Ví dụ: cây lúa mì trong suốt quá trình dinh dướng bốc hơi quãng 300-320mm nước trong số 100-120mm lượng nước mưa rơi xuống theo Henrigell... Thoát hơi nước còn duy trì độ bão hòa nước tr
Trang 1Ý nghĩa sinh học của quá trình thoát hơi nước của thực vật
Quá trình thoát hơi nước trước hết là "cái họa tất yếu" của cây thực hiện qua các khí khổng, ở
miền mạch lỗ vỏ Nước thoát ra
ngoài cơ thể thực vật theo 2 hình
thức: thực hiện dưới dạng dung
dịch đó là hiện tượng ứ giọt, hình
Trang 2thức thứ 2 dưới dạng hơi, đó là quá trình thoát hơi nước
Tính trung bình 1000g nước cũng chỉ dùng để đồng hóa 2g để tạo ra chừng 3g chất hữu cơ Lượng
nước thoát vào và hút ra vượt quá nhiều lượng nước tối thiểu cần cho cây Ví dụ: cây lúa mì trong suốt quá trình dinh dướng bốc hơi quãng 300-320mm nước trong số 100-120mm lượng nước mưa rơi xuống (theo Henrigell) Ở Việt Nam , mưa cao nhất trên
400mm Trong suốt chu kỳ sinh trưởng mỗi ha ngô bốc hơi
8000 tấn nước (200kg´40.000
cây), nghĩa là số lượng nước cần gần 1m3 nước/1m2 đất Mặc dầu
Trang 3thế cây không thể ngừng thoát hơi nước bằng cách đóng khí
khổng được Bởi vì quá trình thoát hơi nước là một quá trình sinh lý
cần thiết của cơ thể Hơn nữa thoát nước là động cơ trên để hút nước
lên cao
Ở cây gỗ lực hút của nước có thể
đạt tới 100atm
Thoát hơi nước là sự chống với quá trình đốt cháy lá Cây xanh trong
quá trình quang hợp hút năng lượng ánh sáng mặt trời, năng lượng này một phần dùng trong quang
hợp, một phần thải ra dưới
dạng nhiệt, làm tăng nhiệt độ
Nhờ có quá trình thoát hơi nước đã làm giảm nhiệt độ đốt nóng đó Do
Trang 4đó các hoạt động khác không bị rối loạn nhất là các hệ enzyme tổng
hợp chất hữu cơ Người ta thấy
rằng các lá héo, sự thoát hơi nước chậm, thường có nhiệt độ cao hơn nhiệt độ ở lá bình thường khoảng 4-6oC
Thoát hơi nước còn duy trì độ bão hòa nước trong các tầng của thực vật, duy trì được đặc tính chất
nguyên sinh bảo đảm cho cơ thể
hoạt động được bình thường
Tóm lại, thoát hơi nước là sự thiệt hại cần thiết đối với cây trong quá trình sống
Các chỉ số về thoát hơi nước
Trang 5Để biết được sự thoát hơi nước mạnh hay yếu người ta thường dùng các chỉ số sau đây:
* Cường độ thoát hơi nước.
Cường độ thoát hơi nước được tính bằng trọng lượng nước tiêu hao
trên một đơn vị diện tích lá trong một đơn vị thời gian Đơn vị tính: gam nước tiêu hao trên 1m2 lá
trong một giờ hoặc mgH2O/dm2lá /h
* Hiệu suất thoát hơi nước
Hiệu suất thoát hơi nước là lượng chất khô tạo nên khi tiêu hao 1kg nước hay là so sánh lượng nước
cây mất đối với lượng chất khô tích lũy được trong cùng thời gian
Trang 6Hiệu suất thoát hơi nước =Lượng chất khô tạo nên (g) / Lượng nước tiêu hao (kg)
* Hệ số thoát hơi nước
Trị số nghịch đảo của số gam nước tiêu dùng khi tích lũy
1gam chất khô gọi là hệ số thoát hơi nước (còn gọi là nhu cầu nước của cây)
Hệ số thoát nước = Lượng nước
mất đi (g) / Lượng chất khô tạo
thành (g)
* Thoát nước tương đối.
Thoát hơi nước tương đối là so
sánh tỷ lệ giữa lượng nước mất trên diện tích lá với lượng nước bốc hơi
Trang 7qua mặt thoáng tự do có cùng một diện tích
Thoát hơi nước tương đối = Lượng nước thoát qua lá / Lượng nước
thoát qua mặt thoáng tự do (g)
Các chỉ số trên thường thay đổi
theo điều kiện ngoại cảnh và theo loài thực vật Bình quân cường độ thoát hơi nước từ 15-250g/m2/h Hệ
số thoát hơi nước:125-1000g,
nghĩa là tạo ra 1 gam chất khô cần 125- 1000gam nước; trung
bình là 300gam Hiệu suất thoát
nước: 1-8, nghĩa là tiêu hao 1kg
nước tạo ra được từ 1-8gam chất
khô; trung bình là 3 Thoát hơi
nước tương đối: 0,1-0,5 có khi đến
Trang 81, một số thực vật ít khi đạt đến 0,01