Thực hiện tốt tiếtsinh hoạt sẽ tác động tích cực đến các tiết học khác trong toàn tuần họccủa lớp và là cơ sở để theo dõi, đánh giá quá trình rèn luyện và tiến bộcủa mỗi học sinh xuyên s
Trang 1M MỤC LỤC
A PHẦN MỞ ĐẦU
I Lý do chọn đề tài
II Mục đích nghiên cứu
III Đối tượng nghiên cứu
IV Phương pháp nghiên cứu
V Phạm vi nghiên cứu
2 2 2 3 3 3
27
A PHẦN MỞ ĐẦU
Trang 2I Lý do chọn đề tài:
Năm học 2012-2013 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phát động hội thigiáo viên chủ nhiệm giỏi cho tất cả giáo viên trên toàn quốc Là một giáoviên tham gia giảng dạy tại các trường phổ thông, ngoài công tác chuyênmôn có lẽ công tác chủ nhiệm cũng gắn bó với đại đa số thầy, cô giáo.Công tác mà chưa thấy một trường đại học nào đào tạo hay một lớp họcnào đó đào tạo Công tác chỉ thực hiện trên tinh thần trách nhiệm, lòngyêu trẻ … nói chung là “Kỷ cương, tình thương, trách nhiệm”, thực hiệnvới mục tiêu duy nhất là hoàn thiện nhân cách cho các em học sinh vàphát huy hiệu quả học tập của mỗi học sinh Thực hiện thành công côngtác này dựa trên kinh nghiệm của mỗi thầy, mỗi cô Chính vì thế cókhông ít những suy tư, trăn trở cho mỗi thầy, cô thậm chí có thể có sựlúng túng cho những thầy, cô giáo trẻ mới vào nghề khi phải thực hiệncông tác này Chắc thầy, cô cũng đồng ý với tôi rằng trong công tác chủnhiệm, tiết sinh hoạt lớp đóng vai trò khá quan trọng Thực hiện tốt tiếtsinh hoạt sẽ tác động tích cực đến các tiết học khác trong toàn tuần họccủa lớp và là cơ sở để theo dõi, đánh giá quá trình rèn luyện và tiến bộcủa mỗi học sinh xuyên suốt cả năm học Tôi quyết định chọn đề tài:
“Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm để nâng cao chất
lượng tiết sinh hoạt lớp” Bản thân tôi đã và đang thực hiện công tác
chủ nhiệm nay xin đưa ra một số kinh nghiệm nhằm nâng cao chấtlượng tiết sinh hoạt lớp để cùng trao đổi Rất mong được các đồngnghiệp đang là những giáo viên chủ nhiệm lớp tham khảo và góp ý
II Mục đích nghiên cứu:
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn về xây dựng tiết sinh hoạt lớp, đề xuấtmột số phương pháp để xây dựng giờ sinh hoạt nhằm góp phần đổi mới,nâng cao chất lượng giờ sinh hoạt tập thể
III Đối tượng nghiên cứu:
Trang 3Học sinh lớp 6 trường THCS Đông Thái
IV Phương pháp nghiên cứu:
Kinh nghiệm này được nghiên cứu trên một số phương pháp như sau:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Trang 4I Cơ sở lý luận :
- Tiết sinh hoạt lớp là một loại hình hoạt động tập thể của học sinh,được phân bổ thời gian chính thức mỗi tuần một tiết, để học sinh tiếnhành những hoạt động giáo dục, tự giáo dục và xây dựng tập thể lớp,dưới sự cố vấn hướng dẫn, chỉ đạo của giáo viên chủ nhiệm lớp Tiếtsinh hoạt lớp có quan hệ gắn bó hữu cơ với các hoạt động dạy và họctrên lớp, các hoạt động lao động và rèn luyện của học sinh, các hoạtđộng giáo dục theo chủ điểm hàng tháng của nhà trường, các hoạt độngngoài giờ lên lớp nói chung…Tiết sinh hoạt lớp góp phần bổ sung, tiếpnối, củng cố, nâng cao, mở rộng chất lượng và hiệu quả giáo dục của cáchoạt động đó
- Thông qua tiết sinh hoạt lớp phải khơi dậy ở học sinh tính tích cựcchủ động, sáng tạo, tinh thần trách nhiệm đối với bản thân, đối với tậpthể và cộng đồng; phải hình thành, củng cố và phát triển ở học sinh kỹnăng hoạt động độc lập, kỹ năng giao tiếp, ứng xử trong các mối quan hệtập thể lớp và ngoài xã hội
- Thông qua tiết sinh hoạt lớp, giáo dục cho học sinh ý thức chínhtrị, xã hội, đạo đức, lối sống, định hướng lập thân, lập nghiệp; giáo dụccác giá trị văn hóa thẩm mỹ lành mạnh, đậm đà bản sắc dân tộc, gópphần cùng các hoạt động giáo dục khác làm phong phú đời sống tâm hồn
và nhân cách học sinh
- Thông qua tiết sinh hoạt lớp, tổ chức xây dựng lớp thành một tậpthể tự quản, có nền nếp, kỷ luật, đoàn kết gắn bó cùng nhau, sống cótrách nhiệm với nhau, phát huy được vai trò nòng cốt, tính tiên phongcủa tổ chức Đoàn và Đội trong các hoạt động tập thể lớp
II Thực trạng :
Trang 5Trong chương trình giáo dục phổ thông, tiết sinh hoạt lớp được quyđịnh như một tiết học bắt buộc không thể thiếu ở mỗi cấp học Đối với bậctrung học cơ sở, đây là tiết tự quản được các nhà trường xếp ở tiết học cuốicủa mỗi tuần học, thời điểm để mỗi học sinh thực hiện phê và tự phê, tựđánh giá và đánh giá hoạt động học tập, rèn luyện của cá nhân và tập thểlớp sau mỗi tuần học đồng thời xây dựng kế hoạch hoạt động cho tuần họctập tiếp theo nhằm mục tiêu hoàn thành tốt kế hoạch năm học của mỗi lớp
đã đề ra Tiết sinh hoạt lớp được đặt dưới sự quản lý, giám sát và tác độnggiáo dục của GVCN Qua quá trình làm chủ nhiệm lớp trong những nămcông tác tại trường THCS Đông Thái, qua dự giờ thăm lớp của các lớptrong trường tôi nhận thấy thực trạng như sau:
- Giáo viên chủ nhiệm sử dụng tiết sinh hoạt lớp chủ yếu làm cácviệc như nhận xét, kiểm điểm, nhắc nhở những sai phạm của học sinh trongtuần và phổ biến công việc, kế hoạch tuần tới
- Đôi khi giáo viên chủ nhiệm cũng giao cho học sinh điều khiển mộtphần tiết sinh hoạt lớp, sau đó giáo viên chủ nhiệm phát biểu ý kiến nhắclại hoặc nói thêm một vài điều nhưng kĩ năng giao tiếp của học sinh tronglớp, trong trường còn nhiều hạn chế, rụt rè, chưa mạnh dạn Kết quả là tiếtsinh hoạt lớp thường tẻ nhạt, nặng nề, học sinh thụ động, việc tự quản củahọc sinh mang nặng tính hình thức, hiệu quả giáo dục của tiết sinh hoạt lớpnhìn chung còn thấp, học sinh ít hứng thú
III Nguyên nhân:
- GV chủ nhiệm chưa tích cực để xây dựng nội dung các tiết sinhhoạt lớp nhằm nâng cao chất lượng giờ sinh hoạt cho HS trong lớp củamình
- Tiết sinh hoạt lớp đặt ở cuối mỗi tuần học, tiết học không có nộidung yêu cầu cụ thể lại đi đôi với tâm lí mỏi mệt muốn xả hơi cuối tuầnnên dễ bị thực hiện qua loa đại khái, do đó dễ bị đánh mất mục tiêu, ý
Trang 6nghĩa và nhiệm vụ quan trọng của tiết học Làm mất tác dụng vốn có củatiết học đó.
- Học sinh còn thụ động nên chưa tích cực chủ động tham gia cáchoạt động vui chơi, văn nghệ … ngại thể hiện quan điểm trước tập thể.Nhiều HS muốn thể hiện mình nhưng còn e ngại, không tự tin vào bảnthân, chưa nhận được sự động viên, cổ vũ của thầy cô cũng như bạn bètrong lớp
IV Những giải pháp:
- Giáo viên chủ nhiệm xây dựng nội dung của tiết sinh hoạt phải gắnchặt và thực hiện các yêu cầu, mục tiêu nhiệm vụ của kế hoạch hoạt độnggiáo dục chung của nhà trường, của khối lớp và của mỗi lớp đồng thời cậpnhật với đời sống xã hội của đất nước, của Thủ đô, của từng địa bàn dân
cư, cập nhật với đời sống của học sinh trong lớp Nội dung của mỗi tiếtsinh hoạt lớp vừa phải tập trung vào một chủ điểm nhất định vừa phải tíchhợp giải quyết các yêu cầu do chính đời sống học tập, rèn luyện của họcsinh đặt ra
- Mặt khác phải không ngừng nâng cao hiệu lực quản lí chỉ đạo củanhà trường, của giáo viên đối với tiết sinh hoạt lớp Ban giám hiệu phảiquản lí kế hoạch thời gian, phải định hướng nội dung tiết sinh hoạt lớp,bảo đảm thống nhất yêu cầu, chủ điểm của toàn trường, với từng khối lớptheo sát yêu cầu, nội dung của kế hoạch giáo dục năm học, mỗi học kỳ,đồng thời khơi dậy tính sáng chủ động sáng kiến của mỗi tập thể lớp, mỗigiáo viên chủ nhiệm Kiểm tra, rút kinh nghiệm tổng kết đánh giá hiệuquả, chất lượng giáo dục của tiết sinh hoạt lớp phải là nội dung quan trọngtrong chỉ đạo quản lí công tác chủ nhiệm lớp
- Khi tổ chức tiết sinh hoạt lớp phải đảm bảo nguyên tắc học sinh tựquản toàn diện, tiết sinh hoạt lớp là của học sinh, do học sinh thực hiện vì
Trang 7những lợi ích thiết thân của mỗi học sinh và của cả tập thể lớp Học sinh
tự quản toàn diện tiết sinh hoạt lớp vừa đáp ứng được nguyện vọng củahọc sinh vừa phát huy được khả năng, tiềm năng của học sinh.Giáo viênchủ nhiệm phải thể hiện linh hoạt vai trò chủ đạo của mình trong suốt quátrình hướng dẫn họ sinh chuẩn bị, triển khai, đánh giá kết quả tiết sinhhoạt lớp, bằng cách gợi mở ý hướng, khơi dậy tiềm năng tiềm lực, độngviên, khuyễn khích học sinh chủ động, tự tin thực hiện
V Một số kinh nghiệm để xây dựng một tiết sinh hoạt lớp:
Để tổ chức hiệu quả một tiết sinh hoạt lớp tự quản của học sinh, ta nêntiến hành theo qui trình bao gồm các bước sau:
1 Xác định tên gọi hoặc chủ đề của tiết sinh hoạt:
Theo sự chỉ đạo của nhà trường hoặc tùy thuộc vào tình hình thực tếcủa lớp giáo viên chủ nhiệm cần xác định tên hoặc chủ đề cho tiết sinhhoạt là gì? Vì tên hoặc chủ đề của tiết sinh hoạt sẽ hàm chứa những nộidung và giúp ta lựa chọn những hình thức tiến hành cho phù hợp Việclựa chọn tên gọi cho tiết sinh hoạt càng rõ ràng, cụ thể bao nhiêu, càng
có tác dụng định hướng về mặt tâm lý, kích thích tính tích cực, tính sẵnsàng của học sinh, của tập thể lớp ngay từ đầu
Ví dụ: Tiết sinh hoạt lớp tuần 6 lớp 6E, tôi lấy tên gọi cho tiết sinhhoạt là “Em yêu Hà Nội” vì tuần này gắn liền với kỷ niệm ngày kỷ niệmGiải phóng Thủ đô 10/10
2 Xác định các yêu cầu giáo dục cần phải đạt được của tiết sinh hoạt:
Đây là công việc của giáo viên chủ nhiệm, cần xác định mục tiêu,hoặc yêu cầu giáo dục của tiết sinh hoạt để chỉ đạo đúng hướng và có hiệu
Trang 8quả, đồng thời cũng làm cơ sở cho việc đánh giá kết quả của hoạt động.Khi tổ chức một tiết sinh hoạt, cần chú ý ba yêu cầu giáo dục:
- Yêu cầu về nhận thức: Tiết sinh hoạt sẽ giúp cho học sinh nhữnghiểu biết, những tri thức gì?
- Yêu cầu về thái độ: Thông qua hoạt động, giáo dục cho học sinh vềmặt tình cảm, thái độ như thế nào? (yêu, ghét, tin tưởng, tự hào….)
- Yêu cầu về kỹ năng, hành vi: Qua thực tiễn hoạt động, giáo dục,hình thành hoặc củng cố, phát triển ở học sinh các kỹ năng, hành vi gì?(như kỹ năng điều khiển tập thể, kỹ năng giao tiếp, ứng xử, biết thực hiệncác hành vi đúng đắn trong thực tế, biết phê phán và tránh những hành vikhông đúng…)
Ví dụ: Tiết sinh hoạt lớp tuần 6 tôi xác định các yêu cầu như sau:
* Sơ kết, đánh giá thi đua tuần :
+ Đánh giá toàn diện các hoạt động học tập, giáo dục của tậpthể lớp trong tuần, giúp học sinh nhận thức được quá trình phát triển vàtiến bộ của bản thân, của lớp mà định hướng điều chỉnh vươn lên
+ Xác định phương hướng, mục tiêu tiếp tục phấn đấu
* Giáo dục kĩ năng sống :
Rèn kĩ năng : Biết giao tiếp ứng xử có văn hóa Biết nhận ra khuyết điểm và sửa chữa khuyếtđiểm
* Sinh hoạt chuyên đề : Hiểu biết của em về Hà Nội
+ Giúp học sinh có những hiểu biết cơ bản về Hà Nội trên cácmặt : truyền thống, cảnh quan, văn hóa, xã hội, con người Thủ đô và cáclĩnh vực khác
+ Qua đó giáo dục cho học sinh có niềm tin, niềm tự hào vềThủ đô, từ đó ra sức học tập, rèn luyện xứng đáng là học sinh Thủ đô thanhlịch, văn minh
Trang 93 Bước chuẩn bị cho tiết sinh hoạt :
Hiệu quả của tiết sinh hoạt phụ thuộc phần lớn vào giai đoạn chuẩn
bị có được đầy đủ và chu đáo hay không Do vậy giáo viên chủ nhiệm phảigiúp học sinh hoặc cùng với học sinh chỉ ra được tất cả các điều kiện, yếu
tố cần chuẩn bị trước cho tiết sinh hoạt thành công Cụ thể là :
- Vạch kế hoạch thời gian tiến hành sinh hoạt, thời gian chuẩn bị.Tiết sinh hoạt thường là tiết học cuối cùng của tuần học và thời gian là 45phút
- Dự kiến lực lượng tham gia chuẩn bị : cả lớp hay chỉ một số cán bộcốt cán của lớp
- Dự kiến những việc phải chuẩn bị như : nội dung sinh hoạt, hìnhthức thể hiện, phương tiện vật chất, các tiết mục văn nghệ và trò chơi
- Chuẩn bị chương trình sinh hoạt, chương trình điều khiển, vạch rõtiết sinh hoạt sẽ diễn ra như thế nào ? thể hiện hình thức như thế nào ?
- Bồi dưỡng cán bộ lớp điều khiển buổi sinh hoạt lớp về phong cách,ngôn ngữ…phương pháp quản lý, điều khiển hoạt động tập thể…
- Dự kiến các tình huống xảy ra trong quá trình tiến hành tiết sinhhoạt và cách ứng xử, giải quyết
Trong quá trình chuẩn bị cho tiết sinh hoạt, giáo viên chủ nhiệm nên
mở rộng phát huy tính dân chủ, khuyến khích cán bộ lớp và học sinh cùngbàn bạc, trao đổi, sáng tạo tìm ra những hình thức sinh động, bổ sung hoặcđiều chỉnh nội dung sinh hoạt cho phù hợp với nhu cầu hứng thú của họcsinh và điều kiện thực tiễn, sau đó phân công cụ thể cho các cá nhân, tổhoặc nhóm chuẩn bị từng công việc cụ thể, từng nội dung cụ thể thật rõràng
Ví dụ như trong tiết sinh hoạt tuần 6, tôi tiến hành các bước chuẩn bịnhư sau :
* Tiến hành bình bầu hạnh kiểm tuần 6 theo trình tự Để tiến hànhbình bầu hạnh kiểm của tuần đó, ngay từ đầu năm học tôi đã hướng dẫn cho
Trang 10học sinh tự đánh giá, tự theo dõi của các cá nhân trong từng ngày họcthông qua sổ theo dõi cá nhân như sau:
Trường THCS Đông Thái
Nguyễn Thị Lan Hương
Các tổ trưởng theo dõi tổ viên hàng ngày thông qua sổ theo dõi của
Trang 12Có tiến bộ
trong học tập
và rèn luyện:
+5đ/lần
Tổng điểm
cộng Tổng điểm
Xếp loại HK
(120 điểm↑: Tốt 90-119 điểm: Khá 60-89 điểm: Trung bình 30-59 điểm: Yếu 30 điểm ↓: Kém )
* Tổng hợp : Số lượng Tên
- Số đi muộn: … ………
- Số bỏ tiết: ………
- Số không chuẩn bị bài: … ………
- Số bị dưới điểm 5: … ………
- Mắc thái độ sai: … ………
- Số điểm tốt: … ………
- Số việc tốt: … ………
- HS được khen: … ………
- HS bị phê bình: … ………
Sau khi các cá nhân tự nhận xét, tự đánh giá, tổ trưởng sẽ căn cứ vào phần nhận xét và đánh giá này và sổ theo dõi của tổ trong tuần để xếp hạnh kiểm của cá nhân từng tổ viên trong của do mình phụ trách theo từng tuần
Trang 13Lớp trưởng căn cứ vào báo cáo của các tổ để ghi sổ thi đua lớp, tổng hợp tình hình chung của cả lớp trong tuần thông qua sổ theo dõi thi đua lớp như sau:
Trường THCS Đông Thái
Lớp 6E
SƠ KẾT THI ĐUA TUẦN (Từ ngày… đến … )
STT Nội dung Tổ 1 Tổ 2 Tổ 3 Tổ 4 Tổng kết 1 Số đi muộn 2 Số bỏ tiết 3 Số không chuẩn bị bài 4 Số bị dưới điểm 5 5 Số mắc thái độ sai 6 Số điểm tốt 7 Số việc tốt 8 HS được khen 9 HS bị phê bình Nhận xét chung:………
………
………
………
………
………
………
………
………
Trang 14Điểm TB trong lớp: ……
Điểm Tổng hợp: ……
Xếp thứ: ……
Nguyễn Thị Lan Hương Nguyễn Minh Hạnh
* Tổ chức cho học sinh sưu tầm, tìm hiểu các tư liệu về Thủ đô Hà Nộitrên báo chí và các phương tiện thông tin khác về:
+ Truyền thống lịch sử và cách mạng, hiếu học của người dân Hà Nội+ Dân số, phân bố dân cư, vị trí địa lý
+ Di tích lịch sử, văn hóa
+ Danh lam thắng cảnh
+ Các công trình lớn (kinh tế, văn hóa, xã hội…)
+ Các bài thơ, bài hát về Hà Nội
+ Các tập quán, ứng xử văn minh của người Hà Nội
+ Những tồn tại…
* Giáo viên chủ nhiệm hội ý với cán bộ lớp để bàn bạc thống nhất kế hoạch
và phân công các công việc phải chuẩn bị Cụ thể là:
+ Phân công chuẩn bị hệ thống câu hỏi, đáp án và ghi vào các phiếu+ Cử Ban giám khảo gồm 3 thành viên
+ Thống nhất về chuẩn và thang điểm chấm
+ Chuẩn bị chương trình sinh hoạt
+ Cử người điều khiển chương trình sinh hoạt
+ Chuẩn bị quà tặng
+ Phân công chuẩn bị cây và hoa
+ Phân công người điều khiển chương trình văn nghệ
Trang 15+ Phân công trang trí: Kẻ, vẽ bảng, khăn trải bàn, lọ hoa, trưng bàytranh ảnh về Hà Nội các học sinh sưu tầm được
Dưới đây là hình ảnh trang trí bảng của tiết sinh hoạt tuần 6 của tậpthể lớp 6E:
Trang 164 Bước tiến hành và kết thúc tiết sinh hoạt:
Đây là bước hoàn toàn do học sinh và tập thể lớp tự quản thực hiệntiết sinh hoạt theo chương trình đã được chuẩn bị Giáo viên chủ nhiệmtham dự như một đại biểu, hoặc như một thành viên, chỉ xuất hiện giúp các
em giải quyết những tình huống bất ngờ, tình huống khó mà các em không
xử lý kịp
Kết thúc tiết sinh hoạt, lớp trưởng hoặc người điều khiển chươngtrình nhận xét kết quả tiết sinh hoạt Sau đó GVCN có ý kiến để hỗ trợ vànhắc nhở lớp những điều cần thiết
Sau đây là một ví dụ cho tiến trình một tiết sinh hoạt tuần 6 của lớp 6E