Điều kiện để thu quang phổ vạch hấp thụ: là nhiệt độ của đám khí hay hơi hấp thụ phải thấp hơn nhiệt độ của nguồn sáng phát ra quang phổ liên tục.. VD: Quang phổ Mặt Trời thu được trên [r]
Trang 13 Máy quang phổ
a Chức năng: máy quang phổ là dụng cụ dùng để phân tích chùm sáng có nhiều thành phần
thành những thành phần đơn sắc khác nhau Nói khác đi, nó dùng để nhận biết các thành phần cấu tạo của một chùm sáng phức tạp do một nguồn sáng phát ra
b Nguyên tắc: máy
hoạt động dựa trên hiện tượng tán sắc ánh sáng của lăng kính (và hiện tượng giao thoa ánh sáng)
phận chính là ống chuẩn trực; lăng kính và buồng ảnh
Ống chuẩn trực: tạo ra chùm tia sáng song song
Lăng kính: tán sắc ánh sáng tạo ra nhiều chùm đơn sắc song song
Buồng tối hay buồng ảnh: ghi hình ảnh quang phổ
4 Quang phổ liên tục
a Định nghĩa: là quang phổ gồm nhiều dải màu sáng có màu biến thiên liên tục từ đỏ đến tím.
b Nguồn phát sinh: tất cả các vật rắn, lỏng, khí có tỉ khối lớn bị nung nóng đều phát ra quang
phổ liên tục (ví dụ: mặt trời )
c Đặc điểm: không phu thuộc vào thành phần cấo tạo của nguồn sáng mà chỉ phụ thuộc vào nhiệt
độ của nguồn sáng
d Ứng dụng: dựa vào quang phổ liên tục người ta xác định được nhiệt độ của vật phát sáng.
5 Quang phổ vạch phát xạ
a Định nghĩa: là quang phổ bao gồm một hệ thống những vạch màu riêng rẽ nằm trên một nền
tối
b Nguồn phát sinh: các khí hay hơi ở áp suất thấp bị kích thích phát ra quang phổ vạch phát xạ
c Đặc điểm: quang phổ vạch phát xạ của các nguyên tố khác nhau thì rất khác nhau về số lượng
vạch, vị trí các vạch, màu sắc và độ sáng tỉ đối của các vạch đó
d Ứng dụng: dựa vào quang phổ vạch phát xạ ta có thể nhận biết được thành phần hoá học, nồng
độ của các nguyên tố có trong hợp chất cần phân tích
6 Quang phổ vạch hấp thụ
a Định nghĩa: là một hệ thống các vạch tối nằm trên nên một quang phổ liên tục.
b Điều kiện để thu quang phổ vạch hấp thụ: là nhiệt độ của đám khí hay hơi hấp thụ phải thấp
hơn nhiệt độ của nguồn sáng phát ra quang phổ liên tục
VD: Quang phổ Mặt Trời thu được trên mặt đất là quang phổ vạch hấp thụ, vì khi đi qua lớp
không khí trên mặt đất bị các đám khí này hấp thu một số vạch
7 Hiện tượng đảo sắc các vạch quang phổ
Ở một nhiệt độ nhất định, một đám khí hay hơi có khả năng phát ra những ánh sáng đơn sắc nào thì có nó cũng khả năng hấp thụ nhưng ánh sáng đơn sắc đó
8 Tia hồng ngoại
a Định nghĩa: là những bức xạ không nhìn thấy được, có bước sóng lớn hơn bước sóng của ánh
sáng đỏ ( 0,75m )
b Nguồn phát sinh: các vật bị nung nóng phát ra tia hồng ngoại.
Ong chuan tr c � � � �
S
C
P
1 F 2 F
S o cau tao may quang pho lang k ��� � � � � � nh �
He tan sac �� � Buong toi � �
Trang 2c Tính chất – Tác dụng
+ Có bản chất là sóng điện từ
+ Tác dụng nổi bật nhất là tác dụng nhiệt
+ Tác dụng lên một loại kính ảnh đặc biệt là kính ảnh hồng ngoại
+ Bị hơi nước hấp thụ
+ Không có khả năng iôn hóa chất khí
d Ứng dụng
+ Chủ yếu là sấy khô sản phẩm công nghiệp, nông nghiệp; trong y học dùng để sưởi ấm
+ Chụp ảnh hồng ngoại
9 Tia tử ngoại
a Định nghĩa: là những bức xạ không nhìn thấy được, có bước sóng nhỏ hơn bước sóng của ánh
sáng tím ( 0,40 m )
b Nguồn phát sinh: các vật bị nung nóng trên 30000 C phát ra tia tử ngoại rất mạnh
c Tính chất – Tác dụng
+ Có bản chất là sóng điện từ
+ Tác dụng rất mạnh lên kính ảnh
+ Có thể làm phát quang một số chất
+ Có tác dụng ion hoá chất khí
+ Có khả năng gây ra một số phản ứng quang hoá, quang hợp
+ Gây hiệu ứng quang điện
+ Có tác dụng sinh học: huỷ hoại tế bào, giết chết vi khuẩn
+ Bị thuỷ tinh, nước hấp thụ mạnh
d Ứng dụng
+ Chụp ảnh
+ Phát hiện các vết nứt, vết trầy xước trên bề mặt các sản phẩm
+ Khử trùng, chữa bệnh còi xương
10 Tia Rơnghen (tia X)
a Bản chất
+ Không mang điện
+ Là sóng điện từ có bước sóng ngắn hơn tia tử ngoại ( từ 10-12 m đến 10-8 m )
b Tính chất – Tác dụng
+ Có khả năng đâm xuyên mạnh (Tia X đi qua tấm nhôm dày vài cm nhưng lại không qua được tấm chì dày vài mm)
+ Có tác dụng mạnh lên kính ảnh, dùng để chụp điện
+ Làm phát quang một số chất, dùng để quan sát màn hình trong chiếu điện +
Có khả năng ion hoá chất khí, dùng để đo liều lượng của tia X
+ Có tác dụng sinh lý: hủy hoại tế bào, diệt vi khuẩn Trong y tế dùng tia X để chữa bệnh ung thư