- Moùc aùo bò gioù thoåi luoân luoân tröôït treân daây phôi. Ñeå khaéc phuïc, duøng moät sôïi daây thun buoäc vaøo daây phôi roài treo moùc aùo leân treân. - OÅ khoaù laâu ngaøy bò ræ [r]
Trang 141
LỰC MA SÁT
(Hình 6.1)
Vì sao thủ môn phải đeo găng tay để chụp
bóng ?
Bạn hãy thử mở nút chai bị vặn chặt với các
ngón tay có dính dầu mỡ hoặc nước xà phòng
được không ?
Trang 242
Câu 1: Cho một hòn bi lăn, trượt và nằm yên trên một mặt phẳng Trường hợp
nào sau đây l?c ma sát có giá trị nhỏ nhất :
A- Hòn bi lăn trên mặt phẳng
B- Hòn bi trượt trên mặt phẳng
C- Hòn bi năm yên trên mặt phẳng
D- Hòn bi vừa lăn, vừa trượt trên mặt phẳng
Câu 2: Chiều của lực ma sát :
A- Cùng chiều với chiều chuyển động của vật
B- Ngược chiều với chiều chuyển động của vật
C- Có thể cùng chiều, ngược chiều với chiều chuyển động của vật D- Tuỳ thuộc vào loại lực ma sát chứ không phụ thuộc vào chiều chuyển động của vật
Câu 3: Những cách nào sau đây sẽ làm giảm lực ma sát ?
A- Mài nhẵn bề mặt tiếp xúc giữa các vật
B- Thêm dầu mỡ
C- Giảm lực ép giữa các vật lên nhau
D- Tất cả các biện pháp trên
Câu 4: Môït chiếc đang chạy với vận tốc v0 thì tài xế đạp phanh để xe chạy chậm dần Lực làm cho vận tốc của xe giảm là:
A- Lực ma sát trượt
B- Lực ma sát lăn
C- Lực ma sát nghỉ
D- Lực ma sát trượt và lực ma sát lăn
Câu 5: Tay đang giữ một vật, em hãy :
a) Vẽ các lực ma sát
b) Đó là lực ma sát trượt hay ma sát nghỉ ?
c) Nếu vật có trọng lượng lớn, làm thế nào
để tăng lực ma sát ?
Câu 6:
a) Em hãy quan sát các lốp xe Người ta làm thế nào để tăng lực ma sát giữa bánh xe và mặt đường ? Lốp xe mòn có nguy hiểm không ?
(Hình 6.2)
Trang 343
b) Trên các đoạn đường đèo dốc, thường có các đường cứu nạn Nếu xe
bị đứt phanh lao xuống dốc, tài xế điều khiển cho xe đi vào đường cứu nạn Mặt đường này rất sù sì Tại sao vậy ?
Câu 7: Tại sao không nên chạy xe với tốc độ cao trên những đoạn đường trơn
trợt nhất là lúc trời mưa ?
Câu 8: Một số người khi đếm tiền thường có thói quen chấm ngón tay vào lưỡi
để làm ướt ngón tay
a) Tại sao người ấy phải làm như vậy ?
b) Việc làm này có mất vệ sinh không ?
Khắc phục bằng cách nào ?
Câu 9: Biển báo này cảnh báo điều gì ?
Câu 10 : Dựa vào hình vẽ sau, em hãy cho biết :
(Hình 6.3)
Trang 444
a) Trường hợp nào xuất hiện lực ma sát nghỉ ? Lực
ma sát nghỉ có giá trị cố định không ? b) Trường hợp nào xuất hiện lực ma sát trượt ?
Câu 11: Quan sát các bộ phận trong chiếc xe đạp
Em hãy cho biết:
a) Cần phải giảm lực ma sát ở các bộ phận nào ? Bằng các biện pháp nào ?
b) Cần phải tăng lực ma sát ở những bộ phận nào ? Bằng các biện pháp nào ?
Câu 12: Tại sao khi rơi vào bầu khí quyển của Trái
Đất các con tàu vũ trụ có thể bị bốc cháy
- Lực ma sát trượt sinh ra khi một vật chuyển động trượt trên bề mặt của vật khác
- Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn trên mặt của vật khác
- Lực ma sát nghỉ giữ cho vật đứng yên khi vật bị tác dụng của lực khác
- Lực ma sát có thể có hại hoặc có ích
Để giữ bao gạo 100 kg cân bằng, ta cần một lực 1000N Nhưng nếu quấn dây treo bao gạo một
vòng quanh một trụ dặt cố định, do xuất hiện lực
ma sát giữa dây và trụ, ta chỉ cần tác dụng một lực 1,86 N để giữ vật Nếu quấn 2 vòng thì chỉ cần 0,0348 N
Trang 545
Nhà Toán học và Cơ học người Thụy Sĩ là Ơ-le đã chứng minh rằng nếu thêm 2,3…
vòng thì lực ma sát có thể tăng hàng chục nghìn lần
Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, bộ đội ta chỉ cần dùng dây thật chắc và quấn vài vòng dây quanh một thân cây là có thể giữ cho một cỗ pháo nặng vài tấn không bị tuột
Đối với các loại tàu cao tốc (TGV), nếu giảm lực ma sát bằng cách dùng lực của nam châm (từ trường) nâng tàu lên, làm cho tàu khôbng tiếp xúc trực tiếp với đường ray, khi tàu chạy Hiện nay một số tàu cao tốc có thể đạt đến vận tốc khoảng 500 km/h
Euler
(1707-1783 )
Trang 646
Một chút mẹo vặt nhờ ứng dụng lực ma sát
- Móc áo bị gió thổi luôn luôn trượt trên dây phơi Để khắc phục, dùng một sợi dây thun buộc vào dây phơi rồi treo móc áo lên trên
- Ổ khoá lâu ngày bị rỉ sét, hoạt động rất khó khăn Em có thể nhỏ vài giọt dầu nhớt để bôi trơn Tuy nhiên cách tốt nhất là mài ruột bút chì thành bột rồi rắc vào trong ổ khoá
- Dùng tay mở nút chai, bị trơn trợt, khó mở Em hãy quấn buộc một sợi dây thun, hoặc miếng vải khô vào nút chai để tăng lực ma sát
Bạn Thảo: " Nước làm giảm lực ma sát, như sàn
nhà ướt thì trơn trợt hơn sàn nhà khô"
Bạn Phương đưa ra một lập luận khác: " Nước
làm tăng lực ma sát, thí dụ nếu cán búa bị trơn, dễ tuột khỏi bàn tay nếu làm ướt cán búa thì dễ cầm cán búa hơn"
Theo em thì bạn nào có lí ?
Trang 747
Câu 1: A Câu 2: B Câu 3: D Câu 4: D
Câu 5:
a)
b) Lực ma sát nghỉ; c) Ép chặt hai tay lên vật
Câu 6: a) Lốp xe có răng khía để tăng lực ma sát của xe với mặt đường Nếu
lốp xe mòn sẽ rất nguy hiểm vì :
- Vỏ lốp bị mỏng nên có thể bị nổ bất cứ lúc nào
- Xe dễ trượt trên đường nhất là lúc trời mưa
b) Mặt đường cứu nạn phải xù xì nhằm tăng lực ma sát giữa bánh xe và mặt đường làm cho xe mau ngừng lại
Câu 7: Lực ma sát giữa xe và mặt đường bị giảm, xe dễ trượt trên đường nhất
là lúc trời mưa
Câu 8: a) Làm tăng lực ma sát giữa tay và tờ bạc để dễ đếm hơn
b) Rất nguy hiểm vì giấy tiền chứa nhiều vi trùng do luân chuyển từ người này sang người kia Để khắc phục, đặt một đĩa nước nhỏ bên cạnh và nhúng các đầu ngón tay vào đĩa nước khi đếm
Câu 9: Cẩn thận, đoạn đường trơn trượt, nguy hiểm, nhất là lúc trời mưa
Câu 10: a) Trường hợp (1), (2), (3) Nếu vật còn nằm yên, lực bên ngoài tăng
thì lực ma sát nghỉ cũng tăng đến một giá trị cực đại nào đó
b) Khi vật trượt thì xuất hiện lực ma sát trượt Lực này có giá trị bằng lực ma sát nghỉ cực đại
Câu 11: a) Giảm lực ma sát ở các ổ bi, ổ trục, dây xích … Biện pháp thông
thường nhất là phải thường xuyên tra dầu mở
b) Tăng lực ma sát ở các bố thắng; thay bố thắng nếu bị mòn
Câu 12: Khi tàu vũ trụ rơi vào bầu khí quyển với vận tốc rất lớn (7km/s), do lực
ma sát giữa thân tàu và không khí mà vỏ tàu bị nóng lên và bốc cháy