4 Thuyết minh về một thứ đồ dùng luyện nói5 Thuyết minh về một thể loại văn học 6 Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh 7 Thuyết minh về một phương pháp cách làm 8 Thuyết minh một
Trang 1MỤC LỤC
A- ĐẶT VẤN ĐỀ Trang 2
I Tên đề tài Trang 2
II Lý do chọn đề tài Trang 2
1. Cơ sở lý luận .Trang 2
2. Cơ sở thực tế Trang 3B- GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ Trang 3
1. Khái niệm văn bản thuyết minh Trang 6
2. Lý do tại sao lại đưa văn thuyết minh vào Ngữ Văn 8 Trang 6
3. Nội dung chương trình Trang 7
4. Một số vấn đề cần lưu ý khi giảng dạy văn thuyết minh Trang 8
5. Phương pháp Trang 12
IV Ví dụ minh hoạ Trang 13
1. Bài “Phương pháp thuyết minh” Trang 13
2. Bài “Thuyết minh về phương pháp (cách làm)” Trang 19
3. Bài “Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh Trang 26
4. Chương trình địa phương (phần tập làm văn) Trang 32
V Khảo sát chất lượng Trang 45
VI Bài học kinh nghiệm Trang 53C- KẾT LUẬN Trang 53
Trang 2A- ĐẶT VẤN ĐỀ :
I- Tên đề tài :
MỘT SỐ PHƯƠNG HƯỚNG GIẢNG DẠY VĂN THUYẾT MINH TRONG
CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN 8
II- Lý do chọn đề tài :
Thế nhưng một vài năm trước đây, việc giảng dạy trong nhà trường củachúng ta bị xã hội phê phán là nặng tính chất kinh điển còn thoát ly đời sống thực
tế Học sinh giỏi về lý thuyết nhưng lại yếu về thực hành Không chỉ thế, các emcòn hầu như chưa có khả năng tự trình bày rõ ràng, mạch lạc một phương pháp,một cách làm về sản phẩm mình làm ra; có em lại chưa biết tự giới thiệu vềnhững đặc trưng tiêu biểu nhất của quê hương mình … Làm sao để khắc phụctình trạng trên ? đó quả là câu hỏi khó Và Bộ Giáo Dục đã thực hiện theo tinhthần hiện đại hóa nội dung chương trình, hướng tới thực tiễn đời sống, giảm bớthàn lâm, tăng cường thực hành nói và viết cho học sinh, SGK Ngữ Văn 8 đã đưavào giảng dạy ở phần tập làm văn thể loại “Văn thuyết minh” với mong muốnbước đầu các em có năng lực giới thiệu khách quan, mạch lạc về đối tượng nàođó
Trang 32) Cơ sở thực tế
Như tất cả chúng ta đều biết, để thu hút được sự chú ý của học sinh tronggiờ học Văn đã khĩ với phân mơn Tập Làm Văn lại càng khĩ hơn Do vậy muốnthực hiện được người giáo viên cần phải cĩ nghệ thuật, cĩ sự kết hợp nhiều yếu
tố Nếu giáo viên khơng biết phương pháp, hững hờ thiếu nhiệt tình thì sẽ gây sựnặng nề, nhàm chán, thụ động cho học sinh Mặt khác, sự chủ động, tích cực hợptác của học sinh cũng gĩp phần khơng nhỏ vào sự thành cơng của tiết học Màtrong thực tế giảng dạy, một số đơng các em vẫn còn thờ ơ với tiết học, cĩ thái đơhọc tập rất thụ động theo kiểu thầy dạy bao nhiêu biết bấy nhiêu, khơng tự tìmtòi, học hỏi, quan sát… tại sao vậy? Phải chăng là do các em khơng cĩ hứng thúvới Phần Tập Làm Văn Hay còn vì lý do nào khác nữa? đĩ là câu hỏi khiến tơitrăn trở khá nhiều
Qua 5 năm giảng dạy, tìm tòi cùng với sự cố gắng của học sinh, đến naytơi vui mừng nhận thấy thái độ cùa các em đã dần dần đởi khác Các em đã cĩhứng thú, chủ động hơn và cĩ ý thức quan sát, tích lũy và vận dụng các kiến thứcvào các tiết học, vào bài văn thuyết minh của mình
Với những lý do trên, tơi quyết định chọn đề tài này và xin ghi lại đây mộtvài kinh nghiệm nhỏ bé với hy vọng những ý kiến của tơi sẽ phần nào giúp íchcho quý đờng nghiệp
- Tài liệu tham khảo tơi cĩ thể xem trên báo chí, trên truyền hình, trên radio,trong sách giáo khoa của các mơn học khác và ngay chính trong thực tế đờisống xung quanh ta
Trang 4- Được sự giúp đỡ tận tình của các đờng nghiệp trong trường khi cĩ vấn đềliên quan đến phân mơn Thầy, Cơ giảng dạy.
- Với sự tham gia nhiệt tình, tích cực và sáng tạo của học sinh
2) Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi trên, tơi cũng gặp phải một số khĩ khăn cầnkhắc phục:
a) Về giáo viên
-Trường tơi đang giảng dạy là một trong những trường khá xa trung tâm, xathị trấn huyện, tỉnh nên việc nắm bắt thơng tin giảng dạy tiên tiến, hiện đạicòn chậm và hạn chế Đơi khi rất khĩ khăn cho việc tìm tài liệu cho bài giảngcủa mình, nhất là phần thuyết minh về địa phương
- Giáo viên THCS được phân cơng giảng dạy theo từng phân mơn Giáo viênnào được phân cơng dạy mơn nào thì chỉ chuyên tâm tìm hiểu, học hỏi và traudồi kiến thức chuyên môn đó,ít khi tìm hiểu, quan tâm đến các phân mơnkhác, các lĩnh vực khác má phần văn thuyết minh lại có mối quan hệ kháchặt chẽ với các môn học khác trong nhà trường và các lĩnh vực trong đờisống
b) Về học sinh
- Học sinh ở đây đa số là con nhà nơng và các gia đình đến đây để làm kinh tếmới,nên ngoài thời gian học ở trường các em về nhà phải phụ giúp gia đìnhrất nhiều cơng việc Cĩ em một buởi đi học còn một buởi ở nhà phụ gia đìnhlàm rẫy, cạo mủ cao su… Cĩ khi, các em đi làm về chỉ kịp tắm rửa, thay bộquần áo là tới trường Các em tới lớp với một cơ thể mệt mỏi như vậy rất khĩtiếp thu kiến thức mới, đơi khi còn ngủ gục trong giờ học Và cũng chính vì lí
do đĩ nên các em khơng cĩ đủ thời gian để chuẩn bị bài trước khi lên lớp,cũng như khơng cĩ thời gian để tìm tòi thêm trên đài, báo, các kiến thứctrong thực tế
Trang 5- Một bộ phận khác là con em gia đình khá giả nhưng cha mẹ các em lại cóquan niệm chưa đúng về vị thế của môn Ngữ Văn trong việc hình thành nhâncách, tâm hồn các em Họ cứ nghó với nền kinh tế mở cửa hiện nay, con em họchỉ cần học những môn: Toán, Lý, Hóa, Sinh, Ngoại ngữ … là những mônthiết thực sẽ giúp con em họ sau này dễ xin việc, dễ kiếm tiền Không mấy aiquan tâm đến việc học văn của con em, đến việc con viết sai lỗi chính tả, dùngsai từ, không viết đúng một lá đơn… nên không chỉ không tạo điều kiện chocác em trong việc tìm tài liệu mới cho bài văn mà còn khiến các em cũng cócái nhìn lệch lạc về việc học văn và không còn hứng thú với môn Ngữ Vănnói chung và đặc biệt là phân môn Tập Làm Văn.
- Một bộ phận nhỏ các em có thái độ làm biếng học Ngữ Văn và gần nhưdửng dưng với phân môn Tập Làm Văn, thậm chí không biết bố cục một bàivăn gồm mấy phần? Mỗi phần có nhiệm vụ gì ? khi có đề bài là các em ngaylập tức đặt bút viết bài không cần tìm hiểu gì, không cần biết phải huy độngnhững kiến thức nào để làm bài Cứ viết đến đâu hay đến đó
II- Yêu cầu của đề tài
- Phần văn thuyết minh cần được giảng dạy, truyền thụ kiến thức một cáchnhẹ nhàng nhưng khắc sâu kiến thức cho học sinh Liên hệ chặt chẽ với cácmôn học khác và một số lĩnh vực trong đời sống
- Giúp giáo viên Ngữ Văn giảng dạy tốt và đạt kết quả cao Đồng thời, phảiluôn luôn tìm tòi nghiên cứu, trau dồi thêm kiến thức thực tế
- Kích thích sự hứng thú, chủ động, sáng tạo, quan sát và tìm tòi thêm các kiếnthức trong các tiết văn thuyết minh nói riêng và các tiết Tập Làm Văn nóichung
- Đồng thời, giúp học sinh nhận ra rằng môn Ngữ Văn trong THCS là cầu nốicác môn học khác và có vai trò vô cùng quan trọng trong việc giúp các em trởthành con người của xã hội mới năng động và sáng tạo
Trang 6III- Những biện pháp thực hiện.
Muốn giảng dạy thành công văn thuyết minh trong chương trình Ngữ Văn
8, trước hết cần phải nắm được một số vấn đề sau :
1 Khái niệm văn thuyết minh
Văn bản thyết minh là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đờisống nhằm cung cấp tri thức (kiến thức) và đặc điểm, tính chất, nguyên nhân …của các hiện tượng và sự vật trong tự nhiên, xã hội bằng phương thức trình bày,giới thiệu, giải thích
- Tri thức trong văn thuyết minh đòi hỏi khách quan xác thực, hữu ích chocon người
- Văn bản thuyết minh cần được trình bày chính xác, rõ ràng, chặt chẽ vàhấp dẫn
2 Tại sao lại đưa văn bản thuyết minh vào chương trình Ngữ Văn 8 :
Văn bản thuyết minh là kiểu văn bản lần đầu tiên được đưa vào chươngtrình Tập Làm Văn THCS Việt Nam Đây là loại văn bản thông dụng, có phạm
vi sử dụng rất phổ biến trong đời sống, từ lâu nhiều nước trên thế giới như: TrungQuốc, Nhật Bản,…đã đưa vào chương trình học cho học sinh Chính vì vậy, cóthể nói đây là kiểu văn bản hoàn toàn mới, chưa có trong chương trình và sáchgiáo khoa Tập Làm Văn trước đây Nhưng nói mới là so với chương trình và sáchgiáo khoa thôi, chứ không mới so với yêu cầu thực tế của đời sống
Văn bản thuyết minh còn là văn bản trình bày tính chất, cấu tạo, cách dùngcùng lí do phát sinh, quy luật phát triển, biến hóa của sự vật nhằm cung cấp trithức, hướng dẫn cách sử dụng cho con người Văn bản thuyết minh được sử dụngtrong nhiều ngành nghề khác nhau Mua một cái máy như tivi, máy bơm, máycày…đều phải kèm theo bản thuyết minh để ta hiểu tính năng, cấu tạo, cách sửdụng, cách bảo quản Mua một hộp bánh, trên đó cũng có ghi xuất sứ, thànhphần các chất làm nên bánh, ngày sản xuất, hạn sử dụng, trọng lượng tịnh…Đến
Trang 7một danh lam thắng cảnh, trước cởng vào thế nào cũng cĩ ghi lời giới thiệu lailịch, sơ đờ thắng cảnh Ra ngồi phố, ta gặp các bảng quảng cáo giới thiệu sảnphẩm Cầm quyển sách, bìa sau cĩ thể cĩ lời giới thiệu tĩm tắt nội dung Trongsách giáo khoa cĩ bài trình bày thí nghiệm hoặc trình bày sự kiện lịch sử, trìnhbày tiểu sử nhà văn, giới thiệu tác phẩm được trích…Tất cả đều là văn bản thuyếtminh Như vậy, trong đời sống hàng ngày khơng lúc nào ta thiếu được văn bảnthuyết minh.
Do vậy, đưa văn bản thuyết minh vào Ngữ Văn 8 là cung cấp cho học sinhmột kiểu văn bản thơng dụng, rèn luyện kĩ năng trình bày các tri thức cĩ tính chấtkhách quan, khoa học, nâng cao năng lực tư duy và biểu đạt cho học sinh Haynĩi một cách khác đưa văn bản thuyết minh vào Ngữ Văn 8 là đáp ứng yêu cầuđời sống xã hội hiện nay, đào tạo một năng lực cần thiết mà học sinh ta xưa naychưa được học chính thức
Hiểu được những lý do trên sẽ giúp tơi cĩ hiểu biết sâu sắc hơn về văn bảnthuyết minh và sẽ thấy nhẹ nhàng hơn, cũng như khơng còn quá lo sợ học sinh sẽkhơng tiếp thu được, khơng biết lấy tư liệu từ đâu để làm bài nữa Đờng thời,bước đầu thực hiện được nguyên tắc giúp học sinh hòa nhập vào xã hội, giúp các
em sau này ra đời bớt bị bỡ ngỡ, lúng túng trước những vấn đề đặt ra
3 Nợi dung văn bản thuyết minh trong Ngữ Văn 8.
Như chúng ta biết SGK chương trình Ngữ Văn THCS được xây dựng theonguyên tắc “đờng tâm” hai vòng : vòng I (gờm lớp 6 – 7) vòng 2 (gờm lớp 8 – 9).Nhưng phần văn bản thuyết minh lại chỉ cĩ ở vòng 2 ( lớp 8) Mặc dù phần vănbản thuyết minh chỉ được cĩ mặt ở lớp 8 nhưng nĩ lại cĩ sự tích hợp rất chặt chẽvới các lớp 6, 7, 9 thơng qua các văn bản nhật dụng
Nội dung giảng dạy thuyết minh ở Ngữ Văn 8 gờm:
1) Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh
2) Phương pháp thuyết minh
3) Đề văn thuyết minh và cách làm bài văn thuyết minh
Trang 84) Thuyết minh về một thứ đồ dùng (luyện nói)
5) Thuyết minh về một thể loại văn học
6) Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh
7) Thuyết minh về một phương pháp (cách làm)
8) Thuyết minh một danh lam thắng cảnh
9) Ôn tập về văn thuyết minh
10) Chương trình địa phương (phần tập làm văn)
Nắm được những nội dung trên sẽ giúp tôi có kế hoạch và phương pháptruyền thụ kiến thức phù hợp, không quá ôm đồm nói quá nhiều vấn đề trong mộtbài giảng để dẫn đến hết giờ mà kiến thức chính chưa truyền thụ được Hơn nữa,nắm được điều này còn giúp tôi có khả năng giúp học sinh tích hợp và cuûng cốcác văn bản đã học và đó cũng là một ví dụ chân thực nhất cho bài học
Ví dụ: Như khi giảng bài thuyết minh về danh lam thắng cảnh ta có thể tíchhợp, liên kết tới văn bản “Động Phong Nha”(ngữ văn 6), “Ca Huế trên sôngHương” (ngữ văn 7) hay “Cầu Long biên_chứng nhân lịch sử” (ngữ văn 6)…
4 Một số lưu ý khi giảng dạy văn bản thuyết minh.
a) Đặc điểm:
Đặc điểm quan trong nhất để phân biệt kiểu văn bản thuyết minh với cáckiểu văn bản khác đó chính là trình bày kiến thức khách quan về đối tượng Đốitượng này có thể là nguời là cơ quan là đồ vật, là loài vật hay động vật, là di tíchvăn hóa, là một cuốn sách, hay một phương pháp làm việc nào đó… mà nhiệm vụcủa văn thuyết minh là phải cung cấp tri thức khách quan về đối tượng, giúp conngười có được sự hiểu biết một cách đúng đắn và đầy đủ về đối tượng đó Vì làkiến thức khách quan nên người làm không thể hư cấu, bịa đặt tưởng tượng haysuy luận Nghĩa là tri thức phải phù hợp với thực tế và không đòi hỏi người làmphải bộc lộ cảm xúc cá nhân của mình Người viết phải tôn trọng sự thật, không
vì lòng yêu ghét của mình mà thêm thắt cho đối tượng Vì thế nó đòi hỏi học sinh
Trang 9phải quan sát, điều tra, phải tích lũy, hệ thống hóa mới viết được bài Điều nàynâng cao ý thức khoa học cho học sinh.
Ví dụ: Khi giới thiệu một cuốn sách học sinh phải cho biết sách của ai, thểloại gì, xuất bản năm nào, ở đâu, nội dung gồm những mục gì, sách dày haymỏng, cần thiết đối với ai…Nếu đọc kỹ phải giới thiệu sách nêu vấn đề gì Haymuốn giới thiệu về một tác giả nào đó thì phải giới thiệu được họ tên đầy đủ (bídanh nếu có), ngày tháng năm sinh, năm mất, quê quán, thể loại thành công nhấtcủa tác giả, tác phẩm tiêu biểu nhất của tác giả…Tìm hiểu kĩ hơn thì có thể viết
về xuất thân của tác giả, những thăng trầm của cuộc đời tác giả …
Ngoài ra văn thuyết minh còn có tính chất thực dụng, cung cấp tri thức làchính nên không nhất thiết phải làm cho người đọc thưởng thức cái hay cái đẹpnhư tác phẩm văn học Tuy nhiên nếu viết có cảm xúc, biết gây hứng thú chongười đọc thì vẫn tốt
Ví dụ: Nếu giới thiệu về một loài hoa có thể bắt đầu bằng việc miêu tả vẻđẹp của hoa, gợi cảm xúc chung về loài hoa ấy rồi mới thuyết minh cũng rấthay Khi giới thiệu về một danh lam thắng cảnh nào đó trước khi giới thiệu ta cóthể giới tiệu vài nét về quang cảnh, vẻ đẹp chung, toàn cảnh để gợi cho người đọc(nghe) cảm giác như được hòa mình, đắm mình trong quang cảnh này càng tốt,hiệu quả đạt được sẽ cao hơn
b) Phương pháp thuyết minh
Nếu như nói tri thức về đối tượng cần thuyết minh là vô cùng quan trọngtrong bài văn thuyết minh Thì phương pháp thuyết minh cũng đóng vai trò quantrọng không kém cho việc thành công của một bài văn thuyết minh Nên để làmđược một bài văn thuyết minh hay thì nhất thiết phải có phương pháp phù hợpvới từng đối tượng thuyết minh Nhiệm vụ của giáo viên là giúp học sinh biếtcách sử dụng các phương pháp sao cho hiệu quả nhất đối với từng đối tượng
Ví dụ: để thuyết minh về cái quạt máy thì phương pháp phân chia đốitượng thành các bộ phận là phù hợp nhất Để làm được đề này thì ta có thể chia
Trang 10chiếc quạt máy thành hai hệ thống chuyển động và hệ thống bảo vệ rồi sau đó lầnlượt đi thuyết minh từng hệ thống Hay để thuyết minh về tác hại của việc hútthuốc lá thì ta lại phải sử dụng chủ yếu là phương pháp liệt kê, đưa số liệu đểgiúp người đọc có thể thấy rõ được ảnh hưởng to lớn của thuốc lá đến sức khỏecon người cũng như đến môi trường xung quanh.
c) Đề văn thuyết minh
Đề tập làm văn thường có hai dạng: một là đề văn có mệnh đề, xác địnhnhu cầu, phạm vi bài văn (như thuyết minh về chiếc quạt máy, thuyết minh vềchiếc áo dài Việt Nam…) Hai là đề văn chỉ nêu đề mục, không có mệnh lệnh cụthể Loại đề thứ hai này thường chỉ nêu đối tượng thuyết minh, đòi hỏi học sinhphải cụ thể hóa, lựa chọn đối tượng cụ thể cho bài viết của mình Và ngữ văn 8dùng cả hai loại đề này nhưng nhiều trương hợp nghiêng về kiểu thứ hai để pháthuy vai trò chủ động của học sinh
Ví dụ: Đề chỉ cần nêu “Chiếc nón lá Việt nam” là học sinh đề đề yêu cầuviết bài thuyết minh, giới thiệu về chiếc nón lá Việt Nam Hay đề nêu “Giới thiệu
về một món ăn dân tộc (bánh chưng, bánh giày, phở, cốm…)” thì học sinh có thểlựa chọn một đối tượng cụ thể mà mình hiểu biết để thuyết minh, không nhấtthiết bắt buộc phải thuyết minh về một đối tượng mình ít hiểu biết Ở những đềkiểu này giáo viên có thể cho học sinh tự chọn đối tượng mà mình hiểu biết, yêuthích như vậy bài làm của các em sẽ đạt kết quả cao hơn
d) Ngôn ngữ
Bên cạnh những chú ý ở thên thì ta cũng cần hết sức chú ý đến ngôn ngữcủa bài văn thuyết minh Chính ví bài văn thuyết minh luôn luôn đòi hỏi phảikhách quan, khoa hoc Nên ngôn ngữ của bài văn thuyết minh cũng yêu cầuchính xác, gọn, sáng rõ Tránh dài dòng và mập mờ không rõ nghĩa Nhưng trongcác trường hợp thuyết minh mang tính nghệ thuật, Ví Dụ như con kiến tự kể vềloài kiến thì có thể tưởng tượng người kể đóng vai con kiến, nhưng tri thức vềloài kiến phải tuyệt đối chính xác
Trang 11e) Phân biệt văn thuyết minh với các kiểu văn khác
Khác với văn bản nghị luận, tự sự, miêu tả, biểu cảm, hành chính công vụ,văn bản thưyết minh chủ yếu trình bày tri thức một cách khách quan, giúp connguời hiểu biết đuợc đặc trưng, tính chất của sự vật, hiện tượng và biến cách sửdụng chúng vào mục đích có lợi Còn nó khác với tư sự vì nó không đòi hỏi miêu
tả cụ thể cho người đọc cảm thấy đuợc, hình dung ra đuợc, mà cốt làm cho người
ta hiểu Khác với văn nghị luận vì cái chính ở đây là trình bày nguyên lí, quy luật,cách thức …chứ không phải là luận điểm, suy luận, lí lẽ Khác với văn hànhchính – công vụ vì nó không trình bày quyết định, nguyện vọng, thông báo của aiđối với ai
Trong chương trình Ngữ Văn THCS học sinh cũng đã được học cách giảithích trong nghị luận Nhưng nghị luận giải thích chủ yếu là dùng dẫn chứng, lí lẽđể làm sáng tỏ vấn đề Ở văn bản thuyết minh lại là giải thích bằng cơ chế, quyluật của sự vật, cách thức sử dụng và bảo quản đồ vật …hay nói cách khác là giảithích bằng tri thức khoa học
Như vậy, văn bản thuyết minh là một kiểu văn bản riêng, mà các loại vănbản khác không thay thế được Mặc dù, trong bài thuyết minh ở đâu đó ta vẫnthấy bóng dáng của các văn bản trên
g) Cuối cùng là ta cần phải hết sức quan tâm đến tính tích hợp ngang, tích hợpdọc trong cùng phân môn Ngữ Văn Như ở sáng kiến kinh nghiệm năm 2005-
2006 tôi đã trình bày văn thuyết minh có mối quan hệ hết sức mật thiết với vănbản nhật dụng Từ những văn bản nhật dụng này giúp học sinh biết cách làm mộtbài văn thuyết minh hay hơn, cũng như cung cấp cho học sinh rất nhiều thông tin
về viết bài Và đưa học sinh đến gần hơn với đời sống hằng ngày Cũng chínhnhững văn bản nhật dụng này là ví dụ cụ thể, chân thực cho các phương phápthuyết minh
Trang 12Không chỉ có vậy, văn thuyết minh còn có mối quan hệ mật thiết với cácmôn học khác như Địa Lí, Lịch sử, Sinh học, Hoá học, Toán học,…Trong trườngTHCS
Ví dụ: Để giới thiệu được về một danh lam thắng cảnh nào đó ta phải biếtđược quá trình hình thành và phát triển của nó; phải biết được nó nằm ở vị trínào, sâu bao nhiêu, rộng bao nhiêu, hình dáng nó như thế nào, môi trường cảnhquan xung quanh ra sao…Tất cả những điều này ta không thể bịa ra được màphải tra cứu trong những sách chuyên môn mới có được
Từ những điều trên sẽ giúp học sinh có khả năng liên hệ, có kĩ năng quansát, phân tích và biết kết hợp các môn học trong THCS Đặc biệt là giúp học sinhtiếp cận với đời sống xã hội
5 Phương pháp dạy văn thuyết minh
Chúng ta điều biết học sinh chỉ hiện ra đầy đủ và toàn điện nhất rong mốiquan hệ với giáo viên và với tác phẩm Do đó, họ vừa là đối tượng của hoạt độngdạy lại vừa là chủ thể của hoạt động học Cho nên, họ tích cực, năng động tựmình dựa vào sự hướng dẫn của giáo viên để có thể phát triển toàn diện, thựcchất về óc thẩm mĩ, khả năng quan sát, kĩ năng tạo lập văn bản…Từ đó, giáo viênphải có những phương pháp đúng đắn để có thể phát huy hết tính tích cực, chủđộng, sáng tạo của học sinh
Hiểu được những điều trên khi giảng dạy tôi đã chú ý để có thể kết hợpnhiều phương pháp vào giảng dạy văn thuyết minh như các thể loại văn khác trên
cơ sở xác định phương pháp chính gắn với tính chuyên biệt của môn học
Có thể kết hợp cả phương pháp truyền thống và các phương pháp mới đểgiảng dạy tuỳ vào từng bài, từng đối tượng học sinh cho phù hợp
Một số phương pháp sau:
- Phương pháp thuyết trình kết hợp với minh hoạ giảng giải
- Phương pháp đàm thoại kết hợp với phân tích, chứng minh
- Phương pháp nêu vấn đề (kích thích tư duy sáng tạo của học sinh)
Trang 13- Phương pháp thảo luận nhĩm
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp thống kê số liệu, nghiên cứu tài liệu (sưu tầm)
- Phương pháp viết đoạn văn ngắn
Riêng các phương pháp thảo luận nhĩm, quan sát thống kê số liệu, nghiêncứu tài liệu (sưu tầm) khơng nhất thiết phải thực hiện trong tiết học Tuỳ vào từngbài mà giáo viên yêu cầu học sinh thực hiện như: Giáo viên cĩ thể giao bài chotừng nhĩm làm trước hoặc sau tiết học Ð?n ti?t h?c cử đại diện lên trình bàyphần đã chuẩn bị
IV Phần minh hoạ cho những phương hướng và yêu cầu đã nêu trên.
Nếu giáo viên nắm được những vấn đế và phương hướng nêu trên thì sẽthuận lợi trong việc soạn giảng phần vănø thuyết minh ngữ văn 8
1) Bài “Phương pháp thuyết minh” Ngữ văn 8, Tập I
a) Mặc dù đây là tiết tập làm văn nhưng giáo viên cung khơng th? khơngchú ý đến cách giới thiệu bài mới của mình Để sao cho học sinh cĩ tâm thế họctập thoải mái, hứng thú khi bước vào tiết học Chính vì vậy ở bài này ta cĩ th?giới thiệu bằng nhiều cách khác nhau như:
-Cách 1: Đặt ra một tình huống cho học sinh trả lời:
Theo các em, làm thế nào để qua sơng mà khơng cần lội xuống nước ? (họcsinh trả lời: đi qua cầu, đi đò, đi phà …) Hay làm thế nào để học tốt ? (học sinhtrả lời: học tập chăn chỉ, làm bài tập soạn bài đầy đủ, chú ý lắng nghe …) Đĩchính là cách thức, phương pháp để giải quyết vấn đề Đối với bài văn thuyếtminh cũng vậy, muốn làm được tốt thì phải cĩ phương pháp phù hợp Vậy vănthuyết minh cĩ những phương pháp nào, chúng ta cùng tìm hiểu trong tiết họcnày
- Cách 2: Chúng ta đã biết văn thuyết minh rất cần thiết trong cuộc sống để
mở rộng tri thức cho con người Ơû tiết học trước các em đã nắm đuợc vai trò và
vị trí của văn thuyết minh Hơm nay, trong tiết học này chúng ta cùng nhau tìm
Trang 14hiểu các phương pháp của văn thuyết minh Xem văn thuyết minh có nhữngphương pháp nào?
b) Sau khi đã giới thiệu bài xong tôi đưa cho học sinh đề bài “ Giới thiệu vềquê hương Bình Dương của em” và hỏi muốn có được những tri thức để làm bàivăn thuyết minh trên thì em cần phải làm gì? Và gợi dẫn cho học sinh thấy được:Để làm được bài văn thuyết minh phải có tri thức về đối tượng đó Màmuốn có tri thức về đối tượng thì trước hết phải biết quan sát Quan sát khôngphải chỉ đơn thuần là nhìn, xem mà còn phải quan sát phát hiện đặc điểm tiêubiểu của sự vật, phân biệt cái chính, cái phụ Đặc điểm tiêu biễu có ý nghĩa phânbiệt sự vật này với sự vật khác vì như cao, thấp, dài, ngắn, to, bé, vuông ,tròn, …Thứ đến phải biết tra cứu từ điển, sách giáo khoa Thứ ba là biết phân tích, ví dụđối tượng có thể chia làm mấy bộ phận, mỗi bộ phận có đặc điểm gì, quan hệ củacác bộ phận ấy với nhau ra sao
c) Tôi chỉ dành thời gian khoảng 5 -7 phút cho hai hoạt động trên còn thờigian còn lại tôi sẽ để tìm hiểu các các phương pháp Bởi phương pháp thuyếtminh là vấn đế then chốt của bài văn thuyết minh Nắm được phương pháp họcsinh sẽ phải ghi nhận thông tin nào, lựa chọn những số liệu nào để thuyết minhcho sự vật, hiện tượng Nếu hiểu cấu tạo của sự vật thì phải trình bày sự vật theocác thành phần cấu tạo của nó Nếu hiểu sự vật theo quá trình hình thành của nóthì phải trình bày theo quá trình đó từ trước đến sau Nếu sự vật có nhiều phươngdiện và bộ phận thì lần lượt thì trình bày từng phương diện, bộ phận một cho đếnhết Như thế là trình bày theo trình tự đặc trưng của bản thân sự vật
Có rất nhiều phương pháp thuyết minh được giới thiệu trong bài Và như ởtrên tôi đã trình bày văn thuyết minh có mối quan hệ mật thiết với các môn họckhác trong trường THCS cũng như tích hợp với văn bản nhật dụng rất nhiều Cụthể như một số phương pháp sau:
Trang 15- Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích: với phương pháp này ta có thể bắtgặp ở trong tất cả các môn học trong nhà trường hay bất kì một các hiện tượngnào trong cuộc sống hàng ngày.
Ví dụ: Như môn Giáo Dục Công Dân: Đạo Đức là gì? Đạo đức là những quiđịnh, những chuẩn mực ứng xử của con người với người khác, với thiên nhiên vàmôi trường sống, được nhiều người ủng hộ và tự giác thực hiện
Ở môn Âm Nhạc: nhịp 42 là nhịp như thế nào? Nhịp 42 là trong một ônhịp có 2 phách, 1 phách mạnh và1 phách nhẹ
Ở môn sinh học : Hô hấp là gì? Hô hấp là quá trình không ngừng cung cấp
O2 cho các tế bào của cơ thể và loại CO2 do các tế bào thải ra khỏi cơ thể Và đâycũng là phương pháp mà học sinh sẽ phải luyện tập nhiều để tránh những lỗithường gặp như định nghĩa quá rộng, quá hẹp hay trùng lặp, không làm chongười đọc nhận thức được sự vật
Hay trong cuộc sống hàng ngày cũng phải sử dụng phương pháp này rấtnhiều Ví dụ như mưa là gì? Bão là gì? Tại sao có mưa, có bão? Để làm đượcđiều này đòi hỏi học sinh phải có khả năng diễn đạt lưu loát mạch lạc, rõ ràng Vàđồng thời phần lớn các câu được sử dụng phương pháp này đều có vị trí đầu bài,đầu đoạn, giữ vai trò vai trò là giới thiệu Và trong văn thuyết minh cũng sử dụngphương pháp này khá phổ biến
- Phương pháp nêu ví dụ, liệt kê Đây là phương pháp thường dùng nhấttrong các bài giảng c?a tất cả giáo viên thuộc tất cả các phân môn Tôi có thể chohọc sinh tích hợp các văn bản nhật dụng đã học ở những đoạn đặc biệt như :+ “ Đặc biệt bao bì ni lông màu đựng thực phẩm làm ô nhiễm thực phẩm dochứa các kim loại như chì, ca-đi-ni, gây tác hại cho não và là nguyên nhân gâyung thư phổi Nguy hiểm nhất là khi các bao bì ni lông thải bỏ bị đốt, các khí độcthải ra đặc biệt là chất đi-o-xin có thể gây ngộ độc, gây ngất, khó thở, nôn ramáu, ảnh hưởng đến các tuyến nội tiết, giảm khả năng miễn dịch, gây rối loạnchức năng, gây ung thư và các dị tật bẩm sinh cho trẻ sơ sinh”
Trang 16(Thông tin về ngày trái đất năm 2000)+ “Từ ngữ địa phương được dùng nhuần nhuyễn và phổ biến nhất là trong cáccâu hò đối đáp trí thức, ngôn ngữ được thể hiện thật tài ba, phong phú, chèo cạn,bài thai, hò đưa linh buồn bã, hò giã gạo, ru em, giã vôi, giã điệp, bài chòi, bàitiệm, nàng vung náo nức nồng hậu tình người Hò lơ, hò ô, xây lúa, hò nện gầngũi với dân ca Nghệ Tĩnh Hòø Huế thể hiện lòng khao khát, nỗi mong chờ hoàivọng thiết tha của tâm hồn “Huế”.
(Ca Huế trên sông Hương)
- Phương pháp đưa số liệu : ở phương pháp này thì hầu như phân môn nàocũng có Giáo viên có thể cho tích hợp với các văn bản nhật dụng đã học nhưvăn bản “Cầu Long Biên – Chứng nhân lịch sử” có đoạn “Chiều dài của cầu là2290m (kể cả phần dẫn với chín nhịp dài và mười nhịp ngắn) … nặng tới 17nghìn tấn” Hay văn bản “Ôn dịch thuôc lá” trong đoạn “Ta đến bệnh viện K sẽthấy rõ: Bác sĩ viện trưởng cho biết trên 80% ung thư vòm họng và ung thư phổi
là do hút thuốc lá”
Bên cạnh đó, ta cũng có thể cho học sinh liên hệ đến môn khác như môn lïichsử: “Ngay khi vừa mới ra đời nước Việt Nam dân chủ cộng hoà đã phải đối mặtvới ba thứ giặc hung dữ: giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm Nạn đói hoànhhành đã làm cho hơn 2 triệu đồng bào chết đói, trên 95% dân số mù chữ, miềnBắc hơn 20 vạn quân Tưởng, miền Nam trên 15 vạn quân Pháp lăm le xâm lượcnước ta”
Môn địa lí: “Với các điều kiện thuận lợi về địa hình và điều kiện khác nhau,
quỹ đất của Bình Dương được khai thác khá triệt để vào các mục đích kinh tế vàđời sống xã hội Điều này được thể hiện khá rõ ràng qua bảng sau:
78.585.389.46
Trang 17Đất khu chung cư
Đất chưa sử dụng
6.10911.615
2.274.31Hiện trạng sử dụng đất của Bình Dương, năm 2002
- Phương pháp phân loại, phân tích: đối với sự vật đa dạng, nhiều cá thể thìnên phân loại để trình bày cho rõ ràng Một đối tượng cĩ nhiều bộ phận, nhiềumặt thì phân ra từng bộ phận, từng mặt mà trình bày lần lượt Ví dụ trong văn bản
“ ca Huế trên sơng Hương” tác giả đã tách ra để thuyết minh : thuyết minh về cáclàn điệu dân ca; các loại nhạc cơng, ca cơng; … Hay trong mơn sinh học muốngiới thiệu về một cây thì ta chia ra hai bộ phận: rễ, thân, cành, lá,… Muốn giớithiệu về đặc điểm cấu tạo của các cơ quan hơ hấp ở người thì ta chia thành các cơquan ở đường dẫn khí và hai lá phởi, Trong đĩ, đường dẫn khí bao gờm mũi,họng, thanh quản, khí quản, phế quản Còn hai lá phởi thì cĩ lá phởi phải cĩ 3thuỳ và lá phởi trái cĩ 2 thuỳ
Ngồi ra với phương pháp này ta còn cĩ thể liên hệ, tích hợp cho học sinh ởphần tiếng việt Ví dụ thuyết minh việc phân loại từ ta cĩ thể phân ra như sau:
d) Ngồi những cách làm trên tơi còn cho học sinh tự viết một đoạn văn cĩsử dụng một trong các phương pháp thuyết minh Tất nhiên, để thực hiện thêmyêu cầu thì khơng thể đủ thời gian nên tơi cho học sinh về nhà làm tiết sau đứnglên đọc trước lớp Làm như vậy vừa giúp các em hiểu rõ hơn các phương pháp
Từ
Trang 18thuyết minh, vừa giúp các em củng cố kĩ năng viết đoạn văn vốn còn yếu, lại vừagiúp các em phát huy được tính sáng tạo, tích cực của mình.
Bài viết của học sinhThông thường để làm được 1 bài thuyết minh hay thì người viết phải kếthợp nhiều phương pháp nhưng lựa chọn một phương pháp chính
2 Bài thuyết minh về phương pháp (cách làm)
a) Giảng dạy tốt bài này là ta đã được bước đầu thực hiện nguyên tắc đưacác em đến với cuộc sống, hoà nhập với cuốc sống thường nhật nên tôi có thể
Trang 19tích hợp với kiến thức các môn khác, với bô môn Ngữ Văn, tôi vưà có thể từ cáitrước mắt có tính cập nhật và thời sự, chỉ ra ý nghĩa, phương pháp, cách làm mộtviệc có ý nghĩa lâu dài Do chức năng đề tài, tính chất của văn thuyết minh nênchúng ta có quyền và cần cho học sinh liên hệ tới một phạm vi rộng rãi mà khôngquá gò bó trong khuôn khổ của quan niệm văn chương hẹp về “chất văn” tứckhông quá gò bó theo tiêu chuẩn của văn chương như thơ, tiểu thuyết, bút ký …Hoàn toàn có thể cho học sinh liên hệ trực tiếp về vấn đề đang học với địaphương mình, với gia đình và bản thân.
b) Và để giảng dạy bài này đạt kết quả tốt, trước khi học bài tôi giao chohọc sinh về nhà thuyết minh trước về cách nấu một món ăn – đây là việc làm quáquen thuộc trong đời sống hàng ngày nên không có gì quá khó đối với học sinh
Và xem trước một số thí nghiệm, cách trình bày thí nghiệm ở các môn sinh học,vật lí, hoá học, … Để đến tiết học các em lên trình bày Làm như thế nào vừa đỡmất thời gian tìm hiểu ở trên lớp, vừa giúp các em thấy kiến thức không quá nặng
nề và khô khan Đồng thời, làm vậy ta còn phát huy được tính chủ động, tích cựccủa các em trong việc chiếm lĩnh tri thức, từ đó khắc sâu và nhớ lâu hơn
Mà để làm được việc đó, trước hết các em cần phải biết quan sát, quan sátkhông phải chỉ là một khách thể bên ngoài mà là hoạt động có mục đích trừutượng hơn Và biết tự tìm tòi, nghiên cức, tích luỹ kiến thức Cũng như biết vậndụng các kiến thức đó vào bài
Còn đối với những học sinh khả năng thuyết minh chưa tốt thì các em cóthể sưu tầm một số bài giới thiệu sản phẩm (mẫu quảng cáo), hướng dẫn cách sửdụng một số đồ dùng dụng cụ… Từ đó các em có thể vận dụng chúng vào làmbài văn thuyết minh của mình khi cần Với việc làm này, tất cả các đối tượng họcsinh đều có nhiệm vụ phù hợp với khả năng của mình Như vậy, có thể thu hútđược các em vào hoạt động nhất là các em yếu, kém, làm cho các em mất đi sựrụt rè, thờ ơ và tự ti vốn có
Trang 20Đương nhiên người giáo viên cũng phải chẩn bị thật tốt công việc củamình Đó là sự tìm tòi, nghiên cứu, sưu tầm và hỏi đồng nghiệp để có thể giớithiệu cho các em một thí nghiệm đơn giản.
Nếu kết hợp tốt hai hoạt động thì tiết học này sẽ nhẹ nhàng và sinh động.Không phải nhồi nhét, áp đặt mà các em vẫn khắc sâu kiến thức một cách dễdàng
c) khi bắt đầu tiết học tôi gọi đại diện từng nhóm, cá nhân lên trình bàyphần chuẩn bị ở nhà (có thể viết sẵn trên giấy Rôki, tờ lịch hoặc vừa viết lên bảngvừa thuyết minh) Gọi học sinh nhận xét và rút ra dàn bài chung cho phươngpháp, cách làm
Bài sưu tầm
Trang 23Tiếp theo tôi cho học sinh quan sát một thí nghiệm đơn giản mà tôi đã hỏi
ở giáo viên vất lí Để qua đó giúp các em rèn kĩ năng quan sát, vừa giúp các emnhận ra phương pháp làm một thí nghiệm hay một đồ chơi … nói chung
+ Thí nghiệm của giáo viên:
Thí nghiệm về tính dẫn nhiệt của chất lỏng (Môn vật lý 8)
Trang 24Hình thí nghiệm (2) Tiến hành thí nghiệm.
Đầu tiên, ta bỏ cục sáp vào ống nghiệm rồi đổ nước vào trong ốngnghiệm đó Tiếp theo, ta từ từ đưa miệng ống nghiệm vào ngọn lửa của đèn cồn.Sau khoảng hai phút, nước ở phần trên của ống nghiệm bắt đầu sôi lúc này quansát dưới đáy của ống nghiệm, ta thấy sáp vẫn không bị tan chảy Điều đó chứngtỏ nhiệt ở miệng ống không truyền xuống đáy của ống nghiệm
(3) Kết luận: Chất lỏng dẫn nhiệt kém
Sau khi học xong bài này tôi dặn dò các em về nhà tự mình làm một đồchơi đơn giản (ông già Noel) để các em càng khắc sâu hơn kiến thức Và nếuđược thì các em thự trình bày vào các tiết sau
3 Bài thuyết minh về một danh lam thắng cảnh.
Việt Nam đất nước ta ơi Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn
Cánh có bay lả rập rờn Mây mờ che đỉnh Trường sơn sớm chiều (……) Hay “ Rừng vàng, biển bạc, đất phì nhiêu”
(Hồ Chí Minh)
Trang 25Việt Nam một lãnh thổ giàu đẹp, có núi và đồng bằng kết hợp theo một tỷ
lệ hợp lý; có nguồn nhiệt ẩm phong phú, có sông ngòi rậm rạp và nhiều nước; cóbiển liền kề bao quanh thông ra đại dương, dưới đáy biển giàu khoáng sản, nhiềutôm cá, lại phủ một lớp sinh vật nhiều tầng nhiều lớp Hơn nữa, lại được thiênnhiên ưu đãi, ban tặng cho biết bao danh lam thắng cảnh tuyệt mĩ Hầu như, đibất kì đâu trên lãnh thổ Việt Nam ta đều được ngắm, chiêm ngưỡng vẻ đẹp kì vĩ
đó Nhưng làm thế nào để ta có thể giới thiệu với bạn bè, người thân nhất lànhững du khách trong và ngoài nước (nếu có) về vẻ đẹp đó Hôm nay chúng ta sẽcùng nhau tìm hiểu trình tự thuyết minh đó
b) Để có thể thuyết minh được về một danh thắng nào đó, ngoài phải quansát, tìm hiểu, sử dụng các phương pháp thuyết minh và một vài điểm quan trọngkhác thì người viết phải hiểu biết về lịch sử, những điều không thể quan sát trựctiếp được mà chỉ có thể tích lũy bằng học tập, nghiên cứu Nói như vậy có nghĩa
là các em phải biết được vị trí địa lí của thắng cảnh nằm ở đâu, thắng cảnh cónhững bộ phận nào, diện tích bao nhiêu, quang cảnh thiên nhiên xung quanh, nétđặc sắc của danh thắng là gì? Điều này cũng đồng nghĩa với việc các em phải huyđộng rất nhiều kiến thức từ các môn học khác như Lịch sử, Địa lý, Sinh học, Giáodục công dân… vào bài viết của mình
Nếu có điều kiện chúng ta nên tổ chức cho học sinh trực tiếp đi tham quan,quan sát kĩ lưỡng để làm bài văn được chính xác, khách quan và sinh động hơn.Nếu không thì chúng ta cũng có thể sưu tầm trên báo chí, sách vở và đặc biệt làcho các em quan sát tranh ảnh Như trên tôi đã trình bày, vì điều kiện trường tôi ởcách xa trung tâm huyện, tỉnh và vì điều kiện kinh tế gia đình của các em nên tôikhông thể cho các em trực tiếp đến nơi tham quan, quan sát một số danh thắng
Mà tôi chỉ có thể gợi ý cho các em một vài danh thắng nổi tiếng như Đà Lạt,Vũng Tàu, Nha Trang, Vịnh Hạ Long, Hà Nội,…để khi nào có dịp các em ghéthăm Đồng thời, tôi cũng sưu tầm được một số thắng cảnh trên báo, lịch tường.Cộng với nghiên cứu thêm sách vở để giới thiệu cho các em Ngay bản thân các
Trang 26em cũng rất hào hứng với việc làm này và tự sưu tầm được một số tranh ảnh vềcác danh thắng.
Bài giới thiệu về quê hương Bình Dương
Bình Dương là một tỉnh có nhiều tiềm năng phát triển Nơi đây, được đánhgiá là vùng đất trù phú, thiên nhiên đa dạng với nhiều địa danh đậm nét đặt trưngcủa vùng Đông Nam Bộ nổi tiếng khắp cả nước
Là một tỉnh thuộc Đông Nam Bộ, Bình Dương hoàn toàn nằm trong nộiđịa, không giáp biển và không có đường biên giới giáp với các nước láng giềng.Lãnh thổ của tỉnh nằm trong phạm vi toạ độ từ 110 52’ đến 120 18’ vĩ độ Bắc và
1060 45’ đến 1070 67’ 33” kinh độ Đông Ở phía bắc giáp Bình Phước, phía nam
và tây nam liền kề với Thành Phố Hồ Chi Minh, phía đông giáp Đồng Nai vàphía tây giáp Tây Ninh
Trên địa bàn Bình Dương có nhiều trục lộ giao thông huyết mạch củaQuốc gia chạy qua như quốc lộ 1A, 13, 14, đường sắt Bắc – Nam, tuyến đườngxuyên Á, cùng nhiều đường liên tỉnh là điều kiện thuận lợi để Bình Dương giaolưu với các tỉnh trong vùng cũng như các vùng khác Vì thế, Bình Dương đượccoi là một trung tâm hàng đầu về kinh tế, văn hoá, có nền công nghiệp, du lịch vàkhoa học kỹ thuật phát triển, đầu mối giao lưu lớn của quốc gia
Xét trong lĩnh vực công nghiệp, Bình Dương đã trở thành địa phương cóngành công nghiệp phát triển với nhiều khu công nghiệp như : Khu công nghiệpViệt Nam – Singapo, Khu công nghiệp Việt Hương, Khu công nghiệp MỹPhước…với nhiều khu chế xuất, cụm công nghiệp Không kể các thành phố trựcthuộc trung ương, đến nay Bình Dương trở thành tỉnh đầu tiên trên cả nước có tỉtrọng công nghiệp lớn hơn nông nghiệp và dịch vụ cộng lại Và Bình Dươngđược xếp hàng thứ 3 sau Hà Nội và Thành Phố Hồ Chí Minh về công nghiệp
Về ngành trồng trọt cũng góp phần không nhỏ vào tổng thu nhập hàng nămcủa tỉnh nhà Với những thế mạnh về cây công nghiệp như Cao su (chủ yếu ởBến Cát, Dầu Tiếng, Tân Uyên, Phú Giáo), cây điều (được trồng nhiều ở Dầu
Trang 27Tiếng, Tân Uyên, Phú Giáo, Bến Cát), cây hồ tiêu (ở Tân Uyên, Phú Giáo, BếnCát) Và đặc biệt nổi tiếng vế trồng cây ăn quả như xoài, nhãn, cam, bưởi, sầuriêng, măng cụt …Được trồng chủ yếu ở Lái Thiêu (Thuận An), Bến Cát, TânUyên, Dầu Tiếng.
Bên cạnh đó, ngành du lịch cũng phát huy tiềm năng, thế mạnh của mìnhvới vườn cây Lái Thiêu, với núi Cậu, hồ Dầu Tiếng, núi Châu Thới … nhất là các
di tích cách mạng như là nhà tù Phú Lợi, địa đạo tây nam Bến Cát, bia chiếnthắng Bàu Bàng (Xã Lai Uyên - Bến Cát) Ngoài ra, còn có các lễ hội như lễ hộichùa Bà, làng nghề truyền thống (như làng sơn mài Tương Bình Hiệp, các lànggốm sứ Hưng Định, Thuận Giao, Bình Hoà …)
Nói tới Bình Dương ta không thể không nhắc đến truyền thống lịch sử oaihùng của quân và dân Bình Dương Ngay từ kháng chiến chống Pháp với chiếnkhu D - một thành trì kiên cố của vùng Đông Nam Bộ Với các cuộc đấu tranhcủa công nhân nhà máy toa xe lửa Dĩ An và công nhân đồn điền cao su DầuTiếng Với lịch sử đấu tranh kiên cường của các chiến sĩ ở nhà tù Phú Lợi trongcuộc kháng chiến chống Mỹ vẽ vang
Về Bình Dương hôm nay ta thấy khắp nơi như đang thay da đổi thịt từngngày từng giờ Cả tỉnh như được khoác lên mình tấm áo choàng rực rỡ của nhữngnhà máy xí nghiệp, của những vườn cây, trĩu quả Nếu có dịp mời bạn hãy ghéthăm quê hương tôi
Tranh, ảnh về Bình Dương