MỤC TIÊU BÀI HỌC - Học sinh nắm được những kiến thức cơ bản về sông Hương, cảm nhận được vẻ đẹp, chất thơ của cảnh sắc thiên nhiên xứ Huế, bề dày lịch sử văn hoá Huế.. - Có tình cảm với
Trang 11
Trang 22
Trang 3Chùa Thiên Mụ Phu Văn Lâu Đồi Vọng Cảnh
Sông Hương Cầu Tràng Tiền (Trường Tiền)
Trang 4Người soạn : Phạm Trung Thành – THPT Nguyễn Trãi
Hoàng Phủ Ngọc Tường
Trang 5MỤC TIÊU BÀI HỌC
- Học sinh nắm được những kiến thức cơ bản về sông Hương, cảm nhận được vẻ đẹp, chất thơ của cảnh sắc thiên nhiên xứ Huế, bề dày lịch sử văn hoá Huế.
- Hiểu thêm về thể loại tuỳ bút, và những đặc sắc nghệ thuật của bài kí và phong cách của Hoàng Phủ Ngọc Tường.
- Rèn luyện kĩ năng đọc - hiểu tuỳ bút theo đặc trưng thể loại, từ đó có cách đọc - hiểu các văn bản khác cùng loại.
- Có tình cảm với Huế, tự hào trân trọng và gìn giữ những cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp văn hoá truyền thống
Có cách cảm nhận tinh tế, nhạy cảm hơn đối với cuộc sống xung quanh
Trang 8kí, đặc biệt khi viết về Huế
Phong cách : một trí tuệ uyên thâm, hiểu biết sâu rộng, tâm hồn nhạy cảm …
Hồi ức về cuộc kháng chiến anh dũng của dân tộc
…………
Những vấn đề của cuộc sông thời bình ……
…
Trang 10- Ý nghĩa tiêu đề : “Ai đã đặt tên cho dòng sông” – giàu chất thơ
- Thể loại : Bút kí
- Đề tài : Viết về sông Hương và xứ Huế
- Xuất xứ : Tác phẩm được viết tại Huế, ngày 4 - 1 – 1981 và in trong
tập sách cùng tên
- Bố cục : “Ai đã đặt tên cho dòng sông” – gồm 3 phần
- Vị trí đoạn trích : Đoạn trích thuộc phần thứ nhất
Trang 12Chùa Thiên Mụ Phu Văn Lâu Đồi Vọng Cảnh
Sông Hương Cầu Tràng Tiền (Trường Tiền)
Trang 142.1 Những vẻ đẹp khác nhau của sông Hương.
a Vẻ đẹp sông Hương qua cảnh sắc thiên nhiên
Nhóm 1
Nhóm 2
1 Tìm những chi tiết, hình ảnh miêu tả vẻ đẹp thiên nhiên của sông Hương ? (Sông Hương ở đầu nguồn, ở đồng bằng, khi đi qua thành phố, trước khi về biển cả )
2 Tác giả đã huy động nguồn tri thức nào để miêu tả vẻ đẹp thiên nhiên của sông Hương ?
CÂU HỎI THẢO LUẬN NHÓM
Trang 15ĐÁP ÁN
Sông Hương ở đầu nguồn (thượng nguồn):
- Sức sống mãnh liệt, hoang dại nhưng cũng dịu dàng và say đắm. > “Rừng già đã hun đúc cho nó một bản lĩnh gan dạ, một tâm hồn tự do và trong sáng” Dòng sông đã được thổi bằng ngọn gió tâm hồn dào dạt nhạy cảm, liên tưởng tự do để càng mạnh mẽ hơn, đắm say hơn ở địa phận thượng nguồn
Trang 16Sông Hương ở đồng bằng:
- Sông Hương được thay đổi về tính cách: “Sông như chế ngự được bản năng của người con gái” để “mang một sắc đẹp dịu dàng và trí tuệ, trở thành người mẹ phù sa của một vùng văn hóa xứ sở”
Sông Hương lại có vẻ đẹp trầm mặc chảy dưới chân
những rừng thông u tịch với những lăng mộ âm u mà kiêu hãnh của các vua chúa triều Nguyễn
Đó là vẻ đẹp mang màu sắc triết lí, cổ thi khi đi trong âm
hưởng ngân nga của tiếng chuông chùa Thiên Mụ, có vẻ đẹp “vui tươi” khi đi qua những bãi bờ xanh biếc vùng ngoại ô Kim Long, cồn Hến có
vẻ đẹp “mơ màng trong sương khói” khi nó rời xa thành phố để đi qua những bờ tre, lũy trúc và những hàng cau thôn Vĩ Dạ
Trang 17Sông Hương trở lại “để nói một lời thề trước khi về biển cả”. Tác
giả liên hệ “ Lời thề ấy vang vọng khắp khu vực sông Hương thành giọng hò dân gian, ấy là tấm lòng người dân Châu Hóa xưa mãi mãi chung tình với quê hương xứ sở”.
Trang 18- Là kết quả của việc vận dụng những tri thức về địa lí và khả năng quan sát sắc sảo của tác giả.
- Ở đầu nguồn
- Ở đồng bằng
- Khi đi qua thành phố
- Trước khi về biển cả
Sông
Hương
Trang 19của sông Hương.
a Vẻ đẹp sông Hương qua
Trang 20+ Tác giả cho có một dòng thi ca về sông Hương Đó là dòng thơ không lặp lại mình (Tr 202 )
+ Tác giả gắn sông Hương với âm nhạc cổ điển Huế: “Sông Hương
đã trở thành một người tài nữ …… dòng sông này” (Tr200)
+ Tác giả tưởng tượng: “trong một khoang thuyền nào đó, giữa tiếng nước rơi bán âm của những mái chèo khuya” Phải có độ nhạy cảm về thẩm âm, hiểu biết về âm nhạc của xứ Huế, tác giả mới có sự liên tưởng này
+ Với ngòi bút tài hoa cộng với sự rung cảm mạnh mẽ, HPNT nhớ tới Nguyễn Du; “Nguyễn Du đã bao năm lênh đênh trên quãng sông này với một phiến trăng sầu.Và từ đó, những bản đàn đã đi suốt đời Kiều”.
HẾT TIẾT 1
Trang 211
2
3 4
5
6
Trang 22c Đứng trước nguy cơ ô nhiễm
d Không được trân trọng và bào vệ
Trở lại hệ thống câu hỏi
Trang 23b Nỗi buồn khi vẻ đẹp của Huế, người Huế không còn nữa.
c Nhớ nhung da diết vì phải xa cảnh Huế, người Huế
d Buồn vì người ta không biết trân trọng vẻ đẹp của Huế
Trở lại hệ thống câu hỏi
Trang 243 Trong đoạn trích “Ai đã đặt tên cho dòng sông” tác giả
đã nói đến rừng già liên quan như thế nào với vẻ đẹp sông Hương?
a Tạo ra nguồn nước dồi dào cho sông Hương
b Khiến sông Hương có mùi thơm đặc biệt
c Điều tiết dòng chảy để sông Hương trở nên êm đềm, hiền hoà
d Nguyên nhân của tình trạng lũ lụt ở sông Hương
Trở lại hệ thống câu hỏi
Trang 254 Trong “Ai đã đặt tên cho dòng sông?” Hoàng Phủ
Ngọc Tường đã gắn sông Hương với ?
a Điêu khắc Phục hưng.
c Âm nhạc cổ điển.
d Sân khấu cổ truyền.
Trở lại hệ thống câu hỏi
Trang 26b Đã liên tưởng đến tuỳ bút “Người lái đò Sông
Đà” của Nguyễn Tuân.
c Đã liên tưởng đến tiểu thuyết “Sông Đông êm đềm” của Sô-lô-khốp.
d Đã liên tưởng đến Nguyễn Du và Truyện Kiều.
Trở lại hệ thống câu hỏi
Trang 28S«ng H ¬ng d íi ph ¬ng diÖn lÞch sö
Học và làm bài tập
So¹n bµi:
Trang 2929