Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa

[r]

Câu 7a: t t ư ưở ng H Chí Minh v văn hóa ồ ề

Ch t ch H Chí Minh là hi n thân c a tinh hoa văn hóa Vi t Nam, danh nhân văn hóa th gi i, k th aủ ị ồ ệ ủ ệ ế ớ ế ừ truy n th ng văn hóa kim, c , đông, tây, đ c bi t là ti p thu ch nghĩa Mác-Lênin, đ nh cao c a t tề ố ổ ặ ệ ế ủ ỉ ủ ư ưở ng nhân văn c a nhân lo i nh đó đã k t tinh Ngủ ạ ờ ế ở ười nh ng giá tr văn hóa v a dân t c, v a hi n đ i, v aữ ị ừ ộ ừ ệ ạ ừ

chúng ta hôm nay

Cho đ n nay, nhi u nhà nghiên c u đ u th ng nh t r ng: “ H Chí Minh, nhà chính tr hòa quy n v iế ề ứ ề ố ấ ằ Ở ồ ị ệ ớ

t tư ưởng H Chí Minh là s g n bó th ng nh t c a nh ng quan đi m t tồ ự ắ ố ấ ủ ữ ể ư ưởng chính tr v i t tị ớ ư ưởng nhân văn, t tư ưởng đ o đ c, t tạ ứ ư ưởng văn hóa…” Năm 1987 trong ngh quy t k ni m 100 năm ngày sinh c aị ế ỷ ệ ủ

Ch t ch H Chí Minh, ngh quy t c a UNESCO có vi t: “S đóng góp quan tr ng v nhi u m t c a Chủ ị ồ ị ế ủ ế ự ọ ề ề ặ ủ ủ

t ch H Chí Minh trong các lĩnh v c văn hóa, giáo d c và ngh thu t là k t tinh c a truy n th ng văn hóaị ồ ự ụ ệ ậ ế ủ ề ố hàng ngàn năm c a nhân dân Vi t Nam và nh ng t tủ ệ ữ ư ưởng c a Ngủ ười là hi n thân nh ng khát v ng c a cácệ ữ ọ ủ dân t c trong vi c kh ng đ nh b n s c dân t c c a mình và tiêu bi u cho vi c thúc đ y s hi u bi t l nộ ệ ẳ ị ả ắ ộ ủ ể ệ ẩ ự ể ế ẫ nhau”

H Chí Minh đã s m thu nh n nh ng giá tr văn hóa c a dân t c Vi t Nam nh ch nghĩa yêu nồ ớ ậ ữ ị ủ ộ ệ ư ủ ướ ư c, t

tưởng nhân văn, xu th k t c u c ng đ ng Đ ng th i Ngế ế ấ ộ ồ ồ ờ ười đã làm giàu trí tu c a mình b ng tinh hoa vănệ ủ ằ

Ngu n tri th c văn hóa này trang b cho Ngồ ứ ị ười phương pháp t duy bi n ch ng, th gi i quan khoa h c,ư ệ ứ ế ớ ọ

t c” và là m t “nhà văn hóa ki t su t”.ộ ộ ệ ấ

M t trong nh ng n i dung c b n c a t tộ ữ ộ ơ ả ủ ư ưởng HCM v văn hóa là xây d ng n n văn hóa m i Vi tề ự ề ớ ệ Nam

N n văn hóa m i theo quan đi m c a H Chí Minh ch a đ ng nhi u n i dung phong phú r ng l n, liênề ớ ể ủ ồ ứ ự ề ộ ộ ớ quan t i các v n đ nh ý th c đ c l p t ch , t l c t cớ ấ ề ư ứ ộ ậ ự ủ ự ự ự ường, ch ng ch nghĩa cá nhân, luôn bi t đ t l iố ủ ế ặ ợ ích c a nhân dân, c a t qu c lên trên h t, trủ ủ ổ ố ế ướ ếc h t; quy n làm ch , bình đ ng, t do, h nh phúc t c là dânề ủ ẳ ự ạ ứ giàu, nước m nh, xã h i công b ng, văn minh Đó là m i quan h gi a giáo d c đ o đ c và pháp lu t, khaiạ ộ ằ ố ệ ữ ụ ạ ứ ậ thác truy n th ng dân ch xóm làng, đ xây d ng m t xã h i m i, m t n n văn hóa m i đề ố ủ ể ự ộ ộ ớ ộ ề ớ ược đi u hànhề

b ng lu t Trong xã h i m i, ngằ ậ ộ ớ ười dân ph i bi t nghĩa v , quy n l i và bi t hả ế ụ ề ợ ế ưởng h nh phúc, quy n dânạ ề

ch mà mình đủ ượ ưởc h ng T đó xu t hi n m t n n dân ch cao, th t s , ch a đ ng quan h t t đ p gi aừ ấ ệ ộ ề ủ ậ ự ứ ự ệ ố ẹ ữ

ngườ ới v i người Kh ng đ nh n n văn hóa m i, ch đ m i, H Chí Minh vi t: “Ch trong ch đ xã h iẳ ị ề ớ ế ộ ớ ồ ế ỉ ở ế ộ ộ

ch nghĩa thì m i ngủ ỗ ười m i có đớ ược đi u ki n đ c i thi n đ i s ng riêng c a mình, phát huy tính cáchề ệ ể ả ệ ờ ố ủ riêng và s trở ường riêng c a mình Không có ch đ nào tôn tr ng con ngủ ế ộ ọ ười, chú ý xem xét nh ng l i ích cáữ ợ nhân đúng đ n và b o đ m cho nó đắ ả ả ược th a mãn b ng ch đ xã h i ch nghĩa và c ng s n ch nghĩa”.ỏ ằ ế ộ ộ ủ ộ ả ủ

Nh ng v n đ trên chính là n i dung c a m t n n văn hóa m i có tính ch t dân t c, khoa h c và đ iữ ấ ề ộ ủ ộ ề ớ ấ ộ ọ ạ chúng trong th i kỳ cách m ng dân t c dân ch Ngày nay nh ng tính ch t y không nh ng đờ ạ ộ ủ ữ ấ ấ ữ ượ ế ừ c k th a

mà còn được nâng cao thành tính ch t tiên ti n đ m đà b n s c dân t c Nói t ng quát và ng n g n, n n vănấ ế ậ ả ắ ộ ổ ắ ọ ề hóa m i là xác l p quan h giá tr m i trên n n t ng và k t c giá tr truy n th ng, bù đ p nh ng thi u h tớ ậ ệ ị ớ ề ả ế ụ ị ề ố ắ ữ ế ụ

nh ng giá tr truy n th ng và t o ti n đ đ hình thành giá tr tữ ị ề ố ạ ề ề ể ị ương lai Có th nói văn hóa là toàn b nh ngể ộ ữ giá tr v v t ch t và tinh th n do con ngị ề ậ ấ ầ ười sáng t o ra trong ho t đ ng th c ti n l ch s c a mình H Chíạ ạ ộ ự ễ ị ử ủ ồ Minh cho r ng văn hóa là linh h n, là b n s c c a dân t c H th ng giá tr tinh th n c a m i dân t c hithaằ ồ ả ắ ủ ộ ệ ố ị ầ ủ ỗ ộ

nên b n s c c a m i dân t c, văn hóa th c ch t là cái đ phân bi t dân t c nà v i dân t c khác H Chíả ắ ủ ỗ ộ ự ấ ể ệ ộ ớ ộ ồ Minh cho r ng ph i gi gìn và phát huy b n s c dân t c, l y văn hóa x a đ b i đ p cho văn hóa nay.ằ ả ữ ả ắ ộ ấ ư ể ồ ắ

Người ca ng i truy n th ng yêu nợ ề ố ước, thương người, tinh th n dân ch , tinh th n qu c t , đoàn k t, yêuầ ủ ầ ố ế ế

đ i, l c quan, nh t là ca ng i các anh hùng và danh nhân Vi t Nam Ngờ ạ ấ ợ ệ ười giáo d c “dân ta ph i bi t s taụ ả ế ử cho tường g c tích nố ước nhà Vi t Nam” Đ ng th i Ngệ ồ ờ ười kh ng đ nh khi phát huy v n cũ quí báu c a vănẳ ị ố ủ hóa dân t c t c là khôi ph c nh ng gì t t đ p, ph i lo i d n ra cái gì là không t t, không phù h p ộ ứ ụ ữ ố ẹ ả ạ ầ ố ợ

H Chí Minh cũng ch ra là chúng ta ph i bi t h c t p cái hay, cái t t c a văn hóa th gi i, trên c sồ ỉ ả ế ọ ậ ố ủ ế ớ ơ ở phát huy cái g c c a văn hóa dân t c Nh v y xây d ng n n văn hóa m i tiên ti n đ m đà b n s c văn hóaố ủ ộ ư ậ ự ề ớ ế ậ ả ắ dân t c theo H Chí Minh là k t h p gi a tinh th n yêu nộ ồ ế ợ ữ ầ ướ ớc v i tinh th n qu c t vô s n Đ i v i H Chíầ ố ế ả ố ớ ồ Minh, b o t n và phát tri n văn hóa dân t c, đ ng th i ph i t y tr m i nh hả ồ ể ộ ồ ờ ả ẩ ừ ọ ả ưởng nô d ch c a văn hóa đị ủ ế

qu c, tôn tr ng phong t c, t p quán, văn hóa các dân t c ít ngố ọ ụ ậ ộ ười Xây d ng n n văn hóa tiên ti n đ m đàự ề ế ậ

b n s c văn hóa dân t c còn là m t vi c đ a khoa h c vào c c u l i n n kinh t , là vi c xây d ng n n vănả ắ ộ ộ ệ ư ọ ơ ấ ạ ề ế ệ ự ề hóa pháp lý m i ngọ ườ ối s ng và làm vi c theo pháp lu t Xây d ng n n văn hóa m i bao g m c vi c xâyệ ậ ự ề ớ ồ ả ệ

d ng và s d ng t t đ i ngũ trí th c đ ph c v cho s nghi p cách m ng ự ử ụ ố ộ ứ ể ụ ụ ự ệ ạ

Theo H Chí Minh ph i xây d ng n n văn hóa m i, ph i đi đôi v i xây d ng con ngồ ả ự ề ớ ả ớ ự ười m i –con ngớ ườ i

xã h i ch nghĩa H Chí Minh quan ni m “Văn hóa là t t c nh ng gì không ph i thiên nhiên nghĩa là t tộ ủ ồ ệ ấ ả ữ ả ấ

c nh ng gì do con ngả ữ ườ ởi, trong con người và liên quan tr c ti p nh t đ n con ngự ế ấ ế ười” ngườ ại d y “Vì l iợ ích 10 năm tr ng cây, vì l i ích trăm năm tròng ngồ ợ ười”, “Mu n xây d ng ch nghĩa xã h i trố ự ủ ộ ướ ế ầc h t c n có

nh ng con ngữ ười xã h i ch nghĩa”.ộ ủ

Con người m i là con ngớ ườ ế ừi k th a nh ng truy n th ng t t đ p c a dân t c, con ngữ ề ố ố ẹ ủ ộ ười có văn hóa, có

đ o đ c, trí tu , s c kh e, có năng l c làm ch b n thân và làm ch xã h i đ có đạ ứ ệ ứ ỏ ự ủ ả ủ ộ ể ược nh ng ph m ch tữ ẩ ấ

pháp lu t, ậ

Xây d ng n n văn hóa m i Vi t Nam còn là xây d ng đ i s ng m i T lúc m i giành đ c l p cho đ tự ề ớ ệ ự ờ ố ớ ừ ớ ộ ậ ấ

nước (1945), H Chí Minh đã đ xồ ề ướng vi c “ch ng gi c d t”, ch ng thói quen l c h u, xây d ng “đ iệ ố ặ ố ố ạ ậ ự ờ

s ng m i”, giáo d c l i nhân dân b ng cách th c hi n c n, ki m, liêm, chính Ngố ớ ụ ạ ằ ự ệ ầ ệ ười còn đi tiên phong trong

l i nói và vi c làm th c hi n tr ng cây gây r ng, b o v môi trờ ệ ự ệ ồ ừ ả ệ ường sinh thái, b o v thiên nhiên.ả ệ

dân t c là c s là m t quan đi m xuyên su t trong t tộ ơ ở ộ ể ố ư ưởng H Chí Minh v văn hóa Đ ng th i theo Hồ ề ồ ờ ồ Chí Minh qu n chúng là nh ng ngầ ữ ười không ch sáng t o ra c a c i v t ch t cho xã h i mà còn là ngỉ ạ ủ ả ậ ấ ộ ườ i sáng tác n a.ữ

Dướ ựi s lãnh đ o c a Đ ng, chúng ta đang ti n hành s nghi p đ i m i, đ y m nh công nghi p hóa,ạ ủ ả ế ự ệ ổ ớ ẩ ạ ệ

hi n đ i hóa đ t nệ ạ ấ ước, trong đó có m t v n đ quan tr ng là xây d ng và phát tri n nch tiên ti n đ m đàộ ấ ề ọ ự ể ế ậ

b n s c dân t c.ả ắ ộ

Ngh quy t h i ngh l n th V BCH TW khóa VIII đã kh ng đ nh: “Văn hóa là n n t ng tinh th n c a xãị ế ộ ị ầ ứ ẳ ị ề ả ầ ủ

h i, v a là m c tiêu, v a là đ ng l c thúc đ y kinh t –xã h i” Ngh quy t đã ghi rõ “Làm cho văn hóaộ ừ ụ ừ ộ ự ẩ ế ộ ị ế

th m sâu vào toàn b đ i s ng và ho t đ ng xã h i, vào t ng ngấ ộ ờ ố ạ ộ ộ ừ ười, vào t ng gia đình, t ng t p th c ngừ ừ ậ ể ộ

đ ng, t ng đ a bàn dân c , vào m i lĩnh v c sinh ho t và quan h con ngồ ừ ị ư ọ ự ạ ệ ườ ại, t o ra trên đ t nấ ước ta tinh

th n cao đ p, trình đ dân trí cao, khoa h c phát tri n, ph c v đ c l c cho s nghi p công nghi p hóa,ầ ẹ ộ ọ ể ụ ụ ắ ự ự ệ ệ

hi n đ i hóa vì s nghi p dân giàu, nệ ạ ự ệ ước m nh, xã h i công b ng, văn minh, ti n bạ ộ ằ ế ướ ữc v ng ch c lên chắ ủ nghĩa xã h i” th c hi n xây d ng và phát tri n n n văn hóa Vi t Nam tiên ti n đ m đà b n s c dân t cộ ự ệ ự ể ề ệ ế ậ ả ắ ộ theo tinh th n ngh quy t h i ngh l n th 5 c a BCH T khóa VIII là s k th a và v n d ng t tầ ị ế ộ ị ầ ứ ủ Ư ự ế ừ ậ ụ ư ưởng Hồ Chí Minh v xây d ng n n văn hóa Vi t Nam c a Đ ng ta trong đi u ki n hi n nay.ề ự ề ệ ủ ả ề ệ ệ

Tóm l i, t tạ ư ưởng H Chí Minh v văn hóa có ý nghĩa to l n c v m t lý lu n và phát tri n vi c xâyồ ề ớ ả ề ặ ậ ể ệ

d ng n n văn hóa m i theo t tự ề ớ ư ưởng H Chí Minh là v n đ h t s c phong phú Đ c bi t là trong tình hìnhồ ấ ề ế ứ ặ ệ

hi n nay khi mà ch nghĩa đ qu c và các th l c thù đ ch đang tìm m i cách ch ng phá ch nghĩa xã h i.ệ ủ ế ố ế ự ị ọ ố ủ ộ

đ ng th i đ u tranh lo i b nh ng nh hồ ờ ấ ạ ỏ ữ ả ưởng tiêu c c c a kinh t th trự ủ ế ị ường

thân tocha đ ng và m i đ ng viên, cán b ph i th t s gả ỗ ả ộ ả ậ ự ương m u, đ ng ph i tiêu bi u cho lẫ ả ả ể ươ ng tâm, cho trí tu c a dân t c và th i đ i./.ệ ủ ộ ờ ạ