Tiết 62 Văn bản Đọc thêm MẸ HIỀN DẠY CON MẸ HIỀN DẠY CON Trích “Liệt nữ truyện” I.. Tiết 62 Văn bản Đọc thêm MẸ HIỀN DẠY CON MẸ HIỀN DẠY CON Trích “Liệt nữ truyện”... Tiết 62 Văn bản
Trang 2Kiểm tra bài cũ
Trả lời: Truyện “Con hổ có nghĩa” thuộc loại truyện hư
cấu, trong đó dùng một biện pháp nghệ thuật quen thuộc là mượn chuyện loài vật để nói chuyện con người nhằm đề cao ân nghĩa trong đạo làm người.
Nêu ý nghĩa truyện“Con hổ có nghĩa”?
Trang 3Tiết 62 Văn bản Đọc thêm MẸ HIỀN DẠY CON MẸ HIỀN DẠY CON
(Trích “Liệt nữ truyện”)
I Tìm hiểu chung
- Người biên soạn: Lưu Hướng (Học giả Nho gia thời Tây Hán)
- Người dịch: Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc và Tử An Trần Lê Nhân
1 Tác giả:
2 Tác phẩm:
-Bản nguyên tác: Truyện được trích ra từ sách “Liệt nữ truyện”
Liệt nữ truyện là bộ sách giới thiệu hành vi của phụ nữ Trung Quốc thời cổ đại, do tác giả Lưu Hướng biên soạn vào năm 18 trước Công nguyên, đời Hán đế
-Bản dịch: Truyện “Mẹ hiền dạy con” in trong Cổ học tinh hoa của
Nguyễn Văn Ngọc và Trần Lê Nhân xuất bản năm 1926
Trang 4- Nhân vật chính: Mạnh Tử (372 – 289 TCN).
Tên là Mạnh Kha, tự là Tử Dư
Quê: đất Trâu, nước Lỗ (nay là Sơn Đông-
Trung Quốc)
Ảnh hưởng sâu sắc tư tưởng của Khổng Tử,
được suy tôn là Á thánh
-Tác phẩm: “Mạnh Tử”
Tiết 62 Văn bản Đọc thêm MẸ HIỀN DẠY CON MẸ HIỀN DẠY CON
(Trích “Liệt nữ truyện”)
Trang 5Tiết 62 Văn bản Đọc thêm MẸ HIỀN DẠY CON MẸ HIỀN DẠY CON
(Trích “Liệt nữ truyện”)
I Tìm hiểu chung
2 Tác phẩm:
Tóm tắt : Thầy Mạnh Tử thuở nhỏ là người hay bắt chước nên người
mẹ phải chuyển nhà ở tới ba lần, từ vị trí gần nghĩa địa chuyển đến gần chợ, rồi đến gần trường học, để có chỗ ở phù hợp với việc học tập của con Người mẹ luôn giữ lời, tránh cho con hiểu lầm nhưng vẫn cương quyết trong dạy con Nhờ thế, Mạnh Tử học tập chuyên cần, về sau trở thành một bậc đại hiền, nổi tiếng về đạo đức và hiểu biết rộng
Trang 6Tiết 62 Văn bản Đọc thêm MẸ HIỀN DẠY CON MẸ HIỀN DẠY CON
(Trích “Liệt nữ truyện”)
I Tìm hiểu chung
2 Tác phẩm:
Kiểu văn bản: Tự sự.
Thể loại: Truyện trung đại.
Trang 7Sự việc Con Mẹ
Sự việc 1
Sự việc 2
Sự việc 3
Sự việc 4
Sự việc 5
Lập bảng tóm tắt 5 sự việc đã diễn ra giữa mẹ con thầy Mạnh
Tử (thuở nhỏ) theo mẫu sau:
1 Các sự việc chính:
Tiết 62 Văn bản Đọc thêm MẸ HIỀN DẠY CON MẸ HIỀN DẠY CON
(Trích “Liệt nữ truyện”)
II Đọc hiểu văn bản:
BẢNG TÓM SỰ VIỆC CHÍNH
Trang 8BẢNG TÓM SỰ VIỆC CHÍNH
1 Nhà ở gần
nghĩa địa.
2
2 Nhà ở gần chợ.
3 Nhà ở gần
trường học
4 Hàng xóm
giết lợn.
5 Đang đi học.
Bắt chước: đào, chôn, lăn khóc.
Bắt chước: nô nghịch buôn bán điên đảo.
Bắt chước: học tập,
lễ phép.
Hỏi “Người ta giết lợn để làm gì thế”.
Bỏ học về nhà chơi
Chuyển nhà ra gần chợ.
Dọn nhà đến gần trường học.
Vui lòng.
Nói đùa – hối hận-mua thịt cho con
ăn thật.
Cắt đứt tấm vải.
→Môi trường sống có tác động sâu sắc tới sự hình thành và
phát triển nhân cách con người
Trang 9Ba sự việc đầu có ý nghĩa
giáo dục gì?
* Ba sự việc đầu:
Hai sự việc sau có ý nghĩa giáo
dục gì?
*Hai sự việc sau:
Ở hai sự việc sau, về
ý nghĩa có gì khác với
ba sự việc đầu?
Tiết 62 Văn bản Đọc thêm MẸ HIỀN DẠY CON MẸ HIỀN DẠY CON
(Trích “Liệt nữ truyện”)
II Đọc hiểu văn bản:
1 Các sự việc chính:
Trang 102 Ý nghĩa việc giáo dục con:
* Ba sự việc đầu:
1 Nhà
ở gần nghĩa địa.
Bắt chước:
đào, chôn, lăn, khóc.
Dọn nhà
ra gần chợ.
2 Nhà ở gần chợ. Bắt chước: nô nghịch
cách buôn bán điên đảo.
Dọn đến
ở cạnh trường học.
3 Nhà ở gần
trường học.
Bắt chước học tập lễ phép, cắp sách vở.
Vui lòng
+ Môi trường xấu thì bất lợi cho con
+ Môi trường tốt có lợi cho con
Chọn môi trường sống có lợi nhất
cho việc hình thành nhân cách của con
mình
Tiết 62 Văn bản Đọc thêm MẸ HIỀN DẠY CON MẸ HIỀN DẠY CON
(Trích “Liệt nữ truyện”)
II Đọc hiểu văn bản:
Dạy con bằng cách chuyển nơi ở
→Gián tiếp dạy con
Trang 11Sự Việc Con Mẹ
4 Nhà hàng xóm giết lợn.
Hỏi mẹ:
“Người ta giết lợn làm gì thế?”
Nói đùa -sau hối hận - mua thịt lợn về cho con ăn thật.
5 Đang
đi học. Bỏ về nhà chơi. Cầm dao cắt đứt tấm vải
dang dệt trên khung.
- Sự việc 4:
Không được dạy con nói dối, phải
dạy con chữ tín, đức tính thành thật
Tiết 62 Văn bản Đọc thêm MẸ HIỀN DẠY CON MẸ HIỀN DẠY CON
(Trích “Liệt nữ truyện”)
2 Ý nghĩa việc giáo dục con:
* Hai sự việc sau:
Trang 12Sự Việc Con Mẹ
4 Nhà hàng xóm giết lợn.
Hỏi mẹ:
“Người ta giết lợn làm gì thế?”
Nói đùa -sau hối hận - mua thịt lợn về cho con ăn thật.
5 Đang
đi học. Bỏ về nhà chơi. Cầm dao cắt đứt tấm vải
dang dệt trên khung.
- Sự việc 4:
Không được dạy con nói dối, phải
dạy con chữ tín, đức tính thành thật
Tiết 62 Văn bản Đọc thêm MẸ HIỀN DẠY CON MẸ HIỀN DẠY CON
(Trích “Liệt nữ truyện”)
2 Ý nghĩa việc giáo dục con:
* Hai sự việc sau:
Trang 13Những câu nói về sự ảnh hưởng của môi trường sống đối với sự
hình thành và phát triển nhân cách của con người:
- Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài.
- Hãy chỉ cho tôi biết bạn anh là người như thế nào, tôi sẽ nói cho anh biết anh là người ra sao!
Thành ngữ, tục ngữ, ca dao về chữ “tín”:
- Một sự mất tín, vạn sự mất tin.
-Nói một đằng, làm một nẻo.
-Hứa hươu hứa vượn.
-Quân tử xuất ngôn, tứ mã nan truy.
- Nói lời phải gữ lấy lời
Đừng như con bướm đậu rồi lại bay.…
Trang 14Dạy con phải chuyên cần học tập.
Tiết 62 Văn bản Đọc thêm MẸ HIỀN DẠY CON MẸ HIỀN DẠY CON
(Trích “Liệt nữ truyện”)
2 Ý nghĩa việc giáo dục con:
* Hai sự việc sau:
Sự việc 5:
→ Dạy con bằng ứng xử hàng ngày →Trực tiếp dạy con
→ Mạnh mẫu là một người mẹ tuyệt vời: yêu con, thông minh, khéo léo, nghiêm khắc trong việc dạy dỗ, giáo dục con thành bậc vĩ nhân
Trang 15Tiết 62: ĐỌC THÊM:
MẸ HIỀN DẠY CON
(Trích “Cổ học tinh hoa”)
- Dạy con bằng việc chọn nơi ở (3 sự việc đầu)
- Dạy con bằng ứng xử hàng ngày (2 sự việc sau)
Mạnh Tử trở thành một bậc đại hiền.
Mạnh mẫu – một trong 5 người mẹ nổi tiếng nhất trong lịch sử
Tiết 62 Văn bản Đọc thêm MẸ HIỀN DẠY CON MẸ HIỀN DẠY CON
(Trích “Liệt nữ truyện”)
2 Ý nghĩa việc giáo dục con:
3 Bài học giáo dục
con cái.
- Chọn môi trường tốt,
dạy đạo đức, lòng say
mê học tập
- Không nuông chiều,
phải nghiêm khắc dựa
trên niềm yêu thương
* Ghi nhớ: SGK/ 153.
Trang 16MIẾU THỜ MẠNH TỬ Ở SƠN ĐÔNG – TRUNG QUỐC
Trang 17III Luyện tập:
Bài tâp 1: Từ chuyện mẹ con thầy Mạnh Tử xưa, em có suy ngĩ gì về
đạo làm con của mình?
Bài tập 2: Em hãy sưu tầm những bài ca dao, tục ngữ nói về công
lao của cha mẹ và đạo làm con?
Tiết 62 Văn bản Đọc thêm MẸ HIỀN DẠY CON MẸ HIỀN DẠY CON
(Trích “Liệt nữ truyện”)
Làm con phải biết vâng lời cha mẹ dạy bảo và phải chăm chỉ học hành cho nên người để đền đáp công ơn cha mẹ
- “Ơn cha nặng lắm ai ơi Nghĩa mẹ bằng trời chín tháng cưu mang”
- “Có nuôi con mới biết lòng cha mẹ”
Trang 18III Luyện tập:
Bài tập 3: Có 2 yếu tố Hán Việt đồng âm: tử: chết, tử: con
Hãy cho biết các kết hợp dưới đây được sử dụng với nghĩa nào? công tử, tử trận, hoàng tử, đệ tử, cảm tử
Tiết 62 Văn bản Đọc thêm MẸ HIỀN DẠY CON MẸ HIỀN DẠY CON
(Trích “Liệt nữ truyện”)
- công tử
- hoàng tử
- đệ tử
- tử trận
- bất tử
- cảm tử
Trang 19* Hướng dẫn về nhà
Kể lại truyện
Nhớ nội dung và nghệ thuật truyện
Suy nghĩ về đạo làm con của mình sau khi học bài này
Soạn bài “Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng” sgk/ 162
+ Lai lịch, chức vụ, công đức lớn lao của Thái y lệnh:
+ Tìm chi tiết, sự việc nêu lên phẩm chất đạo đức vô cùng cao đẹp của vị Thái y lệnh