BENH TUYEN VU (CDHA) Ha

Viêm tuyến vú tương bào dãn ống sữa, viêm tuyến vú dạng bã khô Tiền căn: 50% có hậu sản khó khăn.. Viêm tuyến vú tương bào dãn ống sữa, viêm tuyến vú dạng bã khô... 3 thể bệnh Của TĐSBH

Cấu trúc của các ống dẫn sữa

Tế bào cơ-thượng (biểu) mô

Cấu trúc tiểu thùy tuyến vú bình thường

Cấu trúc nang tuyến vú bình thường

Tế bào thượng (biểu) mô

Tế bào cơ - thượng

(biểu) mô

Ống dẫn sữa trước khi có thai

Nang sữa trong giai đoạn sớm của thai kỳ

Núm vú

Giai đoạn giữa thai kỳ

Giai đoạn cho con bú

Sau khi dứt sữa

Sự thay đổi

của tuyến

vú

Sự thay đổi của tuyến vú

Tuyến vú trong thời kỳ cho con bú

TUYẾN VÚ LÚC MÃN KINH

-Thượng mô ống dẫn teo đét.

-Dãn nở các ống dẫn

VIÊM TUYẾN VÚ

1 Viêm tuyến vú cấp tính và áp-xe vú

Viêm tuyến vú cấp tính và áp-xe vú

 Sưng, nóng, đỏ,

 căng đau.

 Thường xảy ra trong thời kỳ hậu sản

 Chủ yếu do tụ cầu vàng gây ra.

Viêm tuyến vú cấp tính và áp-xe vú

Đại thể: ápxe vú

Ổ ápxe

Nang sữa

Vi thể: viêm tuyến vú cấp tính

2 Viêm tuyến vú tương bào

(dãn ống sữa, viêm tuyến vú dạng bã khô)

Tiền căn: 50% có hậu sản khó khăn.

Sưng, đau căng ít, tiết dịch đục núm vú.

Hiếm gặp, có thể nhầm ung thư vú.

2 Viêm tuyến vú tương bào

(dãn ống sữa, viêm tuyến vú dạng bã khô)

Vi thể: giống nang lao nhưng còn hình ảnh các ống dãn nỡ.

3 Viêm tuyến vú mạn tính

Thường là loại viêm hạt.

Là biểu hiện của một trong các loại viêm toàn thân hoặc do nấm, vi khuẩn

Cũng có thể dưới dạng mô hạt viêm phản ứng với vật lạ.

Viêm tuyến vú dạng hạt

Viêm vú do Candida

viêm lao vú

Viêm tuyến vú mạn tính trên bệnh nhân chích

silicone

Viêm tuyến vú mạn tính trên bệnh nhân chích

silicone

Co kéo da

Hoại tử mỡ

THAY ĐỔI SỢI BỌC

THAY ĐỔI SỢI BỌC

Tổn thương thường thấy nhất ở vú phụ nữ.

Tuổi tiền mãn kinh.

Đau theo chu kỳ.

Nhiều ổ dạng bọc/đặc, 2 vú.

Không dính da, không co kéo núm vú.

Thay đổi sợi bọc

Thay đổi sợi bọc

3 thể bệnh Của TĐSB

Hóa sợi của vú

Bệnh nang

Tăng sản

Tuyến

Lành tính

Bệnh đau vú

BỆNH HÓA SỢI CỦA VÚ

- Thường xảy ra ở lứa tuổi 30-35

- Dạng đơn thuần hiếm gặp, thường phối hợp với dạng nang.

Dạng mảng hay khối đặc

Từ vài mm đến vài cm Thường ở ¼ trên ngoài vú Đau nhẹ

trước mỗi kỳ kinh

Bệnh hóa sợi của tuyến vú

Bệnh nang

TĂNG SẢN ỐNG TUYẾN VÚ

Dạng mảng hay khối đặc

giới hạn không rõ

chắc hơn mô vú xung quanh

Tính chất thay đổi theo chu kỳ kinh

Dạng phức tạp Cần theo dõi kỹ

Tăng sản ống tuyến vú điển hình

Tăng sản ống tuyến vú không điển hình

3 Mối liên hệ

giữa

ung thư vú

và thay đổi sợi bọc

Mối liên hệ giữa ung thư vú

và thay đổi sợi bọc

 Có liên quan đến ung thư vú.

 Chỉ có một tỉ lệ rất nhỏ có nguy cơ.

 Tăng cao ở những bệnh nhân có:

 Độ tuổi

 Tiền căn gia đình có người bị ung thư vú

 Các yếu tố liên quan đến sinh sản.

Mối liên hệ giữa ung thư vú

và thay đổi sợi bọc

Ung thư

của vú Tăng sản ống tuyến vú

TĂNG SẢN BIỂU MÔ ỐNG TUYẾN VÚ

Dạng mảng hay khối đặc

giới hạn không rõ

chắc hơn mô vú xung quanh

Tính chất thay đổi theo chu kỳ kinh

Dạng phức tạp Cần theo dõi kỹ

Tăng sản biểu mô ống tuyến vú

Tăng sản biểu mô OTV: > 2 lớp tê bào Nhẹ

Trung bình: > 4 lớp Nặng: bắc cầu

Tăng sản mức độ trung bình, nặng  liên quan với ung thư

Thay đổi sợi bọc

U sợi tuyếnCarcinôm: hiếm

Nang U nhú

Nang sữa

U diệp thểThay đổi sợi bọc

Thay đổi sợi bọc

U LÀNH VÚ

3 loại: - u sợi tuyến quanh ống.

- u sợi tuyến trong ống.

- u tuyến sinh sữa.

 Tuổi dậy thì, < 30 t, một hoặc nhiều cục, không dính da, di động.

Lớn chậm, chịu ảnh hưởng của nội tiết tố estrogen.

U sợi tuyến

Tế bào cơ biểu mô

Mảng mô đệm

TBH: U sợi tuyến

U sợi tuyến

Phân biệt U sợi tuyến (FA) - Thay đổi

U DIỆP THỂ

 To, nhiều thùy, nang + đặc,  biến dạng vú.

 Có thể gây loét da trên u.

 3 dạng:

 Lành

 Giáp biên ác

 Ác

U DIỆP THỂ

U diệp thể

-Mô đệm tăng sản mạnh

U diệp thể

U diệp thể

-Mô đệm tăng sản mạnh

U diệp thể lành

 Mô đệm tăng sản

 Biểu mô bị đè ép, kéo dãn

-Mô đệm chuyển sản tế bào mỡ

U diệp thể

U diệp thể

U nhú (Papillomas)

 u nhú trong ống

 Tuổi trung niên

 Thường đơn độc, quanh quầng vú

 Nếu nhiều, thường ở ngoại vi

 Tiềt dịch núm vú

 Trong ống dẫn sữa dưới quầng vú

 70% kèm tiết dịch núm vú

 Ống dãn rộng thành nang  u nhú trong nang

 Quanh tuổi mãn kinh

U nhú trong ống

Sang thương dạng polyp bên trong ống tuyến dãn rộng

 U lành có 2 loại tế bào trong mỗi nhú: tế bào thượng

mô và tế bào cơ thượng mô.

Sang thương dạng polyp bên trong ống tuyến dãn rộng

U nhú

 Vi thể: nhiều nhú, mỗi nhú có trục liên kết

được phủ bởi tế bào thượng mô.

U nhú

 Vi thể: nhiều nhú, mỗi nhú có trục liên kết được phủ bởi

tế bào thượng (biểu) mô.

U nhú (Papillomas)

U nhú (Papillomas)

U nhú (Papillomas)

U nhú (Papillomas)

 U lành có 2 loại tế bào trong mỗi nhú: tế bào thượng (biểu) mô và tế bào cơ thượng (biểu) mô.

U TUYẾN NÚM VÚ

Hiếm gặp, có ở người già.

Ở gần núm vú, có thể làm loét núm vú

Là dạng u lành tuyến mồ hôi dạng nhú.

U tuyến núm vú

U tuyến núm vú

U tuyến núm vú

CARCINÔM VÚ

 Một khối, không ranh giới, có thể không đau, đau mơ hồ, dính da,

co rút núm vú

 Hạch nách

 > 30 tuổi có u vú: phải loại trừ ung thư

 Dạng chính: >90% xuất phát từ thượng mô ống dẫn và 10% xuất phát từ tiểu thùy

 Là loại ung thư thường gặp nhất ở phụ nữ Âu-Mỹ

 Ở Việt Nam: Ung thư vú, ung thư cổ tử cung

UNG THƯ VÚ

UNG THƯ VÚ

CARCINÔM DIỆP THỂ ÁC SARCÔM LYMPHÔM

Carcinơm: >90% xuất phát từ thượng mơ ống dẫn và 10%

Giai đoạn lâm sàng

Giai

I U ≤ 2cm, chưa di căn hạch, chưa di căn xa

II 2cm ≤ U <5cm có di căn hạch vùng, chưa di căn xaBướu >5cm, không di căn hạch vùng, chưa di căn xa

III ÙU có kích thước bất kỳ, có dính da, cân cơ ngực lớn, di căn hạch vùng, chưa di căn xa

IV U có kích thước bất kỳ, có thể di căn hạch vùng hoặc không nhưng có bằng chứng di căn xa

thay đổi da

vú

Tiết dịch núm vú

Co lõm da không điển hình

Co kéo múm vú

Lâm sàng ung thư vú

Phân loại carcinôm vú theo WHO:

1.2.2.3 Car dạng nang tuyến.

1.2.2.4 Car dạng bã khô, xâm nhập.

2.Car xuất phát từ tiểu thùy

2.1 Car tại chỗ trong tiểu thùy 2.2 Car tiểu thùy xâm nhập.

Đại thể ung thư vú

Co kéo núm vú Loét da

U lành, mặt cắt phồng

1 2

Đại thể ung thư vú, xâm nhiễm giới hạn không rõ

CARCINƠM TUYẾN VÚ

CARCINÔM

TẠI CHỖ XÂM LẤN

TIỂU THUỲ ỐNG TUYẾN TIỂU THUỲ ỐNG TUYẾN

Carcinom ống tuyến tại chỗ (DCIS), lọai bã

khô

 Vi thể:

 (1) Không còn các lòng ống (giống DCIS dạng đặc)

 (2) có chất họai tử ở giữa

 (3) đặc điểm nhân độ cao

 Có thể xơ hóa quanh ống

 không có xâm lấn

DCIS, lọai sàng

 Không có xâm lấn mô đệm xung quanh

 Các tế bào u kết dính, bào tương nhiều,

 Không có tế bào nhẫn,

 hình thành các khoảng trống hình tròn

 tế bào dị dạng hơn

DCIS, loại sàng

 hình thành các khoảng trống hình tròn

 tế bào dị dạng hơn

Carcinôm trong ống dẫn

Carcinôm trong ống dẫn

DCIS, loại vi nhú

Vi thể

 các tế bào u phát triển từ

bờ của các lòng ống,  vi nhú,

 chưa lấp kính các lòng ống

và hợp lại thành loại sàng.

 Các vi nhú thiếu trục liên kết mạch máu

 nhân tròn, thon dài,

 xếp dọc theo hướng của cácnhú

DCIS, loại vi nhú

Vi thể

 Các vi nhú thiếu trục liên kết mạch máu

 nhân tròn, thon dài, xếp dọc theo hướng của các nhú

DCIS, loại vi nhú

Vi thể

 nhân tròn, thon dài, xếp dọc theo hướng của các nhú

CARCINƠM TUYẾN VÚ

CARCINÔM

TẠI CHỖ XÂM LẤN

TIỂU THUỲ ỐNG TUYẾN

TIỂU THUỲ ỐNG TUYẾN

Carcinom ống xâm nhập loại đơn thuần không đặc hiệu (NOS)

 Đại thể: một khối, giới hạn không rõ, mật độ sượng cứng, mặt cắt lõm.

Phân loại carcinôm vú

- Not otherwise specific (NOS) (75%)

- Dạng đặc biệt (10%)

(dạng ống, dạng tủy, dạng nhầy, dạng chuyển sản, dạng viêm, bệnh Paget )

Độ mô học của Carcinôm vú

Hệ thống Nottingham

Carcinom OTV dạng NOS độ 1:

Carcinom OTV dạng NOS độ 2:

Carcinom OTV dạng NOS độ 2:

Carcinom OTV dạng NOS độ 3:

Tế bào ung thư xâm nhập mạch máu

-Tế bào u xếp chồng chất

-Tế bào u xếp rời rạc, dị dạng

-Tế bào u to gấp 2 lần hồng cầu, so

sánh tế bào tuyến bình thường

(mũi tên)

-Tế bào u xếp rời rạc, dị dạng

-Tế bào u có hạt nhân rõ

-Hình ảnh đặc trưng: thể vùi trong bào tương (intra

cytoplasmic lumen)

-Hình ảnh đặc trưng: thể vùi trong bào tương (intra

Phân loại

carcinôm vú dạng đặc biệt (10%) dạng đặc biệt (10%)

dạng ống, dạng tủy, dạng nhầy,

dạng chuyển sản, dạng viêm,

bệnh Paget

Vi thể carcinom dạng ống

Vi thể carcinom dạng ống

-Tế bào u xếp thành các

ống thẳng, rất ít dị dạng tế

bào

TBH carcinôm dạng ống

Vi thể carcinôm dạng ống

Carcinom dạng đa bào

 5%, u thường to, mềm, diện cắt phồng, giới hạn không rõ, xuất huyết, hoại tử.

Carcinom dạng đa bào

-Tế bào u rất dị dạng, trên nền rất nhiều limphô bào

Vi thể carcinom dạng đa bào

Carcinom dạng đa bào (dạng tủy)

-Tế bào u rất dị dạng, xếp thành đám, trên nền rất nhiều limphô

carcinôm dạng nhầøy

Carcinôm dạng nhầy

Carcinôm dạng nhầy

Carcinôm dạng nhầy

Carcinôm dạng nhầy

Carcinôm dạng nhầy

Carcinom OTV xâm nhập dạng nhầy

Carcinom OTV xâm nhập dạng nhầy

Carcinom OTV xâm nhập dạng nhầy

-Tế bào u ít dị dạng, xếp thành

đám, trôi nỗi trên bể nhầy

-Tế bào u rất ít dị dạng, trên nền

chất nhầy

 Đại thể:

u mềm, giống pho-mat, có chất hoại tử.

Carcinôm dạng bã khô

Vi thể carcinôm xâm nhập dạng bã khô

 Vi thể:

tế bào lớn, nhân không điển hình, bào tương nhiều, bao

quanh chất hoại tử.

Vi thể carcinom dạng bã khô

Carcinôm dạng đỉnh tiết

 Hiếm gặp, thường ở tuổi thiếu niên, < 20t.

 Đại thể: u nhỏ, giới hạn rõ.

Carcinom dạng nhú

ống tuyến vú

Carcinom dạng nhú ống tuyến vú

-Tế bào u ít dị dạng, tạo nhú

-Đặc trưng: gồm các tế bào có bào tương nhiều, hình trụ,

bào tương dài ở hai đầu

Lâm sàng Bệnh Paget vú

Lâm sàng Bệnh Paget vú

loét núm-quầng vú

Vi thể bệnh Paget vú

Vi thể bệnh Paget vú

Vi thể bệnh Paget: nhuộm PAS

CARCINÔM TUYẾN VÚ

CARCINOÂM

TIEÅU THUYØ OÁNG TUYEÁN

TIEÅU THUYØ OÁNG TUYEÁN

CARCINÔM CỦA TIỂU THÙY

 Xuất phát từ phần ống tận của tiểu thùy vú.

 5-10% các carcinom tuyến vú.

 Thường tổn thương cả 2 vú và nhiều tổn thương trên một vú.

Vi thể carcinôm dạng tiểu thùy tại chỗ

Carcinom tiểu thùy tại chỗ (LCIS)

Carcinom tiểu thùy tại chỗ (LCIS)

LCIS

CARCINƠM TUYẾN VÚ

CARCINÔM

TẠI CHỖ XÂM LẤN

TIỂU THUỲ ỐNG TUYẾN TIỂU THUỲ ỐNG TUYẾN

TBH: Carcinôm dạng tiểu thùy xâm nhập

-Tế bào u ít dị dạng, xếp

thẳng hàng

TBH: carcinôm dạng tiểu thùy xâm nhập

Vi thể carcinôm dạng tiểu thùy xâm nhập

Vi thể carcinôm dạng tiểu thùy xâm nhập

Vi thể carcinôm dạng tiểu thùy xâm nhập

Carcinôm vú dạng viêm

 Thường bệnh nhân trẻ hay đang cho con bú.

 Lâm sàng giống viêm tuyến vú cấp tính.

 Có hình ảnh xâm nhập mạch limphô dưới thượng mô và các mạch máu rất rõ.

 50% có di căn xa và > 70% có di căn hạch nách khi u được phát hiện.

Đại thể: Carcinom vú dạng viêm

Vi thể: Carcinôm vú dạng viêm

Chủ yếu là hình ảnh tế bào u xâm

nhập mạch limphô

-TBH: rất nghèo tế bào

Diễn tiến tự nhiên của carcinôm vú

Độ mô học của carcinom xâm nhập

Các ung thư khác

Xuất phát từ da, tuyến mồ hôi, mô liên kết…

Loại có tiên lượng xấu nhất là sarcôm mạch máu.

(HE x40)

Limphôm vú

(HE x400)

Limphôm vú

Đàn ông có ung thư vú ?

Ung thư vú ở đàn ông

Hiếm gặp, nam/nữ = 1/200 Sớm xâm nhập da và

thành ngực.

Thường loét da.

Car Oáng xâm nhập.