LUYỆN TẬP XÂY DỰNG VÀ TRÌNH BÀY LUẬN ĐIỂM.. a) Lớp ta có nhiều bạn học giỏi,lao động tốt, làm vui lòng thầy cô, cha mẹ, xứng đáng là tấm gương sáng cho mọi người noi theo.. Các bạn [r]
Trang 1Giáo viên: Nguyễn Thị Nin.
Trang 3I- TÌM HIỂU CHUNG:
1.Tác giả:
Dựa vào chú thích SGK, hãy giới thiệu đôi nét về tác giả?
Trang 4làm quan dưới triều Lê, được người đời rất coi trọng
Trang 6- Hoàn cảnh ra đời: Vua Quang Trung từng mời Nguyễn Thiếp ra hợp tác với triều Tây Sơn nhưng vì nhiều lí do Nguyễn Thiếp chưa nhận lời Ngày 10 tháng 7 niên hiệu Quang Trung năm thứ tư (1791), vua lại viết chiếu thư mời Nguyễn Thiếp vào Phú Xuân hội kiến vì “có nhiều điều bàn nghị” Lần này La Sơn Phu Tử bằng lòng và ông đã làm bài tấu gửi vua Quang Trung vào tháng 8-1791
2 Tác phẩm:
Trang 83 Thể loại: Tấu
Tấu là thể loại văn thư của bề tôi được viết bằng văn xuôi, văn vần hoặc biền ngẫu, trình lên vua chúa những kiến nghị,
đề nghị của mình.
Trang 10So sánh thể Chiếu,Hịch, Cáo, Tấu ?
Thể loại Chiếu, Hịch, Cáo Tấu
Khác Là lời của vua
việc, ý kiến, đề nghị
Giống
nhau Đều là văn nghị luận cổ được viết bằng văn xuôi, văn vần hoặc văn biền ngẫu.
Trang 126 Bố cục: Chia làm 4 đoạn
Đ1: “Từ đầu…tệ hại ấy.” - Mục đích của việc học Đ2: “Cúi xin từ nay ban chiếu thư… Xin chớ bỏ qua.” - Bàn và khuyến nghị về chủ trương mở
rộng việc học, nội dung và phương pháp dạy học Đ3: “Đạo học…thịnh trị.” - Kết quả dự kiến.
Đ4: đoạn còn lại - Kết luận
Trang 13I- TÌM HIỂU CHUNG:
II- TÌM HIỂU CHI TIẾT:
1 Bàn về mục đích chân chính của việc học:
Phần đầu tác giả đã nêu khái quát mục đích chân chính của việc học Mục đích đó là gì?
- Để thành người tốt;
- Vì sự thịnh trị của đất nước;
- Học không cầu danh lợi.
Trang 14 Theo dõi đoạn văn bàn về mục đích của việc học, ta thấy: Trong câu châm ngôn: “Ngọc
không mài không thành đồ vật; người không học không biết rõ đạo” , tác giả giải thích khái niệm “học” bằng hình ảnh so sánh rất cụ thể nên dễ hiểu: Chỉ có học tập con người mới trở nên tốt đẹp Do vậy, học tập là quy luật cho
cuộc sống của con người.
Trang 15 Khái niệm “đạo” vốn trừu tượng, phức tạp được giải thích ngắn gọn, rõ ràng: “ Đạo là lẽ đối xử hàng ngày giữa mọi người” Tác giả
cho rằng đạo của kẻ đi học là học luân thường đạo lí để làm người bởi đạo học ngày trước lấy mục đích hình thành đạo đức, nhân cách Đó
là tam cương (quân thần – phụ tử - phu phụ), ngũ thường (nhân -lễ -nghĩa –trí-tín)
Trang 16I- TÌM HIỂU CHUNG:
II- TÌM HIỂU CHI TIẾT:
1 Bàn về mục đích chân chính của việc học:
Trang 17I- TÌM HIỂU CHUNG:
II- TÌM HIỂU CHI TIẾT:
1 Bàn về mục đích chân chính của việc học:
2 Phê phán những quan niệm không đúng về việc học:
Trang 18Dựa vào đoạn trích, hãy cho biết tác giả phê phán lối học lệch lạc, sai trái nào? Tác hại của lối học ấy
là gì?
+ Phê phàn lối học lệch lạc: lối học chuộng hình
thức (không chú ý đến nội dung học).
+ Phê phán lối học sai trái: học vì danh lợi bản
thân.
Tác hại: làm cho chúa tầm thường (Lê Cảnh
Hưng, Lê Chiêu Thống, Trịnh Sâm, Trịnh Khải,… là bạo chúa, bù nhìn, hèn nhát, tầm thường và bán nước) , thần nịnh hót dẫn đến cảnh “nước mất nhà tan”.
Trang 19+ Phê phàn lối học lệch lạc: lối học chuộng hình
Trang 20I- TÌM HIỂU CHUNG:
II- TÌM HIỂU CHI TIẾT
3 Quan điểm và phương pháp đúng đắn
trong học tập:
Trang 21Để khuyến khích việc học, Nguyễn Thiếp khuyên vua Quang Trung thực hiện những chính sách gì?
Cho mở rộng việc học ở tất cả các phủ, huyện trong cả nước để con cháu các quan lại hoặc thường dân đều có thể đi học.
Trang 22Trong bài tấu có đoạn bàn về “ phép học ”, đó
là những “ phép học ” nào? Tác dụng và ý
nghĩa của những “ phép học ” ấy? Từ thực tế việc học của bản thân, em thấy phương pháp học tập nào là tốt nhất? Vì sao?
Trang 23- Tuần tự tiến lên, từ thấp lên cao;
- Học rộng, nghĩ sâu, biết tóm lược những điều cơ bản, cốt yếu nhất;
- Học phải biết kết hợp với hành
Tác dụng của phép học: Đất nước nhiều nhân tài, chế
độ vững mạnh, quốc gia hưng thịnh.
Liên hệ thực tế học tập: phương pháp sau là tốt
nhất: trên cơ sở nghe các thầy cô giảng, học sinh phải biết tự học, kết hợp học với hành Vì đó là cách học giúp em hiểu sâu bài giảng, nhớ lâu kiến thức và vận dung tốt vào công việc gia đình.
Trang 243 Quan điểm và phương pháp đúng đắn trong học tập:
Chính sách : Cho mở rộng việc học ở tất cả các phủ, huyện trong cả nước để con cháu các quan lại hoặc thường dân đều có thể đi học.
Phương pháp học là:
- Tuần tự tiến lên, từ thấp lên cao;
- Học rộng, nghĩ sâu, biết tóm lược những điều cơ bản, cốt yếu nhất;
- Học phải biết kết hợp với hành
Tác dụng của phép học: Đất nước nhiều nhân tài, chế
độ vững mạnh, quốc gia hưng thịnh.
.
Trang 25Phê phán những
lệch lạc, sai trái
Khẳng định quan điểm; phương pháp đúng đắn
Tác dụng việc học
chân chính
Trang 26III.Tổng kết:
1 Nội dung:
Bàn về phép học giúp ta hiểu mục đích của việc học là để làm người có đạo đức, có tri thức, góp phần làm hưng thịnh đất nước, chứ không phải để cầu danh lợi Muốn học tốt phải có phương pháp, học cho rộng nhưng phải nắm cho gọn; đặc biệt, học phải đi đôi với hành.
Trang 27Có luận điểm rõ ràng, lí lẽ chặt chẽ, lời văn khúc chiết , thể hiện tấm lòng của một trí thức chân chính đối với đất nước.
Trang 29Đề bài : “Hãy viết một bài báo tường để khuyên một số bạn trong lớp cần
phải học tập chăm chỉ hơn”.
Một bạn dự định đưa vào bài viết của mình những luận điểm dưới đây:
a) Lớp ta có nhiều bạn học giỏi, lao động tốt, làm vui lòng thầy cô, cha mẹ,
xứng đáng là tấm gương sáng cho mọi người noi theo.
b) Các thầy,cô giáo và nhiều bậc phụ huynh của lớp ta rất lo buồn.
c) Thế mà một số bạn trong lớp còn tỏ ra chểnh mảng trong học tập.
d) Vậy thì ngay từ lúc này, các bạn ấy hãy chuyên cần học tập hơn.
e) Các bạn ấy chưa thấy rằng, bây giờ càng ham chơi, không chịu học
hành thì sau này càng khó có niềm vui trong cuộc sống.
Hệ thống luận điểm này có chỗ nào chưa chính xác?
Nếu có, thì theo em, bạn ấy cần phải điều chỉnh, sắp xếp lại như thế
nào?
Trang 30b) Các thầy,cô giáo và nhiều
d) Vậy thì ngay từ lúc này, các
bạn ấy hãy chuyên cần học
tập hơn.
e) Các bạn ấy chưa thấy rằng,
bây giờ càng ham chơi,
không chịu học hành thì sau
này càng khó có niềm vui
Trang 31b) Quanh ta đang có nhiều tấm gương của các bạn học
sinh phấn đấu học giỏi nhằm đáp ứng yêu cầu của đất
nước
c) Muốn học giỏi, muốn thành tài thì trước hết phải học
chăm
d) Thế mà một số bạn trong lớp ta còn tỏ ra chểnh mảng trong học tập làm cho thầy,cô giáo và các bậc cha mẹ
rất lo buồn
e) thì sau này càng khó có niềm vui trong cuộc sống Các
bạn ấy chưa thấy rằng, bây giờ càng ham vui chơi, không chịu học hành
g) Vậy thì ngay từ lúc này, các bạn ấy hãy chuyên cần học
tập hơn để trở thành người có ích cho cuộc sống và tìm được niềm vui chân chính, lâu bền
Trang 32- Chính xác
- Phù hợp
- Sắp xếp hợp lí
II.Trình bày luận điểm
1 Giới thiệu luận điểm
Luận điểm e: Các bạn ấy chưa
thấy rằng, bây giờ càng ham
chơi, không chịu học hành thì
sau này càng khó có niềm vui
trong cuộc sống
(?) Hãy nhắc lại những yêu cầu cơ bản khi xây dựng hệ thống luận
điểm.
Trang 33(2) Do đó, các bạn ấy chưa
thấy rằng, bây giờ càng ham
vui chơi thì sau này càng khó
có được niềm vui trong cuộc
sống.
(3) Nhưng các bạn có nên
chểnh mảng trong học tập như
thế hay không? Xin hãy nhớ
rằng,bây giờ càng ham vui
chơi, không chịu học hành thì
sau này càng khó có được
niềm vui trong cuộc sống.
luận điểm (e)? Vì sao?
- Chọn : câu (1) hoặc câu (3)
- Câu (2) : dùng quan hệ từ không phù hợp
? Hãy điều chỉnh lại câu (2) cho phù hợp với yêu cầu giới thiệu luận điểm (e)
Nhưng rất đáng tiếc, đáng buồn là một số bạn trong lớp ta chưa thấy rằng, bây giờ càng ham vui chơi thì sau này càng khó có được niềm vui trong cuộc sống.
Trang 34- Chính xác
- Phù hợp
- Sắp xếp hợp lí
II Trình bày luận điểm
1 Giới thiệu luận điểm
Thể hiện luận điểm trong câu
chủ đề
2 Sắp xếp luận cứ
Trang 35(4) Do đó, người học sinh hôm
nay càng ham vui chơi,
không chăm học thì ngày
Trang 36II Trình bày luận điểm
1 Giới thiệu luận điểm
Thể hiện luận điểm trong
Trang 37làm việc gì cũng cần phải có tri thức.
Muốn có tri thức thì phải chăm chỉ
học tập,ngay từ khi còn ngồi trên
ghế nhà trường Do đó,người học
sinh hôm nay càng ham vui chơi,
không chăm học thì ngày mai càng
khó có thể làm được việc gì có ý
nghĩa, và do đó, càng khó có được
niềm vui trong cuộc sống.
(?) Đây là đoạn văn diễn dịch hay quy
nạp? Vì sao?
-Bằng cách:
+ Thay đổi vị trí câu chủ đề +Thêm bớt từ ngữ hoặc viết lại câu cho phù hợp
Trang 38- Chính xác
- Phù hợp
- Sắp xếp hợp lí
II Trình bày luận điểm
1 Giới thiệu luận điểm
Thể hiện luận điểm trong câu chủ đề.
Trang 39văn bản “ Hịch tướng
sĩ”: “Lúc bấy giờ, dẫu
các ngươi muốn vui
vẻ phỏng có được
không?” Theo em,
nên viết câu kết đoạn
như thế nào cho phù
hợp với yêu cầu của
bạn?
không muốn vui chơi nữa liệu có được
không?
Trang 40chân lí hiển nhiên rằng học sinh ngày nay càng ham chơi…
- Bởi vậy, với người học sinh hôm nay học chăm,
tự giác không chỉ là nhiệm vụ cần thiết mà còn
là niềm vui, niềm tin cho ngày mai, cho tương lai.
- Không chăm chỉ học tập là con đường đi vào
ngõ cụt của tuổi trẻ học đường.
…
Trang 41- Phù hợp
- Sắp xếp hợp lí
II Trình bày luận điểm
1 Giới thiệu luận điểm
Thể hiện luận điểm trong câu chủ đề.
2 Sắp xếp luận cứ:
-Theo trình tự hợp lí
- Nhiều cách
3.Viết đoạn:
- Theo phương pháp: Quy nạp, diễn dịch
- Kết đoạn : linh hoạt, thuyết phục
Trang 42về phép học”.
- Viết đoạn văn diễn dịch 12-15 với chủ đề học
đi đôi với hành Trong đó có sử dụng câu cầu khiến (gạch chân và giải thích)