X QUANG NGUC BSTUONG

GIẢI PHẪU X QUANG Khí quản Rốn phổi phải Rốn phổi trái Góc sườn hoành... CÁC THÙY PHỔI PHẢI: TRÊN, GIỮA, DƯỚI TRÁI: TRÊN DƯỚI... TIM NHÌN THẲNG SVC: TM CHỦ TRÊN A: ĐỘNG MẠCH CHỦ PA:

X QUANG NGỰC

BS CAO THIÊN TƢỢNG KHOA CĐHA-BVCR

CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN

CÁC QUY LUẬT

• QUY LUẬT SỐ 1:

• “Bờ của một cấu trúc chỉ được nhìn thấy khi tiếp giáp với một cấu trúc có đậm độ cơ bản khác biệt”

• 1 Trên X quang ngực, chỉ có các đậm độ cơ bản là: Khí, mô mềm (kể cả mỡ và máu),

calcium

• 2 Quy luật số 1 không thay đổi theo vị trí

bệnh nhân, hướng của chùm tia X, kỹ thuật

QUY LUẬT SỐ 2

• “Độ sáng tối của bất kỳ một phần hình ảnh

là do các cấu trúc bị tia X đâm xuyên”

• Độ sáng tối dễ thay đổi bởi kỹ thuật, nhưng toàn bộ phim bị ảnh hưởng như nhau

GIẢI PHẪU X QUANG

GIẢI PHẪU X QUANG

Quai ĐM chủ Góc khí

phế quản

Góc sườn

hoành

Góc sườn hoành Bóng tim

GIẢI PHẪU X QUANG

Khí quản

Rốn phổi phải

Rốn phổi trái

Góc sườn

hoành

CÁC THÙY PHỔI

PHẢI: TRÊN, GIỮA, DƯỚI

TRÁI: TRÊN DƯỚI

SƠ ĐỒ CÁC PHÂN THÙY

PHỔI

TIM (NHÌN THẲNG)

SVC: TM CHỦ TRÊN

A: ĐỘNG MẠCH CHỦ

PA: ĐỘNG MẠCH PHỔI

RA: NHĨ PHẢI

RV: THẤT PHẢI

LV: THẤT TRÁI

TIM (NHÌN NHIÊNG)

IVC: TM CHỦ DƯỚI

AORTA:

ĐỘNG MẠCH CHỦ

PA: ĐỘNG MẠCH PHỔI

RV: THẤT PHẢI

LA: NHĨ TRÁI

LV: THẤT TRÁI

RỐN PHỔI PHẢI

CỬA SỔ PHẾ CHỦ

*“KHÔNG GIAN” NẰM DƯỚI QUAI

ĐM CHỦ VÀ PHÍA TRÊN

ĐM MẠCH PHỔI TRÁI

* CHỨA MỠ

*TRÊN PHIM THẲNG CÓ HÌNH CONG LÕM, HÌNH LỒI NẾU CÓ HẠCH

KHÍ PHẾ QUẢN

CÁC TĨNH MẠCH PHỔI

*CHẠY NGANG HƠN ĐM PHỔI

*THẤY RÕ HƠN TRÊN PHIM

NGHIÊNG

*KHÔNG ĐƢỢC NHẦM VỚI THÂM NHIỄM SAU TIM

CÁC KHOANG TRUNG THẤT

*TRUNG THẤT TRƯỚC

*TRUNG THẤT GIỮA

*TRUNG THẤT SAU

*TRUNG THẤT TRÊN

TRUNG THẤT TRƯỚC

*GIỚI HẠN: PHÍA TRƯỚC LÀ

XƯƠNG ỨC, PHÍA SAU LÀ BỜ TRƯỚC TIM

TRUNG THẤT GIỮA

*GIỚI HẠN : BỜ TRƯỚC TIM ĐẾN MẶT TRƯỚC CỘT SỐNG

*GỒM CÁC CẤU TRÖC:THỰC QUẢN, TK X, TK QUẶT NGƯỢC, TK HOÀNH, TIM, ĐM

VÀ TM PHỔI Ở RỐN PHỔI, KHÍ QUẢN VÀ PHẾ QUẢN GỐC, TM CHỦ TRÊN VÀ TM CHỦ DƯỚI

TRUNG THẤT SAU

*GỒM CÁC CẤU TRÖC:

ĐM CHỦ XUỐNG, XƯƠNG CS

VÀ XS, DÂY

TK, RỄ, TỦY SỐNG, TĨNH MẠCH ĐƠN

VÀ BÁN ĐƠN

TRUNG THẤT TRÊN

* NẰM Ở PHÍA TRÊN ĐƯỜNG NGANG VẼ

TỪ GÓC LUIS ĐẾN CS

*GỒM: TUYẾN GIÁP, QUAI ĐM CHỦ VÀ CÁC MẠCH MÁU LỚN, ĐOẠN GẦN CỦA TK X

VÀ TK QUẶT NGƯỢC, THỰC QUẢN VÀ KHÍ QUẢN

CƠ HOÀNH

*BỜ SẮC NÉT

*BỜ NGOÀI VÕM HOÀNH TẠO NÊN GÓC SƯỜN

HOÀNH

*HOÀNH PHẢI CAO HƠN HOÀNH TRÁI DO GAN

CÁC CẤU TRÖC XƯƠNG

*XƯƠNG SƯỜN:

CUNG TRƯỚC, CUNG SAU

*ĐỐT SỐNG:

CUỐNG, MỎM NGANG, MỎM GAI, XƯƠNG ỨC

DẤU NGOÀI MÀNG PHỔI



GÓC BERNOU

TỔN THƯƠNG NGOÀI MÀNG PHỔI

CAL XƯƠNG

TẠO HÌNH VÖ

XƯƠNG SƯỜN CỔ

GÃY XƯƠNG

GÃY XƯƠNG ỨC

DI CĂN HỦY XƯƠNG SƯỜN

DI CĂN TỪ UNG THƢ PHỔI

MÕN XƯƠNG SƯỜN

VIÊM KHỚP

DẠNG THẤP

ĐÓNG VÔI MÔ MỀM (CYSTICERCOSIS)

LIỆT HOÀNH

NHÃO HOÀNH

TRÀN DỊCH MÀNG PHỔI TỰ DO

TRÀN DỊCH TỰ DO LƢỢNG NHIỀU

TRÀN DỊCH RÃNH LIÊN

THÙY

TRÀN DỊCH MÀNG PHỔI RÃNH

LIÊN THÙY (GIẢ U)

TRÀN DỊCH DƯỚI ĐÁY PHỔI

LATERAL DECUBITUS

PA

TRÀN DỊCH DƯỚI ĐÁY PHỔI

LATERAL DECUBITUS

quang bất thường

hoặc bờ sắc nét

bất thường

-Tràn khí áp lực

TRÀN KHÍ MÀNG PHỔI

U MÀNG PHỔI

MESOTHELIOMA

XƠ MÀNG PHỔI

ĐÓNG VÔI MÀNG PHỔI

HỘI CHỨNG PHẾ NANG

• BAO GỒM TẤT CẢ NHỮNG TỔN

THƯƠNG LẤP ĐẦY PHẾ NANG BỞI DỊCH, MÁU, TẾ BÀO…

DẤU XÓA BỜ

• “Một tổn thương trong lồng ngực tiếp xúc một bờ với tim, động mạch chủ hoạc cơ hoành, sẽ xóa bờ trên phim X quang và

ngược lại”

Cùng đậm độ Khác đậm độ

BACK

KHÍ ẢNH NỘI PHẾ QUẢN

PHÙ PHỔI CẤP

TỔN THƯƠNG PHẾ NANG HÌNH

CÁNH BƯỚM

HỘI CHỨNG MÔ KẼ

• Bao gồm các dấu hiệu X quang diễn tả sự hiện diện của dịch, tế bào trong mô kẽ

Đặc điểm X quang

• 1 Có tính chất không hợp lưu, tổn thường nhỏ, rời rạc ở cả hai phổi

• 2 Thường lan tỏa, hoặc đối xứng

• 3 Biểu hiện dạng nốt, đường, lưới

ĐƯỜNG KERLEY

DẠNG TỔ ONG

DẠNG NỐT LƯỚI

DẠNG KÊ

DẠNG NỐT LỚN

DẠNG TỔ ONG

HỘI CHỨNG NHU MÔ

ĐÔNG ĐẶC THÙY TRÊN

ĐÔNG ĐẶC THÙY GIỮA

VP TRÒN

NHỒI MÁU PHỔI

ĐÓNG VÔI NHU MÔ HÌNH “BẮP

NỔ”

HÌNH HANG

(ABSCESS PHỔI)

Hình hang có liềm khí

Abscess phổi

KHÍ PHẾ THŨNG

DÀY THÀNH PHẾ QUẢN TRUNG GIAN

Dãn phế quản dạng túi với mức

khí dịch

XẸP PHỔI

HỘI CHỨNG TRUNG THẤT

• ĐẶC ĐIỂM CHUNG KHỐI CHOÁN CHỖ TRUNG THẤT:

• -có bờ ngoài rõ liên tục

• -lồi về phía phổi

• -tạo góc tù với trung thất

• -bờ trong không rõ

• ĐẶC ĐIỂM RIÊNG: 1/Vị trí 2/ Đường viền 3/Hình dạng, 4/ Mật độ 5/Kích thước

CÁC DẤU HIỆU ĐỊNH VỊ

KHỐI U TRUNG THẤT

• 1/ DẤU BÓNG MỜ (SILHOUETTE SIGN)

• 2/ DẤU CỔ NGỰC

• 3/DẤU TẢNG BĂNG (ICEBERG SIGN)

• 4/DẤU CO KÉO THỰC QUẢN

• 5/DẤU HỘI TỤ VỀ RỐN PHỔI

HẠCH RỐN PHỔI

TV HOÀNH

U TRUNG THẤT TRƯỚC

BƯỚU GIÁP

U TẾ BÀO MẦM

LYMPHOMA

U TRUNG THẤT GIỮA

U TRUNG THẤT SAU

TRÀN KHÍ TRUNG THẤT

CÁC VÙNG DỄ BỊ BỎ QUA TRONG X

QUANG PHỔI