chuyên đề trò chơi dân gian

Những dịp ấy, nội dung được chú ý nhất là các trò chơi dân gian, bởi nó thu hút không riêng một đối tượng nào, mà hầu hết ai ai cũng yêu thích.. khiến các trò chơi, nhất là trò chơi dân

TRƯỜNG THCS HIỆP BÌNH

I ĐẶT VẤN ĐỀ:

Việt Nam là đất nước có nhiều lễ hội Những dịp ấy, nội dung được chú ý nhất là các trò chơi dân gian, bởi nó thu hút không riêng một đối tượng nào, mà hầu hết ai ai cũng yêu thích.

Trò chơi dân gian là mô hình giáo dục trẻ

nhỏ hiệu quả được lưu truyền từ đời này sang đời khác Thời gian qua, do tốc độ đô thị hóa, sân chơi cho thiếu nhi bị thu hẹp dần, cộng với việc các bậc cha mẹ hạn chế về thời gian bên con cái do nhu cầu mưu sinh, rồi Internet tràn lan khiến các trò chơi, nhất là trò chơi dân gian, dần mất chỗ đứng xưa nay của nó

Với sự tích cực và vận động của ngành giáo dục nói riêng, của toàn xã hội nói chung, trò

chơi dân gian dần dần quay về với đúng đối

tượng, ý nghĩa ban đầu Đưa hoạt động này vào nội dung chính thức trong cuộc vận động “Xây dựng môi trường thân thiện” đã góp phần rất lớn trong việc tạo sân chơi cho học sinh Đây là dịp các em tham gia hoạt động thể thao lành mạnh, bổ ích về tinh thần, trí tuệ lẫn thể chất

Trò chơi dành cho từng đối tượng rất

nhiều, có các trò chơi cầu kỳ đòi hỏi sự

đầu tư, nhưng cũng có trò chơi đơn giản có thể chơi mọi lúc mọi nơi Trẻ con thì có ú tim ( năm mười ), chi chi dành dành, lò cò,

nu na nu nống, đánh khăng ( căng ), chơi u, chơi ấp, chơi keo, kéo co, cướp cờ , nhà

chòi Người lớn ở các dịp lễ hay chơi

thả diều, đánh đu, đua ghe, cờ người, kéo

co, đấu vật, ném còn, nhảy sạp, đi cà kheo .

Những trò chơi tuổi thơ có kể cũng không bao giờ hết Nhớ lại những năm tháng thơ ấu, cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc, theo cha theo mẹ ra đồng, vui cùng con trâu, quả bóng nhưng hồi ấy chẳng khi nào buồn bởi có lũ bạn quần thảo nhau bằng những trò vừa phát minh vừa biến tấu vui nhộn, ngộ nghĩnh Qua cuộc chơi, chúng ta học được bao điều về thiên nhiên, về tình yêu thương giữa con người, biết quý

từng hạt gạo, biết mình sinh ra, lớn lên nhờ đâu

Giờ đã lớn rồi, đôi khi ta nên để hồn mình lắng lại với những hình ảnh tuổi thơ Hãy truyền cảm xúc ấy lại cho các em để mai này những cảm xúc ấy còn

mãi… Bởi đó chính là nền tảng xây dựng nhân cách

con trẻ

HÌNH ẢNHTRÒ CHƠI DÂN GIAN

RỒNG RẮN LÊN MÂYBỊT MẮT BẮT DÊ KÉO CO

Khi thực hiện chuyên đề này, dựa trên tình hình thực tế địa phương và học sinh, trường có các mặt thuận lợi :

- Với đặc thù riêng của trường nằm trên địa bàn có

truyền thống địa phương là xã anh hùng, người dân

chân chất gắn bó lâu năm với vùng đất giàu truyền

thống nông nghiệp, chính vì vậy những trò chơi dân

gian không xa lạ với ông bà, cha mẹ các em Ngoài

những người gốc gác lâu năm sống tại địa phương,

phường Hiệp Bình Phước có lượng dân cư tập trung về từ nhiều vùng miền trên đất nước khá đông Học sinh tìm hiểu được nhiều trò chơi dân gian, lễ hội từ Nam ra Bắc.

- Lên mạng tìm hiểu thông tin không còn là hình thức

xa lạ với các học sinh, chỉ cần cho biết yêu cầu, nội

dung, các em có thể tải về nhiều thông tinđể cá nhân, tổ,

lớp cùng nghiên cứu

II MỘT SỐ TRÒ CHƠI

THÔNG DỤNG :

- Trò chơi đồng dao : nu na nu nống, úp lá

khoai, chi chi dành dành

- Trò chơi học tập : đánh chuyền, ô quan, cờ

gánh, cờ người

- Trò chơi vận động : đánh khăng, đánh đáo,

keo, u, cướp cờ

- Trò chơi mô phỏng : làm nhà, đi chợ, đánh

trận, xử án

- Trò chơi sáng tạo, khéo léo : xếp thuyền, làm diều, làm chong chóng, tết cào cào lá dừa .

1 Trò chơi đồng dao:

Qua lời đồng dao , ông cha ta đã truyền cho con cháu tràn trề tình cảm gia đình, loài vật xung quanh, xa hơn là

thiên nhiên rộng lớn Các bài Gọi nghé, Gọi mẹ ,

đồng dao về chim, hoa, lá đều chứa đựng tình yêu quê

hương, yêu lao động, yêu cuộc sống bao la bát ngát

Đó là :

Mồng một lưỡi trai Mồng hai lá lúa Mồng ba cau liêm

Ăn một bát cơm Nhớ người cày ruộng Ăn một đĩa muống Nhớ người đào ao

Những nồi cơm nếp Những tệp bánh chưng Mứt bí, mứt gừng Mứt chanh, mứt khế

Đồng dao còn là bài học gia chánh cho những em bé gái:

Bắt được cua bấy Đem về nấu canh Băm tỏi, băm hành Xương sông lá lốt Canh ốc thì ngọt Canh bứa thì chua

Học thuộc các bài đồng dao, các em còn cảm nhận được sự thắm thiết tình anh chị em một nhà :

Tập tầm vông Chị đi cày

Em đi cấy Chị lớp bảy

Em lớp năm

… Chị đàng hòang

Em đứng đắn Chị mau mắn

Em lẹ làng Chấm xuống hàng Thôi hết chuyện.

2 Trò chơi học tập:

Các trò chơi ô quan, đánh chuyền này giúp các em

tư duy, tính toán, tập thói quen suy nghĩ, sáng tạo

Những vật dụng để chơi rất thông dụng, dễ tìm, không sợ mất đó là cục đá, cây đũa và một khoảng đất trống nho nhỏ : sân đình, sân trường, góc nhà, hàng hiên

- Ô quan : trẻ biết tính nhẩm, cộng trừø ngược xuôi,

động não tự lực

- Đánh chuyền: vận động tay, mắt, nhanh nhẹn, chính

xác từng động tác, tình toán nên làm gì trước, sau

- Cờ gánh : tạo thói quen tính toán, tìm hướng đi tốt,

chính xác, nhanh để chiến thắng đối phương

3 Trò chơi vận động:

Đánh khăng, đánh đáo, keo, u, cướp cờ, lò cò thường tổ chức ở các khoảng sân rộng và có số lượng tham gia đông đảo Trò chơi này đòi hỏi sự đoàn kết, tinh thần tập thể giữa các thành

viên trong đội nếu muốn chiến thắng Từ chỗ

ganh đua mang tính chất tượng trưng, trò chơi trở thành những cuộc thi tài, thi khéo, thi thể thao

4 Trò chơi mô phỏng:

Trẻ học hỏi cách ứng xử trong cuộc sống qua việc chơi các trò làm nhà, đi chợ, đánh trận, xử án Qua đó, các em yêu gia đình, quê hương hơn bởi bài học làm người hình thành từ trong những động tác xây nhà, đối đáp ; hiểu hơn về sự vất vả của cha mẹ, của người lớn khi tạo

dựng, giữ gìn những vật chất xung quanh ta

5 Trò chơi sáng tạo, khéo léo :

Xếp thuyền, làm diều, làm chong chóng, tết cào cào lá dừa là môn thủ công đơn giản phát huy sự sáng tạo của trẻ Đây là món quà quê mà thuở bé ai ai cũng từng một lần ước

ao sở hữu Nó đơn giản nhưng chứa trong đó là cả thế giới mộng mơ được bao cao bay xa cùng cánh diều, xoay vòng với muôn màu

chong chóng, là tiếng tùng xèng với đủ sắc màu của lồng đèn trung thu

MỘT SỐ TRÒ CHƠI

CỤ THỂ

CHƠI CƯỚP CỜ

Trẻ học được tính đoàn kết, phối hợp với đồng đội Ngoài ra, khi

chơi, trẻ phải vận dụng óc phán đoán, nhanh tay chân, lẹ mắt

nếu muốn chiến thắng.

đội) và một trọng tài.

cây ).

ngoài ruộng, sân trường

- Cách chơi :



Ô QUAN

Trò chơi đòi hỏi trẻ phải tính toán, nhẩm và phán đoán ý đối phương, tìm đường hay nhất để chiến thắng Khi chơi các em phải độc lập suy nghĩ, tự rút

ra bài học để lần sau chơi tốt hơn.

- Số lượng : 2 người.

-Vật dụng : ( đá, phấn, gạch )

- Số lượng : 4 - 8 người.

- Vật dụng : không có.

- Địa điểm : sân.

- Cách chơi :

TIẾN HÀNH HOẠT ĐỘNG :

• Trong trường học, những trò chơi được tổ chức thi giữa các tổ, lớp với nhau thường là trò chơi học tập, vận động và

sáng tạo Xin giới thiệu những bước thông thường để quý thầy cô nghiên cứu và đóng góp thêm.

• 1 Chuẩn bị :

• - Địa điểm, vị trí : phù hợp với trò chơi, đối tượng chơi.

• - Vật dụng : cố gắng vận dụng tối đa những gì đang có hoặc biến tấu thêm từ vật dụng các trò chơi khác.

• - Chia đội, bốc thăm thứ tự thi ( nếu tổ chức giữa các lớp ).

• 2 Tổ chức:

• Bước 1 : Giới thiệu trò chơi.

• Bước 2 : Hướng dẫn cách chơi, luật chơi.

• Bước 3 : Tổ chức chơi.

• Bước 4 : Tổng kết ( khen, phạt đội thắng,thua).

• 3 Rút kinh nghiệm – bài học.

III KẾT THÚC VẤN ĐỀ :

• Chi đoàn, Liên đội và bộ phận Văn thể mỹ đã

phối hợp cùng GVCN tổ chức cho các lớp học nhảy sạp, cờ tướng, nhảy dây thu hút sự tham gia tích cực của các em, nhất là hoạt động nhảy sạp, nhảy dây.

• Banh đũa, ô quan, thả diều vẫn là trò chơi

hàng ngày của các em và dần dần trở là hình ảnh

quen thuộc ở các gốc sân trường giờ ra chơi Tuy

nhiên, vì mảng xanh cũng như diện tích sân chơi của trường còn hạn chế, nên việc tổ chức thường xuyên gặp nhiều khó khăn Nhưng việc học sinh biết ít nhất vài trò chơi dân gian, cùng nhau quây quần giờ ra chơi hay những ngày hèø làm con diều, chơi ô quan, hay xa hơn là mưu sinh với chiếc chong chóng

• đã là thành công của chúng ta.

Một vài sưu tầm, tìm tòi vẫn còn ít ỏi, chưa thể nói hết các mặt của trò chơi dân gian, rất mong được sự tiếp tay của các thầy cô để trò chơi dân gian luôn song hành trong công cuộc giáo dục nhân cách học sinh

Những trò chơi này có nhiều thể loại khác nhau của nhiều đối tượng người chơi như sôi nổi, điềm đạm hay trầm tĩnh Từng trò có các quy luật, sắc thái khác

nhau khiến trẻ chơi suốt ngày mà không chán, chỉ cần có sân chơi, công bằng, vui, thu hút là có trẻ chơi

Chân thành cám ơn quý thầy cô !

Tạm biệt ! Hẹn gặp lại.