Thứ tự kể trong văn tự sự

Tiết 36: THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰHãy tóm tắt các sự việc của truyện “Ông lão đánh cá và con cá vàng”.. Kể theo thứ tự tự nhiên Kể xuôi là kể các sự việc liên tiếp nhau theo trình tự t

Các thầy cô đến dự giờ

môn Ngữ Văn lớp 6C

KIỂM TRA BÀI CŨ

-Thế nào là ngôi kể? Dấu hiệu nhận biết hai ngôi

kể đã học?

+ Ngôi kể là vị trí giao tiếp mà người kể sử dụng

+ Ngôi thứ nhất: người kể hiện diện xưng tôi

+ Ngôi thứ ba: người kể dấu mình, gọi sự vật bằng tên của chúng,

kể như “người ta kể”

Tiết 36: THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

Hãy tóm tắt các sự việc của truyện

“Ông lão đánh cá và con cá vàng”.

1 Giới thiệu ông lão đánh cá

2 Ông lão bắt được cá vàng và thả cá vàng, nhận lời hứa của cá vàng

3 Ông lão về nhà kể cho vợ nghe, mụ vợ bắt ông lão ra biển đòi cá vàng trả ơn.

4 Năm lần ra biển gặp cá vàng và kết quả mỗi lần

5 Cuối cùng mụ vợ trở về thân phận cũ bên cái máng lợn sức mẻ

I.TÌM HIỂU THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ:

Tiết 36: THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

Các sự việc của truyện “Ông lão đánh cá và con cá vàng”.

I.TÌM HIỂU THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ:

1 Giới thiệu ông lão đánh cá

2 Ông lão bắt được cá vàng và thả cá vàng,

nhận lời hứa của cá vàng

3 Ông lão về nhà kể cho vợ nghe, mụ vợ bắt

ông lão ra biển đòi cá vàng trả ơn.

4 Năm lần ra biển gặp cá vàng và kết quả

mỗi lần

5 Cuối cùng mụ vợ trở về thân phận cũ bên

cái máng lợn sức mẻ

}

} Kết quả

Diễn biến

*Các sự việc được kể liên tiếp nhau theo trình tự thời gian:

NGUYÊN NHÂN > DIỄN BIẾN > KẾT QỦA

+ việc gì xảy ra trước thì kể trước, sự việc nào xảy ra sau kể sau, cho đến hết.

Thứ tự kể các sự việc trong truyện?

Trong các sự việc trên, sự việc nào chỉ nguyên nhân?

Sự việc nào chỉ diễn biến?

Sự việc nào Chỉ kết quả?

Trong các tác phẩm tự sự, dân gian như truyền thuyết ,cổ tích Vì truyện dân gian

thường có cốt truyện đơn giản,các sự việc nối tiếp nhau, hành động lặp lại và tăng cấp

=>Đây là cách kể thích hợp cốt truyện mạch lạc, sáng tỏ người đọc dễ hiểu, dễ theo dõi, nổi bật ý nghĩa của truyện.

I.TÌM HIỂU THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ:

Kể theo thứ tự đó tạo nên hiệu quả nghệ thuật gì?

Giúp người đọc thấy được lòng tham ngày càng táo tợn của

mụ vợ và cuối cùng bị trả giá

Kể theo thứ tự tự nhiên (Kể xuôi ) là kể các sự việc liên tiếp

nhau theo trình tự trước sau, việc gì xảy ra trước kể trước, việc gì

xảy ra sau kể sau, cho đến hết

Nếu đảo trật tự các sự việc của truyện “Ông lão đánh cá và con cá vàng” thì có

thể nắm được nội dung, ý nghĩa của truyện được không? Vì sao?

Thế nào là kể theo thứ tự tự nhiên(kể xuôi)?

Nếu đảo trật tự các sự việc trong truyện ta không thấy được lòng tham và sự

bội bạc của mụ vợ ngày càng tăng tiến do đó không làm nổi bật ý nghĩa của

truyện là phê phán sự tham lam, bội bạc của mụ vợ.

Kể theo thứ tự tự nhiên (kể xuôi) có tác dụng gì?

Cốt truyện mạch lạc, sáng tỏ người đọc dễ hiểu, dễ theo dõi,

nổi bật ý nghĩa của truyện.

Ta hay gặp cách kể này trong các văn bản nào đã học?

Tiết 36: THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

Ngoài ra, chúng ta gặp cách kể này trong những trường hợp nào nữa?Cho ví dụ

1 Ngỗ bị chó cắn rách chân

2 Ngỗ kêu không ai dám ra cứu

3 Ngỗ mồ côi không có người rèn cặp

nên trở thành lêu lỏng, hư hỏng bị mọi

người xa lánh.

4 Ngỗ đốt đống rạ rồi giả vờ kêu cháy

để lừa mọi người, làm họ mất lòng tin.

5 Người trong xóm còn lo tiêm thuốc

trừ dại cho ngỗ.Liệu Ngỗ có rút ra bài

học này không.

Nêu trình tự các

sự việc được kể trong bài văn.

Tiết 36: THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

Các sự việc trong bài văn (sgk/97)

I.TÌM HiỂU THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ:

} Hậu quả

} Nguyên nhân

Hậu quả mà Ngỗ phải gánh chịu trong hiện tại là gì?

Nguyên nhân nào dẫn tới hậu quả đó?

Thứ tự kể của văn bản này có gì giống văn bản “Ông lão

đánh cá và con cá vàng” không? Vì sao?

Thứ tự kể ở đoạn văn này không giống văn bản “Ông lão đánh cá và con

cá vàng”.Vì:

+Truyện bắt đầu từ hậu quả xấu rồi ngược lên kể nguyên nhân

+ Kể không theo thứ tự tự nhiên:Việc xảy ra sau kể trước.Việc xảy ra trước kể sau.Có sự đan xen giữa hiện tại và quá khứ

Cách kể này có tác dụng như thế nào trong việc thể hiện nội dung, ý nghĩa của truyện?

Nhấn mạnh hậu quả đáng tiết do lỗi lầm của Ngỗ gây ra.

Do đâu mà người đọc vẫn hiểu nội dung, ý nghĩa của câu chuyện?

Người kể vận dụng kí ức nhớ lại những sự việc xảy ra trước đó.

Kí ức đó thể hiện những sự việc nào?

- Ngỗ mồ côi không có người rèn cặp nên trở thành lêu lỏng, hư hỏng bị mọi người xa lánh -Ngỗ đốt đống rạ rồi giả vờ kêu cháy để lừa mọi người, làm họ mất lòng tin

- Khi Ngỗ bị chó dại cắn thật kêu cứu thì không ai đến cứu

Những kí ức đó gọi là yếu tố hồi tưởng

Vậy yếu tố hồi tưởng đóng vai trò gì trong câu chuyện?

+Giải thích sự việc xảy ra trong quá khứ, xâu chuỗi các sự việc trong câu

chuyện=>Là yếu tố quan trọng làm cơ sở cho việc kể ngược.

Thế nào là kể theo thứ tự kể “ngược” ?

-Kể “ngược” là kể các sự việc theo trình tự không gian, đem kết quả hoặc sự

việc hiện tại kể ra trước, sau đó mới dùng cách kể bổ sung hoặc để nhân vật

nhớ lại mà kể tiếp các sự việc xảy ra trước đó để gây bất ngờ, gây chú ý hoặc

để thể hiện tình cảm nhân vật.

Tiết 36: THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

? Có thể sắp xếp các sự việc ở trong bài văn

(sgk/97 theo thứ tự tự nhiên không? Nếu được

em sẽ bắt đầu từ sự việc nào và kết thúc ở sự

việc nào?

3) Ngỗ mồ côi không có người rèn cặp nên trở thành lêu lỏng,

hư hỏng bị mọi người xa lánh.

4) Ngỗ đã tìm cách trêu chọc mọi người, làm họ mất lòng tin.

2) Bị chó dại cắn , Ngỗ kêu cứu, không ai đến giúp.

1)Ngỗ bị chó dại cắn phải tim thuốc trừ bệnh dại.

5) Sự ngái ngại của bà con hàng xóm trước bệnh tình của Ngỗ.

Từ hai cách kể của văn bản trên, cần chú ý điều gì khi lựa chọn thứ tự kể trong văn tự sự?

Vậy cùng một nội dung câu chuyện, chúng ta có thể có mấy

cách kể?

Kể theo thứ tự tự nhiên

(Kể xuôi)

Kể không theo thứ tự tự nhiên

(Kể ngược)

Hai cách kể

Việc kể theo thứ tự tự nhiên hay Kể không theo thứ tự tự

nhiên là tuỳ theo nhu cầu nội dung của người kể.

Có hai cách kể

Qua tìm hiểu trên, hãy cho biết có những thứ tự kể

nào? Nêu tác dụng của những thứ tự kể ấy?

Kể theo thứ tự tự nhiên (Kể xuôi)

Kể các sự việc liên tiếp nhau,

Việc gì xảy ra trước kể trước,

Việc gì xảy ra sau kể sau,

Cho đến hết

=>Dễ theo dõi,dễ nhớ ,dễ hiểu

+Kể theo thứ tự ngược:

là kể các sự việc theo trình tự không gian, đem kết quả hoặc sự việc hiện tại kể

ra trước, sau đó dùng cách kể

bổ sung hoặc để nhân vật nhớ lại mà kể tiếp các sự việc xảy

ra trước đó

=>Gây bất ngờ ,gây chú ý ,thể hiện tình cảm nhân vật

I.TÌM HiỂU THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ:

Tiết 36: THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

-Thứ tự kể trong văn tự sự là trình kể các

sự việc, bao gồm kể “xuôi” và kể “ngược”

-Sự khác nhau của cách kể”xuôi”, kể “ngược:

+ Kể (Kể xuôi) là kể các sự việc liên tiếp nhau theo trình tự trước sau, việc gì xảy ra trước kể trước, việc gì xảy ra sau

kể sau, cho đến hết

+Kể “ngược”là kể các sự việc theo trình tự không gian, đem kết quả hoặc sự việc hiện tại kể ra trước, sau đó

dùng cách kể bổ sung hoặc để nhân vật nhớ lại mà kể

tiếp các sự việc xảy ra trước đó để gây bất ngờ ,gây chú ý hoặc để thể hiện tình cảm nhân vật

Bài tập 1: ( SGK/98)

Tiết 36: THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

I.TÌM HIỂU THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ:

II.LUYỆN TẬP:

Hãy tóm tắt các sự việc trong văn bản

1.”Tôi” và “Liên” là đôi bạn thân

2 Lúc đầu “Tôi” ghét Liên

3 Một lần va cham “Tôi” hiểu Liên

4 Chúng tôi thành đôi bạn thân

Câu chuyện được kể theo thứ tự nào?

Yếu tố hồi tưởng đóng vai trò như thế nào trong truyện?

Chuyện kể theo ngôi kể nào?

-Truyện kể ngược theo dòng hồi tưởng

- Kể theo ngôi thứ nhất

- Yếu tố hồi tưởng đóng vai trò cơ sở cho việc kể ngược

Tiết 36: THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

I.TÌM HIỂU THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ:

II.LUYỆN TẬP:

Bài tập 1: ( SGK/98)

Bài tập 2:(SGK/99)

Tìm hiểu đề và lập dàn bài cho đề bài sau:

Đề: “Kể câu chuyện lần đầu tiên em đi chơi xa”.

I.Tìm hiểu đề:

+Thứ tự kể: Kể xuôi (hoặc kể ngược)

Thể loại của đề bài này?

+Kiểu bài: Tự sự (kể chuyện) đời thường +Nội dung: Một chuyến đi chơi xa

Nên chọn theo cách kể nào?

Nội dung của đề bài này?

Tiết 36: THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

II.LUYỆN TẬP:

I.TÌM HIỂU THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ:

Bài tập 1:(SGK/97)

Bài tập 2:(SGK/98)

Đề: “Kể câu chuyện lần đầu tiên em đi chơi xa”

Dựa vào những gợi ý này để lập dàn ý:

-Lần đầu được đi chơi xa trong trường hợp nào?Ai đưa em đi?

-Nơi xa ấy là ở đâu? Về quê,ra thành phố, hay đi tham quan nơi nào?

-Em trông thấy gì btrong chuyến đi ấy? Điều gì làm em thích thú và nhớ mãi?

DÀN BÀI:

1 Mở bài:

- Nếu kể xuôi: Giới thiệu thời gian, địa điểm, lí do được đi chơi

- Nếu kể ngược( hồi tưởng): Nhân điều gì đó khiến em nhớ lại lần đầu tiên được

đi chơi xa, ở nơi nào?

2 Thân bài: Kể tuần tự diễn biến cuộc đi chơi.

- Kể về tâm trạng vui sướng, náo nức vì lần đầu được đi xa

- Những quan sát của em trên đường đi

- Kể về cảnh đẹp

- Cảnh sinh hoạt em được chứng kiến ở đó

- Điều làm em thích thú nhất

- Tâm trạng đầy lưu luyến

(Cần lưu ý kể tỉ mỉ một sự việc đáng nhớ nhất.)

3 Kết bài:

- Nêu ấn tượng sau chuyến đi

- Mong ước của em…

Tiết 36: THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ

SỰI.TÌM HiỂU THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ:

II.LUYỆN TẬP: Bài tập 2:(SGK/98)

Bài học hôm nay dừng tại đây.

Cảm ơn các thầy cô và các em đã quan

tâm, theo dõi!

Xin thân ái chào các thày cô và các em !