Bài giảng ngữ văn 7 bài 8 qua đèo ngang 7

Trong buổi chiều tà bóng xế, cảnh Đèo Ngang được tác giả chọn tả theo trình tự nào?. Tìm hiểu chi tiết văn bản : 1/ Bức tranh Đèo Ngang: 2/ Tâm trạng của tác giả:?. Em hiểu gì về tâm t

Trang 2

KIỂM TRA BÀI CŨ

? Đọc thuộc lòng bài thơ Bánh trôi nước và nêu cảm nhận của em về số

phận, phẩm chất của người phụ nữ Việt Nam thời phong kiến qua hai

tác phẩm: “Bánh trôi nước” và

“Sau phút chia li”?

? Đọc thuộc lòng bài thơ Bánh trôi nước và nêu cảm nhận của em về số

phận, phẩm chất của người phụ nữ Việt Nam thời phong kiến qua hai

tác phẩm: “Bánh trôi nước” và

“Sau phút chia li”?

*Đaựp aựn :

Qua hai baứi thụ: “Baựnh trõi nửụực” vaứ “Sau phuựt chia li” ta caỷm nhaọn ủửụùc ngửụứi phú nửừ vieọt Nam dửụựi cheỏ ủoọ phong kieỏn:

- Phaồm chaỏt thanh cao, tãm hồn trong

traộng, son saột, thuỷy chung trong mói hoaứn caỷnh.

- Soỏ phaọn long ủong, chỡm noồi, baỏt hánh.

Trang 3

Quảng

Bình →

Trang 4

- Đèo Ngang thuộc dãy núi Hoành Sơn, phân cách địa phận hai tỉnh: Hà Tĩnh và Quảng Bình

- Là địa danh nổi tiếng trên đất nước ta.

- Phía bắc Đèo Ngang, nơi dãy Trường Sơn vươn ra hợp duyên cùng biển cả chính là nơi Bà Huyện Thanh Quan dừng chân đề thơ thuở trước

Trang 5

Tiết 29:

I Tìm hiểu chung:

1/ Tác giả, tác phẩm:

biết của em về tác giả?

? Nêu những hiểu biết của em về tác giả?

-Tên thật là Nguyễn Thị Hinh.

- Sống ở thế kỉ thứ 19, chưa rõ

năm sinh, năm mất.

-Quê ở làng Nghi Tàm-Hồ Tây-

Hà Nội.

-Chồng là tri huyện Thanh Quan

nên bà cĩ tên gọi là bà huyện

Trang 6

Tiết 29:

(B µ huy Ưn Thanh Quan)

QUA ĐÈO NGANG

Bước tới Đèo Ngang, bĩng xế tà,

Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.

Lom khom dưới núi, tiều vài chú, Lác đác bên sơng, chợ mấy nhà.

Nhớ nước đau lịng, con quốc quốc, Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia Dừng chân đứng lại, trời, non,nước, Một mảnh tình riêng, ta với ta.

b, Thể thơ:

? Bài thơ này có đặc điểm

gì khác so với các bài thơ trung đại đã học về: Số câu, số tiếng, cách gieo vần?

? Bài thơ này có đặc điểm

gì khác so với các bài thơ trung đại đã học về: Số câu, số tiếng, cách gieo vần?

-Thất ngơn bát cú Đường luật Mỗi bài cĩ 8 câu, mỗi câu cĩ 7

chữ Gieo vần ở cuối các câu: 1,2,4,6,8 (đều vần bằng)

Trang 7

Bước tới đèo Ngang, búng xế tà

Trang 8

Tiết 29:

(Bµ huyƯn Thanh Quan)

-Thất ngơn bát cú Đường luật Mỗi bài cĩ 8 câu, mỗi câu cĩ 7

? Tìm những câu đối nhau trong bài và chỉ rõ nghệ thuật đối?

Trang 9

Bước tới đèo Ngang, búng xế tà,

Trang 10

Tiết 29:

I Tìm hieåu chung:

(Bà huyện Thanh Quan)

-Thất ngôn bát cú Đường luật Mỗi bài có 8 câu, mỗi câu có 7

- Câu 3 >< 4; câu 5 >< 6 đối nhau cả thanh, ý và lời

c, Bố cục:

Trang 11

Qua Đốo Ngang

Bước tới đèo Ngang, búng xế tà,

2 cõu kết: khộp lại

Bố cục: 4 phần

Đối

Trang 12

Tiết 29:

I Tìm hieåu chung:

-Thất ngôn bát cú Đường luật Mỗi bài có 8 câu, mỗi câu có 7

- Câu 3 >< 4; câu 5 >< 6 đối nhau cả thanh, ý và lời

c, Bố cục:

- Gồm 4 phần: Đề, thực, luận, kết ( Thường mỗi phần có 2 câu)

Trang 13

Tiết 29:

I Tỡm hieồu chung: Văn bản : QUA ĐẩO NGANG

1/ Tỏc giả, tỏc phẩm:

2/ Đọc, tỡm hiểu thể thơ, bố cục:

II Tỡm hieồu chi tieỏt vaờn baỷn :

1/ Bức tranh Đốo Ngang:

? Khởi nguồn cảm xúc

của bức tranh là ở thời

điểm nào? Thời điểm ấy

có tác động thế nào đến tình cảm con người?

? Khởi nguồn cảm xúc

của bức tranh là ở thời

điểm nào? Thời điểm ấy

có tác động thế nào đến tình cảm con người?

-Thời gian: buổi chiều tà -> gợi buồn.

? Theo em, noọi dung baứi thụ naứy coự maỏy yự chớnh? Laứ nhửừng yự naứo?

? Theo em, noọi dung baứi thụ naứy coự maỏy yự chớnh?

Laứ nhửừng yự naứo?

? Thời gian nghệ thuật

như thế đã được sử dụng qua những tác phẩm nào mà em đã

học, đã biết?

? Thời gian nghệ thuật

như thế đã được sử dụng qua những tác phẩm nào mà em đã

học, đã biết?

- Caỷnh vaọt :

? Trong buổi chiều tà

bóng xế, cảnh Đèo Ngang được tác giả

chọn tả theo trình tự nào?

? Trong buổi chiều tà

bóng xế, cảnh Đèo Ngang được tác giả

chọn tả theo trình tự nào?

thửự 2 coự nghúa laứ gỡ? Em coự nhaọn xeựt gỡ veà caựch gieo vaàn, duứng tửứ ụỷ hai caõu ủeà? Taực duùng?

-> Hieọp vaàn: (taứ, ủaự, laự, hoa), tieồu

ủoỏi, ủieọp tửứ => caỷnh vaọt um tuứm,

raọm raùp, hoang sụ. ? Phoựng taàm maột ra xa,

nhaứ thụ quan saựt thaỏy caỷnh vaọt coự theõm nhửừng chi tieỏt gỡ?

? Phoựng taàm maột ra xa, nhaứ thụ quan saựt thaỏy caỷnh vaọt coự theõm nhửừng chi tieỏt gỡ?

+ Xa: vaứi chuự tieàu ủang lom khom;

maỏy tuựp nhaứ chụù laực ủaực

-> Tửứ laựy gụùi hỡnh, ngheọ thuaọt ủoỏi,

ủaỷo traọt tửù cuự phaựp => sửù soỏng ớt oỷi,

? Caực tửứ: lom khom, laực ủaực thuoọc loaùi tửứ gỡ vaứ

ủửụùc sửỷ duùng ụỷ ủaõy coự taực duùng nhử theỏ naứo?

? Laộng loứng mỡnh trong khoaỷnh khaộc túnh vaộng cuỷa thieõn nhieõn, nhaứ thụ ủoựn nghe ủửụùc nhửừng aõm thanh gỡ?

? Em coự nhaọn xeựt gỡ veà caỷnh tửụùng ẹeứo Ngang qua sửù mieõu taỷ cuỷa Baứ Huyeọn Thanh Quan?

* Caỷnh ẹeoứ Ngang laứ moọt bửực tranh thieõn nhieõn luực chieàu taứ huứng vú, baựt ngaựt, thaỏp thoaựng coự sửù soỏng cuỷa con ngửụứi nhửng coứn hoang sụ, vaộng laởng.

* Hai caõu ủeà:

Bửụực tụựi ẹeứo ngang boựng xeỏ taứ, Coỷ caõy chen ủaự, laự chen hoa.

* Hai caõu thửùc:

Lom khom dửụựi nuựi, tieàu vaứi chuự, Laực ủaực beõn soõng, chụù maỏy nhaứ.

* Hai caõu luaọn:

Nhụự nửụực ủau loứng, con quocỏ quoỏc, Thửụng nhaứ moỷi mieọng, caựi gia gia

Trang 14

Tiết 29:

I Tìm hiểu chung: Văn bản : QUA ĐÈO NGANG

2/ Đọc, tìm hiểu thể thơ, bố cục:

II Tìm hiểu chi tiết văn bản :

1/ Bức tranh Đèo Ngang:

2/ Tâm trạng của tác giả:

? Việc tả cảnh Đèo Ngang còn nhằm dụng ý

? Đó là cảm xúc, tâm trạng gì ? Vì sao em biết?

? Em hiểu gì về tâm trạng của nhà thơ qua sự cảm nhận âm thanh tiếng chim “ quốc quốc, gia gia”?Phát hiện các biện pháp nghệ thuật được sử dụng?

? Những biện pháp trên đã gĩp phần bộc

lộ tâm trạng cảm xúc

gì của nữ sĩ ?

? Những biện pháp trên đã gĩp phần bộc

lộ tâm trạng cảm xúc

gì của nữ sĩ ?

? Nói đến một mảnh tình riêng giữa cảnh

trời, non, nước bao la thì

có gì khác với cách nói

một mảnh tình riêng

trong không gian chật hẹp?

? Nói đến một mảnh tình riêng giữa cảnh

trời, non, nước bao la thì có gì khác với cách nói

một mảnh tình riêng

trong không gian chật hẹp?

+ Cảnh: trời, non, nước

+ Tình: ta với ta

- Nghệ thuật ẩn dụ, chơi chữ, đối

-> Nhớ nước, thương nhà, khắc

khoải, hoài cổ quá khứ.

Dừng chân đứng lại trời, non, nước Một mảnh tình riêng, ta với ta.

Trang 15

THẢO LUẬN

? Em hiểu như thế nào về ý nghĩa cụm từ:

“ta với ta”? Có ý kiến cho rằng: 7 câu đầu

tả cảnh ngụ tình, riêng câu 8 cực tả nỗi cô đơn của tác giả Em nghĩ sao về điều này?

Trang 16

Hai câu kết:

Dừng chân đứng lại trời non nước

Một mảnh tình riêng ta với ta.

-> Đối lập 2 hình ảnh:

nhiều chiều bao la bát ngát, rộng lớn (vũ trụ -hùng vĩ).

nhoi đơn lẻ - thu hẹp).

-> “ Ta với ta”: điệp đại từ mình đối diện với chính mình, cô đơn lẻ loi tới mức tuyệt đối.

-> Các con chữ câu kết đều mang một nỗi niềm đơn chiếc:

“một - mảnh - tình - riêng – ta - ta”

-> Tất cả đều cực tả nỗi buồn thầm lặng cô đơn đến tột cùng của người lữ thứ

Trang 17

Tiết 29:

+ Nhớ nước, thương nhà, khắc

=> Thiên nhiên lớn lao, con người

nhỏ bé, cô đơn.

Trang 18

Tiết 29:

=> Thiên nhiên lớn lao>< con người

III Tổng kết :

Em học tập được gì từ cách viết văn của tác giả ?

Em học tập được gì từ cách viết văn của tác giả ? Qua bài thơ cho em hiểu

gì về bà huyện Thanh Quan ?Về những tâm sự của bà trong bài thơ ?

Qua bài thơ cho em hiểu

gì về bà huyện Thanh Quan ?Về những tâm sự của bà trong bài thơ ?

Trang 19

-Cảnh: Bức tranh Đèo Ngang

thoáng đãng, heo hút, hoang sơ

-Tình: Nỗi nhớ nước thương

nhà, nỗi buồn thầm lặng cô đơn.

Trang 20

Tiết 29:

* Ghi nhớ: (SGK/ trang 104)

Trang 21

Cảnh hầm Đèo Ngang ngày nay:

Trang 22

Tiết 29:

IV Luyện tập :

Trang 23

QUA ĐÈO NGANG

Bài tập trắc nghiệm

Câu 1: Trongbài thơ qua đèo ngang

,cảnh vật được miêu tả vào thời điểm nào?

a.Vào lúc sáng sớm

b.Vào lúc buổi trưa vắng vẻ

c.Vào buổi chiều tà

c

Trang 24

Câu 2: Trong bốn câu đầu của bài thơ

,khung cảnh được miểu tả như thế nào?

a Đèo ngang rất hùng vĩ

b Đèo ngang có rất nhiều hoa cỏ

c.Khung cảnh thiên nhiên sống động nhưng con người thưa thớt.

d.Đèo ngang rất vắng vẻ ,khung cảnh thiên nhiên và con người đều mang sắc thái buồn.

QUA ĐÈO NGANG

d

Trang 25

Câu 3

Câu 3: Tâm trạng của tác giả như thế nào khi bước

tới Đèo ngang ?

a Nhớ nước thương nhà ,mang nỗi buồn cô đơn thầm lặng

b.Vui tươi trước cảnh vât thiên nhiên hùng vĩ.

a Thích thú khi được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của thiên nhiên cũng như con người ở Đèo Ngang

a

Trang 26

QUA ĐÈO NGANG

Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà,

Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.

Lom khom dưới núi, tiều vài chú,

Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.

Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc, Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia Dừng chân đứng lại, trời, non,nước, Một mảnh tình riêng, ta với ta.

Trang 27

Tiết 29:

-Thời gian: buổi chiều tà -> gợi buồn.

- Cảnh vật :

+ Gần: Cỏ, cây, hoa, lá, đá

-> Hiệp vần: (tà, đá, lá, hoa), tiểu

đối, điệp từ => cảnh vật um tùm,

rậm rạp, hoang sơ.

+ Xa: vài chú tiều đang lom khom;

mấy túp nhà chợ lác đác

-> Từ láy gợi hình, nghệ thuật đối,

đảo trật tự cú pháp => sự sống ít ỏi,

+ Nhớ nước, thương nhà, khắc khoải, hoài cổ quá khứ.

+ Cảnh: trời, non, nước + Tình: ta với ta

=> Thiên nhiên lớn lao, con người nhỏ bé, cô đơn.

IV Luyện tập :

Đọc diễn cảm bài thơ

Trang 29

V Daởn doứ về nhà:

1 Học thuộc bài thơ.

2 Viết đoạn văn phát

Trang 30

CHÚC CÁC EM HỌC TỐT QUÝ THẦY CÔ VUI, KHỎE

Trang 31

Nghe tiếng chim rừng mà nhớ nước thương nhà, mà đau lòng mỏi miệng, nỗi buồn thấm thía vào 9 tầng sâu cõi lòng, tỏa rộng trong không gian từ con đèo đến miền quê thân

thương.sắc điệu trữ tình dạt dào, thiết tha trầm lắng Lữ

khách là mọt nữ sĩ nên nỗi nhớ nước, nhớ kinh kì Thăng

Long, nhớ nhà, nhớ chồng con, nhớ làng Nghi Tàm thân

thuộc không thể nào tả xiết.

Bốn chữ “ dừng chân đứng lại”thể hiện một nỗi niềm xúc

động đến bồn chồn.Một cái nhìn mênh mang: trời, non,

nước; nhìn xa, nhìn gần, nhìn cao, nhìn sâu, nhìn 4 phía rồi

nữ sĩ thấy vô cùng buồn đau như tan nát cả tâm hồn, chỉ còn lại một mảnh tình riêng của “ta với ta” đã cực tả nỗi buồn cô đơn xa vắng của người lữ khách khi đứng trước cảnh đèo

Định dạng
Số trang	31
Dung lượng	2,53 MB