Câu 2: Dựa vào sự ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống của thực vật, động vật; người ta chia thực vật, động thành những nhóm nào. Thực vật được chia thành 2 nhóm[r]
Trang 2TIẾT 43 - BÀI 43
ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN
ĐỜI SỐNG SINH VẬT
Trang 3I Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời
các khoảng nhiệt độ nào?
Vi khuẩn sống trong suối nước nóng của công viên quốc gia Mỹ ( Yellowstone ) vẫn
có thể tồn tại và phát triển ở 960C.
T41-B43 ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN
ĐỜI SỐNG SINH VẬT
Trang 4I Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời
sống sinh vật:
Cây sống ở vùng nhiệt đới, bề mặt lá có đặc điểm gì? Ý nghĩa thích
nghi?
1.Lớp cutin; 2 Biểu bì trên; 3 Biểu bì dưới;
4 Tế bào thịt lá
* Sơ đồ mô tả quá trình thoát hơi nước ở lá
T41-B43 ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN
ĐỜI SỐNG SINH VẬT
Trang 5I Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời
Trang 6I Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời
sống sinh vật:
Ở vùng ôn đới, về mùa đông giá lạnh, lá cây có đặc điểm gì đặc biệt?
Lá cây vàng vào mùa thu và rụng vào mùa đông
Cây hồng rụng lá vào mùa đông
T41-B43 ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN
ĐỜI SỐNG SINH VẬT
Trang 7I Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời
sống sinh vật:
Trong chương trình sinh học 6, em đã được học quá trình quang hợp và hô hấp của cây chỉ diễn ra ở nhiệt độ môi trường
như thế nào?
T41-B43 ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN
ĐỜI SỐNG SINH VẬT
Trang 8Kích thước cơ thể, lông của động vật sống ở vùng nóng và động vật vùng lạnh khác nhau
như thế nào?
Động vật ở vùng nóng Động vật ở vùng lạnh
Trang 9I Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời
sống sinh vật:
- Đa số các sinh vật sống trong phạm vi
nhiệt độ 0 – 500C Tuy nhiên, cũng có
một số sinh vật nhờ khả năng thích nghi
cao nên có thể sống được ở nhiệt độ rất
thấp hoặc rất cao
Động vật ở vùng nóng Động vật ở vùng lạnh
T41-B43 ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN
ĐỜI SỐNG SINH VẬT
Trang 10I Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời
sống sinh vật:
Nhiệt độ ảnh hưởng như thế nào lên đời sống sinh vật?
- Đa số các sinh vật sống trong phạm vi
nhiệt độ 0 – 500C Tuy nhiên, cũng có
một số sinh vật nhờ khả năng thích nghi
cao nên có thể sống được ở nhiệt độ rất
thấp hoặc rất cao
T41-B43 ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN
ĐỜI SỐNG SINH VẬT
Trang 11I Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời
sống sinh vật:
- Đa số các sinh vật sống trong phạm vi
nhiệt độ 0 – 500C Tuy nhiên, cũng có
một số sinh vật nhờ khả năng thích nghi
cao nên có thể sống được ở nhiệt độ rất
thấp hoặc rất cao
- Nhiệt độ của môi trường ảnh hưởng tới
hình thái, hoạt động sinh lí của sinh vật.
Trang 12I Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời
sống sinh vật:
Di cư
- Đa số các sinh vật sống trong phạm vi nhiệt
độ 0 – 500C Tuy nhiên, cũng có một số sinh
vật nhờ khả năng thích nghi cao nên có thể
sống được ở nhiệt độ rất thấp hoặc rất cao
- Nhiệt độ của môi trường ảnh hưởng tới hình
thái, hoạt động sinh lí của sinh vật
Ví dụ:
+ Cây sống ở vùng niệt đới, trên bề mặt lá có
tầng cutin dày có tác dụng hạn chế thoát hơi
nước khi nhiệt độ cao
+Thú có lông sống ở vùng lạnh, lông dày và
dài hơn lông của những loài đó nhưng sống
ở vùng nóng
T41-B43 ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN
ĐỜI SỐNG SINH VẬT
Trang 13I Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời
sống sinh vật:
- Đa số các sinh vật sống trong phạm vi nhiệt
độ 0 – 500C Tuy nhiên, cũng có một số sinh
vật nhờ khả năng thích nghi cao nên có thể
sống được ở nhiệt độ rất thấp hoặc rất cao
- Nhiệt độ của môi trường ảnh hưởng tới hình
thái, hoạt động sinh lí của sinh vật
Ví dụ:
+ Cây sống ở vùng niệt đới, trên bề mặt lá có
tầng cutin dày có tác dụng hạn chế thoát hơi
nước khi nhiệt độ cao
+Thú có lông sống ở vùng lạnh, lông dày và
dài hơn lông của những loài đó nhưng sống
ở vùng nóng
Nhiệt độ có ảnh hưởng lên đời sống của con người không? Lấy ví dụ.
Trang 14I Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời
sống sinh vật:
- Đa số các sinh vật sống trong phạm vi nhiệt
độ 0 – 500C Tuy nhiên, cũng có một số sinh
vật nhờ khả năng thích nghi cao nên có thể
sống được ở nhiệt độ rất thấp hoặc rất cao
- Nhiệt độ của môi trường ảnh hưởng tới hình
thái, hoạt động sinh lí của sinh vật
Ví dụ:
+ Cây sống ở vùng niệt đới, trên bề mặt lá có
tầng cutin dày có tác dụng hạn chế thoát hơi
nước khi nhiệt độ cao
+Thú có lông sống ở vùng lạnh, lông dày và
dài hơn lông của những loài đó nhưng sống
Trang 15I Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời
sống sinh vật:
- Đa số các sinh vật sống trong phạm vi nhiệt
độ 0 – 500C Tuy nhiên, cũng có một số sinh
vật nhờ khả năng thích nghi cao nên có thể
sống được ở nhiệt độ rất thấp hoặc rất cao
- Nhiệt độ của môi trường ảnh hưởng tới hình
thái, hoạt động sinh lí của sinh vật
Ví dụ:
+ Cây sống ở vùng niệt đới, trên bề mặt lá có
tầng cutin dày có tác dụng hạn chế thoát hơi
nước khi nhiệt độ cao
+Thú có lông sống ở vùng lạnh, lông dày và
dài hơn lông của những loài đó nhưng sống
ở vùng nóng
Dựa vào sự ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật, người ta chia sinh vật thành mấy nhóm?
có các nhóm sinh vật
nào?
- Sinh vật được chia thành hai nhóm:
+ Sinh vật biến nhiệt: có nhiệt độ của cơ thể
phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường
+ Sinh vật hằng nhiệt: nhiệt độ của cơ thể
không phụ thuộc nhiệt độ môi trường
- Ngoài ra, nhiệt độ còn ảnh hưởng đến tập
tính của động vật Vd: ngủ đông, ngủ hè
T41-B43 ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN
ĐỜI SỐNG SINH VẬT
Trang 16Nhóm sinh vật Tên sinh vật Môi trường sống
Địa y Tôm sông
Cá chép Thằn lằn bóng đuôi dài Tinh tinh
Cá voi Dơi Diều hâu
Rễ cây họ đậu Trên đồi
Thân cây Nước ngọt Nước ngọt Nơi khô ráo Rừng
Mặt đất – trên không Biển
Trên không
Bảng 43.1 Các sinh vật biến nhiệt và hằng nhiệt
Bài tập: Hãy xếp các sinh vật: cá voi, vi khuẩn cố định đạm, tôm sông, địa y, tinh tinh, cá chép, diều hâu, thằn lằn bóng đuôi dài, cây thông, dơi vào các nhóm sinh vật tương ứng theo bảng 43.1 và cho biết môi trường sống của chúng:
Trang 17I Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời
sống sinh vật:
- Đa số các sinh vật sống trong phạm vi nhiệt
độ 0 – 500C Tuy nhiên, cũng có một số sinh
vật nhờ khả năng thích nghi cao nên có thể
sống được ở nhiệt độ rất thấp hoặc rất cao
- Nhiệt độ của môi trường ảnh hưởng tới hình
thái, hoạt động sinh lí của sinh vật
Ví dụ:
+ Cây sống ở vùng niệt đới, trên bề mặt lá có
tầng cutin dày có tác dụng hạn chế thoát hơi
nước khi nhiệt độ cao
+Thú có lông sống ở vùng lạnh, lông dày và
dài hơn lông của những loài đó nhưng sống
ở vùng nóng
- Sinh vật được chia thành hai nhóm:
+ Sinh vật biến nhiệt: có nhiệt độ của cơ thể
phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường
+ Sinh vật hằng nhiệt: nhiệt độ của cơ thể
không phụ thuộc nhiệt độ môi trường
II Ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống sinh vật:
Hình 43.3 Cây sống trên vùng khô hạn Cây
cỏ mọc trên các đụn cát ven biển (a), xương rồng và cây bụi vùng hoang mạc (b)
Độ ẩm không khí và đất là lượng hơi nước ( tính ra gam ) có trong 1m3 không khí hay 1m3 đất.
Sen sống trong nước Rêu sống nơi ẩm ướt
- Ngoài ra, nhiệt độ còn ảnh hưởng đến tập
tính của động vật Vd: ngủ đông, ngủ hè
T41-B43 ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN
ĐỜI SỐNG SINH VẬT
Trang 18PHIẾU HỌC TẬP Câu 1: Quan sát hình và trả lời các câu hỏi sau:
Cây sống nơi ẩm ướt,
thiếu ánh sáng
Cây sống nơi ẩm ướt, nhiều ánh sáng Cây sống nơi khô hạn
Động vật sống nơi khô ráo Động vật sống nơi ẩm ướt
a Thực vật sống nơi ẩm ướt, thiếu ánh sáng; nơi ẩm ướt có nhiều ánh sáng; nơi khô hạn có đặc điểm gì?
b Động vật sống nơi ẩm ướt; nơi khô ráo có đặc điểm gì?
Câu 2: Dựa vào sự ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống của thực vật, động vật; người ta chia thực vật, động vật thành những nhóm nào?
180170 hÕt 90 giê hÕt giê
Trang 19a Thực vật sống nơi ẩm ướt, thiếu ánh sáng có đặc điểm gì?
Câu 1: Quan sát hình và trả lời các câu hỏi sau:
Mô giậu
Cây sa nhân
- Thực vật sống nơi ẩm ướt, thiếu ánh sáng có phiến lá mỏng, bản lá rộng, mô giậu kém phát triển.
Trang 20a Thực vật sống nơi ẩm ướt, có nhiều ánh sáng có đặc điểm gì?
Câu 1: Quan sát hình và trả lời các câu hỏi sau:
- Thực vật sống nơi ẩm ướt, có nhiều ánh sáng có phiến lá hẹp, mô giậu phát triển.
Trang 21a Thực vật sống nơi khô hạn có đặc điểm gì?
Câu 1: Quan sát hình và trả lời các câu hỏi sau:
- Cây sống nơi khô hạn hoặc có cơ thể mọng nước, hoặc lá và thân cây tiêu giảm,
lá biến thành gai.
Trang 22b Động vật sống nơi ẩm ướt; nơi khô ráo có đặc điểm gì?
Câu 1: Quan sát hình và trả lời các câu hỏi sau:
Động vật sống nơi khô ráo Động vật sống nơi ẩm ướt
Trang 23I Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời
sống sinh vật:
- Đa số các sinh vật sống trong phạm vi nhiệt
độ 0 – 500C Tuy nhiên, cũng có một số sinh
vật nhờ khả năng thích nghi cao nên có thể
sống được ở nhiệt độ rất thấp hoặc rất cao
- Nhiệt độ của môi trường ảnh hưởng tới hình
thái, hoạt động sinh lí của sinh vật
Ví dụ:
+ Cây sống ở vùng niệt đới, trên bề mặt lá có
tầng cutin dày có tác dụng hạn chế thoát hơi
nước khi nhiệt độ cao
+Thú có lông sống ở vùng lạnh, lông dày và
dài hơn lông của những loài đó nhưng sống
ở vùng nóng
- Sinh vật được chia thành hai nhóm:
+ Sinh vật biến nhiệt: có nhiệt độ của cơ thể
phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường
+ Sinh vật hằng nhiệt: nhiệt độ của cơ thể
không phụ thuộc nhiệt độ môi trường
II Ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống sinh vật:
- Sinh vật mang nhiều đặc điểm sinh thái thích nghi với môi trường có độ ẩm khác nhau.Độ ẩm ảnh hưởng như
thế nào lên đời sống của
Trang 25Bài tập: Hãy xếp các sinh vật sau: lúa nước, cây xương rồng, ốc sên, lạc đà, thằn lằn bóng, cây sen, cây thông, cây phi lao, cây thuốc bỏng, cây ráy, giun đất, cua đồng, đà điểu, cây rau má theo bảng:
Lúa nước Cây sen Cây ráy Cây rau má
Ruộng lúa
Ao, hồ Dưới tán cây rừng Dưới tán cây
Cây phi lao Cây thuốc bỏng Cây thông
Cây xương rồng
Bãi cát ven biển Trong vườn
Trên đồi Bãi cát Giun đất
Ốc sên Cua đồng
Trong đất ẩm Thân cây trong vườn Đồng ruộng
Đà điểu Lạc đà Thằn lằn bóng
Thảo nguyên, hoang mạc Hoang mạc, sa mạc
Trang 26I Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời
sống sinh vật:
- Đa số các sinh vật sống trong phạm vi nhiệt
độ 0 – 500C Tuy nhiên, cũng có một số sinh
vật nhờ khả năng thích nghi cao nên có thể
sống được ở nhiệt độ rất thấp hoặc rất cao
- Nhiệt độ của môi trường ảnh hưởng tới hình
thái, hoạt động sinh lí của sinh vật
Ví dụ:
+ Cây sống ở vùng niệt đới, trên bề mặt lá có
tầng cutin dày có tác dụng hạn chế thoát hơi
nước khi nhiệt độ cao
+Thú có lông sống ở vùng lạnh, lông dày và
dài hơn lông của những loài đó nhưng sống
ở vùng nóng
- Sinh vật được chia thành hai nhóm:
+ Sinh vật biến nhiệt: có nhiệt độ của cơ thể
phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường
+ Sinh vật hằng nhiệt: nhiệt độ của cơ thể
không phụ thuộc nhiệt độ môi trường
II Ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống sinh vật:
- Sinh vật mang nhiều đặc điểm sinh thái thích nghi với môi trường có độ ẩm khác nhau
- Thực vật chia thành hai nhóm:
+ Thực vật ưa ẩm Vd: rau má, lúa, sen
+ Thực vật chịu hạn Vd: mía, xương rồng
để nâng cao năng suất và chất lượng nông sản?
- Ngoài ra, nhiệt độ còn ảnh hưởng đến tập
tính của động vật Vd: ngủ đông, ngủ hè
T41-B43 ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN
ĐỜI SỐNG SINH VẬT
Trang 27Xây dựng chuồng trại sao cho nhiệt độ, độ
ẩm phù hợp với từng vật nuôi ( mát vào mùa hè, ấm vào mùa đông )
Lựa chọn giống vật nuôi phù hợp đặc điểm nhiệt
độ, độ ẩm của từng địa phương
Trang 28Lựa chọn giống cây trồng phù hợp với điều kiện nhiệt
độ, độ ẩm của từng địa phương
Tưới tiêu hợp lý
Trang 29Trồng rau và hoa trong nhà kính
Trang 30Thủy canh
Khí canh
Trang 31I Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời
sống sinh vật:
- Đa số các sinh vật sống trong phạm vi nhiệt
độ 0 – 500C Tuy nhiên, cũng có một số sinh
vật nhờ khả năng thích nghi cao nên có thể
sống được ở nhiệt độ rất thấp hoặc rất cao
- Nhiệt độ của môi trường ảnh hưởng tới hình
thái, hoạt động sinh lí của sinh vật
Ví dụ:
+ Cây sống ở vùng niệt đới, trên bề mặt lá có
tầng cutin dày có tác dụng hạn chế thoát hơi
nước khi nhiệt độ cao
+Thú có lông sống ở vùng lạnh, lông dày và
dài hơn lông của những loài đó nhưng sống
ở vùng nóng
- Ngoài ra, nhiệt độ còn ảnh hưởng đến tập
tính của động vật Vd: ngủ đông, ngủ hè
- Sinh vật được chia thành hai nhóm:
+ Sinh vật biến nhiệt: có nhiệt độ của cơ thể
phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường
+ Sinh vật hằng nhiệt: nhiệt độ của cơ thể
không phụ thuộc nhiệt độ môi trường
II Ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống sinh vật:
- Sinh vật mang nhiều đặc điểm sinh thái thích nghi với môi trường có độ ẩm khác nhau
- Thực vật chia thành hai nhóm:
+ Thực vật ưa ẩm Vd: rau má, lúa, sen
+ Thực vật chịu hạn Vd: mía, xương rồng
- Động vật chia thành 2 nhóm:
+ Động vật ưa ẩm Vd: ốc sên, ếch đồng
+ Động vật ưa khô Vd: đà điểu, lạc đà
* Trong trồng trọt và chăn nuôi, cần hiểu rõ ảnh hưởng của nhiệt độ và độ ẩm đến từng đối tượng vật nuôi cây, cây trồng để có biện pháp phù hợp nhằm tăng năng suất và chất lượng nông sản
T41-B43 ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN
ĐỜI SỐNG SINH VẬT
Trang 33I Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật:
- Đa số các sinh vật sống trong phạm vi nhiệt độ 0 – 500C Tuy nhiên, cũng có một số sinh vật nhờ khả năng thích nghi cao nên có thể sống
được ở nhiệt độ rất thấp hoặc rất cao
- Nhiệt độ của môi trường ảnh hưởng tới hình thái, hoạt động sinh lí của sinh vật.
Ví dụ: + Cây sống ở vùng niệt đới, trên bề mặt lá có tầng cutin dày có tác dụng hạn chế thoát hơi nước khi nhiệt độ cao
+Thú có lông sống ở vùng lạnh, lông dày và dài hơn lông của những loài đó nhưng sống ở vùng nóng
- Sinh vật được chia thành hai nhóm:
+ Sinh vật biến nhiệt: có nhiệt độ của cơ thể phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường.
+ Sinh vật hằng nhiệt: nhiệt độ của cơ thể không phụ thuộc nhiệt độ môi trường.
- Ngoài ra, nhiệt độ còn ảnh hưởng đến tập tính của động vật Vd: ngủ đông, ngủ hè
T41-B43 ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN
ĐỜI SỐNG SINH VẬT
Trang 34II Ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống sinh vật:
- Sinh vật mang nhiều đặc điểm sinh thái thích nghi với môi trường có
độ ẩm khác nhau.
- Thực vật chia thành hai nhóm:
+ Thực vật ưa ẩm Vd: rau má, lúa, sen
+ Thực vật chịu hạn Vd: mía, xương rồng
- Động vật chia thành 2 nhóm:
+ Động vật ưa ẩm Vd: ốc sên, ếch đồng
+ Động vật ưa khô Vd: đà điểu, lạc đà
* Trong trồng trọt và chăn nuôi, cần hiểu rõ ảnh hưởng của nhiệt độ
và độ ẩm đến từng đối tượng vật nuôi cây, cây trồng để có biện
pháp phù hợp nhằm tăng năng suất và chất lượng nông sản.
T41-B43 ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN
ĐỜI SỐNG SINH VẬT
Trang 35Hướng dẫn về nhà
chia thành những nhóm nào? Mỗi nhóm lấy 2 ví dụ
những nhóm sinh vật trên?
* Bài mới:
- Đọc bài 44: Ảnh hưởng lẫn nhau giữa sinh vật
- Trong thực tiễn sản xuất, cần phải làm gì để tránh
sự cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể sinh vật?