Vật liêu học kỹ thuật - Chương 1

[r]

Trang 1

4

Chương 1

Cấu trúc tinh thể và sự hình thành

1.1 Cấ u tạ o và liê n kế t nguyê n tử

nguyê n tử = hạ t nhâ n + electron = (proton + nơ tron) + electron

nơ tron khô ng mang đ iệ n

proton mang đ iệ n dư ơ ng = đ iệ n tí ch củ a electron → ng/tử trung hoà

Khá i niệ m cơ bả n về cấ u tạ o nguyê n tử

Cấ u hì nh electron (electron configuration) chỉ rõ : số lư ợ ng tử chí nh (1, 2, 3 ), ký hiệ u phâ n lớ p (s, p, d ), số lư ợ ng electron thuộ c phâ n lớ p (số mũ trê n ký hiệ u phâ n

lớ p) Ví dụ : Cu có Z = 29 có cấ u hì nh electron là 1s22s22p6 3s23p63d104s1 qua đ ó biế t

đ ư ợ c số electron ngoà i cù ng (ở đ â y là 1, hó a trị 1)

Cá c kim loạ i chuyể n tiế p: Fe có Z = 26: 1s22s22p63s23p63d64s2

1.1.2 Cá c dạ ng liê n kế t nguyê n tử trong chấ t rắ n

Cá c loạ i vậ t liệ u khá c nhau có thể tồ n tạ i cá c dạ ng liê n kế t riê ng Sự khá c nhau củ a cá c dạ ng liê n kế t đ ó cũ ng là nguyê n nhâ n tạ o nê n cá c tí nh chấ t khá c nhau

a Liê n kế t đồ ng hó a trị

Là liê n kế t củ a hai (hoặ c nhiề u) nguyê n tử gó p chung nhau mộ t số electron hó a trị đ ể

có đ ủ tá m electron ở lớ p ngoà i cù ng Có thể lấ y ba ví dụ như sau (hì nh 1.1)

• Clo có Z=17 (1s2

2s22p63s23p5), có 7e ở lớ p ngoà i cù ng, 2 nguyê n tử Cl mỗ i nguyê n tử

gó p chung 1 electron đ ể lớ p ngoà i cù ng 8e (hì nh 1.1a)

+

a) b) c)

Hì nh 1.1 Sơ đồ biểu diễn liên kết đồng hóa trị

a phân tử clo, b giecmani (Ge), c mêtan (CH4)

• Giecmani (Ge, z=32) có 4e lớp ngoà i cùng (4s2

, 4p2), 4 nguyê n tử gó p chung (hì nh 1.1b) Liê n kế t giữ a cá c nguyê n tử cù ng loạ i (từ IVB VIIB như Cl, Ge) là loạ i

đ ồ ng cự c, cò n giữ a cá c nguyê n tố khá c loạ i như CH4 là loạ i dị cự c

• Mê tan (CH4) Cacbon (z=6), có 4e lớ p ngoà i cù ng và 4 nguyê n tử H đ ể mỗ i nguyê n tử nà y gó p cho nó 1 electron là m cho lớ p electron ngoà i cù ng đ ủ 8 (hì nh 1.1c)

b Liê n kế t ion

KL nhó m IB (Cu, Ag, Au), IIB (Zn, Cd, Hg) trao e cá c nguyê n tố : VIB (O, S ), VIIB (H, F, Cl, Br, I) Cá c ô xit kim loạ i như Al2O3, MgO, CaO, Fe3O4, NiO có xu thế mạ nh vớ i tạ o liê n kế t ion

• Liê n kế t ion cà ng mạ nh khi lớp ngoà i cùng (cho) chứa í t e, nhậ n nằ m cà ng gầ n hạ t nhâ n

• Liê n kế t không đị nh hướng (đị nh hướng thì xá c suấ t liê n kế t lớn nhấ t theo phư ơ ng nố i tâ m cá c nguyê n tử ), vậ t liệ u có liê n kế t ion thì tí nh giò n cao

C

H

Ge

Cl

Trang 2

5

Hì nh 1.2 Sơ đồ biểu diễn liên kết

ion trong phân tử LiF

Hì nh 1.3 Sơ đồ liên kết kim loại

c Liê n kế t kim loạ i (

c Liê n kế t kim loạ i (hì nh 1.3)

o Đ/n: là liê n kế t trong đó cá c cation kim loạ i nhấ n chì m trong đá m mâ y electron tự

do

o Nă ng l−ợng liê n kế t là tổng hợp (câ n bằ ng) → cá c ion kim loạ i có vị trí xá c

đ ị nh Cá c nguyê n tố nhó m Ia có tí nh kim loạ i đ iể n hì nh, cà ng dị ch sang bê n phả i tí nh chấ t kim loạ i cà ng giả m, tí nh đ ồ ng hó a trị trong liê n kế t cà ng tă ng

o Tí nh chấ t của kim loạ i : liê n kế t nà y tạ o cho kim loạ i cá c tí nh chấ t điể n hì nh:

ánh kim hay vẻ sá ng, dẫ n nhiệ t và dẫ n đ iệ n tốt và tí nh dẻ o, dai cao

d

d Liê n kế t hỗ n hợpLiê n kế t hỗ n hợpLiê n kế t hỗ n hợp -

Thự c ra cá c liê n kế t trong cá c chấ t, vậ t liệ u thô ng dụ ng th− ờ ng mang tí nh hỗ n

hợ p củ a nhiề u loạ i Ví dụ : Na và Cl có tí nh â m đ iệ n lầ n l− ợ t là 0,9 và 3,0 Vì thế liê n kế t giữ a Na và Cl trong NaCl gồ m khoả ng 52% liê n kế t ion và 48% liê n kế t đ ồ ng

hó a trị

e

e Liê n kế t yế u (Van deLiê n kế t yế u (Van deLiê n kế t yế u (Van der Waals)r Waals)r Waals)

Do sự khá c nhau về tí nh â m đ iệ n tạ o thà nh và phâ n tử phâ n cự c Cá c cự c trá i

dấ u hú t nhau tạ o ra liê n kế t Van der Waals Liê n kế t nà y yế u, rấ t dễ bị phá vỡ khi tă ng nhiệ t đ ộ

1.2

1.2 Sắ p xế p nguyê n tử trong vậ t chấ tSắ p xế p nguyê n tử trong vậ t chấ tSắ p xế p nguyê n tử trong vậ t chấ t

1.2.1 Chấ t khí

Trong chấ t khí có sự sắ p xế p nguyê n tử mộ t cá ch hỗ n loạ n → không có hì nh dạ ng,

kí ch th− ớ c xá c đ ị nh

1.2.2

1.2.2 Chấ t rắn tinh thểChấ t rắn tinh thểChấ t rắn tinh thể

Me + Me+ Me+ Me+

Me + Me + Me + Me+

Me + Me+ Me+ Me+

Me + Me + Me+ Me +

Ion d− ơ ng

Mâ y Electron

Chấ t rắ n tinh thể :

- Trậ t tự gầ n, mà cò n có cả trậ t

tự xa

- Cá c kiể u mạ ng tinh thể xá c

đ ị nh: lậ p ph− ơ ng, lụ c giá c,

(hì nh 1.4)

Hì nh 1.4 Sơ đ ồ mạ ng tinh thể

Trang 3

6

1.2.3

1.2.3 Chấ t lỏ ng, chất rắ n vô đị nh hì nh và vi tinh thểChấ t lỏ ng, chất rắ n vô đị nh hì nh và vi tinh thểChấ t lỏ ng, chất rắ n vô đị nh hì nh và vi tinh thể

a

a Chấ t lỏ ngChấ t lỏ ngChấ t lỏ ng

Trong phạ m vi hẹ p (khoả ng 0,25nm) cá c nguyê n tử chấ t lỏ ng có xu thế tiế p xú c (xí t) nhau tạ o thà nh cá c đ á m nhỏ , do vậ y khô ng co lạ i khi né n như chấ t khí , cá c

đ á m nguyê n tử nà y luô n hì nh thà nh và tan rã Chấ t lỏ ng chỉ có trậ t tự gầ n, khô ng có trậ t tự xa

Giữ a cá c đ á m có khoả ng trố ng do đ ó mậ t đ ộ xế p củ a chấ t lỏ ng thấ p, khi đ ô ng đ ặ c thư ờ ng kè m theo giả m thể tí ch (co ngó t)

b

b Chấ t rắn vô đị nh hì nhChấ t rắn vô đị nh hì nhChấ t rắn vô đị nh hì nh

ở mộ t số chấ t, trạ ng thá i lỏ ng có đ ộ sệ t cao, cá c nguyê n tử khô ng đủ đ ộ linh hoạ t đ ể sắ p xế p lạ i khi đ ô ng đ ặ c; chấ t rắ n tạ o thà nh có cấ u trú c giố ng như chấ t lỏ ng trư ớ c đ ó gọ i là chấ t rắ n vô đ ị nh hì nh Thủ y tinh (mà cấ u tạ o cơ bả n là SiO2) là chấ t rắ n vô đ ị nh hì nh

Như vậ y về mặ t cấ u trú c, cá c chấ t rắ n gồ m 2 loạ i: tinh thể và vô đ ị nh hì nh Kim loạ i, hợ p kim và phầ n lớ n cá c chấ t vô cơ , rấ t nhiề u polyme - tinh thể

Tuỳ theo bả n chấ t củ a vậ t liệ u và tố c đ ộ là m nguộ i khi đ ô ng đ ặ c → tinh thể hoặ c vô

đ ị nh hì nh

Thủ y tinh nó ng chả y, cá c phâ n tử SiO2 [trong đ ó ion O2- ở cá c đ ỉ nh khố i tứ diệ n (bố n

mặ t) tam giá c đ ề u, tâ m củ a khố i là ion Si4+ như biể u thị ở hì nh 1.5a] là m nguộ i bì nh thư ờ ng → vô đị nh hì nh (hì nh 1.5b); là m nguội vô cùng chậ m cá c phâ n tử SiO2 có

đ ủ thờ i gian sắ p xế p lạ i theo trậ t tự xa sẽ đ ư ợ c thủ y tinh (có cấ u trú c) tinh thể (hì nh 1.5c)

a) c)

Hì nh 1.5 Cấu trúc khối tứ diện [ SiO4]4- (a), thủy tinh thường SiO2 (b) thủy tinh tinh thể SiO2 (c)

c

c Chấ t rắn vi tinh thểChấ t rắn vi tinh thểChấ t rắn vi tinh thể

Cũ ng vớ i vậ t liệ u tinh thể kể trê n khi là m nguộ i từ trạ ng thá i lỏ ng rấ t nhanh (trê n dư ớ i 104đ ộ /s) sẽ nhậ n đ ư ợ c cấ u trú c tinh thể như ng vớ i kí ch thư ớ c hạ t rấ t nhỏ (cỡ nm), đ ó là vậ t liệ u có tê n gọ i là vi tinh thể (cò n gọ i là finemet hay nanomet)

Tó m lạ i cá c vậ t liệ u có ba kiể u cấ u trú c: tinh thể (thư ờ ng gặ p nhấ t), vô đ ị nh hì nh và vi tinh thể (í t gặ p)

1.3

1.3 Khái niệ m về mạ ng tinh thểKhái niệ m về mạ ng tinh thểKhái niệ m về mạ ng tinh thể

Đ/n: mạ ng tinh thể là mô hì nh khô ng gian biể u diễ n quy luậ t hì nh họ c củ a sự sắ p xế p nguyê n tử

Phầ n lớ n vậ t liệ u có cấ u trú c tinh thể , tí nh chấ t rấ t đ a dạ ng phụ thuộ c và o kiể u mạ ng

1.3.1

1.3.1 Tí nh đố i xứngTí nh đố i xứngTí nh đố i xứng

• Mạ ng tinh thể mang tí nh đối xứng, là một trong những đặ c điể m quan trọng, thể hiệ n cả ở hì nh dá ng bê n ngoà i, cấ u trú c bê n trong cũ ng như cá c tí nh chấ t củ a vậ t rắ n tinh thể

- Oxy

- Si (b)

Trang 4

7

• Tí nh đối xứng là tí nh chấ t hì nh học khi quay một điể m hay một phầ n tử xung

quanh 1 đ iể m hay mộ t đ ư ờ ng vớ i mộ t gó c α chúng sẽ trùng lặ p nhau Điể m hay

đ ư ờ ng đ ư ợ c quay xung quanh đ ó đ ư ợ c gọ i là tâ m hay trụ c đ ố i xứ ng Đố i xứ ng qua

mặ t phẳ ng đ ư ợ c gọ i là đ ố i xứ ng gư ơ ng Gọ i n = 2π/ α là bậ c đối xứng, chỉ có n =

1, 2, 3, 4, 6; ký hiệ u L1, L2, L3, L4, L6

n=2 (L2) n=3 (L3) n=4 (L4) n=6 (L6)

1.3.2

1.3.2 Ô cơ sở Ô cơ sở Ô cơ sở ký hiệ u phươ ng, mặ t tinh thể ký hiệ u phươ ng, mặ t tinh thể ký hiệ u phươ ng, mặ t tinh thể

a

a Ô cơ sởÔ cơ sởÔ cơ sở

• Đ/n: là hì nh khối nhỏ nhấ t có cá ch sắ p xế p nguyê n tử đạ i diệ n

cho toà n bộ mạ ng tinh thể

• Do tí nh đối xứng bằ ng phương phá p xoay và tị nh tiế n ta sẽ suy

ra toà n bộ mạ ng tinh thể

• Thông số mạ ng (hằ ng số mạ ng) là kí ch thước của ô cơ sở,

thư ờ ng là kí ch thư ớ c cá c cạ nh củ a ô cơ sở từ đ ó có thể Hì nh 1.6 Ô cơ sở và

hệ tọa độ

xá c đ ị nh toà n bộ kí ch thư ớ c củ a ô cơ sở (hì nh 1.6)

b

b Nút mạ ngNút mạ ngNút mạ ng

Nú t mạ ng tư ơ ng ứ ng vớ i vị trí cá c nguyê n tử trong mạ ng tinh thể

c

c Chỉ số phươ ngChỉ số phươ ngChỉ số phươ ng

Phư ơ ng là đ ư ờ ng thẳ ng đ i qua cá c nú t mạ ng, đ ư ợ c ký hiệ u bằ ng [u v w]; Ba chỉ

số u, v, w là ba số nguyê n tỷ lệ thuậ n vớ i tọ a đ ộ củ a nú t mạ ng nằ m trê n phư ơ ng

đ ó ở gầ n gố c tọ a đ ộ nhấ t (hì nh 1.7)

Chú ý : Phư ơ ng và mặ t tinh thể có kí ch thư ớ c vô hạ n

Trê n hì nh 1.7 giớ i thiệ u ba phư ơ ng đ iể n hì nh trong mạ ng tinh thể củ a hệ lậ p

phư ơ ng:

- đ ư ờ ng ché o khố i [111], đ ư ờ ng ché o mặ t [110], cạ nh [100]

Cá c phư ơ ng có cá c giá trị tuyệ t đ ố i u, v, w giố ng nhau, tạ o nê n họ phư ơ ng

<uvw> Ví dụ họ <110> gồ m cá c phư ơ ng sau đ â y chú ng có cù ng quy luậ t sắ p xế p

nguyê n tử :

L

a

3

5

2 1

4

Hì nh 1.7 Các phương điển hì nh

của

Hì nh 1.8 Các mặt điển hì nh của hệ

lập phương hệ lập phương

a

x

y

z

[110]

[111]

[100]

[010]

[001]

Trang 5

8

[110], [011], [101], [110], [011], [101], [110], [011], [101], [110], [011], [101] (cá c

đ − ờ ng ché o)

d Chỉ số Miller của mặ t tinh thể

Mặ t tinh thể là tậ p hợ p cá c mặ t có cá ch sắ p xế p nguyê n tử giố ng hệ t nhau, song song và cá ch đ ề u nhau, chú ng có cù ng mộ t ký hiệ u Ng− ờ i ta ký hiệ u mặ t bằ ng chỉ

số Miller (h k l) Cá c chỉ số h, k, l đ− ợ c xá c đ ị nh theo cá c b− ớ c nh− sau:

tì m giao đ iể m củ a mặ t phẳ ng trê n ba trụ c theo thứ tự Ox, Oy, Oz,

xá c đ ị nh tọ a đ ộ cá c giao đ iể m, rồ i lấ y cá c giá trị nghị ch đ ả o,

quy đ ồ ng mẫ u số , lấ y cá c giá trị củ a tử số , đ ó chí nh là cá c chỉ số h, k, l

Ví dụ , xá c đ ị nh cá c chỉ số Miller cho cá c mặ t

mặ t đ iể m cắ t cá c trụ c nghị ch đ ả o chỉ số

Hì nh 1.8 Sơ đ ồ ký hiệ u mặ t tinh thể theo chỉ số Miller Cá c mặ t có cá c chỉ số giá trị tuyệ t đ ố i h, k, l giố ng nhau tạ o nê n họ mặ t {h k l}

Ví dụ , cá c mặ t hộ p tạ o nê n họ {100} gồm (100), (010), (001), (100), (010), (001)

e

e Chỉ số Miller Chỉ số Miller Chỉ số Miller Bravais trong hệ Bravais trong hệ Bravais trong hệ lục giá clục giá clục giá c

Chỉ số Miller - Bravais vớ i hệ có bố n trụ c tọ a đ ộ Ox, Oy, Ou, Oz (hì nh 1.9) Chỉ số Miller - Bravais đ − ợ c ký hiệ u bằ ng (h k i l), trong đ ó chỉ số thứ ba i (củ a trụ c Ou) có quan hệ : i = - (h + k)

Hã y thử so sá nh hai chỉ số nà y cho cá c mặ t trong hệ lụ c giá c đ − ợ c trì nh bà y ở hì nh 1.9:

mặ t chỉ số Miller chỉ số Miller - Bravais ABHG (100) (1010)

Hì nh 1.9 Hệ tọa độ trong hệ lụ c giá c

và các mặt

Cá ch ký hiệ u theo Miller - Bravais thể hiệ n đ − ợ c cá c mặ t bê n cù ng họ và cù ng cá ch sắ p nguyê n tử

1.3.3

1.3.3 Mậ t độ nguyê n tửMậ t độ nguyê n tửMậ t độ nguyê n tử

a

a Mậ t độ xế pMậ t độ xế pMậ t độ xế p

Là mứ c đ ộ dà y đ ặ c củ a nguyê n tử trong mạ ng tinh thể Mậ t đ ộ xế p theo ph− ơ ng (chiề u dà i) Ml, theo mặ t Ms hay trong toà n bộ thể tí ch mạ ng Mv đ − ợ c xá c đ ị nh theo cá c cô ng thứ c: Ml = l / L, Ms = s / S, Mv = v / V

x

y

u

C

D

E

F

z

I

J

K

L

3

5

2 1

4

Trang 6

9

trong ® ã :

• l, s, v lÇ n l− î t lµ chiÒ u dµ i, diÖ n tÝ ch, thÓ tÝ ch bÞ nguyª n tö (ion) chiÕ m chç ,

• L, S, V lÇ n l− î t lµ tæ ng chiÒ u dµ i, diÖ n tÝ ch, thÓ tÝ ch xem xÐ t

b

b Sè phè i trÝ (sè s¾ p xÕ p)Sè phè i trÝ (sè s¾ p xÕ p)Sè phè i trÝ (sè s¾ p xÕ p): lµ sè l− î ng nguyª n tö c¸ ch ® Ò u gÇ n nhÊ t mét nguyª n tö

® · cho Sè s¾ p xÕ p cµ ng lí n chø ng tá m¹ ng tinh thÓ cµ ng dµ y ® Æ c

c

c Lç hæ ngLç hæ ngLç hæ ng

Lµ kh« ng gian trè ng gi÷ a c¸ c nguyª n tö (coi nguyª n tö lµ h× nh cÇ u ® Æ c) KÝ ch th− í c lç hæ ng ® − î c ® ¸ nh gi¸ b» ng ® − ê ng kÝ nh hay b¸ n kÝ nh qu¶ cÇ u lí n nhÊ t cã thÓ ® Æ t lä t vµ o

1.4.1.4.1.4 CÊ u tróc tinh thÓ ®iÓ n h× nh cña chÊ t r¾ nCÊ u tróc tinh thÓ ®iÓ n h× nh cña chÊ t r¾ nCÊ u tróc tinh thÓ ®iÓ n h× nh cña chÊ t r¾ n

1.4.1

1.4.1 ChÊ t r¾n cã liª n kÕ t kim lo¹ i (kim lo¹i nguyª n chÊ t)ChÊ t r¾n cã liª n kÕ t kim lo¹ i (kim lo¹i nguyª n chÊ t)ChÊ t r¾n cã liª n kÕ t kim lo¹ i (kim lo¹i nguyª n chÊ t)

§Æ c tÝ nh cÊ u tró c cñ a kim lo¹ i lµ : nguyª n tö (ion) lu« n cã xu h− í ng xÕ p xÝ t chÆ t ví i kiÓ u m¹ ng ® ¬ n gi¶ n (nh− lË p ph− ¬ ng t© m mÆ t, lË p ph− ¬ ng t© m khè i, lô c gi¸ c xÕ p chÆ t)

a

khè i (h× nh 1.10a, b vµ c) Sè l− î ng nguyª n tö cho mç i « : nv = 8 ® Ø nh 1/8 + 1 gi÷ a = 2

nguyª n tö

(a) (b) (c)

d)

Th− ê ng dï ng c¸ ch vÏ t− î ng tr− ng (h× nh c) Nguyª n tö n» m xÝ t nhau theo ph− ¬ ng

<111>, do ® ã :

- ® − ê ng kÝ nh nguyª n tö dng.t =

2

3

a , sè s¾ p xÕ p lµ 8

C¸ c mÆ t tinh thÓ xÕ p dµ y ® Æ c nhÊ t lµ hä {110} MË t ® é xÕ p thÓ tÝ ch Mv = 68% Cã hai lo¹ i lç hæ ng: h× nh 4 mÆ t vµ h× nh 8 mÆ t nh− tr× nh bµ y ë h× nh d Lo¹ i 8 mÆ t cã

mÆ t cã kÝ ch th− í c lí n h¬ n mé t chó t, b» ng 0,291 dng.t n» m ë

4

1

trª n c¹ nh nè i ® iÓ m gi÷ a c¸ c c¹ nh ® è i diÖ n cñ a c¸ c mÆ t bª n Nh− vË y trong m¹ ng A2 cã nhiÒ u lç hæ ng

a

lç hæ ng 4 mÆ t

lç hæ ng 8

a

H× nh 1.10 ¤ c¬ së m¹ng lËp ph−¬ng

Trang 7

10

như ng kí ch thư ớ c đ ề u nhỏ , lớ n nhấ t cũ ng khô ng quá 30% kí ch thư ớ c (đ ư ờ ng kí nh) nguyê n tử

Cá c kim loạ i có kiể u mạ ng A1 thư ờ ng gặ p là : Feα, Cr, Mo, W

Mạ ng chí nh phư ơ ng tâ m khố i chỉ khá c mạ ng A2 ở a = b ≠ c

b

b Lậ p phươ ng tâ m mặ t A1Lậ p phươ ng tâ m mặ t A1Lậ p phươ ng tâ m mặ t A1

o Khá c với kiể u mạ ng A2 là thay cho nguyê n tử nằ m ở trung tâ m khối là nguyê n tử nằ m ở trung tâ m cá c mặ t bê n, như biể u thị ở cá c hì nh 1.11a, b và c

d)

o Số nguyê n tử trong 1 ô là : nv = 8 đ ỉ nh 1/8 + 6 mặ t 1/2 = 4 nguyê n tử

o Trong mạ ng A1, cá c nguyê n tử xế p xí t nhau theo phương đường ché o mặ t <110>,

do đ ó :

đ ư ờ ng kí nh dng.t =

2

a , số sắ p xế p là 12

o Cá c mặ t tinh thể dà y đặ c nhấ t là họ {111} Mậ t độ xế p thể tí ch Mv =74%, mạ ng A1 nà y là kiể u xế p dà y đ ặ c hơ n A2 và là mộ t trong hai kiể u xế p dà y đ ặ c nhấ t

Có 2 loạ i lỗ hổ ng hì nh 4 mặ t và hì nh 8 mặ t như trì nh bà y ở cá c hì nh 1.11c Loạ i bố n mặ t có kí ch thư ớ c 0,225 dng.t (đ ỉ nh1 và tâ m ba mặ t 2,3,4) Đá ng chú ý là loạ i lỗ hổ ng hì nh tá m mặ t, nó có kí ch thư ớ c lớ n hơ n cả , bằ ng 0,414dng.t, nằ m ở trung tâ m khố i và giữ a cá c cạ nh a So vớ i mạ ng A2, mạ ng A1 tuy dà y đ ặ c hơ n song số lư ợ ng lỗ hổ ng lạ i í t hơ n mà kí ch thư ớ c lỗ hổ ng lạ i lớ n hơ n hẳ n (0,225 và 0,41 so vớ i 0,154 và 0,291) Chí nh đ iề u nà y (kí ch thư ớ c lỗ hổ ng) mớ i là yế u tố quyế t đ ị nh cho

sự hò a tan dư ớ i dạ ng xen kẽ

Khá nhiề u kim loạ i đ iể n hì nh có kiể u mạ ng nà y: sắ t (Feγ), Ni, Cu, Al vớ i hằ ng

số a mạ ng lầ n lư ợ t bằ ng 0,3656, 0,3524, 0,3615, 0,4049nm; ngoà i ra cò n có Pb, Ag,

Au

a

1

2 3 4

A

B

Hì nh 1.11 Ô cơ sở mạng lập phương tâm

mặt (a, b), các lỗ hổng (c) và cách xếp các mặt tinh thể {100}và {111} (d)

Định dạng
Số trang	7
Dung lượng	493,67 KB