Tiết 49: Ai đã đặt tên cho dòng sông?

CH: Nhà văn đã miêu tả về Sông H ơng ntn khi ở ngoại vi thành phố?. từ đó hãy phát hiện điều thú vị trong cách cảm nhận của tác giả về thuỷ trình của con sông khi nó bắt đầu về xuôi?. CH

Ti t 49: ế Đọ c v n ă

Hßang Phñ Ngäc T êng

trÝch TRƯỜNG THPT TAM NÔNG

GV: NGUYỄN THỊ HỒNG THANH

I Tìm hiểu chung

1 Tác Giả:

- Hoàng Phủ Ngọc T ờng sinh năm 1937

tại TP Huế (Quê gốc ở Quảng Trị) Là 1

trong những nhà văn tiêu biểu của Huế

- Nét đặc sắc trong sáng tác:

+ Kết hợp nhuần nhuyễn giữa chất trí tuệ và tính trữ tình,giữa nghị luận sắc bén

với suy t đa chiều, tổng hợp từ vốn kiến

thức phong phú về LS, Địa Lí,

+ Lối hành văn h ớng nội, xúc tích, mê đắm

và tài hoa

2 Tác phẩm

- Là bài kí xuất sắc viết tại Huế ngày

4/1/1981, in trong tập sách cùng tên

- bài kí có 3 phần và đoạn trích đang học

thuộc phần thứ nhất

Phần 1: (Từ đầu đến“chân núi

KimPhụng”:

cảm xúc và suy nghĩ về Sông

H ơng ở đoạn th ợng l u

Phần 2: (Tiếp cho đến “quê h ơng xứ sở”):

Sông H ơng trong mối quan hệ với

kinh thành Huế

Phần 3: (Còn lại): Sông H ơng trong mối

quan hệ với lịch sử dân tộc và thơ ca

3 chủ đề: thể hiện tình yêu , niềm tự hào

thíêt tha, sâu lắng mà HPNT giành cho dòng sông quê h ơng, cho xứ Huế và cũng là cho

đất n ớc

II đọc văn bản

2 Bố cục:

1 Đọc

Chia 3 phần

Thảo luận nhóm Nhóm 1:

Nhóm 2:

Nhóm 4:

Nhóm 3:

CH: Nhà văn đã gọi Sông H ơng bằng tên gọi nào? đã ví nó với ai? Cách

ví ấy gợi ra ấn t ợng gì về H ơng Giang?

CH: Nhà văn đã miêu tả về Sông H ơng ntn khi ở ngoại vi thành phố?

từ đó hãy phát hiện điều thú vị trong cách cảm nhận của tác giả về thuỷ trình của con sông khi nó bắt đầu về xuôi?

CH: Đi giữa lòng TP Huế, SôngH ơng có thêm những vẻ đẹp mới độc đáo hiếm thấy ntn so cới các dòng sông khác trên thế giới ? theo cách lí giải của nhà văn vì sao Sông H ơng lại chảy chậm rãi khi đi vào thành phố

Húê?

CH: Trong LS, thơ ca, Sông H ơng hiện lên vói những vẻ đẹp nào? Trong

đời th ờng Sông H ơng đ ợc tác giả cảm nhận ra sao?

III đọc hiểu văn bản

1 Sông H ơng ở th ợng l u :

+ Rầm rộ giữa bóng cây đại ngàn

+ Mãnh liệt qua những ghềnh thác

+ Cuộn xoáy nh những cơn lốc

+ Dịu dàng và say đắm giữa những dặm dài chói lọi của hoa đỗ quyên rừng

- Sông H ơng - "Nh một cô gái Di Gan phóng

khoáng và man dại“, đ ợc rừng già hun đúc cho nó một bản lĩnh gan dạ, một tâm hồn tự

do và trong sáng.

- Sông H ơng - trở thành ng ời mẹ phù sa của

một vùngvăn hoá xứ sở

III đọc hiểu văn bản

- Sông H ơng – bản tr ờng ca của rừng già với những đặc tính:

 Gợi ấn t ợng mạnh mẽ về vẻ đẹp hoang

dại, nh ng cũng rất tình tứ quyến rũ của

con sông Nó là sự khởi nguồn một sự bắt

đầu của một không gian văn hoá -Văn

hoá Huế

III đọc hiểu văn bản

1 Sông H ơng ở th ợng l u

Hoa đỗ quyên

S«ng H ¬ng ë th îng nguån

S«ng H ¬ng ë th îng nguån

2 Sông H ơng trong mối quan hệ với Huế

a Sông H ơng ở ngoại vi TP Huế

- Hành trình về xuôi của Sông H ơng nh một cuộc tìm kiếm có ý thức

- Hành trình về xuôi của Sông H ơng đ ợc thể hiện:

+ Giữa cánh đồng Châu Hoá đầy hoang dại: Sông H ơng là cô gái

ngủ mơ màng

+ Khi ra khỏi vùng núi: Chuyển dòng liên tục….

+ Qua đồi Vọng Cảnh, Tam Thai, : Sông H ơng mềm nh tấm lụa

+ Qua dãy đồi Tây Nam: ánh lên những mảng phản quang nhiều màu sắc

+ Qua Lăng Tẩm: mang vẻ đẹp trầm mặc.

 Nh vậy với bút pháp kể, tả đ ợc kết hợp nhuần nhuyễn và tài hoa nhà văn đã biến thuỷ trình của Sông H ơng thành hành trình đi tìm

tình yêu của ng ời con gái đẹp duyên dáng và tình tứ

III đọc hiểu văn bản

C

Cánh đồng Châu Hoá Đồi vọng cảnh

2 Sông H ơng trong mối quan hệ với Huế

b Sông H ơng giữa lòng TP Huế

của

trữ tình chầm dãi êm đềm lặng lẽ, nh không v ơng vấn chút xô

bồ của thời gian

vẻ đẹp của Sông H ơng nhìn từ góc độ âm nhạc

- khi rời kinh thành Huế, Sông H ơng còn rẽ khúc ngoặt đi qua

1 góc TP Huế : đó là biểu hiện của nỗi vấn v ơng chút lẳng lơ kín đáo của ng ời tình chung thuỷ

III đọc hiểu văn bản

 Với bút pháp so sánh t ởng t ợng, HPNT

đã làm sống dậy dòng Sông H ơng – ng ời

con gái thuỷ chung, dịu dàng, tình tứ

II đọc hiểu văn bản

2 Sông H ơng trong mối quan hệ với Huế

Sím xanh Tr a vµng

3 Sông H ơng trong mối quan hệ với lịch sử, thơ ca

- Trong lịch sử:

+ Sông H ơng mang vẻ đẹp của bản hùng ca ghi dấu ấn bao chiến công oanh liệt của dân tộc

+ chứng nhân nhẫn nại và kiên c ờng qua những năm tháng thăng trầm của cuộc đời

- Trong đời th ờng: Sông H ơng mang vẻ đẹp giản dị của ng ời con gái dịu dàng thuỷ chung với màu áo tím Huế

- Trong thơ ca: là nguồn cảm hứng vô tận và không bao giờ lặp lại

mình trong cảm hứng của các nghệ sỹ

III đọc hiểu văn bản

VI Tổng kết

Đoạn trích bài bút kí “ai đã đặt tên

cho dòng sông?”

Là đoạn văn xuôi xúc tích và đầy

chất thơ về Sông H ơng nét đặc sắc

làm nên sức hấp dẫn cuả đoạn văn,

là những cảm xúc sâu lắng đ ợc tổng

hợp từ một vốn hiểu biết phong phú

về văn hoá Lịch Sử, Địa Lý và văn

ch ơng cùng một văn phong, h ớng

nội, tinh tế và tài hoa