Giáo án Vật Lý lớp 10: LỰC MA SÁT ppt

Kiến thức: - Nêu được những đặc điểm của lực ma sát trượt, ma sát nghỉ và ma sát lăn.. - Biểu diễn lực tác động lên vật treo thẳng đứng vào một lò xo và vật đứng yên.. - Biểu diễn lực tá

LỰC MA SÁT

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Nêu được những đặc điểm của lực ma sát trượt, ma sát nghỉ và ma sát lăn

- Viết được công thức lực ma sát trượt

- Nêu được một số cách làm giảm hoặc tăng lực ma sát

2 Kỹ năng:

- Vận dụng được công thức của ma sát trượt để giải bài tập giáo khoa và sách bài tập

- Giải thích được vai trò của ma sát nghỉ trong việc đi lại của con người, xe cộ

- Có thể đề xuất và phương án thí nghiệm để kiểm tra giả thuyết

II CHUẨN BỊ:

Giáo viên:

- Bộ thí nghiệm lực ma sát (khối gỗ có khoét các lỗ để đựng những quả

Học sinh:

- Ôn lại lực ma sát ở lớp 8

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1 Ổn định tổ chức lớp

2 Kiểm tra bài cũ:

- Phát biểu định luật Hooke, công thức, đơn vị

- Biểu diễn lực tác động lên vật treo thẳng đứng vào một lò xo và vật đứng yên

- Làm bài tập sách giáo khoa 12.3, 12.5, 12.6

3 Bài mới

SINH 1) Kiểm tra bài cũ

- Phát biểu định luật Hooke, công thức,

- Biểu diễn lực tác động lên vật treo

thẳng đứng vào một lò xo và vật đứng

yên

- Làm bài tập sách giáo khoa 12.3, 12.5,

12.6

2) Tạo tình huống

- Lớp 8 chúng ta đã học ba loại lực ma

sát đó là những lực gì? Lực ma sát có

lợi hay có hại?

- Nếu ôtô chuyển động trên đường, có

người đi qua đường, tài xế đạp thắng

nhưng bánh xe vẫn quay vì bố thắng bị

hỏng Thì chuyện gì xảy ra?

- Nếu ta đang chạy xe trên đường và

chạy qua một vũng nhớt thì việc gì xảy

ra?

- Xe đạp chúng ta để ngoài mưa sau

một mùa hè, trục xe, ổ bi bị sét Nếu ta

dùng thì phải đạp mạnh, tại sao?

- Làm thế nào để đạp nhẹ hơn?

- Vậy bài học hôm nay giúp ta giải

thích được những điều đó

3) Giới thiệu lại về lực ma sát

- Khi nào thì xuất hiện các lực ma sát?

- Nhận xét trả lời của học sinh

- Ma sát trượt: Khi vật này trượt trên mặt một vật khác

- Ma sát lăn: Khi vật này lăn trên mặt một vật khác

- Ma sát nghỉ: Khi có lực tác dụng lên vật, phương của lực song song mặt tiếp xúc và vật đứng yên

4) Lực ma sát trượt

- Chia học sinh làm 8 nhóm

- Hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm

để trả lời C1

- Nhóm làm thí nghiệm

- Trả lời được hướng của lưc

ma sát Fmst =  TN

- Độ lớn lực ma sát phụ thuộc các yếu

tố nào?

- Hệ số ma sát trượt?

T

+ Không phụ thuộc vào diện tích tiếp xúc và tốc độ của vật + Tỉ lệ với độ lớn của áp lực (

N ) + Phụ thuộc vào vật liệu và tình trạng của hai mặt tiếp xúc + Hệ số tỉ lệ giữa độ lớn của lực ma sát trượt và độ lớn của

áp lực gọi là hệ số ma sát trượt 5) Ma sát lăn

- Tại sao trong trục xe người ta cho vào

dầu mỡ vào ổ trục, ổ bi? Nếu không thì

sao? Còn thấy ở đâu ngoài xe?

- Giáo viên nêu câu hỏi C2

l

- Học sinh trả lời câu hỏi của giáo viên

- Học sinh cho ví dụ

- Học sinh trả lời câu C2 + Lực ma sát lăn xuất hiện khi một vật lăn trên mặt một vật khác, để cản lại chuyển động lăn của vật

Fmsl =  lN

Do  l << T nên Lực ma sát lăn nhỏ hơn nhiều

so với ma sát trượt

6) Ma sát nghỉ

- Giáo viên làm thí nghiệm lực ma sát

trượt

- Vật đứng yên:

+ Lực nào cân bằng với lực kéo ?

+ Hướng của nó thế nào ?

+ Độ lớn của nó thế nào?

* Đặc điểm lực ma sát nghỉ:

- Lực ma sát nghỉ có hướng ngược

hướng lực tác dụng, song song mặt tiếp

xúc, có độ lớn bằng độ lớn lực tác dụng

khi vật chưa chuyển động

- Học sinh quan sát thí nghiệm của giáo viên

- Học sinh trả lời câu hỏi của giáo viên

- So sánh ma sát nghỉ cực đại

và ma sát trượt

hơn lực ma sát trượt

* Vai trò lực ma sát nghỉ:

- Tại sao đường đất khi có mưa ta đi

thường bị té? Cách khắc phục?

- Ma sát nghỉ đóng vai trò lực phát động

- Có ma sát nghỉ ta mới cầm được các vật

7) Ví dụ

* Một thùng gỗ có trọng lượng 250N

chuyển động thẳng đều trên mặt sàn gỗ

nằm ngang, lực kéo nằm ngang có độ

lớn 50N

- Tìm hệ số ma sát giữa thùng gỗ và sàn

nhà

- Thùng gỗ ban đầu đứng yên.Nếu lực

đẩy là 50N theo phương ngang thì nó

có chuyển động được không?

* GV gợi ý các lực tác dụng lên vật

chuyển động thẳng đều

4) Củng cố

+ Làm bài và học thuộc phần ghi nhớ

+ Xem bài lực hướng tâm.trả lời câu

C1

+ Học phần ghi nhớ

+ Làm BT :4,5,6,7,8 sách giáo khoa

+ Xem và trả lời câu C1