

… vì các chất nội tiết trong cơ thể còn chưa ổn định Trong thờigian đau có thể dùng Cao ích mẫu hoặc thuốc điều kinh của Đôngy; ngoài ra khi đau nhiều cũng có thể dùng một số loại thuốc giảmđau như ibuprofen, aspirin, alaxan… những hiện tượng này khôngphải là bệnh chỉ là những biểu hiện sinh lí bình bình thường

+ Lớn nhanh; da trở nên mịn màng; hông nở rộng; mông, đùiphát triển: Cũng như các bạn nam thì các em nữ nên chọn quần

áo kích cỡ phù hợp với cơ thể

+ Mọc lông nách, lông mu, tuyến mồ hôi, tuyến nhờn pháttriển: Cũng như các bạn nam các em nữ nên thường xuyên giữ vệ

sinh, nếu không giữ vệ sinh tốt sẽ gây ra các bệnh về da liễu hay

là nơi trú ẩn của những vi khuẩn gây bệnh

+ Bộ phận sinh dục và vú phát triển: nên các em phải chọn

và mặc quần áo lót phù hợp với cơ thể đồng thời phải kín đáo vàkhông gây khó chịu cho cơ thể

Ở giai đoạn dậy thì này cả nam và nữ đều có hiện tượngxuất hiện mụn trứng cá Nguyên nhân do các tuyến nhờn bên dưới

da tăng cường hoạt động, đào thải nhiều qua da cùng với các lỗchân lông bị bít tắc do không vệ sinh sạch sẽ, khi đó bã nhờnkhông thoát khỏi mặt da nó dần dần tích lại ở chân lông thànhmột “cục” nhỏ màu trắng, vàng, đây được gọi là trứng cá Đây làhiện tượng sinh lí bình thường nên trong giai đoạn này các emkhông nên nặn mụn, vì khi nặn càng khiến mụn lan ra rộng hơn.Còn nếu các em “không thể dừng được” thì chỉ nên nặn các nốt

“đã chín” và dễ nặn, lưu ý trước khi nặn nên rửa tay sạch sẽ đểtránh gây viêm nhiễm Nên ăn nhiều thức ăn giàu vitamin và chất

sơ giúp cho việc bài tiết dễ dàng hơn, nên rửa mặt sạch sẽ, mát

sa mặt nhẹ nhàng giúp máu lưu thông, nhưng không rửa mặt quánhiều lần và quá lâu làm da mặt trở nên khô, các tuyến tiết củatuyến nhờn tăng tiết thêm chất nhờn, từ đó làm cho tình trạngmụn trứng cá ngày càng nặng thêm

Ngoài ra, trong giai đoạn này cả nam và nữ xuất hiện mộtchứng “bệnh” đó là bệnh hôi nách Thực chất đây không phải làmột chứng bệnh gì, mà cũng không phải là không có cách xử lý.Trong giai đoạn dậy thì các tuyến mồ hôi tăng cường hoạt động,làm cho nách ẩm ướt hơn, mùi đó là do các vi khuẩn phân hủy mồhôi ở vùng nách làm cho mùi ở vùng đó trở nên đậm mùi Mỗingười có một mùi riêng, có người coi đó là đặc điểm để nhậndạng, là sự hấp dẫn riêng Nhưng cũng có bạn thấy mùi hôi đó rấtkhó chịu Để hạn chế mùi của cơ thể các em có thể mặc áo vảicôttông thoáng khí để mồ hôi dễ bay hơi, thấm ẩm và quan trọng

là phải tắm rửa, thay quần áo thường xuyên thì vi khuẩn chưa kịpphân hủy mồ hôi đó nên nách không kịp hôi Có bạn có thể dùng

chanh hoặc phèn chua để xát vào nách sau khi tắm để đỡ mùihôi Ngoài ra còn có thể dùng các loại lăn khử mùi.

* Hậu quả của việc có thai ở tuổi vị thành niên như thế nào?

- Dễ bị sảy thai, làm tăng nguy cơ tử vong mẹ

- Làm mẹ quá trẻ, cơ thể phát triển chưa đầy đủ dễ dẫn đếnthiêu máu, thai kém phát triển, dễ bị chết

- Tỉ lệ trẻ sinh ra thiêu cân, trẻ suy dinh dưỡng, trẻ mắc bệnh

và tử vong cao hơn nhiều so với các bà mẹ sinh con ở tuổi trưởngthành

- Bỏ học giữa chừng, ảnh hưởng tới tương lai

- Làm mẹ sớm dễ bị căng thẳng, khủng hoảng tâm lý, tốnthương tình cảm, dễ chán nản, cảm thấy cách biệt với gia đình vàbạn bè

- Phá thai có thể đưa đến các tai biến: choáng, chảy máu,nhiễm trùng, thủng tử cung, vô sinh …

* Có những biện pháp phòng tránh thai nào ở tuổi vị thành niên?

- Sử dụng bao cao su

- Uống thuốc tránh thai hàng ngày

- Sử dụng cấy que tránh thai dưới da

- Đặt vòng tránh thai

- Màng ngăn tránh thai

- Miếng dán tránh thai…

* Có những bệnh nào lây truyền qua đường sinh dục?

Các bệnh lây lan qua đường tình dục như: bệnh lậu, bệnhgiang mai, bệnh sùi mào gà, bệnh HIV/AIDS, bệnh chlamydia,…

* Các biện pháp phòng chống xâm hại tình duc:

- Quy tắc bàn tay giao tiếp: quy tắc bàn tay giao tiếp (mỗingón tay là 1 quy tắc):

- Ôm hôn (ngón cái): Chỉ dùng với những người thân ruột thịttrong nhà như: anh chị em ruột, bố mẹ, ông bà

- Khoác tay, nắm tay với họ hàng, thầy cô, bạn bè (ngón trỏ)

- Bắt tay khi gặp người quen biết (ngón giữa)

- Vẫy tay nếu gặp người lạ (ngón áp út).

- Xua tay (ngón út) để phòng tránh xâm hại phải biết xua taykhông tiếp xúc hoặc nếu cần, phải biết hét to để cầu cứu, báođộng và bỏ chạy nếu những người xa lạ tiến lại gần và có những

cử chỉ thân mật khiến trẻ bất an, khó chịu

Lưu ý cho hs: để tránh bị xâm hại tình dục cần:

Bốn vùng nhạy cảm trên cơ thể là: miệng, ngực, vùng giữahai đùi và mông Vùng nhạy cảm trên cơ thể chỉ là của riêng các

em Các em không cho bất kỳ ai chạm vào vùng nhạy cảm hay cónhững hành động ôm ấp, vuốt ve nếu em không thích Kể cả bố

mẹ cũng không được chạm vào nếu không có sự đồng ý của các

em Nếu có người cố tình động chạm vào cơ thể khiến các emthấy khó chịu, phải biết cách từ chối và phản ứng lại

Không chạm vào vùng nhạy cảm của người khác, nhất làngười khác giới Đặc biệt không nên tò mò về cơ thể người khác

để tránh bị lợi dụng, dụ dỗ

Tránh xa người lạ mặt: không bắt chuyện hay làm quen vớibất kỳ ai gặp trên đường

Không cho người lạ mặt vào nhà

Khi bị xâm hại tình dục cần chạy thật nhanh, la hét thật lớnhoặc nhờ sự giúp đỡ của người khác

Khi bị đe dọa không phải cần sợ hãi hay lo lắng Trong trườnghợp có kẻ xấu đe dọa phải giữ bí mật thì các e nên thông báo chocha mẹ và người thân biết

Cũng trong chương trình các em đã mạnh dạn chia sẻ, tâm

sự mọi thắc mắc, thầm kín nhất của tuổi học sinh và được thầy,

cô giải đáp một cách thẳng thắn, rõ ràng và khoa học Trong buổichuyên đề các em đã cởi mở chia sẻ với thầy, cô những bănkhoăn, khúc mắc ở trong lòng mà bấy lâu nay các e chưa nói với

ai như:

* Em thường bị đau bụng khi có kinh, như vậy em có bị bệnh đường sinh dục không?

Đau bụng khi có kinh là hiện tượng bình thường Đau bụngkhi có kinh rất phổ biến ở các thiếu nữ Điều này không đáng longại em có thể thấy đau ở vùng chậu, ở bụng dưới, ở vùng lưng;

có thể kèm theo buồn nôn, váng đầu và mệt mỏi Các e;m có thểđắp ấm bụng hoặc chườm nóng vùng bụng dưới bằng túi chườmcho đỡ đau Khi đau nên nằm ngửa, kê gối dưới khoeo chân đểgiãn cơ bụng dưới Xoa nhẹ vùng lưng và bụng cũng làm giảmđau

Thời gian có kinh em nên tránh hoạt động mạnh, tránh chạynhảy, không làm những việc nặng….tránh ăn uống những chấtkích thích như ớt, trà, cà phê và nên uống nước nóng

Nếu đau dữ dội và kéo dài, các em cần đến bác sĩ để được khám

và chữa trị

* Vệ sinh cơ quan sinh dục nam như thế nào là đúng cách?

Vệ sinh cơ quan sinh dục nam đúng cách để tránh bị viêmnhiễm Hàng ngày các em phải rửa bộ phận sinh dục bằng nướcsạch và xà phòng, thay quần xịp hoặc quần đùi Chú ý rửa dươngvật, bao tinh hoàn (bìu) và cả quy đầu vì ở quy đầu thường đọngcác chất dịch sinh dục, nước tiểu và mồ hôi

Không nên nín nhịn khi buồn tiểu

Nên mặc quần lót bằng vải bông dễ thấm ẩm và thoáng mát.Không nên mặc quần xịp quá chật có thể chèn ép vào bộphận sinh dục ngoài làm ảnh hưởng đến chức năng của tinh hoàn

và dương vật

* Chu kỳ kinh nguyệt của em tại sao không đều?

Ở các bạn nữ mới dậy thì, hệ thống nội tiết – sinh dục hoạtđộng chưa nhịp nhàng vì vậy kinh nguyệt của các em thườngchưa đều đặn Thời gian đầu mới có kinh có thể gặp những thấtthường như chu kỳ không đều đặn, có khi kéo dài, có khi không

có, có khi ra máu nhiều Nguyên nhân thường là do trứng chưarụng, biến đổi nội tiết tố chưa điều hoà Thông thường sau mộtthời gian kinh nguyệt sẽ trở nên ổn định Nếu tình trạng này kéodài các em cần nói với cha mẹ đưa đi khám để được tư vấn vàchữa trị kịp thời