Bai giang GVDG qua deo ngang

Tiết 28:Qua Đèo Ngang Bà huyện đó có tên gọi Huyện Thanh Quan.. Tiết 28:Qua Đèo Ngang Bà huyện Bài thơ đ ợc ra đời khoảng thế kỷ 19,khi bà Huyện Thanh Quan lần đầu xa nhà,xa quê, vào kin

Trang 2

KiÓm tra bµi cò:

Đäc thuéc lßng bµi th¬ “B¸nh tr«i n íc” cña Hå Xu©n H ¬ng.

Em h·y cho biÕt bµi th¬ cã mÊy

líp nghÜa? ChØ ra tõng líp

nghÜa?

Trang 3

Trả lời:

Bài thơ có 2 lớp nghĩa:

-Nghĩa đen: miêu tả đặc tính

của chiếc bánh trôi và quá trình tạo nó Ca ngợi nét đẹp văn hóa

của dân tộc

- Nghĩa bóng: (nghĩa chính) đề cao trân trọng vẻ đẹp nhan sắc

và tâm hồn, sự trong trắng son sắt của ng ời phụ nữ Việt Nam x a

và sự cảm thông sâu sắc cho

thân phận chìm nổi của họ.

Trang 4

Quan s¸t bøc tranh sau, vµ nªu hiÓu biÕt cña em vÒ ĐÌo Ngang?

Trang 5

• Đèo Ngang thuộc dãy núi Hoành Sơn,

phân cách địa giới 2 tỉnh: Hà Tĩnh và Quảng Bỡnh.

• Là địa danh nổi tiếng trên đất n ớc ta.

Trang 6

Tiết 28:Qua Đèo Ngang (Bà huyện

đó có tên gọi Huyện Thanh Quan.

.Bà là 1 trong số nữ sỹ tài hoa hiếm

có trong thời trung đại Hiện còn để lại 6 bài thơ Nôm Đ ờng luật, trong đó

có bài thơ Qua Đèo Ngang (6 bài thơ

gồm: Thăng Long thành hoài cổ;

Chiều hôm nhớ nhà; Chùa Trấn Bắc; Cảnh chiều hôm; Đền Trấn Võ; Qua

Đèo Ngang)

Trang 7

B ớc tới Đèo Ngang bóng xế tà ,

Cỏ cây chen đá, lá chen hoa Lom khom d ới núi, tiều vài chú, Lác đác bên sông, chợ mấy

nhà Nhớ n ớc đau lòng, con quốc

quốc,

Th ơng nhà mỏi miệng, cái

gia gia Dừng chân đứng lại, trời,

non, n ớc Một mảnh tình riêng, ta với ta

*Chỳ thớch :

-Tiều: người chuyờn nghề đốn củi

-Con quốc quốc (cũng viết là cuốc cuốc):chim

đỗ quyờn,chim cuốc Theo truyền thuyết Trung Quốc ,Thục Đế mất nước ,hồn biến thành chim cuốc ,kờu nhớ nước đỏ mỏu ra mà chết

-Cỏi gia gia (cũng viết là da da):chim đa đa,cũn gọi là gà gụ

Trang 8

Bài thơ đ ợc ra đời khoảng thế kỷ 19,khi

bà Huyện Thanh Quan lần đầu xa nhà,xa quê, vào kinh đô Huế

nhận chức “cung trung giáo tập”(dạy nghi

lễ cho các cung nữ, phi tần theo chỉ dụ của nhà vua)

Trang 9

QUA ĐẩO NGANG

B ớc tới đèo ngang bóng xế t à

Đặc điểm thể thơ

-Số câu trong bài :8 câu (bátcú)

(đối cả vần, thanh, ý) theo luật bằng trắc

- Bố cục: gồm 4 phần đề - thực - luận - kết.

Văn bản

-Lu ật: Chữ thứ 2,4,6 phải đỳng luật; chữ thứ 1,3,5 khụng cần đỳng luật

? Căn cứ vào sỏch giỏo khoa em hóy trỡnh bày đặc điểm của thể thơ thất ngụn bỏt cỳ đường luật?

(Số chữ trong cõu, số cõu trong bài, vần, đối)

Trang 10

Qua Đèo Ngang

Bước tới đèo Ngang bóng xế tà

2 câu kết: khép lại

ý bài thơ

Bố cục: 4 phần

Đối

Trang 11

TiÕt 28:Qua ĐÌo Ngang (Bµ huyÖn

6 câu thơ đầu: Cảnh tượng Đèo Ngang

2 câu thơ cuối: Tâm trạng của tác giả

* Bài thơ tả cảnh Đèo Ngang vào buổi chiều

tà ,bóng xế,nỗi nhớ nước thương nhà,nỗi buồn cô đơn thầm lặng của tác giả

Trang 12

-> buổi chiều muộn,ánh nắng yếu ớt,hoáng hôn

dần buông ,không gian như trầm lắng

->gợi tâm trạng buồn tủi,nhớ thương

- âm”tà”gợi buồn thấm thía,man mác

*Nét cảnh:cỏ ,cây,lá ,đá,hoa

-NT:2 vế tiểu đối,điệp từ “chen”,nhân hóa,vần

lưng”đá-lá”,vần chân”tà-hoa”(câu 1-2)-> Thiên

nhiên rậm rạp,hoang vu,vắng lặng và sức

sống hoang dại mãnh liệt của cỏ cây nơi Đèo

Ngang

Bước tới Đèo Ngang bóng xế tà

Cỏ cây chen đá,lá chen hoa

Trang 13

Thanh Quan)

IĐọc và tìm hiểu chung văn bản

II.Phân tích

1.Bức tranh cảnh vật Đèo Ngang

*Thời điểm:Bóng xế tà- > gợi tâm trạng buồn

tủi,nhớ thương

*Nét cảnh:cỏ ,cây,lá ,đá,hoa-> Thiên nhiên rậm

rạp,hoang vu ,sức sống hoang dại mãnh liệt

của cỏ cây

*Hình ảnh cuộc sống con người

-NT:Đối,láy,đảo ngữ

->cuộc sống của con người thưa thớt,hoang sơ

heo hút ,buồn tẻ của 1miền sơn cước nơi

+Lác đác ->sự thưa thớt ít ỏi ,xơ xác ,tiêu điều của các quán chợ nghèo

-Đảo: VN lên trước CN,DT trung tâm lên trước phần phụ trước trong CDT-tiều vài chú->nhấn mạnh h/a nhỏ nhoi ,đơn

độc,lam lũ,cần mẫn,sự ít ỏi thưa thớt của con người và cảnh vật nơi Đèo Ngang

-Lượng từ”vài-mấy”->ít ỏi,thưa thớt

Trang 14

*Hình ảnh cuộc sống con người: thưa thớt,buồn tẻ,heo

hút của miền sơn cước nơi biên ải

*Âm thanh : chim cuốc và chim đa đa->âm thanh buồn

buồn,khắc khoải triền miên

-NT:Đối,đảo ngữ,điệp âm ,chơi chữ(sử dụng từ đồng

âm khác nghĩa),ẩn dụ

->tăng vẻ hoang sơ ,vắng lặng cho cảnh

Nhớ nước đau lòng con quốc quốc

Thương nhà mỏi miệng cái gia gia

Đối->tạo nhạc điệu cân đối ,hài hòa cho câu thơ,nổi rõ 2 tâm trạng ,2 cảm xúc “nhớ

nước”,”thương nhà”

-Điệp âm”quốc quốc-gia gia’->âm hưởng du dương của khúc nhạc rừng buồn bã hay cũng là khúc nhạc lòng

-ẩn dụ,chơi chữ>mượn tiếng chim nói tiếng lòng

-Lấy động tả tĩnh->vắng lặng im lìm trên đỉnh đèo vào thời khắc hoàng hôn

Trang 16

*Hình ảnh cuộc sống con người: thưa thớt,buồn tẻ,heo

hút của miền sơn cước nơi biên ải

*Âm thanh : chim cuốc và chim đa đa->âm thanh buồn

buồn,khắc khoải triền miên

-NT:Đối,đảo ngữ,điệp âm ,chơi chữ(sử dụng từ đồng

âm khác nghĩa),ẩn dụ

->tăng vẻ hoang sơ ,vắng lặng cho cảnh

Cảnh Đèo Ngang lúc chiều tà là bức tranh thiên

nhiên hùng vĩ,bát ngát,heo hút,thấp thoáng có sự

sống của con người nhưng còn mờ xa

Trang 17

Thanh Quan)

II.Phân tích

2.Tâm trạng con người

- Tả cảnh ngụ tình- >buồn nhớ cô đơn

-Âm thanh “quốc quốc-giagia”,chơi chữ- > nhớ nước

thương nhà ,tâm trạng mang nặng bao nỗi niềm

-Nhớ nước :mượn chuyện vua Thục mất nước hóa thành chim cuốc kêu hoài nhớ nước ->Sự hoài niệm về dĩ vãng,về quá khứ vàng son thống nhất liền 1 dải non sông ,đó là sự phủ nhận nước của chính quyền triều Nguyễn lúc bấy giờ-1 triều đại đối với bà cũng như những sĩ phu Bắc Hà còn xa lạ

-Thương nhà: tình cảm nhớ nhung da diết của nữ sĩ khi xa gia đình ,bỏ lai 2 đứa con nhỏ nơi quê nhà

Trang 18

Thanh Quan)

II.Phân tích

- Tả cảnh ngụ tình- >buồn nhớ cô đơn

-Âm thanh “quốc quốc-giagia”,chơi chữ- > nhớ nước

thương nhà ,tâm trạng mang nặng bao nỗi niềm

- 2 câu kết trực tiếp bộc lộ cảm xúc ,suy tư của người lữ

thứ

+NT:tương phản đối lập,điệp đại từ ta- >cực tả nỗi buồn

thầm lặng,cô đơn xa vắng đến tột cùng của người

-Các con chữ câu kết đều mang 1 nỗi niềm đơn chiếc :1-mảnh-tình-riêng-ta-ta

Trang 19

Thanh Quan)

II.Phân tích

->nỗi nhớ nước thương nhà,cô đơn thầm lặng

-Sáng tạo trong việc sử dụng từ láy,từ đồng âm khác

nghĩa gợi hình,gợi cảm;

-Sử dụng nghệ thuật đối hiệu quả trong việc tả cảnh,tả tình

2.Nội dung

Với phong cách trang nhã,bài thơ cho thấy cảnh tượng Đèo Ngang thoáng đãng mà heo hút,thấp thoáng có sự sống con người nhưng còn hoang sơ ,đồng thời thể hiện nỗi nhớ nước thương nhà,nỗi buồn thầm lặng cô đơn của tác giả

Trang 20

Củng

cố

MÔ HÌNH MẠCH CẢM XÚC

Bước tới

vu, rậm rạp

Tâm sự

Buồn tẻ, mờ

nước, thương nhà

Trang 21

C¶nh §Ìo Ngang ngµy nay:

Định dạng
Số trang	23
Dung lượng	1,14 MB