chuyên đề ngữ văn 9

viết một đoạn văn khoảng 12 câu theo cách lập luận T-P-H, trong đó có sử dụng một câu phủ định và một thành phần phụ chú để làm rõ tâm trạng lưu luyến của nhà thơ muốn được ở mãi bên [r]

NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG

QUÝ THẦY CÔ VỀ DỰ CHUYÊN ĐỀ

NGỮ VĂN LỚP 9

Giáo viên: Nguyễn Thu Thủy Trường THCS Gia Thụy

RÈN KĨ NĂNG VIẾT ĐOẠN VĂN NGHỊ LUẬN TỔNG HỢP – PHÂN TÍCH – TỔNG HỢP

VỀ MỘT ĐOẠN THƠ

CHUYÊN ĐỀ

TIẾT 1:

RÈN KĨ NĂNG VIẾT CÂU CHỦ ĐỀ VÀ TÌM Ý

Hãy trình bày kiến thức về:

- Đoạn văn

- Đoạn văn tổng-phân-hợp

- Câu chủ đề?

B iển rất đẹp!(1) Buổi sáng, nắng sớm tràn trên mặt biển.(2) Mặt biển sáng trong như tấm thảm khổng lồ bằng ngọc thạch.(3) Những cánh buồm trắng trên biển được nắng sớm chiếu vào sáng rực lên, ở xa trông như đàn bướm trắng lượn giữa trời xanh (4)

(Vũ Tú Nam – Trích “Biển đẹp”)

Đoạn

văn

Là đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản.

Thường biểu đạt một ý hoàn chỉnh.

Thường do nhiều câu tạo thành.

Bắt đầu chữ viết hoa lùi đầu dòng, kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng.

CÂU CHỦ ĐỀ

CÁCH

Số

lượng Vị trí

2 Tổng hợp - phân tích - tổng hợp

Điền thông tin vào chỗ trống để nhận diện những đoạn

văn thường gặp ?

Điền thông tin vào chỗ trống để nhận diện

những đoạn văn thường gặp ?

Diễn dịch

Tổng-phân-hợp

Phân tích – tổng hợp Đầu đoạn

Kết đoạn

CÂU CHỦ ĐỀ

CÂU CHỦ ĐỀ

Đoạn

văn

diễn

dịch

Đoạn

văn

quy

nạp

C1 C2 C3 …

Tổng hợp – Phân tích – Tổng hợp

Các bước xây dựng đoạn

văn trong văn bản:

* Bước 1: Tìm hiểu đề và

* Bước 2: Lập dàn ý

* Bước 3: Viết đoạn

* Bước 4: Đọc và sửa lại

tìm ý

GIỚI THIỆU MỘT ĐỀ THI

1 Dựa vào khổ cuối bài thơ “Viếng lăng Bác”, hãy viết một đoạn văn khoảng 12 câu theo cách lập luận T-P-H trong đó có sử dụng 1 câu phủ định

và 1 thành phần phụ chú để làm rõ tâm trạng lưu luyến của nhà thơ Viễn

Phương muốn được ở mãi bên Bác (gạch dưới câu phủ định và từ ngữ

làm thành phần phụ chú).

2 Cho câu chủ đề sau:

Trong khổ cuối bài thơ “Viếng lăng Bác”, nhà thơ Viễn Phương đã làm nổi bật tâm trạng lưu luyến của mình mãi được ở bên Bác.

Viết tiếp khoảng 12 câu để hoàn chỉnh đoạn văn T-P-H trong đó có 1 câu phủ định và 1 thành phần phụ chú để làm rõ câu chủ đề trên (gạch dưới phủ định và từ ngữ làm thành phần phụ chú).

3 Viết đoạn văn Tổng hợp – phân tích – tổng hợp khoảng 12 câu nêu cảm nhận của em về khổ cuối của bài thơ “Viếng lăng Bác” trong đó sử dụng một

câu phủ định và một thành phần phụ chú (gạch dưới câu phủ định và từ ngữ

làm thành phần phụ chú).

=> Đoạn văn có chứa ý chủ đề

=> Đoạn văn có câu chủ đề cho trước

=> Đoạn văn tự xác định chủ

đề

1 2

Viết câu chủ đề mở Viết câu chủ đề kết

Yêu cầu

Dựa vào , hãy viết một đoạn văn khoảng 12 câu theo cách lập luận T-P-H, trong đó

có sử dụng một câu phủ định và một thành phần phụ chú

để làm rõ

(Gạch dưới câu phủ định và từ ngữ làm

thành phần phụ chú)

Để viết câu chủ đề, em cần tìm những thông tin gì từ đề bài?

- Phạm vi:

khổ cuối bài thơ “Viếng lăng Bác”

tâm trạng lưu luyến của nhà thơ muốn được ở mãi bên Bác

- Nội dung:

Viết câu chủ đề mở và câu chủ đề kết

Bài 1:

Dựa vào khổ cuối bài thơ “Viếng lăng Bác” , hãy viết một đoạn văn khoảng 12 câu theo cách lập luận T-P-H, trong đó có

sử dụng một câu phủ định và một thành phần phụ chú để làm

rõ tâm trạng lưu luyến của nhà thơ muốn được ở mãi bên Bác

(Gạch dưới câu phủ định và từ ngữ làm thành phần phụ chú)

Cách viết câu chủ đề mở

tác giả + tác phẩm + ý chủ đề + phạm vi

khổ cuối bài thơ “Viếng lăng Bác”

tâm trạng lưu luyến muốn được ở mãi bên Bác.

1 Trong , Viễn Phương đã diễn

Cách 1

2 Tâm trạng lưu luyến muốn được ở mãi bên Bác

Viễn Phương thể hiện qua

khổ cuối bài thơ “Viếng lăng Bác”.

tả

Cách 2

được tác giả

- Đọc kĩ đề

- Xác định đúng phạm vi

Sửa

NHỮNG LỖI THƯỜNG GẶP KHI VIẾT CÂU CHỦ ĐỀ MỞ

Xác định sai

phạm vi của

đoạn văn.

- Tìm CN, VN

- Thêm (bớt)

từ hợp lí

Sửa

Viết câu sai

ngữ pháp

Dựa vào khổ cuối bài thơ “Viếng lăng Bác” , hãy viết một đoạn văn khoảng 12 câu theo cách lập luận T-P-H, trong đó có

sử dụng một câu phủ định và một thành phần phụ chú để làm

rõ tâm trạng lưu luyến của nhà thơ muốn được ở mãi bên Bác

Cách viết câu chủ đề kết

1 Tâm trạng lưu luyến của nhà thơ muốn được ở mãi bên Bác thật đáng trân trọng biết bao!

2 Phải chăng, tâm trạng lưu luyến của nhà thơ muốn được ở mãi bên Bác chính là tâm trạng của muôn triệu người dân Việt Nam với vị lãnh tụ kính yêu?

3 Có thể nói, tâm trạng lưu luyến của nhà thơ muốn được ở mãi bên Bác chính là tâm trạng của muôn triệu người dân Việt Nam với lãnh tụ kính yêu.

Bài 2: Dựa vào khổ cuối bài thơ “Viếng lăng Bác”, hãy

viết một đoạn văn khoảng 12 câu theo cách lập luận T-P-H, trong đó có sử dụng một câu phủ định và một thành phần phụ chú để làm rõ tâm trạng lưu luyến của nhà thơ muốn

được ở mãi bên Bác (Gạch dưới câu phủ định và từ ngữ

làm thành phần phụ chú)

Em hãy xác định các ý cần có để viết được

đoạn văn cho đề bài trên?

THẢO LUẬN NHÓM

- Hình thức: 4 học sinh

- Thời gian: 3 phút

- Đại diện nhóm trả lời giê HÕt 5

- Tâm trạng lưu luyến của nhà được thể hiện như thế

nào trong khổ cuối bài thơ “Viếng lăng Bác”?

Þ Trước hết, cảm xúc lưu luyến ấy đã trào dâng mãnh

liệt thành dòng nước mắt.

- Vì sao ta khẳng định nhà thơ lưu luyến muốn được ở mãi bên Bác?

Þ Vì nhà thơ gửi tấm lòng mình ở lại bằng những ước

nguyện.

Dựa vào khổ cuối bài thơ “Viếng lăng Bác”, hãy viết một đoạn văn khoảng 12 câu theo cách lập luận T-P-H, trong đó có sử dụng một câu phủ định và một thành phần phụ chú để làm rõ tâm trạng lưu luyến của nhà thơ muốn được ở mãi bên Bác (Gạch dưới câu

phủ định và từ ngữ làm thành phần phụ chú)

a Trước hết, cảm xúc lưu luyến ấy đã trào dâng mãnh liệt (câu 1)

b Vì lưu luyến, nhà thơ gửi tấm lòng mình ở lại bằng những ước nguyện: (câu 2,3,4)

- Hóa thân, hòa nhập vào những cảnh vật bên lăng Bác:

- Trung thành với lí tưởng của Bác, của dân tộc.

MỞ ĐOẠN:

THÂN ĐOẠN:

a Tâm trạng lưu luyến trào dâng mãnh liệt (câu 1)

(từ ngữ: thương trào)

b Vì lưu luyến, nhà thơ gửi gắm lòng mình ở lại bằng những ước nguyện (câu 2,3,4)

- Hóa thân, hòa nhập vào những cảnh vật bên lăng

Bác:

+ Liệt kê: con chim hót, đóa hoa, cây tre,…

+ Điệp ngữ: muốn làm

+ Các từ ngữ: quanh lăng, đâu đây, chốn này,…

- Trung thành với lí tưởng của Bác, của dân tộc:

+ Hình ảnh “cây tre”: lặp lại, tả thực, biểu tượng

+ Cấu trúc: câu khuyết chủ ngữ

KẾT ĐOẠN:

1 câu

7 câu

3 câu

1 câu

BÀI TẬP VỀ NHÀ

Bài tập 1: Dựa vào phần lập ý của bài tập trên lớp, hãy viết đoạn văn hoàn chỉnh.

Bài tập 2:

Dựa vào khổ cuối tác phẩm “Bài thơ về tiểu đội xe không

kính” của Phạm Tiến Duật, hãy viết một đoạn văn khoảng 12

câu theo cách lập luận T-P-H trong đó có sử dụng một phép lặp và một thành phần khởi ngữ để làm nổi bật ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam thống nhất đất nước của những

chiến sĩ lái xe trên tuyến đường Trường Sơn (gạch dưới từ

ngữ làm phép lặp và khởi ngữ)

Yêu cầu: Viết câu chủ đề, tìm ý và lập dàn ý

BÀI SAU

- Ôn lại kiến thức về đoạn văn diễn dịch

- Cách làm đoạn văn nghị luận về tác phẩm truyện (đoạn trích)

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN

QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM HỌC SINH