Văn 8 - Tiết 90 Chiếu dời đô

trọng yếu của bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời.. Trẫm muốn dựa vào sự.[r]

Trang 5

1000 NĂM THĂNG LONG-HÀ NỘI

Trang 6

TIẾT 90: VĂN BẢN

( Thiên đô chiếu) LÍ CÔNG UẨN

Trang 7

-I TÌM HIỂU CHUNG:

1 Tác giả:

Tiết 90: VĂN BẢN: CHIẾU DỜI ĐÔ (Thiên đô chiếu)

Lí Công Uẩn

- Lí Công Uẩn: Sinh năm (974-1028)

- Quê: Từ Sơn- Bắc Ninh

- Ông là người thông minh nhân ái

Trang 8

Tích Thương gia chí Bàn Canh ngũ thiên, Chu thất đãi Thành Vương tam tỉ Khởi Tam Đại chi sổ quân tuẩn vu kỷ tư, vọng tự thiên tỉ Dĩ kỳ đồ đại trạch trung, vi ức vạn thế

tử tôn chi kế; thượng cẩn thiên mệnh, hạ

nhân dân chí, cẩu hữu tiện triếp cải Cố quốc

tộ diên trường, phong tục phú phu Nhi Đinh

Lê nhị gia, nãi tuẩn kỷ tư, hốt thiên mệnh, võng đạo Thương Chu chi tích, thường an quyết ấp vu tư, trí thế đại phất trường, toán

số đoản xúc, bách tín hao tổn, vạn vật thất nghi Trẩm thậm thống chi, bất đắc bất tỉ.

Huống Cao Vương cố đô Đại La thành, trạch thiên địa khu vực chi trung; đắc long bàn hổ cứ chi thế Chính Nam Bắc Đông Tây chi vị; tiện giang sơn hướng bội chi nghi Kỳ địa quảng nhi thản bình, quyết thổ cao nhi sảng khải Dân cư miệt hôn điếm chi khốn; vạn vật cực phồn phụ chi phong Biến lãm Việt bang, tư vi thắng địa Thành tứ phương bức thấu chi yếu hội; vi vạn thế đế vương chi thượng đô.

Trẩm dục nhân thử địa lợi dĩ định quyết

cư, khanh đẳng như hà?

THIÊN ĐÔ CHIẾU

(Bản phiên âm

Hán-Việt)

Trang 9

Xưa nhà Thương đến vua Bàn Canh

năm lần đời đô; nhà Chu đến vua

Thành Vương cũng ba lần dời đô Phải

đâu các vua thời Tam Đại theo ý riêng

mình mà tự tiện chuyển dời? Chỉ vì

muốn đóng đô ở nơi trung tâm, mưu

toan nghiệp lớn, tính kế muôn đời cho

con cháu; trên vâng mệnh trời, dưới

theo ý dân, nếu thấy thuận tiện thì thay

đổi Cho nên vận nước lâu dài, phong

tục phồn thịnh (7) Thế mà hai nhà Đinh,

Lê lại theo ý riêng mình, khinh thường

mệnh trời, không noi theo dấu cũ của

Thương, Chu, cứ đóng yên đô thành ở

nơi đây, khiến cho triều đại không

được lâu bền, số vận ngắn ngủi, trăm

họ phải hao tổn, muôn vật không được

thích nghi Trẩm rất đau xót về việc

đó, không thể không dời đổi.

Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao Vương: ở vào nơi trung tâm trời đất; được

thế rồng cuộn hổ ngồi (10) Đã đúng ngôi Nam Bắc Đông Tây; lại tiện hướng nhìn sông dựa núi Địa thế rộng mà bằng; đất đai cao mà thoáng Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi Xem khắp nước Việt ta, chỉ nơi này là

thắng địa (11) Thật là chốn tụ hội trọng yếu của bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời

Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để định chổ

ở Các khanh nghĩ thế nào?

( Lí Công Uẩn)

CHIẾU DỜI ĐÔ

Trang 10

I TÌM HIỂU CHUNG:

2 Tác phẩm:

- Chiếu:

+ Mục đích: là thể văn do vua dùng để ban bố mệnh lệnh.

+ Nội dung: Chiếu thường thể hiện một tư tưởng lớn lao,

có ảnh hưởng đến vận mệnh cả một triều đại, đất nước.

+ Hình thức: Văn xuôi, văn vần, văn biền ngẫu.

Nhµ vua ban chiÕu

Lí Công Uẩn

Trang 11

Lí Công Uẩn

Văn Biền ngẫu:

+ Biền: Hai con ngựa kéo xe sóng nhau.

+ Ngẫu: Từng cặp

-Biền ngẫu: Những cặp câu hoặc những cặp đoạn câu cân xứng với nhau.

Ví dụ: ở vào nơi trung tâm trời đất; được thế rồng cuộn

hổ ngồi Đã đúng ngôi Nam Bắc Đông Tây; lại tiện

hướng nhìn sông dựa núi Địa thế rộng mà bằng; đất đai cao mà thoáng

Trang 12

Khẳng định quyết tâm dời đô.

Bố cục: 3 phần

• Phần I: Từ đầu -> không thể không dời đổi

Nêu lí do dời đô.

•Phần II: Huống gì -> muôn đời

Nêu lí do chọn thành Đại La làm nơi định đô.

•Phần III: Còn lại

Trang 13

II TÌM HIỂU CHI TiẾT VĂN BẢN:

Lí Công Uẩn

Trang 14

Lí Công Uẩn

* Thảo luận nhóm:

- Thời gian: 7 phút.

- Hình thức: 4 học sinh/ nhóm

- Nội dung thảo luận: Điền nội dung thích hợp vào bảng sau:

* Hoạt động 1: Nhóm chuyên sâu ( 3 phút)

- Dãy 1+3: Thảo luận lí do dời đô.

- Dãy 2+ 4: Thảo luận lí do chọn Đại La là kinh đô.

* Hoạt động 2: Nhóm mảnh ghép ( 4 phút)

- Hình thành nhóm mới.

- Hoàn thành nội dung bảng nhóm.

Lí do dời đô Lí do chọn Đại La làm nơi

định đô.

………

……….

Trang 15

nếu thấy thuận tiện thì thay đổi Cho nên vận nước lâu dài, phong tục phồn thịnh.

Lí Công Uẩn

Trang 17

Trang 18

Lí Công Uẩn

ĐÁP ÁN: _ -Lý Công Uẩn không làm mất đi

tinh thần dân tộc.

- Ông lấy dẫn chứng về việc dời

đô của 2 triều đại Thương Chu là

để khẳng định:

+ Trong lịch sử đã từng có chuyện

dời đô và đã đem lại kết quả tốt

đẹp.

+ Việc Lý Công Uẩn dời đô không

có gì là khác thường, trái với quy

luật.

( Đây là bước để chuẩn bị cho lí lẽ

ở phần sau)

Trang 19

II TÌM HIỂU VĂN BẢN:

1 Lý do dời đô:

b Thực tế đất nước:

Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng mình, khinh thường mệnh trời, không noi theo dấu cũ của Thương, Chu, cứ đóng yên đô thành ở nơi đây, khiến cho triều đại không được lâu bền, số vận ngắn ngủi, trăm họ phải hao tổn, muôn vật không được thích nghi Trẩm rất đau xót về việc đó, không thể không dời đổi.

Lí Công Uẩn

Trang 20

T liệu lịch sử về thời gian tồn tại của nhà Đinh - Tiền Lê:

*Nhà Đinh:

- Sau khi dẹp loạn 12

sứ quân(năm

967),Đinh Bộ Lĩnh lên

ngôi vua.Nh ng rồi nội

bộ triều đình lục đục

và Đinh Tiên Hoàng bị

1009, Lê Long Đĩnh chết, triều đình tôn Lý Công Uẩn lên làm vua lập ra triều Lý

Nh vậy, nhà Tiền Lê cũng chỉ tồn tại 29 năm.

Trang 23

II TÌM HIỂU VĂN BẢN:

? Trước thực tế đất nước, Lý Công Uẩn có cảm xúc và

và suy nghĩ gì?

Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng mình, khinh thường mệnh trời, không noi theo dấu cũ của Thương, Chu, cứ đóng yên đô thành ở nơi đây, khiến cho triều đại không được lâu bền, số vận ngắn ngủi, trăm họ phải hao tổn, muôn vật không được thích nghi Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể không dời đổi.

1 Lý do dời đô:

Lí Công Uẩn

Trang 24

Vị trí địa lí:

• Nơi trung tâm trời đất, có thế rồng cuộn hổ ngồi

• Đúng ngôi nam bắc đông tây, tiện h ớng nhìn

sông dựa núi

• Địa thế rộng mà bằng, đất đai cao mà thoáng.

Chính trị, văn hoá:

• Là thắng địa của đất Việt.

• Là chốn hội tụ trọng yếu của bốn ph ơng

Trang 25

… “ Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao

Vương: ở vào nơi trung tâm trời đất; được thế rồng cuộn ngồi hổ Đã đúng ngôi Nam Bắc Đông Tây; lại tiện hướng nhìn sông dựa núi Địa thế rộng mà bằng; đất đai cao mà thoáng Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi Xem khắp nước Việt

ta, chỉ nơi này là thắng địa Thật là chốn tụ hội trọng yếu của bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời

Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để định chổ ở Các khanh nghĩ thế nào?”

Mô tả sự thuận lợi của Đại La, Lý Công Uẩn

sử dụng những câu văn như thế nào?

Trang 26

Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao Vương:

ở vào nơi trung tâm trời đất; được thế rồng cuộn ngồi hổ

Đã đúng ngôi Nam Bắc Đông Tây; lại tiện hướng nhìn

sông dựa núi Địa thế rộng mà bằng; đất đai cao mà

thoáng Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi Xem khắp nước Việt

ta, chỉ nơi này là thắng địa Thật là chốn tụ hội trọng yếu của bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời

Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để định chổ ở Các khanh nghĩ thế nào?

Sử dụng các câu văn Biền ngẫu nhịp nhàng, cân xứng:

Trang 27

Nhất thiết phải dời

đô

Đại La là nơi tốt nhất để

Trang 28

Lí Công Uẩn

Trang 29

Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi

của đất ấy để định chỗ ở Các khanh nghĩ thế nào?

Trình bày ý muốn khát vọng của

Đối thoại dân chủ, cởi mở

3 Quyết định của Lý Cụng Uẩn:

Trang 30

2.Nghệ thuật: Thuyết phục người nghe bằng lí lẽ chặt chẽ,sử dụng những câu văn biền ngẫu giàu hình ảnh và sự kết hợp hài hoà giữa lí và tình.

Trang 31

Chọn Đại La làm nơi định

đô

Nhất thiết phải dời

đô

Đại La là nơi tốt nhất để

Trang 33

Dấu tích Hoàng Thành Thăng Long

Trang 34

Chùa Một Cột Một số công trình tiêu biểu của Thăng Long - Hà Nội

Trang 35

VĂN MIẾU XƯA VĂN MIẾU NGÀY NAY

Trang 36

Một góc Hà Nội xưa Một góc Hà Nội nay

Trang 37

Sân vận động quốc gia Mỹ Đình

Trang 38

Chợ Đồng Xuân

Trang 39

Hå g ¬m

Trang 40

* DẶN DÒ :

- Đọc lại phần chú thích.

- Tập đọc “Chiếu dời đô” theo yêu cầu của thể loại.

- Sưu tầm tài liệu về Lý Thái Tổ và lịch sử Hà Nội.

- Học thuộc đoạn từ “Huống gì … nghĩ thế nào ? ” ; phân tích ý 1 và 2

- Soạn bài Câu phủ định

+ Tìm hiểu đặc điểm hình thức của câu phủ định, chức năng của câu phủ định

+ Biết sử dụng câu trần thuật phù hợp với tình huống giao tiếp.

+ Chuẩn bị phần luyện tập.

Định dạng
Số trang	40
Dung lượng	4,73 MB