STT Chùm văn bản Nội dung Nghệ thuậtTình yêu, niềm tự hào đối với con người, lịch sử , truyền thống văn hóa của quê hương đất nước.. Bỏnh trụi nước Thất ngụn tứ tuyệt Lớ Bạch Thi tiờn N
Trang 1NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy c«
Gi¸o viªn: §µo ThÞ H¶i Hµ
Trang 2Các bức chân dung và hình ảnh minh họa sau đây gợi em nhớ đến tác giả , tác phẩm nào?
Trang 3Những câu hát than thân
Trang 4Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước, con người
Trang 5Phò giá về kinh ( Tụng giá hoàn kinh sư) – Trần Quang Khải
Trang 6Bánh trôi nước
Hồ Xuân Hương – Bà chúa thơ Nôm
Trang 7Bạn đến chơi nhà – Nguyễn Khuyến
Trang 8Lí Bạch (701 – 762) – Thi tiên
Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh ( Tính dạ tứ)
Xa ngắm thác núi Lư ( Vọng
Lư sơn bộc bố)
Trang 9Đố Phủ ( 712 – 770) – Thi thánh ( Mao ốc vị thu phong sở phá ca) Bài ca nha tranh bị gió thu phá
Trang 10Hồ Chí Minh ( 1890 -1969) Rằm tháng giêng ( Nguyên tiêu)
Trang 11Một thứ quà của lúa non: Cốm – Thạch Lam
Trang 12Mùa xuân của tôi – Vũ Bằng
Trang 13Hãy điền từ thích hợp vào ô trống để hoàn thành bảng phân loại các văn bản trữ tình em đã được học trong chương trình Ngữ văn 7 :
Văn bản trữ tình
Ca dao, dân ca Thơ trữ tình Tùy bút
Trang 14Ca dao, dân
ca Trung đại Thơ trữ tình Hiện đại Tùy bút
1 Cảnh khuya
2 Rằm tháng giêng
3 Tiếng gà trưa
1 Một thứ quà của lúa non: Cốm
2 Mùa xuân của tôi
3 Sài Gòn tôi yêu
4 Bài Ca Côn Sơn
5 Sau phút chia li
6 Bánh trôi nước 7.Qua Đèo Ngang
Trang 15STT Chùm văn bản Nội dung Nghệ thuật
Tình yêu, niềm tự hào đối với con người, lịch sử , truyền thống văn hóa của quê hương đất nước.
Nỗi niềm cơ cực, buồn tủi của người lao động dưới chế độ cũ và nỗi cảm thông đối với họ
Thái độ mỉa mai, châm biếm đối vớinhững thói
hư, tật xấu, những hủ tục lạc hậu.
Sử dụng kết cấu chào hỏi, lời mời…;cấu tứ đa dạng, độc đáo; thể thơ lục bát và lục bát biến thể
So sánh, ẩn dụ, đối xứng, tăng cấp…;diễn tả tình cảm qua những mô típ; thể thơ lục bát và lục bát biến thể.
Sử dụng cách nói tượng trưng, thành ngữ và các biện pháp so sánh, phóng đại…
Sử dụng các hình thức giễu nhại , cách nói có hàm ý tạo nên tiếng cười hài hước, châm biếm.
Trang 16STT Tác phẩm Tác giả Thể thơ Nội dung Nghệ thuật
Trần Quang Khải
- TG: Đặng Trần Côn
- DG: Đoàn Thị Điểm
Nguyễn Trãi
Trần Nhân Tông
Song thất lục bát
Lục bát
Thất ngôn tứ tuyệt
Thất ngôn tứ tuyệt
Sử dụng đại từ ta, cách điệp từ, hình ảnh
so sánh, giọng thơ nhẹ nhàng thảnh thơi
Giọng thơ dõng dạc, đanh thép
Hào khí chiến thắng của dân tộc trong cuộc kháng chiến chống quân
Nguyên Mông; khát vọng hòa bình thịnh trị
Hình thức diễn đạt cô đọng, hàm xúc;giọng điệu sảng khoái, hân hoan, tự hào
Nỗi sầu chia li của người phụ nữ sau khi tiến chồng ra trận Tố cáo chiến tranh phi
Nghệ thuật đối, phép điệp ngữ diễn
tả nỗi sầu chia li theo sự tăng cấp
Bức tranh làng quê thanh bình ở đồng bằng Bắc bộ qua cái nhìn của một vị vua đời Trần
Sử dụng từ ngữ bình dị
Trang 17Bỏnh trụi
nước Thất ngụn tứ
tuyệt
Lớ Bạch (Thi tiờn)
Nguyễn Khuyến
Bà Huyện Thanh Quan
Tình cảm quê hương sâu lắng trong khoảnh khắc
Bạn đến
chơi nhà
Thất ngụn bỏt cỳ
Thất ngụn
tứ tuyệtNgũ ngụn tứ tuyệt
Lớ Bạch (Thi tiờn)
Ngôn ngữ thơ bình dị, trong sáng, sử dụng các thành ngữ, các quan hệ từ gần gũi với lời ăn tiếng nói hàng ngày của nhân dân
Hỡnh ảnh chiờc bỏnh trụi nước, phẩm chất và số phận cảu người phụ nữ trong xó hội xưa
Tỡnh cảm bạn bố đậm đà thắm thiết vượt lờn mọi hoàn cảnh vật chất
Nghệ thuật đối, sử dụng phộp liệt kờ, ngụn ngữ bỡnh
dị dõn gió, giọng diệu dựi vui
và húm hỉnh
Sử dụng thể thơ điờu luyện, bỳt phỏp tả cảnh ngụ tỡnh,sử dụng từ lỏy, từ đồng õm khỏc nghĩa, đối
Xõy dựng hỡnh ảnh gần gũi, ngụn ngữ tự nhiờn, bỡnh dị
Trang 18STT Tỏc phẩm Tỏc giả Thể thơ Nội dung Nghệ thuật
Hạ Tri Chương
Đỗ Phủ (Thi thỏnh)
Hồ Chớ Minh
Tình cảm quê hương chân thành pha chút xót
xa lúc mới trở về quê
Thất ngụn tứ tuyệt
Hồ Chớ Minh
Tình yêu thiên nhiên, lòng yêu nước sâu nặng
Tình cảm gia đình, quê hương qua những
kỉ niệm đẹp của tuổi thơ
Thơ 5 tiếng
Tiếng gà trưa
Thất ngụn tứ tuyệt
Thất ngụn tứ tuyệt
Thất ngụn tứ tuyệt
Tình yêu thiên nhiên, lòng yêu nước sâu nặng
và phong thái ung dung lạc quan
- Viết bằng chữ Hỏn, NT miêu tả kết hợp với so sánh, điệp từ, điệp ngữ thật độc đáo, đặc sắc và man mác vị Đường thi
Miêu tả kết hợp với so sánh, điệp từ, điệp ngữ thật độc đáo, đặc sắc
Từ ngữ mộc mạc giản
dị Sử dụng phép đối Giọng điệu vừa khách quan, hóm hỉnh, vừa ngậm ngùi
Thể thơ 5 chữ, nghệ thuật
so sánh, điệp ngữ, cách diễn đạt tự nhiên và nhiều hình ảnh bình dị,
Bỳt phỏp hiện thưc, kết hợp tự sự, miờu tả và biểu cảm
Trang 19Đặc điểm Số câu, số tiếng Gieo vần Bố cục NT đối
Bốn câu mỗi câu bảy chữ
Câu 1, 2, 4 hoặc chỉ các câu
2, 4 hiệp vần với nhau ở chữ cuối
4 phần: khai, thừa chuyển hợp
Tám câu mỗi câu bảy chữ
Ở các chữ cuối của các câu
1, 2, 4, 6, 8
4 phần: đề, thực, luận, kết
Gồm hai câu bảy chữ, tiếp đến hai câu
6 – 8, bốn câu thành một khổ, số lượng khổ thơ không hạn định
Đối giữa câu 3 - 4, câu 5 - 6Chữ cuối câu 7 trên vần với
chữ thứ năm câu 7 dưới Chữ cuối câu 7 dưới vần với chữ cuối câu 6 Chữ cuối câu 6 vần với chữ thứ sáu câu 8
Chữ cuối câu 8 lại vần với chữ thứ năm câu 7 trên của khổ sau
Xuất
xứ Trung Hoa
Thể thơ dân tộc
Chữ cuối câu 6 vần với chữ thứ sáu của câu 8, chữ cuối của câu 8 của cặp câu trên vần với chữ cuối câu 6 của cặp câu dưới
Trang 20Câu 1 Tên tác giả của văn bản Một thứ quà
của lúa non : Cốm
Câu 2 Phương thức biểu đạt chính của ba văn bản
Một thứ quà của lúa non: Cốm, Sài Gòn tôi yêu, Mùa xuân của tôi là gì?
Câu 3 Tình cảm mà tác giả Vũ Bằng dành cho quê hương khi viết về mùa xuân Câu 5 Tên tác giả văn bản Mùa xuân của tôi? Câu 4 Mùa xuân được nói đến trong văn bản Mùa xuân của tôi là ở miền nào?
Câu 6 Điểm chung trong ngòi bút sáng tác của ba tác giả Thạch Lam, Minh Hương, Vũ
TUBYUT
Trang 21TT Tên văn bản Thể
loại Tác giả Nội dung Nghệ thuật
1
2
3
Một thứ quà của lúa non:
Cốm.
Tùy bút
Thạch Lam
Những cảm giác lắng đọng, tinh tế, sâu sắc về lối sống
và văn hóa của người Hà Nội
Lời văn trang trọng, tinh tế, đầy cảm xúc, giàu chất thơ; chi tiết chọn lọc, đan xen kể
và tả
Mùa xuân của tôi
Tùy bút
Tùy bút
Minh Hương
Vũ Bằng
Sài Gòn tôi yêu
Vẻ đẹp của mùa xuân trên quê hương miền Bắc hiện lên trong nỗi nhớ của người con
xa quê
Lời bày tỏ tình yêu tha thiết, bền chặt của tác giả đối với thành phố Sài Gòn
Trình bày nội dung theo mạch cảm xúc, lựa chọn
từ ngữ, câu văn linh hoạt, giàu hình ảnh, so sánh liên tưởng phong phú, độc đáo
Tạo bố cục theo mạch cảm xúc, ngôn ngữ đậm màu sắc Nam Bộ , lối viết nhiệt thành
Trang 22? Xác định ý kiến không chính xác bàn về thơ, tác phẩm trữ tình và văn biểu cảm:
a) Đã là thơ thì nhất thiết chỉ được dùng phương thức biểu cảm.
b) Thơ trữ tình là một kiểu văn bản biểu cảm
c) Ca dao trữ tình là một kiểu văn bản biểu cảm
d) Tuỳ bút cũng là một kiểu văn bản biểu cảm
e) Thơ trữ tình chỉ được dùng lối nói trực tiếp để biểu hiện tình cảm, cảm xúc.
g) Thơ trữ tình có thể biểu hiện gián tiếp tình cảm, cảm xúc qua kể
chuyện, miêu tả và lập luận …
h) Ngôn ngữ thơ trữ tình cần cô đọng, giàu hình ảnh và gợi cảm
i) Thơ trữ tình phải có một cốt truyện hay và một hệ thống nhân vật đa dạng
Trang 23Luyện tập :
1 Nguyễn Trói cú những cõu thơ sau:
- Suốt ngày ụm nỗi ưu tư Đờm lạnh quàng chăn ngủ chẳng yờn.
- Bui một tấm lũng ưu ỏi cũ Đờm ngày cuồn cuộn nước triều dõng.
? Em hãy nói rõ nội dung trữ tình và hình thức thể hiện của những câu thơ đó ?
Trang 242 So sánh tình huống thể hiện tình yêu quê hương
và cách thể hiện tình cảm đó qua hai bài thơ:
Ngẫu nhiờn viết nhõn buổi mới về quờ, Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh:
Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh:
- Tình cảm quê hương được thể hiện lúc ở xa quê
- Biểu hiện gián tiếp
- Thể hiện một cách nhẹ nhàng , sâu lắng
Ngẫu nhiờn viết nhõn buổi mới về quờ
- Tình cảm được biểu hiện lúc mới đặt chân về quê.
- Biểu hiện trực tiếp
- Thể hiện đượm màu sắc hóm hỉnh và ngậm ngùi
Trang 253 Đọc ba bài tuỳ bút ? Hãy lựa chọn những câu
mà em cho là đúng ?
A -Tuỳ bút có nhân vật và cốt truyện
B -Tuỳ bút không có cốt truyện và có thể không có nhân vật.
C -Tuỳ bút sử dụng nhiều phương thức (tự sự ,
miêu tả, biểu cảm, thuyết minh, lập luận) nhưng biểu cảm là phương thức chủ yếu.
D -Tuỳ bút thuộc loại tự sự
E -Tuỳ bút có những yếu tố gần với tự sự nhưng
chủ yếu thuộc loại trữ tình
Trang 26? Bài thơ miêu tả cảnh hùng vĩ của thác nước vừa nói lên phong
Bài thơ được làm trên đường từ Bắc vào kinh thành Huế để nhận chức
”Cung trung giáo tập”
q u a đ è o n g a n g
? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ?
Với hình ảnh nhân vật “ta” giữa cảnh tượng thiên nhiên nên thơ hấp dẫn
đoạn thơ cho ta thấy sự giao hoà trọn vẹn giữa con người và thiên nhiên
b à i c a c ô n s ơ n
Bài thơ thể hiện hào khí chiến thắng và khát vọng thái bình thịnh trị
của dân tộc ta ở thời đại nhà Trần
Bài thơ mở ra một không gian cứ rộng mãi bởi trăng xuân soi chiếu cả
bầu trời lẫn mặt nước đầy sức xuân
Bài thơ gợi ra một cảnh tượng một vùng quê trầm lặng mà không đìu
hiu ở đây vẫn ánh lên sự sống của con người trong sự hoà hợp với
Bài thơ thể hiện tình yêu thiên nhiên, lòng yêu nước sâu nặng và
phong thái ung dung lạc quan của Bác
c ả n h k h u y a
T
á C P H ẩ M T R
ữ T
ì N
Trang 28Chóc c¸c thÇy, c« gi¸o
vµ c¸c em m¹nh kháe!