KiÕn thøc - Bé mÆt gi¶ nh©n, gi¶ nghÜa cña bän thùc d©n Ph¸p vµ sè phËn bi th¶m cña nh÷ng người dân thuộc địa bị bóc lột, bị dùng làm bia đỡ đạn trong các cuộc chiến tranh phi nghÜa ph¶n[r]
Trang 1Ngày soạn: 15/ 03/ 2011
Ngày giảng: 21/ 03/ 2011
Bài 26 tiết 107 văn bản: Thuế Máu ( Trích Bản án chế độ thực dân Pháp)
Nguyễn ái Quốc
I Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức
- Bộ mặt giả nhân, giả nghĩa của bọn thực dân Pháp và số phận bi thảm của những
phi nghĩa phản ánh trong văn bản
- Nghệ thuật lập luận và nghệ thuật trào phúng sắc sảo trong văn chính luận của Nguyễn ái Quốc
2 Kĩ năng
- Đọc hiểu văn bản chính luận hiện đại, nhận ra và phân tích 41D nghệ thuật trào phúng sắc bén trong một văn bản chính luận
- Học cách 41$ yếu tố biểu cảm vào trong bài văn nghị luận
3 Thái độ
- Có lòng yêu
- Tích hợp
II Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài
1 Kĩ năng giao tiếp
2 Kĩ năng xác định giá trị
3 Kĩ năng lắng nghe tích cực
4 Kĩ năng hợp tác
III Chuẩn bị
1 Giáo viên: các vấn đề liên quan đến tác giả và tác phẩm
2 Học sinh: đọc và trả lời câu hỏi sgk
IV Phương pháp và kĩ thuật dạy học
Đọc sáng tạo, phân tích và bình giảng, nêu vấn đề ( động não, nêu câu hỏi); thảo luận nhóm( chia nhóm, giao nhiệm vụ)
V Các bước lên lớp
1 ổn định tổ chức ( 1’)
2 Kiểm tra đầu giờ ( 5’)
H Nêu giá trị nghệ thuật và nội dung của văn bản bàn về phép học?
- Với cách lập luận chặt chẽ, bài văn giúp ta hiểu mục đích của việc học là để làm
cầu danh lợi Muốn học tốt phải có
gọn, đặc biệt học đi đôi với hành
3 Bài mới
* Khởi động ( 1’)
Những năm 20 của thế kỉ XX là thời kì hoạt động sôi nổi của
cộng sản kiên
Trang 2vạch trần bộ mặt của kẻ thù, nói lên nỗi khổ cực của
dân thuộc địa đoàn kết đấu tranh
Hoạt động của thầy và trò T/g Nội dung
Hoạt động 1 Đọc- hiểu văn bản
* Mục tiêu
- Đọc đúng văn bản
- Bộ mặt giả nhân, giả nghĩa của bọn
thực dân Pháp và số phận bi thảm của
những
bị dùng làm bia đỡ đạn trong các
cuộc chiến tranh phi nghĩa phản ánh
trong văn bản
- Nghệ thuật lập luận và nghệ thuật
trào phúng sắc sảo trong văn chính
luận của Nguyễn ái Quốc
GV
- Đọc rõ ràng, mạch lạc kết hợp
nhiều giọng đọc khi mỉa mai châm
biếm, khi đau xót, đồng cảm, khi
căm hờn, phẫn nộ, khi giễu nhại, trào
phúng, khi bác bỏ mạnh mẽ…
- GV đọc mẫu, HS đọc
- GV nhận xét và uốn nắn
GV nhắc lại cho học sinh nắm một số
những nét cơ bản về Bác
Giải thích cho học sinh hiểu về tên
gọi Nguyễn ái Quốc
H Nêu những hiểu biết của em về
tác phẩm
- HS trả lời, GV chốt
GV: Tác phẩm đã tố cáo và kết án
chủ nghĩa thực dân Pháp, nói lên tình
cảnh khốn cùng của
địa, thể hiện ý chí chiến đấu giành
độc lập tự do cho các dân tộc bị áp
bức của NAQ
H Văn bản Thuế máu 41D viết theo
thể loại nào?
- Văn bản chính luận chiếm vị trí
quan trọng trong sự nghiệp thơ văn
của Hồ Chí Minh
I Đọc và thảo luận chú thích
1.Đọc
2.Thảo luận chú thích a.Chú thích *
- Tác giả: Nguyễn ái Quốc
- Tác phẩm + Thuế máu của bản án chế độ thực dân pháp( gồm 12
1925)
+ Văn bản chính luận
b.Các chú thích khác: 1,2,3,9,10
Trang 3H.Các chú thích trong sgk chú thích
nào là khó và quan trọng? Vì sao?
- HS thảo luận nhóm bàn 1’
- Các nhóm báo, GV chốt
H Văn bản có thể chia thành mấy
phần?
- 3 Phần
1 Chiến tranh và
2 Chế độ lính tình nguyện
3 kết quả của sự hi sinh
( Tất cả các tiêu đề
là của tác giả)
H.Theo dõi phần đầu văn bản, nội
dung chủ yếu 41D trình bày là gì?
- Thái độ của bọn thực dân Pháp và
số phận của
GV: Thái độ của bọn 1 dân Pháp
đối với
bộc lộ ở hai thời điểm
F<1J khi chiến tranh, thái độ của
bọn quan cai trị thực dân đối với
Cách đối sử ấy chứng tỏ bản chất gì
của bọn thực dân?
- Tàn bạo, độc ác
GV giới thiệu hình 87 sgk
GV: họ xem những
địa là giống hạ đẳng, ngu si, bẩn thỉu,
chỉ đáng làm nô lệ, bị đối xử và đánh
đập
H Khi cuộc chiến tranh bùng nổ ,
những
các nhà cầm quyền coi trọng
nào?
- HS trả lời, GV khái quát
H Nguyên nhân, ý nghĩa của sự thay
đổi đó?
II Bố cục: 3 phần
III Tìm hiểu văn bản
1 Chiến tranh và người bản xứ
a Thái độ của bọn thực dân Pháp
đối với người dân thuộc địa
- 1J chiến tranh họ bị xem là giống
đập
- Khi chiến tranh bùng nổ họ lập tức 41D tâng bốc, vỗ về, 41D phong những danh hiệu cao quý
Trang 4- Chỉ là một thủ đoạn, lừa mị dân
chúng một cách rẻ tiền và vụng về để
che giấu bản chất tàn bạo độc ác của
bọn thực dân Pháp
H Trong đoạn này tác giả sử dụng
nghệ thuật gì?
- Nghệ thuật trào phúng
H Nghệ thuật trào phúng ở đây 41D
thể hiện
- Thể hiện với sự đối lập,
ở cách gọi , thái độ đối sử của bọn
TD, ở những từ ngữ, hình ảnh 41D
những đứa con yêu, những
bạn hiền, chiến tranh vui 1P…)
H Số phận của những
thuộc địa trong các cuộc chiến tranh
phi nghĩa
- Phải đột ngột dời xa quê
đình vì mục đích vô nghĩa
- Bị biến thành một vật hi sinh cho
lợi ích và danh dự của những kẻ cầm
quyền
- Bị bệnh tật, cái chết đau đớn vì phải
bỏ xác khi chế tạo vũ khí
H.em có nhận xét gì về giọng điệu
trong đoạn văn?
- Vừa giễu cợt, vừa xót xa
H Nghệ thuật trào phúng ở đây 41D
thể hiện
- Thảm …>< những lời ngợi
ca, hứa hẹn với những số phận…
H Số phận của những
thuộc địa
- Bị đày ải và bị bóc lột…
H Việc tác giả 41$ ra những con số
ở cuối đoạn văn nhằm mục đích gì?
có tác dụng?
- Tố cáo tội ác của bọn thực dân
Pháp, gây lòng căm thù, trong quảng
đại các dân tộc thuộc địa
b Số phận của những người dân thuộc địa trong các cuộc chiến tranh phi nghĩa
- Phải đột ngột dời xa quê
đình vì mục đích vô nghĩa
- Bị biến thành một vật hi sinh cho lợi ích và danh dự của những kẻ cầm quyền
- Bị bệnh tật, cái chết đau đớn vì phải
bỏ xác trong các
* Bằng nghệ thuật trào phúng, giọng
điệu mỉa mai, số liệu cụ thể xác thực
Trang 5đoạn văn cho chúng ta thấy thủ đoạn thâm độc và tội ác của bọn thực dân Pháp đối với
4.Củng cố( 1’)
GV hệ thống lại bài theo nội dung tiết học
5 Hướng dẫn học tập ( 1’)
- Về nhà học bài nắm chắc nội dung phần I
- Chuẩn bị tiếp phần còn lại của bài “Thuế máu”cho tiết học sau
Ngày soạn: 16/ 03/ 2011
Ngày giảng: 22/ 03/ 2011
Bài 26
Tiết 108 văn bản Thuế máu ( tiếp theo) Nguyễn ái Quốc
I Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức
- Bộ mặt giả nhân, giả nghĩa của bọn thực dân Pháp và số phận bi thảm của những
phi nghĩa phản ánh trong văn bản
- Nghệ thuật lập luận và nghệ thuật trào phúng sắc sảo trong văn chính luận của Nguyễn ái Quốc
2 Kĩ năng
- Đọc hiểu văn bản chính luận hiện đại, nhận ra và phân tích 41D nghệ thuật trào phúng sắc bén trong một văn bản chính luận
- Học cách 41$ yếu tố biểu cảm vào trong bài văn nghị luận
3 Thái độ
- Có lòng yêu
- Tích hợp
2 Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài
1 Kĩ năng giao tiếp
2 Kĩ năng xác định giá trị
3 Kĩ năng lắng nghe tích cực
4 Kĩ năng hợp tác
III Chuẩn bị
1 Giáo viên: các vấn đề liên quan đến tác giả và tác phẩm
2 Học sinh: đọc và trả lời câu hỏi sgk
IV Phương pháp và kĩ thuật dạy học
Đọc sáng tạo, phân tích và bình giảng, nêu vấn đề ( động não, nêu câu hỏi); thảo luận nhóm( chia nhóm, giao nhiệm vụ)
V Các bước lên lớp
1 ổn định tổ chức ( 1’)
2 Kiểm tra đầu giờ ( 5’)
Trang 6H.Số phận của
- Phải đột ngột dời xa quê
- Bị biến thành một vật hi sinh cho lợi ích và danh dự của những kẻ cầm quyền
- Bị bệnh tật, cái chết đau đớn vì phải bỏ xác trong các
3 Bài mới
* Khởi động ( 1’)
1 chúng ta đã biết 1J chiến tranh bọn thực dân Pháp coi nhân dân thuộc địa là giống hạ đẳng
việc làm đó là những thủ đoạn xấu xa bỉ ổi của bọn thực dân Vậy
địa có những phản ứng
Hoạt động của thầy và trò T/g Nội dung
Hoạt động1 Đọc- hiểu văn bản
( tiếp theo)
* Mục tiêu:
- Đọc đúng văn bản
- Bộ mặt giả nhân, giả nghĩa của bọn
thực dân Pháp và số phận bi thảm của
những
bị dùng làm bia đỡ đạn trong các
cuộc chiến tranh phi nghĩa phản ánh
trong văn bản
- Nghệ thuật lập luận và nghệ thuật
trào phúng sắc sảo trong văn chính
luận của Nguyễn ái Quốc
- HS đọc lại phần 2 của văn bản
H Em hiểu
lính tình nguyện”?
- Là tự giác, sẵn sàng phấn khởi lên
H Em có suy nghĩ gì về nhan đề “
chế độ lính tình nguyện”?
- Nhan đề cũng thể hiện rõ sắc thái
trào phúng, ở đây 41D hiểu theo
nghĩa
H.Bọn thực dân Pháp đã dùng thủ
đoạn gì để bắt lính?
- Tiến hành lùng ráp, vây bắt lính
trên toàn Đông
- Trói xích, đàn áp dã man nhốt
nhốt súc vật
26’
III.tìm hiểu văn bản ( tiếp)
1 Chiến tranh và người bản xứ.
2 Chế độ lính tình nguyện
a Các thủ đoạn và mánh khóe bắt lính của thực dân Pháp
Trang 7H.Em hiểu “ vật liệu biết nói” là
thế nào?
- Bọn thực dân coi
địa
hàng hóa đặc biệt có thể sinh lợi
Cụ thể: lợi dụng chuyện bắt lính mà
xoay ra kiếm tiền
H Em có nhận xét gì về nghệ thuật
mà tác giả sử dụng ở phần này?
- Nghệ thuật đối lập: hành động bắt
lính và lời lẽ tuyên truyền
H Em có nhận xét gì về thủ đoạn,
mánh khóe bắt lính của bọn thực
dân?
- dã man, tàn bạo và trắng trợn
H Khi bắt lính bọn thực dân dùng
những luận điệu gì?
- Hứa hẹn ban phẩm hàm cho những
những
- Rêu rao về lòng tự nguyện đầu quân
của
H Em có nhận xét gì về luận điệu
của bọn thực dân?
- Lời lẽ lừa bịp
H 12 dân thuộc địa có thực tình
hiến dâng
những lời lẽ ấy không?
- Không, họ hoặc trốn tránh hoặc xì
tiền ra, thậm trí họ còn làm cho mình
nhiễm những bệnh nặng nhất để khỏi
phải đi lính
Gv: Những hành động ấy đã lật
lính phi nghĩa
- Sau khi nhắc lại bằng giọng điệu
giễu cợt lời tuyên bố trịnh trọng của
bọn thực dân cầm quyền, tác giả đã
dùng những dẫn chứng hùng hồn để
phản bác lại
H Mâu thuẫn trào phúng trong phần
này
Với nghệ thuật đối lập đoạn văn cho ta thấy thủ đoạn và mánh khóe bắt lính của bọn thực dân là dã man, tàn bạo và trắng trợn
b Luận điệu của chính quyền thực dân.
Luận điệu lừa bịp, dối trá
Trang 8- Lời lẽ tăng bốc, phỉnh nịnh hết lời
với những sự thật thảm khốc của chế
độ lính tình nguyện
H Kết quả của sự hi sinh
nào?
+ Họ trở lại giống
+ Họ bị bóc lột hết của cải, đánh đập
cho ăn
H Nhận xét cách đối xử của bọn
thực dân đối với họ?
- Độc ác, dã man, trắng trợn
GV: bỉ ổi hơn bọn thực dân còn
không ngần ngại đầu độc cả một dân
tộc khi cấp môn bài bán lẻ thuốc
phiện cho
vợ con của tử sĩ
H Đoạn văn kết thúc có tác dụng gì?
- Thể hiện niềm tin, niềm mong mỏi
chính đáng và sâu sắc của nhân dân
lao động bản xứ, &1J đầu nêu ra con
sở tố cáo, lên án tội ác và sự dã man
vô nhân đạo của bọn thực dân Pháp
H.Em có nhận xét gì về trình tự bố
cục các phần trong
dụng?
- 3
thời gian 1J trong và sau chiến
tranh
- Cách sắp xếp ấy có tác dụng làm bộ
mặt giả nhân, giả nghĩa, bản chất tàn
bạo của thực dân Pháp xung quanh
việc bóc lột “ thuế máu” 41D phơi
bày toàn diện triệt để Mặt khác thân
phận thảm
lệ ở các xứ thuộc địa 41D miêu tả cụ
thể sinh động
Hoạt động 2 Ghi nhớ
* Mục tiêu
- Trình bày 41D giá trị đặc sắc của
5’
3 Kết quả của sự hi sinh
12 dân thuộc địa trở về với vị trí hèn hạ ban đầu: đáng
khổ, bị lừa dối, bị áp bức và bị đẩy vào tình cảnh cùng quẫn… Họ là nạn nhân của chính sách cai trị tàn bạo, ham hiểm của thực dân Pháp
IV.Ghi nhớ
Trang 9nghệ thuật và nội dung của văn bản
- Trình bày ý nghĩa văn bản
H Nét đặc sắc trong nghệ thuật viết
văn nghị luận của NAQ? Qua đó văn
bản cho em hiểu điều gì?
- HS thảo luận nhóm 8/ 3’
- Các nhóm báo cáo, nhận xét
- GV chốt:
+Có 1 liệu phong phú, xác thực,
hình ảnh giàu giá trị biểu cảm
+ Thể hiện giọng điệu đanh thép
+ Sử dụng ngòi bút trào phúng sắc
sảo, giọng điệu mỉa mai
+ Bộ mặt giả nhân giả nghĩa thủ đoạn
tàn ác của chế độ thực dân đối với
phận của họ…
- HS đọc ghi nhớ và cho biết những
vấn đề cần nắm 41D trong phần ghi
nhớ
H Nêu ý nghĩa của văn bản?
Văn bản
thủ đoạn và chính sách vô nhân đạo
cảu bọn thực dân đẩy
thuộc địa và các lò lửa chiến tranh
Hoạt động 3 Luyện tập.
* Mục tiêu
Đọc đúng và diễn cảm văn bản
- GV cho hai học sinh đọc phần 1
văn bản, học sinh và giáo viên nhận
xét cách đọc
5’
- NT
- ND
V Luyện tập
4.Củng cố (1’)
Gv hệ thống lại bài trong hai tiết học giúp học sinh khắc sâu kiến thức
5 Hướng dẫn học tập ( 1’)
- Học sinh về nhà học bài theo nội dung ghi nhớ sgk
- Tìm hiểu tác dụng của một số từ trái nghĩa 41D sử dụng trong văn bản
- Chuẩn bị bài: Hội thoại