ÔN TẬP TÁC PHẨM TRỮ TÌNHCâu 1: Thống kê tên tác giả của các bài thơ đã học: Hỏi: Cho biết tác giả của bài thơ “ Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh”?. - Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh -> Lí Bạc
Trang 1TRƯỜNG THCS NINH THỚI A
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Hỏi: Đọc thuộc lòng bài thơ Qua Đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan?
QUA ĐÈO NGANG
Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà,
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.
Lom khom dưới núi, tiều vài chú, Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.
Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc, Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia.
Dừng chân đứng lại, trơi, non, nước, Một mãnh tình riêng, ta với ta.
Trang 3ÔN TẬP TÁC PHẨM TRỮ TÌNH
Câu 1: Thống kê tên tác giả của các bài thơ đã học:
Hỏi: Cho biết tác giả của bài thơ “ Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh”?
- Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh -> Lí Bạch
- Phò giá về kinh -> Trần Quang Khải
- Tiếng gà trưa -> Xuân Quỳnh
- Cảnh khuya ->Hồ Chí Minh
Hỏi: Cho biết tác giả của bài thơ “ Phò giá về kinh”?
- Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
->Hạ Tri Chương
- Bạn đến chơi nhà -> Nguyễn Khuyến.
- Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông
ra -> Trần Nhân Tông
Tuần 17
Tiết: 66
Hỏi: Cho biết tác giả của bài thơ “Tiếng gà trưa”?
Hỏi: Cho biết tác giả của bài thơ “ Cảnh khuya”?
Hỏi: Cho biết tác giả của bài thơ “Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê”?
Hỏi: Cho biết tác giả của bài thơ “ Bạn đến chơi nhà”?
Hỏi: Cho biết tác giả của bài thơ “ Buổi chiều đứng
ở phủ Thiên Trường trông ra”?
Trang 4ÔN TẬP TÁC PHẨM TRỮ TÌNH
Câu 1:
Câu 2: Sắp xếp tên tác phẩm khớp với nội dung tư tưởng, tình cảm được biểu hiện
Tác phẩm Nội dung tư tưởng,tình cảm được biểu hiện
Qua Đèo Ngang Tình yêu thiên nhiên, lòng yêu nước sâu nặng và phong thái ung
dung lạc quan.
Ngẫu nhiên viết nhân
buổi mới về quê Tình cảm quê hương sâu lắng trong khoảnh khắc đêm vắng.
Sông núi nước Nam Tinh thần nhân đạo và lòng vị tha cao cả.
Tiếng gà trưa Nỗi nhớ thương quá khứ đi đôi với nỗi buồn đơn lẻ thầm lặng
giữa núi đèo hoang sơ.
Cảm nghĩ trong đêm
thanh tĩnh Tình cảm quê hương chân thành pha chút xót xa lúc mới về quê Cảnh khuya Tình cảm gia đình, quê hương qua những kỉ niệm đẹp của tuổi
thơ.
Ý thức độc lập tự chủ và quyết tâm tiêu diệt địch.
Nhân cách thanh cao và sự giao hòa tuyệt đối với thiên nhiên.
Trang 5Tác phẩm Nội dung tư tưởng,tình cảm được biểu hiện
Qua Đèo Ngang
Ngẫu nhiên viết
nhân buổi mới về
quê
Sông núi nước Nam
Tiếng gà trưa
Cảm nghĩ trong
đêm thanh tĩnh
Cảnh khuya
ÔN TẬP TÁC PHẨM TRỮ TÌNH
Câu 2: Sắp xếp tên tác phẩm khớp với nội dung tư tưởng, tình cảm được biểu hiện
Nỗi nhớ thương quá khứ đi đôi với nỗi buồn đơn lẻ thầm lặng giữa núi đèo hoang sơ.
Tình cảm quê hương chân thành pha chút xót xa lúc mới về quê.
Ý thức độc lập tự chủ và quyết tâm tiêu diệt địch
Tình cảm gia đình, quê hương qua những kỉ niệm đẹp của tuổi thơ
Tình cảm quê hương sâu lắng trong khoảnh khắc đêm vắng Tình yêu thiên nhiên, lòng yêu nước sâu nặng và phong thái ung dung lạc quan.
Trang 6ÔN TẬP TÁC PHẨM TRỮ TÌNH
Câu 3: Sắp xếp lại để tên tác phẩm ( hoặc đoạn trích ) khớp với thể
thơ:
Sau phút chia li
( trích dịch Chinh phụ ngâm khúc)
Lục bát
Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh ( Tĩnh dạ tứ) Các thể thơ khác ngoài các
loại trên Sông núi nước Nam
( Nam quốc sơn hà)
Song thất lục bát
Trang 7ÔN TẬP TÁC PHẨM TRỮ TÌNH
Câu 3: Sắp xếp lại để tên tác phẩm ( hoặc đoạn trích ) khớp với thể thơ:
Sau phút chia li
( trích dịch Chinh phụ ngâm khúc)
Qua Đèo Ngang
Tiếng gà trưa
Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh ( Tĩnh dạ tứ)
Sông núi nước Nam
( Nam quốc sơn hà)
Song thất lục bát
Bát cú Đường luật Thơ năm chữ ( Thơ tự do) Ngủ ngôn tứ tuyệt
Thất ngôn tứ tuyệt
Trang 8ÔN TẬP TÁC PHẨM TRỮ TÌNH
Câu 4: Tìm những ý kiến mà em cho là không chính xác:
a/ Đã là thơ thì nhất thiết chỉ được dùng phương thức biểu cảm.
b/ Thơ trữ tình là một kiểu văn bản biểu cảm.
c/ Ca dao trữ tình là một kiểu văn bản biểu cảm.
d/ Tùy bút cũng là một kiểu văn bản biểu cảm.
e/ Thơ trữ tình chỉ được dùng lối nói trực tiếp để biểu hiện tình cảm, cảm
xúc.
g/ Thơ trữ tình có thể biểu hiện gián tiếp tình cảm, cảm xúc qua kể chuyện,
miêu tả và lập luận,…
h/ Ngôn ngữ thơ trữ tình cần cô động, giàu hình ảnh và gợi cảm.
i/ Thơ trữ tình phải có một cốt truyện hay và một hệ thống nhân vật đa
dạng.
k/ Thơ trữ tình phải có một hệ thống lập luận chặt chẽ.
S Đ
Đ Đ
S Đ
Đ S S
Trang 9ÔN TẬP TÁC PHẨM TRỮ TÌNH
Câu 5: Điền vào chỗ trống trong những câu sau:
a/ Khác với tác phẩm của các cá nhân, ca dao trữ tình ( trước đây) là những bài thơ, câu thơ có tính
chất……… và ………
b/ Thể thơ được ca dao trữ tình sử dụng nhiều nhất
là……….
c/ Một số thủ pháp nghệ thuật thường gặp trong ca dao trữ tình: ………
lục bát
Trang 10ÔN TẬP TÁC PHẨM TRỮ TÌNH
Ghi nhớ:
Hỏi: Thế nào là tác phẩm trữ tình?
- Tác phẩm trữ tình là văn bản biểu hiện tình cảm, cảm xúc
của tác giả trước cuộc sống. Hỏi: Thể loại văn
học nào phù hợp để biểu hiện tình cảm, cảm xúc đó?
+ Thơ là thể loại văn học phù hợp để biểu hiện tình cảm,
cảm xúc, tuy nhiên cũng có thơ tự sự, truyện thơ.
Hỏi: Văn xuôi phù hợp với hình thức biểu đạt nào trong văn học?
+ Văn xuôi phù hợp với kể chuyện, tuy nhiên cũng có
những loại văn xuôi trữ tình hoặc mang nặng tính chất trữ
tình như tùy bút.
Hỏi: Ca dao trữ tình là gì?
- Ca dao trữ tình là loại thơ biểu hiện những tình cảm,
nguyện vọng tha thiết và chính đáng,vốn được lưu hành
trong dân gian.
Hỏi: Thơ trữ tình khác với ca dao ở điểm nào?
Thơ của thi nhân biểu hiện tình cảm cá nhân song những
bài thơ có giá trị, tình cảm của tác giả bao giờ cũng có
tính chất đại diện cho những tình cảm tiến bộ, mang màu
sắc nhân bản đậm nét: tình yêu quê hương đất nước, tình
cảm gia đình, tình bạn, tình yêu,…
Trang 11ÔN TẬP TÁC PHẨM TRỮ TÌNH
Ghi nhớ:
-Hỏi: Tình cảm cảm xúc được biểu hiện qua những hình thức nào?
- Tình cảm, cảm xúc có khi được biểu hiện
một cách trực tiếp song thường được biểu hiện
giá và thưởng thức thơ trữ tình ta phải làm như thế nào?
Phân tích, bình giá và thưởng thức thơ trữ
tình không được thoát li văn bản song không
thể chỉ dừng lại ở bề mặt của ngôn từ văn
bản Phải thông qua ngôn từ giàu tính chất
khơi gợi, những cảnh vật, sự việc được miêu
tả, tường thuật, đôi khi qua cả những lập
luận,… mà suy ngẫm mới đồng cảm được với
tác giả và lĩnh hội được đúng và đầy đủ ý vị
của bài thơ.
Trang 12CỦNG CỐ - DẶN DÒ
1 Củng cố: Hỏi: Kể tên các bài thơ đã được học từ đầu
năm đến giờ?
=>Các bài thơ đã học: Sông núi nước Nam, Phò giá về kinh,
Buổi chiều đứng ở phủ Thiên trường trông ra,Sau phút chia li, Bánh trôi nước,Qua Đèo Ngang, Bạn đến chơi nhà, Xa ngắm thác núi Lư, Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh, Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê, Cảnh khuya, Rằm tháng giêng, Tiếng gà trưa.
2 Dặn dò:
- Học thuộc lòng các bài thơ kể trên và các bài ca dao đã học, nắm được tác giả và giá trị về nội dung, nghệ thuật của từng bài.
- Học các nội dung đã ôn tập.
- Soạn bài: Ôn tập tác phẩm trữ tình tiếp theo /192