Trong hệ thống giáo dục quốc dân thì giáo dục Mầm Non có một vai trò đặc biệt quan trọng là nền tảng, là cơ sở cho giáo dục các bậc học sau này. Chính vì vậy mà mục đích của giáo dục Mầm non là nhằm hình thành ở trẻ những cơ sở đầu tiên của nhân cách con người mới XHCN Việt Nam như: Sự khỏe mạnh, nhanh nhẹn, cơ thể phát triển hài hòa cân đối...
Trang 1I Mở đầu:
1 Lý do chọn đề tài:
Trong hệ thống giáo dục quốc dân thì giáo dục Mầm Non có một vai tròđặc biệt quan trọng là nền tảng, là cơ sở cho giáo dục các bậc học sau này.Chính vì vậy mà mục đích của giáo dục Mầm non là nhằm hình thành ở trẻnhững cơ sở đầu tiên của nhân cách con người mới XHCN Việt Nam như: Sựkhỏe mạnh, nhanh nhẹn, cơ thể phát triển hài hòa cân đối Từ xa xưa, trò chơidân gian đã gắn liền với những năm tháng tuổi thơ của trẻ Bởi với các em,những trò chơi, những câu chuyện, những bài hò vè như những dòng sữa ngọtlành nuôi các em khôn lớn Trường mầm non là nơi lý tưởng để chúng ta tổ chứctrò chơi dân gian nhằm phát triển thể chất cho trẻ Ở đây, trẻ không những chỉđược chăm sóc, nuôi dưỡng mà trẻ còn được học và chơi trong “ Môi trườngthân thiện, học sinh tích cực” Cô giáo thực sự như người mẹ hiền thứ hai củatrẻ, luôn ân cần, chu đáo, gần gũi, giúp đỡ và luôn ở bên cạnh trẻ trong các hoạtđộng
Những trò chơi dân gian không chỉ giúp trẻ phát triển khả năng sáng tạo,
tư duy, sự khéo léo, rèn luyện sức khỏe mà còn góp phần bồi đắp thêm tình yêugia đình, quê hương, đất nước Lứa tuổi mầm non là giai đoạn trẻ có nhu cầuchơi, chúng nghĩ ra các trò chơi, truyền cho nhau cách chơi từ thế hệ này sangthế hệ khác Nhờ đó mà trò chơi dân gian được lưu truyền cho đến nay Tổ chứctrò chơi dân gian trong các hoạt động ở trường mầm non mang ý nghĩa to lớntrong việc rèn luyện thể lực, sự khéo léo, nhịp nhàng, rèn trí tuệ, óc phán đoán,gợi xúc cảm thẩm mỹ, khả năng hoạt động nhóm, tập thể, sự gắn kết tình bạn… Trẻ 5 – 6 tuổi có thể lực, ngôn ngữ, trí tuệ cơ bản đã phát triển đến mức độtương đối hoàn thiện Vì thế, trẻ có khả năng lĩnh hội những bài hò vè gắn vớicác trò chơi dân gian đa dạng, phong phú Nếu chúng ta biết cách dạy, truyềnđạt, kích thích trẻ ở thời điểm này thì trẻ sẽ tiếp thu rất nhanh và còn có thể chơimột cách sáng tạo
Song trong thực tế trò chơi dân gian đang ngày bị mai một do sự phát triểncủa xã hội công nghệ thông tin Điều đó thể hiện ở việc các bậc cha mẹ phụhuynh ít dành thời gian cho con cái, ít chơi cùng con mà chỉ phó mặc cho con
em mình với những chiếc điện thoại đắt tiền hay những cái máy vi tính, ti vitruyền hình cáp….Chính vì thế mà đa số trẻ em bây giờ thuộc phim hoạt hình,siêu nhân hơn là thuộc bài hò, bài vè dân gian Điều đó có ảnh hưởng không tốtđến chất lượng giáo dục học sinh và ảnh hưởng đến quá trình phát triển nhâncách trẻ Cho nên để đáp ứng với mục tiêu giáo dục hiện nay, việc tổ chức tốt tròchơi dân gian cho trẻ là hết sức cần thiết Nhưng hiện tại chưa có tài liệu nàobàn sâu về vấn đề này Nên tôi mạnh dạn bắt tay vào nghiên cứu, nhằm tìm ra
Trang 2“Một số biện pháp để tổ chức có hiệu quả trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5 –
6 tuổi ở trường mầm non Nga Thành.”
2 Mục đích nghiên cứu:
Khi tôi quyết định chọn đề tài này, tôi mong muốn mình nghiên cứu sâuhơn, tìm tòi, học hỏi thêm nhiều phương pháp mới để tổ chức có hiệu quả nhữngtrò chơi dân gian kết hợp các bài hò vè quen thuộc gắn với tuổi thơ của trẻ Tôidành sự quan tâm trong việc khơi dậy ở trẻ tình yêu gắn bó đối với các trò chơidân gian nhằm khôi phục nét văn hoá tốt đẹp của dân tộc Chú trọng tính tíchcực tham gia hoạt động của trẻ, kích thích sự sáng tạo của trẻ trong quá trìnhchơi đặc biệt là ở những trò chơi mà trong đó trẻ tự tay làm nên những đồ vậtbằng học liệu sẵn có trong thiên nhiên Là một giáo viên được nhà trường phâncông trực tiếp phụ trách lớp 5-6 tuổi ở trường mầm non chúng tôi, đứng trướcthực trạng hiện nay, tôi luôn đau đáu trong lòng mình phải làm sao đây để tìm ranhững giải pháp, cách làm hay để tổ chức tốt các trò chơi dân gian một cách cóhiệu quả nhất
3 Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu của đề tài này là trẻ mẫu giáo lớn (5 – 6 tuổi), trườngmầm non Nga Thành Qua nghiên cứu để tìm hiểu về sự phong phú, đa dạng củatrò chơi dân gian, tác dụng của trò chơi dân gian đối với đời sống của trẻ Thôngqua việc tổ chức trò chơi dân gian, để trẻ phát triển thể lực, cơ thể khỏe mạnh,hài hòa, cân đối, có tâm hồn trong sáng, thân thiện.Và đúc kết những kinhnghiệm làm thế nào để đưa trò chơi dân gian tới trẻ một cách nhẹ nhàng nhất,gần gũi nhất
4 Phương pháp nghiên cứu:
+ Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết: Tìm tòi, đọc thamkhảo các tài liệu chuyên đề về trò chơi dân gian; các tập san, tạp chí giáo dụcmầm non trong nhiều năm qua…Không những thế tôi còn nghiên cứu các bàiviết trên Intenet; tham khảo giáo án mẫu, học tập kinh nghiệm của một số giờdạy mẫu…
+ Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Kiểm nghiệm,khảo sát trên nhóm lớp; trò chuyện với trẻ, chơi với trẻ, hòa mình cùng trẻ… + Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: Thống kê rõ xem trẻ đạt các tiêu chí
ở mức độ nào, so với yêu cầu thì cần phấn đấu ra sao?
II Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm:
1 Cơ sở lí luận:
Qua nhiều tài liệu có liên quan đến các trò chơi dân gian và thực tế về sựmai một của nó, ta thấy rằng rất cần thiết phải khôi phục, tổ chức có hiệu quả tròchơi dân gian cho trẻ Chính vì vậy mà ngành giáo dục cũng rất chú trọng đến
Trang 3vấn đề này trong trường mầm non Thực hiện chương trình giáo dục mầm non( Ban hành kèm theo Thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 07 năm
2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ) quy định hoạt động chơi là hoạtđộng chủ đạo của trẻ em lứa tuổi mẫu giáo Trẻ có thể chơi với các loại trò chơi
cơ bản như: Trò chơi đóng vai theo chủ đề, trò chơi ghép hình, lắp ráp, xâydựng; trò chơi đóng kịch; trò chơi học tập; trò chơi vận động; trò chơi dân gian;trò chơi với phương tiện công nghệ hiện đại Trong các loại trò chơi có rất nhiềucác hình thức và trò chơi khác, nhưng trò chơi dân gian không thể không nhắcđến mà còn đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong hoạt động vui chơi củatrẻ
- Thực hiện theo tài liệu bồi dưỡng hè cho cán bộ quản lý và giáo viên mầmnon năm học 2012 -2013 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về nội dung hướng dẫnđánh giá công tác tổ chức hoạt động vui chơi của trẻ ở trường mầm non của Tiến
sĩ Nguyễn Thị Thanh Hà - trường CĐSP trung ương TP- Hồ Chí minh
- Thực hiện theo tài liệu hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáodục mầm non mẫu giáo lớn (5 – 6 tuổi ) của Nhà xuất bản giáo dục Việt nam doTS.Trần Thị Ngọc Trâm và TS.Lê Thu Hương-PGS TS.Lê thị Ánh Tuyết (đồngchủ biên) hướng dẫn chung về hoạt động vui chơi và gợi ý hướng dẫn tổ chứccác loại trò chơi Đặc biệt là trò chơi dân gian là những trò chơi được sáng tạo,lưu truyền tự nhiên, rộng rãi từ thế hệ này sang thế hệ khác, mang đậm bản sắcvăn hoá dân gian và phần lớn là những trò chơi có lời đồng giao…vv
- Trên cơ sở các tài liệu, sách tham khảo như “ Tuyển chọn trò chơi, bàihát, thơ ca, truyện, câu đố theo chủ đề cho trẻ ( 5-6 tuổi )
- Đối với trẻ nhỏ thì trò chơi là phương tiện và đồng thời cũng là conđường để đứa trẻ lĩnh hội tri thức và khám phá thế giới xung quanh nó, nhữngluận điểm này mãi cho đến những năm 30 của thế kỉ XX mới được các nhà khoahọc làm sáng tỏ Trong những công trình nghiên cứu của mình, L.X Vưgôtxki
đã lí giải và phân tích vai trò của hoạt động chơi nhất là dưới dạng các trò chơi
mô phỏng, trên cơ sở những kết quả nghiên cứu của mình ông đã chỉ ra: chínhnhững trò chơi mô phỏng tạo ra vùng "cận phát triển", là điều kiện đầu tiênthuận lợi nhất cho sự hình thành và phát triển nhân cách, "Hoàn cảnh chơi" mang tính tưởng tượng là con đường dẫn tới trừu tượng hoá; việc thực hiện cácqui tắc chơi là trường học rèn luyện các phẩm chất ý chí, phẩm chất đạo đức Từnhững luận điểm trên đây tiếp tục cho những hướng nghiên cứu mới đặc biệt lànghiên cứu sử dụng trò chơi nhằm mục đích giáo dục trẻ về nhiều mặt Nhiềucông trình nghiên cứu theo hướng nghiên cứu này được ra đời như "Giáo dục trẻtrong trò chơi"của Đ.B Menđgieritxkaia,
- PGS.TS Nguyễn Ánh Tuyết trong tác phẩm "Trò chơi của trẻ em" đã
giới thiệu về khái niệm chơi, đồ chơi và vai trò của đồ chơi, sự phân loại các trò
Trang 4chơi và tác dụng giáo dục của trò chơi đối với sự phát triển toàn diện của trẻ lứatuổi mẫu giáo
- Trò chơi dân gian và tổ chức cho học sinh chơi các Trò chơi dân gian cómột ý nghĩa hết sức quan trọng đối với việc hình thành và phát triển nhân cáchcon người Trò chơi dân gian trước hết thể hiện nét văn hoá dân tộc, phản ánhđời sống sinh hoạt của một cộng đồng người trong lịch sử phát triển, hơn nữa nómang ý nghĩa giáo dục sâu sắc Từ trước đến nay việc nghiên cứu về Trò chơidân gian, sử dụng Trò chơi dân gian đã thu hút các nhà khoa học quan tâmnghiên cứu tuy nhiên chủ yếu chỉ giới hạn trong lĩnh vực sưu tầm và giới thiệu
Tác giả Lê Anh Thơ trong công trình nghiên cứu khoa học "Nghiên cứu sử dụng một số trò chơi vận động dân gian trong giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 3 -
5 tuổi" đã đề cập đến vấn đề sử dụng Trò chơi dân gian như là phương tiện phát
triển vận động cho trẻ mẫu giáo trên cơ sở nghiên cứu, triển khai thực nghiệmmột số trò chơi dân gian phát triển vận động cho trẻ mẫu giáo giai đoạn 3 – 5tuổi;
- Cùng với xu thế phát triển của kinh tế xã hội, văn hoá và đặc biệt là sựtiến bộ của khoa học kĩ thuật, trẻ nhỏ ngày nay được tiếp cận với những trò chơiđiện tử hiện đại Ở những khu vực kinh tế phát triển, khu đô thị, thành phố cácTrò chơi dân gian đang mất dần vị thế bởi sự thế chỗ của các trò chơi điện tử.Chính vì điều đó, tác giả Đỗ Thị Hoà đã mạnh dạn đưa ra một cách nhìn về vaitrò của Trò chơi dân gian và việc bảo tồn loại hình trò chơi này trong giai đoạn
hiện nay "Một vài kiến nghị về việc bảo tồn các trò chơi dân gian trẻ em trong nhà trường hiện nay", Tạp chí văn hoá dân gian, số 6, năm 2004).
- Chính vì những lí do trên, ngày 17/11/2008 thủ tướng chính phủ ra quyếtđịnh: Ngày 19/04 hàng năm là ngày văn hóa các dân tộc Việt Nam Mục đích là
để chung tay gìn giữ nét văn hóa của dân tộc, đồng nghĩa với việc duy trì tổchức có hiệu quả trò chơi dân gian cho trẻ
2 Thực trạng:
a Thuận lợi:
- Trường mầm non Nga Thành là trường chuẩn Quốc gia nên cơ sở vật chấttương đối đầy đủ tạo điều kiện thuận lợi cho việc nghiên cứu và áp dụng cácbiện pháp
- Trường được UBND xã quan tâm, tạo điều kiện xây dựng bổ sung phònghọc, nhà bếp mới, đặc biệt là khu sân khấu ngoài trời, khu vườn cổ tích rấtđẹp tạo cơ hội rất tốt cho việc tổ chức trò chơi dân gian
- Ban giám hiệu hết mực quan tâm, tạo mọi điều kiện dành thời gian cho tôinghiên cứu Lớp có tổng số trẻ là: 27 cháu, đa số trẻ trong lớp ngoan ngoãn,nghe lời cô giáo
Trang 5- Lớp do tôi phụ trách được sở đầu tư đồ dùng trang thiết bị theo thông tư 02nên cũng có thêm đồ dùng phục vụ cho một số trò chơi dân gian như: dây kéo
co, cột đích, cổng chui, vòng nhỏ, … rất thuận lợi cho việc tổ chức trò chơi chotrẻ
- Bản thân tôi là GV trẻ, có trình độ trên chuẩn, nhiệt tình, năng nổ, yêunghề, mến trẻ, hết mình vì công việc
- Phụ huynh của lớp tôi hết mực quan tâm, luôn sát sao cùng với cô và trẻ.Đồng thời cha mẹ còn kêu gọi ủng hộ mua sắm thêm trang thiết bị phục vụ chocác cháu
b Khó khăn:
- Còn một số trẻ có phụ huynh đi làm ăn xa, để con ở nhà cho ông bà nên
việc đưa trẻ tới trường muộn, ảnh hưởng đến việc rèn luyện các trò chơi cho trẻ
- Phòng học còn nhỏ hẹp so với quy định nên ảnh hưởng không nhỏ tới cáchoạt động và việc giáo dục trẻ Trang phục dân gian còn hạn chế nên cũng gặpkhông ít khó khăn khi tổ chức hoạt động chơi cho trẻ
Biết phối hợp vớibạn trong khi chơi
Biểu hiện khả năng tự lực, sáng tạotrong khi chơi
Thực hiện đúng quy tắc,luật củatừng tròchơi
Cháu thể hiệnđược hành động của vai chơi
Cháu hứng thú,tích cực tham gia trò chơi
Trang 6nghiên cứu, tham khảo và tìm ra các biện pháp để tổ chức các trò chơi dân gian
một cách có hiệu quả nhất Sau đây tôi xin đưa ra “Một số biện pháp để tổ chức có hiệu quả các trò chơi dân gian cho trẻ 5 – 6 tuổi” tại lớp Lá Non,
Trường MN xã Nga Thành
3 Các biện pháp để giải quyết vấn đề:
Xuất pháp từ thực tế trên tôi thấy trẻ làm quen với các trò dân gian đãkhó, giúp trẻ hiểu biết và mở rộng kiến thức và có thể tự tổ chức trò dân gian lạicàng khó khăn hơn Do đó, tôi luôn suy nghĩ và tìm ra những biện pháp để tổ
chức có hiệu quả các trò chơi gian cho trẻ MGL:
Biện pháp 1: Sưu tầm và lựa chọn các trò chơi dân gian có nội dung phù hợp với lứa tuổi của trẻ:
Kho tàng các trò chơi dân gian Việt Nam vô cùng phong phú và đa dạngnhưng không phải trò chơi nào cũng phù hợp với trẻ nhỏ Vì thế, bản thân tôi đãgiành nhiều thời gian và tích cực sưu tầm các loại trò chơi dân gian như : Trênmạng Itenet, các truyển tập, tập san, tạp chí, báo hoạ my, báo nhi đồng…vv vàtôi có sự cân nhắc lựa chọn cho trẻ chơi các trò chơi nào có luật chơi và cáchchơi đơn giản, dễ nhớ, dễ hiểu nhất và phù hợp với nội dung của từng chủ đề.Đặc biệt tôi chú trọng đến những trò chơi gần gũi, phù hợp với địa phương,vùng miền của mình VD: “Rềnh rềnh, ràng ràng”; “Xỉa cá mè”; “Chơichuyền”…
Khi lựa chọn các trò chơi dân gian cho trẻ, tôi thực hiện theo các tiêu chísau:
- Trò chơi vừa sức với trẻ, câu từ trong bài hát gần gũi, dễ hiểu với nơi trẻsinh sống Chẳng hạn như: “tay ai đẹp đi bẻ ngô, tay ai thô đi dỡ củi”
- Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm VD: quả bưởirụng, que đót, miếng vải vụn, hột hạt…
- Giúp củng cố tư duy, ngôn ngữ, vận động, kỹ năng cho trẻ
- Gây được hứng thú, thu hút sự chú ý của trẻ
- Có sự tham gia của tập thể lớp hoặc nhóm trẻ trong lớp
Bên cạnh đó, trong trường mầm non lại có sự phân chia trẻ theo nhiều độtuổi Mỗi độ tuổi lại có mức độ nhận thức và khả năng chú ý có chủ định khácnhau Chính vì thế, các trò chơi dân gian cũng cần phải được lựa chọn cho phùhợp với từng độ tuổi cụ thể như sau:
+ Với trẻ lứa tuổi nhà trẻ và mẫu giáo bé và nhỡ, khả năng chú ý có chủđịnh còn kém, nhận thức còn đơn giản Vì vậy trẻ chỉ có thể chơi được các tròchơi đơn giản như: “Lộn cầu vồng”, “Chi chi chành chành”, “Tập tầm vông”, “Nu
na nu nống”, “Dung dăng dung dẻ”
Trang 7+ Còn với trẻ lớp tôi thì: Khả năng chú ý có chủ định và nhận thức của trẻ
đã cao hơn rất nhiều so với lứa tuổi trước Vì thế, trẻ có thể chơi được các tròchơi có lời dài hơn và yêu cầu khó hơn như: “Thả đỉa ba ba”, “Ô ăn quan”,
“Chuyền thẻ”, “Hát chuyền sỏi”, “Trốn tìm”, “Đếm sao”, “Kéo co”, “Rồng rắnlên mây”, “Chồng đống chồng đe”, “Trồng nụ trồng hoa”, “Ném còn”, “Cướpcờ”…vv
*Ví dụ: Chủ đề “Thế giới động vật” Tôi cho trẻ chơi các trò chơi như: “Mèo bắt chuột”; “ Cáo và thỏ”; “ Bịt mắt bắt dê “; “Gấu và người thợ săn”…vv
Biện pháp 2: Chuẩn bị đầy đủ trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi, trang phục, lời ca, địa điểm thật chu đáo, kỹ càng trước khi tổ chức cho trẻ tham gia vào các trò chơi dân gian.
2.1.Chuẩn bị trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi, trang phục phù hợp cho các trò chơi dân gian:
Đồ dùng đồ chơi của các trò chơi dân gian cũng vô cùng đa dạng và phongphú, mang tính đặc trưng và được thiết kế dựa vào cách chơi và luật chơi củatừng trò chơi Mỗi trò chơi dân gian có một hoặc nhiều loại trang thiết bị, đồdùng, đồ chơi, trang phục tương ứng mà thiếu nó thì trò chơi không thể tiếnhành được
*Ví dụ: trò chơi: “ Chơi chuyền” đòi hỏi phải có 10 que chuyền và một đồvật có dạng khối cầu như quả bóng, quả bưởi non Trò chơi “ Ném còn” khôngthể diễn ra nếu thiếu quả còn - đồ chơi truyền thống của trò chơi đó Hay đơngiản như trò chơi “Bịt mắt bắt dê” cũng không thể được tổ chức nếu không códải vải hoặc dải khăn bịt mắt; trò chơi “ Gấu và người thợ săn” thì giáo viênphải xây dựng mô hình khu rừng, phải có trang phục của Gấu và người thợ sănnếu thiếu thì trò chơi sẽ không sinh động, không thu hút được sự hứng thú, tíchcực tham gia của trẻ Đối với trò chơi “kéo co” thì đòi hỏi phải có 1 sợi dâythừng 6m, vẽ 1 vạch thẳng làm ranh giới giữa 2 đội Với trò chơi « ném vòng cổchai » thì đòi hỏi phải có 3 cái chuỳ hoặc 3 cái chai, 9 vòng tròn đường kính 10 -15cm làm bằng tre… Để có được đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trẻ chơi, ngoàiviệc tìm tòi nghiên cứu ở sách báo, tôi cũng tận dụng những nguyên vật liệu sẵn
có ở địa phương như : cành cây, lá cây, tre, nứa…những vật liệu phế thải như :chai nhựa, vải vụn Ngoài ra tôi cũng huy động ở các bậc phụ huynh sưu tầmthêm những nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để tạo ra những đồ dùng đồchơi an toàn, đẹp mắt thu hút sự chú ý của trẻ, kích thích trẻ tham gia vào tròchơi Và với đồ dùng đồ chơi tự làm khi đưa vào sử dụng trong trò chơi dân giantôi thấy trẻ rất hào hứng, hứng thú chơi Điều đó chứng tỏ rằng đồ dùng đồ chơiphục vụ cho trò chơi dân gian rất quan trọng
Trang 8Chính vì vậy, trước khi tổ chức cho trẻ chơi một trò chơi dân gian nào đó,giáo viên cần tìm hiểu kỹ lưỡng về luật chơi, cách chơi cũng như việc có haykhông có đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi để từ đó có thể chuẩn bị đầy đủcác yếu tố cần thiết cho trò chơi.
2.2 Dạy trẻ đọc thuộc lời ca (đối với những trò chơi có lời đồng dao):
Một đặc điểm đặc trưng của trò chơi dân gian đó là: trong các trò chơi có lờiđồng giao nhằm kết hợp luyện phát âm cho trẻ, cô giáo phải chú ý cho trẻ phát
âm rõ rang và chính xác Những lời đồng giao cho xướng âm đồng loạt và nhấnmạnh vào các nhịp (nhịp 2 từ, 3 từ hoặc 4 từ ); khi cho trẻ chơi các trò chơi cólời đồng giao, cô giáo cho trẻ đọc đi, đọc lại nhiều lần đề trẻ thuộc, khi chơi trẻkhông bao giờ chỉ thực hiện các hành động của mình mà chúng thường vừa chơivừa hát hoặc đọc lời đồng dao nào đó Các bài đồng dao đó khiến cho không khíchơi thêm vui vẻ, nhộn nhịp hơn Mặc dù không phải bài đồng dao nào cũng có
ý nghĩa, song bài nào cũng có vần, điệu, dễ nhớ, dễ thuộc, phù hợp với tư duyhồn nhiên của trẻ
Ví dụ: Trò chơi “Chi chi chành chành” cần phải có số người chơi có thể từ
3 - 5 người trở lên Chọn một người đứng ra trước xòe bàn tay ra các người khác
giơ ngón trỏ ra đặt vào lòng bàn tay Người xòe bàn tay đọc thật nhanh: Chi chi chành chành- Cái đanh thổi lửa- Con ngựa đứt cương -Ba vương ngũ đế- Chấp chế đi tìm- Ù à ù ập Đọc đến chữ “ập” người xòe tay nắm lại, những người
khác cố gắng rút tay ra thật nhanh, ai rút không kịp bị nắm trúng thì coi như bịthua và phải vào thế chỗ người xòe tay và vừa làm vừa đọc bài đồng dao cho cácbạn khác chơi Câu hát dường như chẳng có mạch ý nào rõ ràng, nhưng thiếu nóthì trò chơi không thể tiến hành
Trang 9Hay như trò chơi “Rồng rắn lên mây” Một người đứng ra làm thầy thuốc,
những người còn lại sắp hàng một, tay người sau nắm vạt áo người trước hoặc đặt trên vai của người phía trước Sau đó tất cả bắt đầu đi lượn qua lượn lại như con rắn, vừa đi vừa hát:
Rồng rắn lên mây- Có cây lúc lắc – Có ngọn đèn pin - Hỏi thăm thầy thuốc - Có nhà hay không?
Người đóng vai thầy thuốc trả lời:
– Thấy thuốc đi chơi ! (hay đi chợ, đi câu cá , đi vắng nhà… tùy ý mà chế ra) ………cho đến khi tha hồ thày đuổi thì trẻ làm thầy thuốc được
quay sang bên kia thì lũ bạn bên này lại hô lên “ăn quả/nhả hạt” rồi ào xuống Chẳng may ai bị “đỉa” vớ phải thì trở thành “đỉa”,……
Tôi thường cho trẻ làm quen với lời đồng dao của các trò chơi dân giantrước khi hướng dẫn trẻ chơi vào các thời điểm trong ngày của trẻ như: hoạtđộng chiều, hoạt động ngoài trời, chơi tự chọn Khi trẻ đã thuộc lời đồng dao,tôi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi tương ứng với lời đồng dao đó Vì thế, trẻ
Trang 10chơi rất hứng thú và tích cực tham gia chơi Không những thế khi được chơi kếthợp lời đồng dao trẻ lớp tôi luôn có bầu không khí rất vui vẻ và đoàn kết.
* Kết quả: Để đạt được kiến thức, kỹ năng đúng theo mục đích, yêu cầu đề
ra thì khâu chuẩn bị đầy đủ các điều kiện phục vụ cho trò chơi thì đã thắng lợiđược 50% rồi Vì vậy mà thông qua các trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi, đẹpmàu sắc hấp dẫn đã thu hút được trẻ tích cực, hứng thú tham gia vào các trò chơiđạt 95%
2.3 Chuẩn bị địa điểm để tổ chức trò chơi:
Mỗi trò chơi dân gian có một cách chơi và luật chơi khác nhau Có nhữngtrò chơi vận động mang tính tập thể rất cao, thường có số lượng người tham giachơi lớn và đòi hỏi địa điểm chơi phải có diện tích rộng, bằng phẳng, vệ sinhsạch sẽ, có bóng mát như “ Kéo co”, “ Rồng rắn lên mây”, “ Thả đỉa ba ba”, “Trồng nụ trồng hoa”, “Mèo đuổi chuột”
Trò chơi “Mèo đuổi chuột”
Nhưng ngược lại cũng có những trò chơi tĩnh, trẻ hay chơi theo cácnhóm nhỏ chỉ có 2 người, hay 3-5 người như “ Chi chi chành chành”, “ Tập tầmvông”, “kéo cưa lừa xẻ”, “ Chuyền thẻ”, “ Ô ăn quan” Với những trò chơi theonhóm nhỏ như thế này, tôi cần tìm cho trẻ những địa điểm phù hợp, tận dụngmọi không gian như: hành lang, hè lớp, góc lớp, dưới gốc cây Chính vì vậy,giáo viên cần nắm vững cách chơi, luật chơi, đặc điểm của từng trò chơi để từ
đó lựa chọn địa điểm cho phù hợp trước khi tổ chức cho trẻ chơi
