GIÁO án CHU đe văn 6 2020 chủ đề

-Tích hợp kiến thức đọc hiểu văn bản và kĩ năng thực hành nghe- nói- viết trong mỗi bài họctạo hứng thú học tập cho học sinh.. -Các văn bản truyện truyền thuyết được sử dụng trong hoạt đ

Trang 1

- Chủ đề góp phần giúp học sinh học thấy được mối quan hệ giữa học văn bản và làm văn

trong nhà trường Qua các hoạt động học tập, học sinh biết thể hiện lòng biết ơn với nhữngngười có công với nước; kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc; bảo vệ di sảnvăn hóa, di tích lịch sử, nghĩa vụ bảo vệ Tổ Quốc Biết bày tỏ suy nghĩ, hành động của bảnthân một cách cụ thể và thiết thực

-Tích hợp kiến thức đọc hiểu văn bản và kĩ năng thực hành nghe- nói- viết trong mỗi bài họctạo hứng thú học tập cho học sinh Các em có cái nhìn hoàn chỉnh và thấy được mối liên hệgiữa các môn học Từ đó có ý thức tìm tòi, học hỏi và vận dụng kiến thức đã học vào đòi sốngsinh động

-Các văn bản truyện truyền thuyết được sử dụng trong hoạt động đọc hiểu sẽ trở thành nguồnngữ liệu để hướng dẫn HS tiếp thu các tri thức cơ bản về tiếng Việt và cách sử dụng tiếng Việt,cách tạo lập các kiểu văn bản và phương thức biểu đạt

B TH ỜI GIAN DỰ KIẾN : I GIAN D KI N : Ự KIẾN : ẾN :

2 5 Những vấn đề chung về chủ đề

Thánh Gióng 6

7-8 - Sơn Tinh, Thủy Tinh

3 9-10 -Tìm hiểu chung về văn tự sự

11 -Sự việc và nhân vật trong văn tự sự

12 - Luyện tập - Tồng kết chủ đề- Kiểm tra đánh giá

C MỤC TIÊU CỦA CHỦ ĐỀ:

I MỤC TIÊU CHUNG

-Dạy học theo vấn đề hay chủ đề tích hợp là khai thác sự liên quan, gần gũi ở nội dung kiến thức và

khả năng bổ sung cho nhau giữa các bài học cho mục tiêu giáo dục chung Các tiết học chủ đề Gvkhông tổ chức thiết kế kiến thức, thông tin đơn lẻ, mà phải hình thành ở học sinh năng lực tìmkiếm, quản lý, tổ chức sử dụng kiến thức để giải quyết vấn đề trong tình huống có ý nghĩa.-Thông qua dạy học tích hợp, học sinh có thể vận dụng kiến thức để giải quyết các bài tập hàngngày, đặt cơ sở nền móng cho quá trình học tập tiếp theo; cao hơn là có thể vận dụng để giảiquyết những tình huống có ý nghĩa trong cuộc sống hàng ngày;

- Thông qua việc hiểu biết về thế giới tự nhiên bằng việc vận dụng kiến thức đã học để tìmhiểu giúp các em ý thức được hoạt động của bản thân, có trách nhiệm với chính mình, với giađình, nhà trường và xã hội ngay trong cuộc sống hiện tại cũng như tương lai sau này của cácem;

- Đem lại niềm vui, tạo hứng thú học tập cho học sinh Phát triển ở các em tính tích cực, tự lập,sáng tạo để vượt qua khó khăn, tạo hứng thú trong học tập

- Thiết lập các mối quan hệ theo một logic nhất định những kiến thức, kỹ năng khác nhau đểthực hiện một hoạt động phức hợp

Trang 2

- Lựa chọn những thông tin, kiến thức, kỹ năng cần cho học sinh thực hiện được các hoạt độngthiết thực trong các tình huống học tập, đời sống hàng ngày, làm cho học sinh hòa nhập vào thếgiới cuộc sống.

1.1.2 Đọc hiểu hình thức: Nắm được cốt truyện, nhân vật, sự kiện, một số chi tiết nghệ thuậttiêu biểu và ý nghĩa của từng truyện giải thích các hiện tượng tự nhiên và xã hội (Sơn Tinh,Thủy Tính; ); tinh thần yêu nước và khát vọng hòa bình (Thánh Gióng)

- Nhận biết nghệ thuật sử dụng các yếu tố hoang đường, mối quan hệ giữa các yếu tố hoangđường với sự thực lịch sử

1.1.3 Liên hệ, so sánh, kết nối: Tích hợp liên môn: Môn lịch sử,Giáo dục công dân, mĩ thuật

vào tìm hiểu, khai thác, bổ sung kiến thức và phát huy vốn hiểu biết về văn hoá dân tộc, làmphong phú và làm sáng tỏ thêm chương trình

- Tích hợp giáo dục tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh qua những việc làm, câu nóiliên quan đến lịch sử, đến tinh thần đoàn kết dân tộc của Người

- Quan niệm của Bác : nhân dân là nguồn gốc sức mạnh bảo vệ Tổ quốc.( Liên hệ)

- Có kĩ năng vận dụng phương pháp học tập vào Đọc - Hiểu những truyền thuyết khác:

1.1.4 Đọc mở rộng: tìm đọc một số truyện truyền thuyết khác cùng đề tài bảo vệ và xây dựngđất nước.Tìm hiểu trách nhiệm mỗi cá nhân với Tổ quốc thông qua tích hợp nội dung bài học với tình hình thời sự trong nước

1.2.Viết:

-Thực hành viết: Viết được bài văn kể lại truyện truyền thuyết bằng lời văn của mình hoặc

theo ngôi kể và kết thúc mới

- Viết bài văn tự sự theo hệ thống nhân vật, sự việc được xác định

1.3 Nghe - Nói

- Nói: kể lại cốt truyện và nêu nhận xét về nội dung và nghệ thuật những truyền thuyết khôngđược học trong chương trình

-Nghe:Tóm tắt được nội dung trình bày của gv và bạn

-Nói nghe tương tác: Biết tham gia thảo luận trong nhóm nhỏ về một vấn đề cần có giải pháp thống nhất, biết đặt câu hỏi và trả lời, biết nêu một vài đề xuất dựa trên các ý tưởng được trình

-Bồi dưỡng tình cảm tự hào và tôn vinh giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc Từ đó giúp học sinh hiểu biết và hòa nhập hơn với môi trường mà mình đang sống, có ý thức tìm hiểu, góp phần giữ gìn, bảo vệ, phát huy và truyền bá tinh hoa văn hoá dân tộc trong thời kỳ hội nhập quốc tế

2.Phát triển phẩm chất, năng lực

2.1.Phẩm chất chủ yếu:

Trang 3

- Nhân ái: Qua tìm hiểu văn bản, HS biết tôn trọng, yêu thương mọi người xung quanh, trântrọng và bảo vệ môi trường sống.

- Chăm học, chăm làm : HS có ý thức vận dụng bài học vào các tình huống, hoàn cảnh thực tế

đời sống của bản thân Chủ động trong mọi hoàn cảnh, biến thách thức thành cơ hội để vươnlên Luôn có ý thức học hỏi không ngừng để đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, trở thành côngdân toàn cầu

-Trách nhiệm: hành động có trách nhiệm với chính mình, có trách nhiệm với đất nước, dân tộc

2.2 Năng lực

2.2.1.Năng lực chung:

-Năng lực tự chủ và tự học: sự tự tin và tinh thần lạc quan trong học tập và đời sống, khả năng

suy ngẫm về bản thân, tự nhận thức, tự học và tự điều chỉnh để hoàn thiện bản thân

-Năng lực giao tiếp và hợp tác: thảo luận, lập luận, phản hồi, đánh giá về các vấn đề trong học tập và đời sống; phát triển khả năng làm việc nhóm, làm tăng hiệu quả hợp tác

-Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết đánh giá vấn đề, tình huống dưới những góc nhìn

2.2.2 Năng lực đặc thù:

-Năng lực đọc hiểu văn bản: Cảm nhận vẻ đẹp ngôn ngữ, nhận ra những giá trị thẩm mĩ trong văn học

- Năng lực tạo lập văn bản: Biết vận dụng kiến thức tiếng Việt cùng với những trải nghiệm và

khả năng suy luận của bản thân để hiểu văn bản;Trình bày dễ hiểu các ý tưởng ; có thái độ tựtin khi nói; kể lại mạch lạc câu chuyện; biết chia sẻ ý tưởng khi thảo luận ý kiến về bài học

- Năng lực thẩm mỹ: Trình bày được cảm nhận và tác động của tác phẩm đối với bản thân Vậndụng suy nghĩ và hành động hướng thiện Biết sống tốt đẹp hơn

D BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ NHẬN THỨC VÀ HỆ THỐNG CÂU HỎI, BÀI TẬP.

1 B ng mô t các m c ức độ nhận thức theo định hương phát triển năng lực độ nhận thức theo định hương phát triển năng lực nh n th c theo ận thức theo định hương phát triển năng lực ức độ nhận thức theo định hương phát triển năng lực định hương phát triển năng lực nh h ương phát triển năng lực ng phát tri n n ng l c ển năng lực ăng lực ực

truyền thuyết Việt

Nam tiêu biểu phản

ánh hiện thực đời

- Hiểu ý nghĩa nhânvật, sự kiện, cốt truyệntrong tác phẩm vănhọc thuộc thể loạitruyền thuyết

- Hiểu, cảm nhậnCốt lõi lịch sử đấutranh giữ nước củaông cha của dân tộc tatrong một tác phẩmthuộc nhóm truyềnthuyết

- Hiểu ý nghĩa một sốchi tiết tiêu biểu

- Kể lại đoạn truyện

- Đọc – hiểu nhữngtruyền thuyết khôngđược học trongchương trình

- Chỉ ra nghệ thuật sửdụng các yếu tố hoangđường, mối quan hệgiữa các yếu tố hoangđường với lịch sử

- Vận dụng hiểu biếtnhững tình huống liênmôn cơ bản như disản văn hoá, lễ hộitruyền thống, chống

- Năng lực bày tỏquan điểm về vấn đềcuộc sống đặt ratrong tác phẩm

- Vận dụng kiếnthức bài học giảiquyết vấn đề trongđời sống Thể hiệntrách nhiệm của bảnthân với đất nước

- Thấy được mốiquan hệ và sức sốngbền vững của nhữnggiá trị văn hoátruyền thống

sống, lịch sử đấu

tranh dựng nước và

- Hiểu ý nghĩa hìnhtượng nhân vật: anh

thiên tai, yêu chuộnghoà bình

Ý thức tự cườngtrong dựng, giữ

Trang 4

- Học sinh hiểu được

đặc điểm, ý nghĩa của

sự việc

hùng văn hoá, anhhùng chống ngoạixâm

- Biết xác định sự việc

trong văn tự sự

- Hiểu được đặc điểm,vai trò của nhân vậttrong văn tự sự -Xác định được nhânvật và sự việc đề xâydựng nhân vật, sự việctrong làm văn

- Giải thích cách kếtthúc truyện và giá trịtác phẩm đến ngàynay

-Vận dụng vào tạo lậpvăn bản tự sự

-Kể miệng được một

sự việc hoặc bài vănngắn giới thiệu về bảnthân, gia đình, bạn bè

nước Từ đó cóhành động thiết thựctrong phát huytruyền thống dântộc

- Viết được đoạnvăn tự sự về một sựviệc

-Viết được bài văn

tự sự theo hệ thống

sự việc hợp lý

2.Tiêu chí đánh giá được xác định ở 4 mức độ theo định hướng phát triển năng lực

-Phân tích nhânvật, những nét đặcsắc về nghệ thuậtcủa các truyện (quaviệc sử dụng hìnhảnh, chi tiết, )

-Nhận diện được

phương thức tự sự,nhân vật.Xác địnhđược hệ thống sựviệc

-Có hiểu biết về thếgiới tự nhiên và xãhội đề cập trongbài

- Xác định được và biết tìm hiểu các thông tin liên quan đến tình huống trong bài học.

- Đánh giá nội dung vànghệ thuật của truyện,

- Nêu quan điểm / suynghĩ riêng về nội dung, ýnghĩa của truyện

-Rút ra những bài học vàliên hệ, vận dụng vào thựctiễn cuộc sống của bảnthân

-Kết nối được bài họcnhân dân gửi gắm trongtruyện,…

- Xây dựng được nhânvật trong văn tự sự

-Xây dựng được hệ thống

sự việc cho bài văn tự sự

- Phân tích được tình huống; phát hiện được vấn đề đặt ra của tình huống liên quan.

- Lập kế hoạch để giải quyết tình huống GV đặt ra.

- Kể lại một cách sángtạo một truyện truyềnthuyết đã học hoặc đãđọc

- Viết bài về những câuchuyện tương tự

- Vẽ tranh, sáng tácthơ,… theo chủ đề củatruyện

- Nói trước lớp đoạn,bài văn văn tự sự.-Viết các đoạn văn, bàivăn kể chuyện

- Đề xuất được giải pháp giải quyết tình huống đề ra.

- Thực hiện giải pháp giải quyết tình huống

và nhận ra sự phù hợp hay không phù hợp của giải pháp thực hiện.

- Câu hỏi định tính và định lượng: Câu tự luận trả lời ngắn, Phiếu làm việc nhóm

- Các bài tập thực hành: Hồ sơ (tập hợp các sản phẩm thực hành).

Bài trình bày (thuyết trình, đóng vai, chuyển thể, đọc diễn cảm, …)

Đ CHUẨN BỊ :

- Giáo viên:Sưu tầm tài liệu, lập kế hoạch dạy học

+ Thiết kể bài giảng điện tử

Trang 5

+ Chuẩn bị phiếu học tập và dự kiến các nhóm học tập.

+Các phương tiện : Máy vi tính, máy chiếu đa năng

+Học liệu:Video clips , tranh ảnh, bài thơ, câu nói nổi tiếng liên quan đến chủ đề

- Học sinh : - Đọc trước và chuẩn bị các văn bản SGK.

+ Sưu tầm tài liệu liên quan đến chủ đề

+ Thực hiện hướng dẫn chuẩn bị học tập chủ đề của GV

II PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC.

1.Phương pháp và kĩ thuật dạy học:

-Kĩ thuật động não, thảo luận - Kĩ thuật trình bày một phút

- Kĩ thụât viết tích cực: Hs viết các đoạn văn

- Gợi mở - Nêu và giải quyết vấn đề

- Thảo luận nhóm - Giảng bình, thuyết trình

2.Phương tiện dạy hoc:

-Sách giáo khoa, máy tính có kết nối mạng, máy chiếu -Bài soạn ( in và điện tử)

PHẦN II TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

- Môn ngữ văn: Học sinh nắm được những nội dung chính và đặc điểm nổi bật về nghệ thuật

truyện Thánh Gióng: nhân vật, sự việc, cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết

về đề tài giữ nước Củng cố kiến thức về thể loại truyền thuyết Cảm nhận được một số chi tiếtnghệ thuật đặc sắc Tích hợp kiến thức về văn tự sự và từ mượn

- Tích hợp liên môn: Môn lịch sử: Qua bài học, học sinh bước đầu nắm được sự phát triển khoa học kỹ thuật thời Hùng Vương (Lịch sử tiết 14 bài 13 “Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang”), tích hợp với cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc (sức mạnh

về vũ khí thô sơ, tinh thần đoàn kết cộng đồng: hũ gạo kháng chiến, tuần lễ vàng , ) Giáo dục công dân: học sinh được tìm hiểu, có kiến thức về di sản văn hoá (Đền Gióng), lễ hội truyền thống (Hội Gióng), lòng biết ơn Môn mĩ thuật: đọc tranh và vẽ tranh về chi tiết, hình ảnh các

em tâm đắc Ngoài ra còn tích hợp địa lý (vị trí làng Gióng) tích hợp điện ảnh (Phim hoạt

hình Ông Gióng” của Tô Hoài, video clips lễ hội Gióng)

- Tích hợp- làm văn: cốt truyện, nhân vật, sự việc

2 Kỹ năng: Có kĩ năng đọc - hiểu văn bản truyền thuyết theo đặc trưng thể loại Phân tích một

vài chi tiết nghệ thuật kì ảo trong văn bản Nắm bắt tác phẩm thông qua hệ thống các sự việcđược kể theo trình tự thời gian

- Kỹ năng làm việc cá nhân và làm việc nhóm Hình thành kỹ năng tự học, tự nghiên cứu Kỹnăng nghe, nói, đọc,viết tiếng Việt, kỹ năng kể chuyện, đọc diễn cảm

- Kỹ năng vận dụng kiến thức vào phát hiện và giải quyết vấn đề

- Phát triển kỹ năng khai thác và sử dụng nguồn học liệu mở

- Kết hợp vận dụng kỹ năng mỹ thuật trong trình bày sản phẩm thu hoạch,

* Các kĩ năng sống được giáo dục: kĩ năng thể hiện sự tự tin giúp các em khi đóng vai, học

hợp tác một cách hiệu quả; kĩ năng hợp tác

Trang 6

- Kỹ năng tự chủ, kiên định để tham gia phản biện một cách hiệu quả trong tiết học.

3 Thái độ: - Bồi dưỡng tinh thần học tập và niềm đam mê môn học.

- Bồi dưỡng tình cảm tự hào và tôn vinh giá trị văn hoá truyền thống của quê hương, đất nước

Từ đó giúp học sinh hiểu biết và hòa nhập hơn với môi trường mà mình đang sống, có ý thứctìm hiểu, phát huy và truyền bá tinh hoa văn hoá quê hương trong thời kỳ hội nhập quốc tế.Đồng thời giáo dục lòng yêu nước, tự hào dân tộc

4 Năng lực cần phát triển

- Tự học - Tư duy sáng tạo - Hợp tác - Sử dụng ngôn ngữ

- Năng lực đọc hiểu văn bản

-Năng lực sử dụng tiếng Việt và giao tiếp (qua việc thảo luận trên lớp, thuyết trình trước lớp hệthống tác phẩm văn học)

-Năng lực cảm thụ thẩm mĩ (nhận ra giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản)

B CHUẨN BỊ

- Tư liệu, hình ảnh liên quan đến bài học -Soan bài theo hướng dẫn SGK

- Phần chuẩn bị theo yêu cầu ở tiết trước - Video lễ hội Gióng

PHƯƠNG PHÁP/ KỸ THUẬT DẠY HỌC

-Kĩ thuật động não, thảo luận:

- PP trực quan, vấn đáp, thuyết trình, giảng bình, đọc diễn cảm, nêu vấn đề

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC,

HO T ẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG ) ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG ) NG 1: KH ỞI ĐỘNG ) ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG ) I NG )

Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt

HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP

- Trình chiếu video clips “ Lễ hội làng

phim trên?

-HS qua sát và phát biểu ý kiến

- Gọi Hs trao đồi và bổ sung ý kiến

-GV tổng hợp, giới thiệu bài.

Hội Gióng là một lễ hội văn hóa cổ truyền mô phỏng rõ một cách sinh động và khoa học diễnbiến các trận đấu của Thánh Gióng và nhân dân Văn Lang với giặc Ân Yêu nước chống ngoại

xâm là một chủ đề lớn xuyên suốt tiến trình phát triển của Văn học Việt Nam Nhiều tác phẩm

đã tạc vào thời gian những người anh hùng bất tử với non sông Thánh Gióng là một trong những truyền thuyết bất hủ như vậy Điều gì đã làm nên sức hấp dẫn của thiên truyện?

Trong thời gian 2 tuần học, chúng ta tìm hiểu chủ đề tích hợp với 4 bài trong SGK đề qua đó thấy được “ Trách nhiệm với đất nước” là bổn phận và trách nhiệm của mỗi người

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

I.NH NG V N ỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHỦ ĐỀ ẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHỦ ĐỀ ĐỀ CHUNG VỀ CHỦ ĐỀ CHUNG V CH Ề CHUNG VỀ CHỦ ĐỀ Ủ ĐỀ ĐỀ CHUNG VỀ CHỦ ĐỀ

Trang 7

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI

- GV giới thiệu chương trình chủ đề

- Chủ đề tích hơp văn bản- Làm văn: là khai thác sự liên

quan, gần gũi ở nội dung và khả năng bổ sung cho nhau

giữa các bài học cho mục tiêu giáo dục chung

- Thông qua chủ đề: HS biết quan sát thường xuyên

những gì đang xảy ra xung quanh,khám phá có hướng dẫn tình huống liên quan đến bài học như ảnh hưởng của con người đến thế giới tự nhiên,xã hội

=>Các em ý thức được hoạt động của bản thân, có trách nhiệm với chính mình, với gia đình, nhà trường

và xã hội ngay trong cuộc sống hiện tại cũng như tương lai sau này của các em;

II.ĐỌC -HIỂU VĂN BẢN

(1) Gv hướng dẫn và gọi học sinh đọc

văn bản.Gv hướng dẫn đọc, đọc mẫu

- Phần 1: Từ đầu đến “…đặt đâu nằm đấy” (Sự

ra đời của Thánh Gióng)

- Phần 2: Tiếp đến“…cứu nước”(Sự lớn lên của Thánh Gióng)

- Phần 3: Tiếp đến“ bay lên trời” (Thánh Gióng đánh giặc và về trời)

- Phần 4: Còn lại ( các dấu tích còn lại)

(1)Truyện Thánh Gióng ai là nhân vật chính

của truyện? Trong truyện, nhân vật chính

được xây dựng bằng nhiều chi tiết tưởng

tượng kì ảo Hãy tìm và liệt kê ra những chi

Nhân vật chính trong truyện được xây dựng với nhiều chi tiết tưởng tượng kì ảo, lung linh, giàu ý nghĩa.

4 PHÂN TÍCH

4.1.Sự ra đời của Thánh Gióng

(1)Đọc thầm từ đầu đến “…nằm đấy”

Thảo luận nhóm bàn- thời gian 3 phút:

Tìm những chi tiết kể về sự ra đời của

Gióng(bình thường - khác thường)?

Nhận xét về những chi tiết ấy? Suy nghĩ

gì về nguồn gốc của Gióng?

- Sự bình thường:

Con hai vợ chồng ông lão chăm chỉ làm ăn và

- Sự khác thường:

+ bà mẹ ướm vết chân lạ, về thụ thai

+ mười hai tháng sau sinh một cậu bé

+ lên ba vẫn không biết nói, biết cười, chẳng

Trang 8

- Tổ chức cho HS thảo luận Quan sát,

khích lệ HS

- GV tổng hợp ý kiến

biết đi, cứ đặt đâu thì nằm đấy

-> Sự ra đời của Thánh Gióng kì lạ, khác thường Nhưng Gióng xuất thân bình dị, gần gũi - người anh hùng của nhân dân.

Theo quan niệm của dân gian, đã là bậc anh hùng thì phi thường, kì lạ trong mọi biểu hiện,

kể cả lúc mới được sinh ra Điều đó thể hiện sự kì vọng vào những việc làm có ý nghĩa của

người đó

HƯỚNG DẪN CHUẨN BỊ TIẾT TIẾP THEO:

(1)Tìm hiểu ý nghĩa của các chi tiết kì ảo trong truyện?

(2) tìm hiểu ý nghĩa của hình tượng thánh Gióng trong đời sống người Việt?

(3) Tìm hiểu về tứ bất tử trong truyền thuyết Việt Nam?

- Phần chuẩn bị theo yêu cầu ở tiết trước - Phiếu học tập:

PHIẾU HỌC TẬP (1) Nhóm Nhóm trưởng:

Th o lu n nhóm ận thức theo định hương phát triển năng lực đển năng lực ho n th nh phi u h c t p sau: àn thành phiều học tập sau: àn thành phiều học tập sau: ều học tập sau: ọc tập sau: ận thức theo định hương phát triển năng lực

Chi tiết Cảm nhận về ý nghĩa chi tiết Nghệ thuật xây dựng

a.Tiếng nói đầu tiên

xin đi đánh giặc

b.Gióng đòi roi sắt,

Trang 9

e.Giặc tan, Gióng

cởi bỏ giáp sắt rồi

bay về trời

- Kĩ thụât viết tích cực

- PP trực quan, vấn đáp, thuyết trình, giảng bình, đọc diễn cảm, nêu vấn đề

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Kết nối: - Tổ chức cho HS chia sẻ một nội dung tâm đặc nhất trong phần chuẩn bị ở nhà để

kết nối tiết học và tạo tâm thế cho HS.

Khám phá: Tiếp tục tìm hiểu bài học.

4.2 Sự lớn lên của Thánh Gióng

HOẠT ĐỘNG NHÓM

- Giao nhiệm vụ cho các nhóm - phiếu học

tâp theo câu hòi SGK

- Tổ chức cho các nhóm thảo luận GV quan

- Bà con dân làng góp gạo nuôi Gióng

- Gióng vươn vai trở thành tráng sĩ

- Gióng nhổ tre bên đường đánh giặc-Giặc tan, Gióng cởi bỏ giáp sắt rồi bay vềtrời

Dự kiến sản phẩm của học sinh

-Nhóm1: trình bày kết quả thống nhất

- khái quát và liên hệ tới một số tấm

gương trong lịch sử: tuổi nhỏ trí lớn:

Trần Quốc Toản, Kim Đồng, Lê Văn

Tám, Võ Thị Sáu

a.Tiếng nói đầu tiên, Gióng xin đi đánh giặc

+ Ca ngợi lòng yêu nước tiềm ẩn

+ Nguyện vọng, ý thức tự nguyện đánh giặc cứu nước, yêu nước tạo khả năng kì lạ.

+ Sức mạnh tự cường và niềm tin chiến thắng.

* Gv tổng hợp: Đây là chi tiết thần kì có nhiều ý nghĩa:

Lòng yêu nước là tình cảm lớn nhất, thường trực nhất của Gióng, cũng là của nhân dân

ta Đó là ý thức về vận mệnh dân tộc Lúc bình thường thì âm thầm lặng lẽ nhưng khi nước nhà gặp cơn nguy biến thì đứng ra cứu nước đầu tiên Bác Hồ đã từng nhận định:Dân ta

có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là truyền thống quí báu của ta Mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành làn sóng vô cùng mạnh mẽ, nó lướt qua mọi nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm bè lũ bán nước và cướp nước

* GV tổng hợp: Chi tiết thể hiện mơ ước có vũ khí thần kỳ Đó còn là thành tựu văn hoá, kĩ

thuật thời Hùng Vương Nhân dân đã có sự tiến bộ, đã rèn sắt, đúc đồng phục vụ nhu cầu cuộc

sống và chống giặc Kiến thức Lịch sử ở tiểu học đã nhắc đến thành tựu khoa học kĩ thuật thời

Hùng Vương Sắp tới khi học Lịch sử tiết 14 bài 13 “Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang”chúng ta hiểu thêm về nội dung này.

* Nhóm 5: trình bày kết quả thống nhất ý c. c Bà con dân làng góp gạo nuôi Gióng

Trang 10

- Quan sát những hình ảnh và cho biết qua

những hình ảnh và chi tiết vừa tìm hiểu em

cảm nhận được vẻ đẹp gì trong tinh thần mọi

thế hệ người Việt ?

->Tinh thần đoàn kết cộng đồng Đánh giặc

cứu nước là ý chí, sức mạnh toàn dân

- Quan sát hình ảnh.

(GV nhận xét và cho điểm khuyến khích tinh thần học tập của các em)

* GV tổng hợp: Gióng lớn lên bằng cơm gạo của nhân dân Sức mạnh của Gióng là sức mạnh

của cả cộng đồng, toàn dân chung sức, đồng lòng đánh giặc Đó là tinh thần đoàn kết dân tộc Trong những năm kháng chiến chống Pháp, dân tộc ta cùng lúc phải đwơng đấu với giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm Để nuôi quân đánh Pháp, Bác Hồ đã phát động toàn dân xây dựng “ Hũ gạo kháng chiến”, bớt khẩu phần ăn chung tay góp sức ủng hộ kháng chiến (H1) Tinh thần ấy ngày càng được phát huy cao độ với những hành động cụ thể và thiết thực Nhiều trường học đã phát động phong trào:“ Hũ gạo tình thương vì bạn nghèo hiếu học” rất ý

nghĩa (H2,3) Đó là truyền thống đạo lí tốt đẹp của dân tộc Việt Nam ta

4.3 Thánh Gióng ánh gi c v bay v tr i đ ặc và bay về trời àn thành phiều học tập sau: ều học tập sau: ời

- Khi sứ giả mang những thứ Gióng cần

đến, Gióng thay đổi như thế nào? ý nghĩa ?

- Tìm những chi tiết miêu tả việc Gióng ra

trận đánh giặc ? Nhận xét?

- Người anh hùng chiến trận mang màu sắc

sử thi.

(d)-Vùng dậy vươn vai biến thành tráng sĩ

-> sự lớn dậy phi thường về thể lực của Gióng

để đáp ứng yêu cầu cứu nước

- Gióng mặc áo giáp sắt, cầm roi sắt, cưỡi ngựa

sắt đánh hết lớp này đến lớp khác ->Đó là vẻ

đẹp dũng mãnh

* Gv tổng hợp : Ngày xưa nhân dân ta quan niệm rằng, người anh hùng phải khổng lồ về thể

xác, sức mạnh và chiến công Cái vươn vai của Gióng để đạt đến độ phi thường ấy Gióng trở thành tượng đài bất hủ về sự trưởng thành vượt bậc, về hùng khí và sức trỗi dậy của dân tộc trước hoạ xâm lăng.Nhà thơ Chế Lan Viên từng chia sẻ trong bài “ Tổ Quốc bao giờ đẹp thế này chăng?”: - Không ai có thể ngủ yên trong đời chật

Buổi thủy triều vẫy gọi những vầng trăng

Mỗi gié lúa đều muốn thêm nhiều hạt,

Gỗ trăm cây đều muốn hóa nên trầm, Mỗi chú bé đều nằm mơ ngựa sắt, Mỗi con sông đều muốn hóa Bạch Đằng

- Chi tiết Thánh Gióng nhổ tre đánh giặc có ý

nghĩa gì?

+ Hình ảnh gợi cho em nhớ tới những câu

thơ nào của Tố Hữu?

- Em liên tưởng tới điều gì từ hình ảnh trên?

Trang 11

* Gv tổng hợp : Cả những vật bình thường nhất của quê hương cũng cùng Gióng đánh giặc.

Tre là sản vật của quê hương, cả quê hương sát cánh cùng Gióng đuổi quân thù Trong kháng chiến chống Pháp, Bác Hồ đã kêu gọi:“ Ai có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì dùng cuốc, thuổng, gậy, gộc” Nhà văn Thép Mới đã khẳng định: Chiếc gậy tầm vông dựng lên thành đồng Tổ quốc và sông Hồng bất khuất có cái chông tre

- Câu chuyện kết thúc bằng sự việc

gì?

- Vì sao tan giặc Gióng không về

triều để nhận tước lộc lại bay về trời?

(e) Gióng bay về trời.

-> Người anh hùng vô tư, trong sáng, không màng địa

vị, công danh

Gióng

* Gv tổng hợp :Gióng chính là tổng hợp của nhiều nguồn sức mạnh Có sức mạnh về tinh thần

và thể lực, có sức mạnh của nhân dân và sức mạnh về vũ khí Gióng đánh giặc phi thường và phi thường trong sự ra đi Đó chính là sự vô tư, trong sáng của người anh hùng Điều kì diệu

đó làm lên thiên huyền thoại anh hùng bất tử về sự nghiệp chống ngoại xâm của dân tộc.

5 T NG K T ỔNG KẾT ẾN :

(1) Hình tượng Thánh Gióng có ý nghĩa gì?

(2) Vai trò của các yếu tố kì ảo trong việc

thể hiện hình tượng nhân vật?

- Gọi HS trao đổi thảo luận

- Gọi HS nhận xét - đọc ghi nhớ

- GV khắc sâu kiến thức trọng tâm

- Hình ảnh người anh hùng bất tử trong công cuộc chống ngoại xâm

- Gióng ra đời kì lạ, lớn lên và đánh giặc kì lạ, bay về trời kì lạ

* Ghi nhớ: GGK

* Gv tổng hợp : Thánh Gióng là hình tượng hoá lực lượng vũ trang mà nổi bật là người nông dân mặc áo lính Các yếu tố kì ảo góp phần nâng cao chất sử thi của truyện Trong sự nghiệp chống thực dân Pháp, Bác Hồ kính yêu từng nhận xét: Ttrong lịch sử ta còn ghi truyện vị anh hùng dân tộc Thánh Gióng đã dùng gốc tre đuổi giặc Ân Trong những năm đầu kháng chiến, Đảng ta đã lãnh đạo hàng nghìn, vạn anh hùng noi gương Thánh Gióng dùng gậy tầm vông mà đấu tranh với thực dân pháp.( Đảng ta vĩ đại thật)

mở hội Gióng thể hiện điều gì?

Nêu một vài hiểu biết của em về

-Hội Gióng là một lễ hội văn hóa cổ truyền mô phỏng rõmột cách sinh động và khoa học diễn biến các trận đấucủa thánh Gióng và nhân dân Văn Lang với giặc Ân.Thông qua đó có thể nâng cao "nhận thức cộng đồng vềcác hình thức chiến tranh bộ lạc thời cổ xưa và liên tưởngtới cuộc chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện trong

sự nghiệp giải phóng và bảo vệ Tổ quốc"

GV khái quát : Hội Gióng là một lễ hội truyền thống hàng năm được tổ chức ở nhiều nơi

Trang 12

thuộc Hà Nội để tưởng niệm và ca ngợi chiến công của người anh hùng truyền thuyết Thánh Gióng, một trong tứ bất tử của tín ngưỡng dân gian Việt Nam Có hai hội Gióng tiêu biểu

ở Hà Nội là hội Gióng ở đền Sóc xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn và hội Gióng ở đền Phù Đổng,

xã Phù Đổng, huyện Gia Lâm đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại Đến với hội Gióng là bày tỏ lòng biết ơn, tri ân sự hy sinh to lớn của các thế hệ đi trước trong dựng và giữ nước.

HO T ẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG ) ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG ) NG 3: LUY N T P ỆN TẬP ẬP

(1) Truyền thuyết Thánh Gióng kết thúc là hình

ảnh Gióng cởi bó giáp sắt rồi cùng ngựa bay về

trời Kịch bản phim “ Ông Gióng” (Tô Hoài) kết

thúc với hình ảnh tráng sĩ Gióng cùng ngựa sắt

thu nhỏ dần thành em bé cưỡi trâu trở về trên

đường làng mát rượi bóng tre

Hãy so sánh, nhận xét về hai cách kết thúc ấy ?

-Xung phong trả lời câu hỏi

- Tham gia nhận xét, bổ sung

-GV tổng hợp, kết luận,

- Truyền thuyết Thánh Gióng bay về trời

-> Gióng là thần được trời cử xuống giúp vua Hùng đuổi giặc, xong việc Gióng lại trở về trời.

- Kịch bản phim “ Ông Gióng” (Tô Hoài)kết thúc với hình ảnh tráng sĩ Gióngthành em bé cưỡi trâu trở về trên đườnglàng mát rượi bóng tre

-> khi đất nước thanh bình, các em vẫn là nhưng cậu bé chăn trâu thổi sáo hiền lành,

* GV tổng hợp: - Hình ảnh Thánh Gióng bay về trời phù hợp với sự ra đời thần kì của nhân

vật : Gióng là thần được trời cử xuống giúp vua Hùng đuổi giặc, xong việc Gióng lại trở về trời Gióng hoá thân vào trời mây non nước quê hương và trở thành bất tử.

- Hình ảnh Gióng trong phần kết thúc bộ phim “ Ông Gióng” của Tô Hoài nêu bật ý nghĩa tượng trưng của nhân vật Khi đất nước có giặc “ Mỗi chú bé đều nằm mơ ngựa sắt”, đều “ Vụt lớn lên đánh đuổi giặc Ân” (Tố Hữu) Nhưng khi đất nước thanh bình, các em vẫn là

nhưng cậu bé chăn trâu thổi sáo hiền lành, hồn nhiên, trong sáng:“ Súng gươm vứt bỏ lại hiền như xưa” Đó là truyền thống yêu chuộng hoà bình của dân tộc Việt Nam ta.

(1).Tại sao hội thi thể thao trong nhà

trường mang tên“Hội khỏe Phù Đổng”?

(2) Nếu đóng vai sứ giả kể ngắn gọn

truyện Thánh Gióng thì em sẽ kể như thế

nào?

-Xung phong trả lời câu hỏi

(- Kể theo ngôi thứ nhất Đảm bảo những sựviệc chính

- Giọng kể truyền cảm, thay đổi phù hợp

GV tổng hợp : Hội thi thể thao mang tên Hội khỏe Phù Đổng vì đây là hội thao dành cho

lứa tuổi thiếu niên, mục đích của cuộc thi là học tập tốt, lao động tốt góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước

Trang 13

HO T ẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG ) ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG ) NG 4: V N D NG ẬP ỤNG

1)Truyền thuyết thường liên

quan đến sự thật lịch sử Hãy cho

biết: Truyện Thánh Gióng liên

quan đến sự thật lịch sử nào?

(2).Học sinh thể hiện lòng biết ơn

Thánh Gióng, các anh hùng liệt sĩ

như thế nào?

- Xung phong trả lời câu hỏi

- Gv tổng hợp -khái quát kiến

- Học tập tốt; kêu gọi mọi người bảo vệ các di tích lịch

sử, các đền thờ; giúp đỡ các gia đình thương binh, chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ, làm tốt công tác đền ơn đáp nghĩa.

=> Từ sự kiện lịch sử trên ta nhận ra được tinh thần yêu nước ngàn đời của nhân dân ta Đứngtrước hoàn cảnh đất nước nguy nan, nhân dân đã cùng nhau đoàn kế chung tay góp sức để bảo

vệ đất nước quyết không để lũ giặc ngoại xâm đạt được ước muốn thôn tính của mình Mỗi họcsinh chúng ta mang trong mình dòng máu Lạc Hồng có trách nhiệm kế thừa và phát huy truyềnthống dân tộc: Sống có trách nhiệm với bản thân và đất nước

HOẠT ĐỘNG 5: TÌM TÒI, SÁNG TẠO

(1)Tiếp tục tìm hiểu về truyền thuyết Thánh Gióng từ nguồn tài liệu khác: Internrt Xem thêm

về lễ hội Gióng

(2) Vẽ tranh minh hoạ cho truyện - Nhóm có thể tạo thành tập truyện tranh

(3)Tập làm hướng dẫn viên du lịch: Giới thiệu (qua trình chiếu) về hội Gióng qua các hình ảnhsưu tầm

(4) Hs trình bày và quan sát các hình ảnh, clips về lũ lụt, thử giải thích nguyên nhân của cáchiện tượng đó

Trang 14

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức:- Hs nắm được: Nhân vật, sự kiện trong truyền thuyết Sơn Tinh, Thuỷ Tinh.

+ Hiểu được truyền thuyết Sơn Tinh, Thuỷ Tinh nhằm giải thích hiện tượng lũ lụt xảy ra ởchâu thổ Bắc Bộ thuở các vua Hùng dựng nước và khát vọng của người Việt cổ trong việc chếngự thiên tai lũ lụt, bảo vệ cuộc sống của mình trong một truyền thuyết Nắm được những nétchính về nghệ thuật của truyện: sử dụng nhiều chi tiết kì lạ, hoang đường

2 Kỹ năng- Rèn kĩ năng đọc, kể và phát hiện yếu tố nghệ thuật tiêu biểu theo đặc trưng thể

loại Nắm bắt các sự kiện chính trong truyện Xác định ý nghĩa của truyện

- KNS cơ bản được giáo dục: Nhận thức- giao tiếp- tư duy sáng tạo- trình bày

3 Thái độ: HS có thái độ tích cực trong việc bảo vệ môi trường để giảm thiểu thiên tai Có ý

thức quan sát những hiện tượng tự nhiên

4.Năng lực cần phát triển

- Tự học - Tư duy sáng tạo - Hợp tác - Sử dụng ngôn ngữ

- Năng lực đọc hiểu văn bản

-Năng lực sử dụng tiếng Việt và giao tiếp (qua việc thảo luận trên lớp, thuyết trình trước lớp hệthống tác phẩm văn học)

-Năng lực cảm thụ thẩm mĩ (nhận ra giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản)

B CHUẨN BỊ

- Phần chuẩn bị theo yêu cầu ở tiết trước - Phiếu học tập:

- Trò chơi: “ Ai thông minh hơn”

- Chọn và điển từ vào chỗ trống trong đoạn văn sau:

Đến với thế giới của truyền thuyết, chúng ta đã

gặp tổ tiên của dân tộc Việt là cha (1), mẹ

(2 ) (3 ) là thần thoại cổ đã được lịch sử

hoá trở thành một truyền thuyết tiêu biểu trong

chuỗi truyền thuyết về thời đại các vua Hùng dựng

nước Đó là câu chuyện tưởng tượng hoang đường

nhưng có cơ sở thực tế Truyện rất giàu giá trị về

nội dung và nghệ thuật Nhà thơ Nguyễn Nhược

Pháp đã lấy cảm hứng hình tượng từ tác phẩm để

sáng tác thơ ca.

-Gv thống nhất là giới thiệu bài

Đến với thế giới của truyền thuyết, chúng ta đã gặp tổ tiên của dân tộc Việt là cha Long Quân, mẹ Âu Cơ, Sơn Tinh, Thuỷ Tinh là thần thoại cổ đã được lịch sử hoá trở thành một truyền thuyết tiêu biểu trong chuỗi truyền thuyết về thời đại các vua Hùng dựng nước Đó là câu chuyện tưởng tượng hoang đường nhưng có cơ sở thực tế Truyện rất giàu giá trị về nội dung và nghệ thuật Nhà thơ Nguyễn Nhược Pháp đã lấy cảm hứng hình tượng từ tác phẩm để sáng tác thơ ca:

Ngày xưa, khi rừng mây u ámSông núi còn vang um tiếng thần,Con vua Hùng Vương thứ mười tám,

Trang 15

Mỵ Nương, xinh như tiên trên trần.

Tóc xanh viền má hây hây đỏ,Miệng nàng hé thắm như san hô,Tay ngà trắng nõn, hai chân nhỏ:

Mê nàng, bao nhiêu người làm thơ

Hùng Vương thường nhìn con yêu quá,Chắp tay ngẩng lên giời tạ ân;

Rồi cười bảo xứng ngôi phò mã,Trừ có ai ngang vì thần nhân

Hay đâu thần tiên đi lấy vợ!

Sơn Tinh, Thuỷ Tinh lòng tơ vương,Không quản rừng cao, sông cách trở,Cùng đến Phong Châu xin Mỵ Nương

Tinh thần dân tộc, trách nhiệm với đất nước và nguồn cảm hứng từ thơ ca là nguồn nội lựccộng sinh tạo lên sức mạnh Việt Nam thực để chiến thắng trong công cuộc chinh phục thiên tai

suốt mấy ngàn, mấy vạn năm qua Sơn Tinh, Thuỷ Tinh là một truyền thuyết góp phần tạo

-H thực hiện theo y/c của G

-Gọi HS nhận xét ý kiến của bạn?

(1) Phần mở truyện giới thiệu với chúng ta sự

việc gì? Nhận xét về cách giới thiệu đó?

-HS xung phong trả lời câu hỏi

Trang 16

(1)Tìm những chi tiết giới thiệu hai

thần?Qua đó em thấy hai thần như

không muốn mất lòng TT nên mới

bày ra cuộc đua tài về nộp sính lễ ý

kiến của em như thế nào?

(3) Thái độ của vua Hùng cúng

chính là thái độ của nhân dân ta đối

với nhân vật? - Phát hiện chi

tiết.Xung phong trả lời câu hỏi

-GV tổng hợp, kết luận

a Sơn Tinh, Thuỷ Tinh cầu hôn :

* Hình dáng, tài năng:

- Sơn Tinh: Đến từ núi Tản Viên-Chúa vùng non cao

+ Vẫy tay về phía đông- nổi cồn bãi+ Vẫy tay về phía tây- mọc lên từng dãy núi đồi

- Thủy Tinh: Đến từ miền biển- Chúa vùng nước thẳm

+ Gọi gió, gió đến- Hô mưa, mưa về

-> Chi tiết kì ảo - Hai vị thần ngang sức, ngang tài năng siêu phàm, họ có chung một ước nguyện là được cưới Mị Nương làm vợ

tài-* Vua Hùng băn khoăn- đòi sính lễ: Một trăm ván cơmnếp voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao -> Đồ sính lễ của vua Hùng kì lạ và khó kiếm- Sựphong phú, độc đáo của sản vật

* Sính lẫ đều là những thứ có ở ở trên cạn - lãnh địacủa Sơn Tinh Qua đó ta thấy vua Hùng ngầm đứng vềphía Sơn Tinh, vua đã bộc lộ sự thâm thuý, khôn khéo

GV: Người Việt thời cổ cư trú ở vùng ven núi chủ yếu sống bằng nghề trồng lúa nước Núi và đất là nơi họ xây dựng bản làng và gieo trồng, là quê hương, là ích lợi, là bè bạn Sông cho ruộng đồng chất phù sa cùng nước để cây lúa phát triển những nếu nhiều nước quá thì sông nhấn chìm hoa màu, ruộng đồng, làng xóm Điều đó đã trở thành nỗi ám ảnh đối với tổ tiên người Việt Họ luôn trân quí những gì bảo vệ họ tránh thiên tai.

HƯỚNG DẪN CHUẨN BỊ TIẾT TIẾP THEO:

(1)Thảo luận với bạn: Tìm hệ thống sự việc trong truyện?

(2)Sưu tầm những hình ảnh về thiên trai, lũ lụt tàn phá cuộc sống của nhân dân, huỷ hoại môi trường?Hình ảnh nhân dân chống thiên tai?

(3) Vận dụng kiến thức, hiểu biết cuả bản thân và tìm kiếm sự giúp đỡ của người thân về nguyên nhân của những tình trạng trên?

(4) Tìm đọc “Sơn Tinh, Thuỷ Tinh ”của Nguyễn Nhược Pháp So sánh hia cách giới thiệu nhân vật chính trong truyền thuyết SGK và thơ Nguyễn Nhược pháp?

Định dạng
Số trang	33
Dung lượng	2,21 MB