Tác giả Nguyễn Tuân 1910-1987: Trình bày những hiểu biết cơ bản của em về tác giả Nguyễn Tuân sở tr ờng sáng tác, tác phẩm nổi tiếng, phong cách nghệ thuật…?. Hình ảnh sông Đà:b.Về đặc đ
Trang 1TRƯỜNG THPT SỐ 2 BỐ TRẠCH
NhiÖt liÖt chµo
mõng c¸c thÇy c« gi¸o vµ
c¸c em häc sinh!
Gi¸o viªn thùc hiÖn: Hoµng ThÞ
Thóy Nga
Trang 2Kiểm tra bài cũ:
Nờu cảm nhận chung của em về thiờn nhiờn vựng Tõy Bắc Bộ Việt Nam qua một
số cõu thơ trong bài thơ Tõy Tiến ( Quang Dũng) và Việt Bắc ( Tố Hữu ) ?
- “Rãi rác biên c ơng mồ viến xứ”…
-“ Núi giăng thành lũy sắt dày
Rừng che bộ đội, rừng vây quân
- “Rừng xanh hoa chuối đỏ t ơi…Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung”
-“ Nhớ từng bản khói cùng s ơng Nhớ từng rừng nứa bờ tre…”
Trang 4“Một nghệ sĩ suốt đời đi tỡm cỏi đẹp”
- Thành công trong nhiều thể loại, đặc biệt thúc đẩy thể tùy bút, bút kí đạt tới trình độ nghệ thuật cao, làm phong phú
thêm ngôn ngữ văn học dân tộc.
- Phong cách văn xuôi tài hoa và độc đáo.
- Nguyễn Tuân đ ợc nhận giải th ởng HCM
về văn học nghệ thuật năm 1996.
- Tác phẩm nổi tiếng tr ớc Cách mạng tháng Tám: Vang bóng một thời(1940), Thiếu quê h
ơng(1940), Một chuyến đi(1938), Chiếc l
đồng mắt cua (1941)…
I Tiểu dẫn:
1 Tác giả Nguyễn Tuân (1910-1987):
Trình bày những hiểu biết cơ bản của em về tác giả Nguyễn Tuân (sở tr ờng sáng tác, tác phẩm nổi tiếng, phong cách
nghệ thuật…) ?
- Tr ớc cách mạng tháng Tám phong cách nghệ thuật của Nguyễn Tuân thâu tóm trong chữ
ngông Ông tìm cái đẹp của thời x a còn v
ơng sót lại, gọi là “Vang bóng một thời”.
- Sau cách mạng tháng Tám, phong cách nghệ
thuật có thay đổi : ông tìm thấy cái đẹp
Trang 5I Tiểu dẫn:
2 Tùy bút Sông Đà ( 1960): Căn cứ vào phần tiểu dẫn hãy cho biết tùy bút “ Sông Đà” ra
đời trong hoàn cảnh nào, nội dung chính, đặc điểm thể
loại ?
- Hoàn cảnh ra đời: Đây là kết
quả của chuyến đi thực tế
gian khổ và hào hứng của
Nguyễn Tuân lên Tây Bắc 1958
không chỉ để cho thỏa niềm
khao khát “ xê dịch” mà để tìm
kiếm chất vàng của thiên nhiên
và thứ vàng m ời đã qua thử
lửa ở tâm hồn con ng ời lao
động và chiến đấu trên miền núi
sông hùng vĩ và thơ mộng.
- Nội dung: + Phong cảnh Tõy Bắc
vừa uy nghiờm hựng vĩ, vừa thơ mộng trữ
tỡnh.
+ Con người Tõy Bắc dũng cảm, lao động
cần cự.
- Thể loại: Tùy bút ( Chủ quan, tự do,
phúng tỳng, biến húa linh hoạt, giàu hỡnh
ảnh, nhạc điệu, từ ngữ phong phỳ, nhiều so
sỏnh liờn tưởng…)
Trang 6II Tìm hiểu bài:
t ợng nghệ thuật thật sự có ý nghĩa trong việc thể hiện chủ đề của
cú dụng ý gỡ ?
a1.Về h ớng chảy:
- “Chúng thuỷ giai đông tẩu_ Đà giang độc bắc l u”
( Mọi con sông đều chảy theo h ớng Đông, chỉ con sông Đà theo h ớng Bắc)
=> Cách giới thiệu tạo ấn t ợng về sông Đà : Sông Đà nh một nhân vật
có cá tính độc đáo, khác biệt.
Trang 72 Phân tích:
a Hình ảnh sông Đà:
a2.Về đặc điểm:
Qua tìm hiểu em nhận thấy con sông
Đà hiện lên với những đặc điểm nào là chủ yếu ?
* Hung bạo, dữ dằn
* Trữ tình, thơ mộng
Tìm những hình ảnh miêu tả đặc điểm
địa hình của sông Đà ( về đá, mặt sông, vách đá,
sóng, gió, hút n ớc, …) ? Qua miêu tả
của tác giả em có ấn t ợng nh thế nào về con sông Đà ?
- “Vách đá thành chẹt lòng sông nh một cái yết hầu”, “…nhẹ tay
ném hòn đá sang bờ bên kia”, “Ngồi trong khoang đò đang mùa
hè… thấy lạnh” -> hẹp, sâu, dốc thẳng đứng
- Sóng : “đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn cuộn, gùn ghè suốt năm…”
- Những hút n ớc: “nh cái giếng bê tông…n ớc thở và kêu nh cửa cống
cái bị sặc, ặc ặc lên nh rót dầu sôi vào…”, Có những thuyền
bị … trồng cây chuối…”
Theo em hiểu, 2 đặc điểm hung bạo và trữ tình của con sông Đà có phải luôn cùng tồn tại trên mọi quãng sông của
dòng sông này ?
Trang 8a Hình ảnh sông Đà:
b.Về đặc điểm:
- Thủy chiến ở sông Đà: Tiếng thác n ớc…
oán trách gì…van xin…khiêu khích…
rống lên…vồ lấy thuyền…mặt hòn đá
ngỗ ng ợc…bày thạch trận đòi ăn
chết cái thuyền đang hất hàm hỏi
chuyện…hò la vang dậy…sóng n ớc nh
thể quân liều mạng n ớc bám lấy
Đà hùng vĩ, hung bạo, dữ dằn , mang
diện mạo và tâm địa một thứ kẻ thù
số một suốt đời làm mình làm mẩy
với con ng ời Tây Bắc
Trang 9a Hình ảnh sông Đà:
a2 Về đặc điểm:Nhận xét về cách đặt câu, cách dùng từ của Nguyễn Tuân ? Hãy chỉ ra các thủ pháp nghệ thuật
đ ợc tác giả sử dụng để miêu tả
một con sông Đà hùng vĩ, hung bạo, dữ dằn ?
⇒ Tác giả đã sử dụng câu văn giàu
nhịp điệu hối hả, gân guốc (trận
thủy chiến) Sử dụng ngôn từ của
ngành thể thao, điện ảnh, quân
sự… của nhà văn Nguyễn Tuân ?Nhận xét về tài quan sát
⇒ Quan sát tỉ mỉ, bao quát
( Công sức lao động nghệ thuật nghiêm túc)
Trang 10a Hình ảnh sông Đà:
a2.Về đặc điểm : của con sông Hình dáng
Đà đ ợc Nguyễn Tuân miêu tả qua những câu văn, hình ảnh và
từ ngữ nào ?
ấn t ợng ban
đầu của em
về hình dáng sông
Đà ?
- Cái dây thừng ngoằn ngoèo…
- Con sông Đà tuôn dài tuôn dài nh một áng tóc trữ
tình, đầu tóc chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây
Bắc…bung nở hoa ban hoa gạo …
+ Hình dáng sông Đà:
=> Sông Đà duyờn dỏng, mềm mại, gợi cảm
Trang 11qua cách miêu tả của tác giả ?
Em thấy sông Đà đang hiện lên với
t cách của ai trong tr ờng hợp này ?
=> Màu sắc của sông Đà
thay đổi theo mùa, đẹp
lung linh, gợi cảm, nh
một mĩ nhân.
Màu sắc của n ớc trên sông Đà
đ ợc tác giả miêu tả nh thế nào ?
Trang 12nào ?
- Bờ sông Đà, bãi sông Đà chuồn
chuồn b ơm buớm…vui nh thấy
nắng giòn tan…nh nối lại
chiêm bao đứt quãng…
- Cảnh ven sông ở đây lặng nh
tờ…tịnh không một bóng ng ời…
Bờ sông hoang dại nh một bờ
tiền sử…hồn nhiên nh một nỗi
niềm cổ tích…
Sông Đà còn hiện lên với t cách là ai theo cảm nhận của nhà văn NT ?
Trang 13a Hình ảnh sông Đà:
A2 Về đặc điểm:
Cảnh hai bờn sụng Đà cũn được miờu tả qua những cõu văn nào ? Nhận xột về âm h ởng của những cõu văn miêu tả cảnh hai bên bờ sông ?
+ Cảnh hai bên bờ sông:
- Thuyền tôi trôi trên…bao
nhiêu cảnh bấy nhiêu tình
Trang 14a Hình ảnh sông Đà:
a2 Về đặc điểm:
Để làm rõ nét trữ tình thơ mộng của con sông Đà nhà văn Nguyễn Tuân
tình nhân), sử dụng từ láy ( lừ lừ, lững lờ ), sử dụng thi
liệu thơ Đ ờng ( Yên hoa tam nguyệt há D ơng Châu), dùng
động tả tĩnh (tiếng còi s ơng, h ơu vểnh tai…)
b Hình ảnh ng ời lái đò
* Trong trận thủy chiến:Hãy mô tả cuộc đối mặt giữa ông đò
và thác n ớc sông Đà trong trận thủy chiến ? Qua đó nhận xét về nhân
vật ông đò?
Trang 15- mặt méo bệch nh ng còn tỉnh táo…
- đổi chiến thuật, nắm chắc binh pháp,
- vút qua cửa, xuyên nhanh qua hơi n ớc…
Trang 16- Sóng thác xèo xèo tan trong trí nhớ
- Đốt lửa trong hang đá, n ớng ống cơm lam
- Bàn tán về cá anh vũ cá dầm xanh, về những cái hầm ca hang cá mùa khô…
⇒ Cuộc sống gắn với sông n ớc, chiến đấu hằng ngày với thiên nhiên
⇒ Thái độ của tác giả: trân trọng, cảm phục, ng ỡng mộ và ngợi ca.
Trang 17III Tổng kết Qua phân tích, em hãy cho biết cảm
cảm nhận của mình về hình t ợng con sông Đà, đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả thiên nhiên và tấm lòng của nhà văn
Nguyễn Tuân ?
* Sông Đà hiện lên là một dòng sông với vẻ đẹp vừa hùng
vĩ, dữ dội , lại vừa trữ tình, thơ mộng. Chính trên
cái nền sinh động đó, tác giả nhằm khắc hoạ hình ảnh
con ng ời, ng ời nghệ sĩ lái đò trên Sông Đà
* Khả năng quan sát sắc sảo của nhiều ngành nghệ
thuật, trí t ởng t ợng phong phú , thủ pháp so sánh, đối
lập, nhân hoá tài ba, đối lập, ngôn ngữ điêu
luyện…
* Qua đây ta thấy một tấm
lòng nặng tình, nặng
nghĩa với non sông đất n ớc,
với cái đẹp Cái gốc của sự
uyên bác ở N Tuân chính là
cái tình của một công dân
yêu n ớc
Qua tìm hiểu hình t ợng sông Đà
em có nhận xét gì về sự độc
đáo, thống nhất
và mới mẻ trong phong cách nghệ thuật Nguyễn Tuân tr ớc và sau cách mạng ?
Trang 18b.Là dòng sông suốt đời làm mình, làm mẩy với ng ời lái đò.
c.Là dòng sông mang trong mình vẻ đẹp đối
Trang 21Một số hình ảnh về sông Đà
Nhìn từ trên nhà máy thuỷ điện
Công trình thủy điện Hòa bình trên sông đà
Trang 22Xin ch©n thµnh c¶m ¬n sù
cã mÆt quý thÇy c« gi¸o vµ
c¸c em häc sinh!