Tấm cám | Lớp 10, Ngữ văn - Ôn Luyện

từ một cô gái yếu đuối, thu động, cam chịu, khi bị áp bức và đối xử bất công Tấm đã vùng dậy đấu tranh quyết liệt để dành lại sự sống và hạnh phúc cho mình. - Kết cấu truyện thể hiện [r]

Trang 1

TaiLieu.VN

TẤM CÁM

(Truyện cổ dân gian)

LỚP 10 – BÀI GIẢNG

Trang 2

Xin kính chào toàn thể quí

thầy cô giáo về dự giờ

TẤM CÁM (Truyện cổ tích dân gian)

Phân tích diễn biến tâm trạng của

nhân vật Xita?

Trang 3

TaiLieu.VN

Diễn biến tâm trạng Xita

• * Vui mừng, hạnh phúc khi Ra Ma cứu nàng thoát

khỏi tay quỉ dữ

• * Ngạc nhiên trước thái độ lạnh nhạt của Ra Ma

-> và đau đớn đến nghẹn ngào

• *Nàng trấn tĩnh lại rồiø dịu dàng thanh minh cho

sự trong sạch của mình, đồng thời thẳng thắn chỉ trích Ra Ma

• * Bình thản bước lên giàn hoả thiêu để chứng

minh sự trong sạch của mình

=> Xita là một người con gái nhưng

cũng rất mạnh mẽ khi danh dự bị tổn

thương

Trang 4

2 Con đường hạnh phúc của Tấm

3 Quá trình đấu tranh giành lại hạnh

Trang 5

cổ tích?

Truyện cổ tích bao gồm những loại nào?

Trang 6

Đặc điểm

của truyện

cổ tích thần kì?

I, Đọc – tìm hiểu chung

1 Thể loại cổ tích

* Truyện cổ tích được chia làm 3 loại: cổ tích về loài vật, cổ tích thần kì, cổ tích sinh hoạt.Truyện Tấm Cám thuộc cổ tích thần kì

• * Đặc trưng của truyện cổ tích thần kì

• Kết cấu - Nhân vật chính trải qua nhiều biến cố cuộc

đời rồi mới đạt được ước muốn của bản thân – có sự

trợ giúp của các yếu tố thần kì

• Nội dung

• - Phản ánh những mâu thuẫn trong gia đình và xã hội

• - Mâu thuẫn cơ bản: đấu tranh giữa cái thiện và cái

Trang 7

Nội dung

của mỗi phần?

Truyện chia làm 3 phần

-Phần 1: quảng đời bất hạnh của Tấm

-Phần 2 : vật báu trả ơn, hạnh phúc đến với Tấm

-Phần 3 : cuộc đấu tranh không khoan nhượng qua những kiếp hồi sinh của Tấm để giành lại hạnh phúc

Trang 8

II.Đọc – hiểu khám phá văn bản

Truyện có

những nhân vật nào?

Đặc điểm của các nhân vật?

*Nhân vật chính:

- Tấm : + Hiền lành, chăm chỉ, chịu thương chịu khó

+ Có hoàn cảnh bất hạnh: mồ côi, ở với dì ghẻ

Đại diện cho cái thiện

- Mẹ con Cám: Tham lam, cay nghiệt, độc ác

=> Đại diện cho cái ác

Trang 9

Đặc điểm của

cá nhân vật?

Trang 10

mẹ con Cám?

Mẹ con mụ dì ghẻ đối

xử với Tấm quá bất công:

Trang 13

TaiLieu.VN

• Mẹ con Cám đã đối xử với Cám như thế nào?

Mẹ con Cám lừa Tấm giết cá bống ăn thịt

•Bắt Tấm làm việc quần quật suốt ngày;

• lừa Tấmtrút hết giỏ tép để dành phần thưởng

Khi thấy Tấm thử dày

mụ dì ghẻ khinh miệt

Giết Tấm và giết cả những kiếp

hồi sinh của Tấm

Mẹ con Cám không muốn cho Tấm đi xem hội đổ thóc trộn lẫn gạo bắt nhặt

Trang 14

đến giết Tấm để tước đoạt quyền lực và địa vị

• -> Mâu thuẫn ngày càng căng thẳng, gay gắt

Trang 16

Bản thân mâu thuẫn là xung đột trong gia đình chế độ phụ quyền Song bản chất của nó

là mâu thuẫn giữa cái thiêïn

và cái ác trong xã hội

Mâu thuẫn trong

truyện đại diện cho

lực lượng đối lập

nào ? Gia đình hay

xã hội?

Trang 17

Tấm mất bống, Bụt cho hi vọng đổi đời

Tấm bị chà đạp, hắt hủi, Bụt cho đàn chim

Sẻ đến giúp Tấm

và giúp Tấm trở thành Hoàng hậu

Trang 19

TaiLieu.VN

II Đọc – khám phá văn bản

3 Con đường hạnh phúc của Tấm

Con đường đi đến hạnh phúc của

Tấm có sự trợ giúp của yếu tố nào ?

Qua đó tác giả dân gian muốn thể

hiện triết lí gì trong cuộc sống?

• Hạnh phúc của Tấm có sự trợ giúp của yếu tố thần kì (bụt)

• Chỉ có những người chăm chỉ, hiền lành,

lương thiện mới có được

• => Triết lí ở hiền gặp lành Đây là một quan niệm phổ biến trong truyện cổ tích thần kì

Trang 21

TaiLieu.VN

Trang 22

-Để có được hạnh phúc trọn vẹn

Tấm phải trải qua những kiếp hồi

sinh nào? -Quá trình biến hoá đó

thể hiện ý nghĩa gì? • * Để có được hạnh phúc trọn vẹn Tấm phải trải qua

4 kiếp hồi sinh:

• Chim Vàng anh -> Cây xoan đào -> Khung cửi

• -> Quả thị-> Cuối cùng mới trở lại làm người, gặp lại Hoàng tử sống hạnh phúc

• =>Ý nghĩa: Sức sống mạnh mẽ của Tấm, không một lực lượng thù địch nào có thể tiêu diệt được

Trang 23

TaiLieu.VN

Mỗi lần trải qua một tai hoạ phải biến

hoá thành kiếp khác Tấm đã có sự đấu

tranh như thế nào?

• Sau mỗi lần trải qua một thảm hoạ nhằm tiêu diệt mình, Tấm đều có phản ứng mạnh mẽ:

+Khi biến thành Vàng anh Tấm đã cảnh báo với

Cám: “Phơi áo chồng tao, phơi lao phơi sào chớ

phơi bờ rào rách áo chồng tao”

+ Khi làm khung cửi Tấm đã quyết liệt hơn: “Cót

ca cót két – lấy tranh chồng chị, chị khoét mắt ra” + Khi trở lại thành người, Tấm trả thù trừng trị kẻ

đã gây tội ác với mình

II Đọc – khám phá văn bản

1 Nhân vật trong truyện

2 Mâu thuẫn của truyện

3 Con đường hạnh phúc của Tấm

Trang 24

Em có nhận xét gì về quá trình đấu tranh của Tấm (cái thiện) với mẹ con Cám ( cái ac ù) ? Qua đó nhân dân ta muốn thể hiện triết lí gì về cuộc sống?

không khoan nhượng Và cuối cùng cái thiện bao giờ cũng chiến thắng, cái ác sẽ

bị trả giá và tiêu diệt

Trang 25

TaiLieu.VN

Trang 26

4 Đặc sắc nghệ thuật của truyện

- Xây dựng nhân vật có sự chuyển biến tư tưởng:

từ một cô gái yếu đuối, thu động, cam chịu, khi

bị áp bức và đối xử bất công Tấm đã vùng dậy

đấu tranh quyết liệt để dành lại sự sống và hạnh phúc cho mình

- Kết cấu truyện thể hiện sự phát triển những mâu

thuẫn xung đột: Lòng tham và sự độc ác của mẹ

con Cám ngày càng tăng ( từ việc bóc lột sức lao động của Tấm -> giết Tấm để cướp đoạt quyền lực và địa vị)

- Sự đan xen những đoạn văn vần trong tự sự

Trang 27

TaiLieu.VN

III Luyện tập

Câu hỏi: Nêu ấn tượng của em sau khi

học truyện này? Truyện phản ánh ước

mơ gì của nhân dân?

• Truyện làm rung động lòng người bởi nỗi bất

hạnh đáng thương của cô gái mồ côi Nhưng

rồi trước sự bất công tàn bạo của cái ác cô

cũng vùng dậy đấu tranh không khoan nhượng

để giành lại hạnh phúc

• Truyện phản ánh ước mơ đỗi đời và tinh thần

lạc quan của ông cha ta ngày xưa

Trang 28

Bài học đến đây đã hết, chào

thân ái và hẹn gặp lại

Định dạng
Số trang	28
Dung lượng	5,09 MB